4 điểm hạn chế uy lực tàu sân bay tối tân của Mỹ

Các hệ thống chưa được kiểm chứng và chi phí vận hành đắt đỏ khiến siêu tàu sân bay Mỹ bị giới hạn đáng kể khả năng chiến đấu.

Tiêm kích F/A-18F lần đầu cất hạ cánh trên USS Gerald R. Ford

"Tàu sân bay USS Gerald R. Ford đi vào lịch sử với việc tiêm kích thuộc Không đoàn Thử nghiệm và Đánh giá số 23 cất hạ cánh thành công bằng hệ thống cáp hãm đà tiên tiến và máy phóng điện từ", Đô đốc Phil Davidson, tư lệnh các lực lượng hạm đội Mỹ, tuyên bố hôm 28/7. Thử nghiệm thành công này góp phần dẹp bỏ nghi ngại về khả năng của hai hệ thống chủ chốt trên tàu sân bay lớp Ford.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng nó vẫn còn nhiều điều cần cải thiện. Nếu không được thử nghiệm kỹ càng, những hệ thống tối tân trên tàu có thể kiềm chế uy lực thật sự của USS Gerald R. Ford.

Hệ thống máy phóng điện từ (EMALS)

EMALS được thiết kế để tạo đà cho máy bay cất cánh trên đường băng ngắn của tàu sân bay. Hệ thống này dự kiến sẽ nhẹ, đáng tin cậy và rẻ hơn máy phóng hơi nước trên tàu sân bay lớp Nimitz.

Tuy nhiên, chuyên gia quân sự Dan Grazier nhận định EMALS là công nghệ chín ép, khi quá trình nghiên cứu hệ thống này diễn ra song song với việc thiết kế chế tạo siêu tàu sân bay lớp Ford. Theo thiết kế, nó có thể phóng mọi phi cơ, từ máy bay không người lái (UAV) cỡ nhỏ đến tiêm kích hạng nặng và máy bay cảnh báo sớm. Hải quân Mỹ từng tuyên bố EMALS sẽ tiết kiệm chi phí nhờ cắt giảm nhân sự vận hành và đơn giản hóa bảo dưỡng.

Quá trình thử nghiệm cho thấy hải quân Mỹ nhận định sai về khối lượng công việc và số nhân sự cần thiết để vận hành EMALS, khiến họ phải thiết kế lại khu vực nghỉ ngơi của thủy thủ đoàn để chứa nhiều người hơn.

EMALS được kỳ vọng tăng tuổi thọ khung thân máy bay bằng việc kiểm soát năng lượng phóng, giảm bớt tác động lên phi cơ, nhưng nguyên mẫu EMALS trên mặt đất lại tạo ra quá nhiều lực, gây hư hại khung thân tiêm kích F/A-18.

Siêu tàu sân bay Ford có 4 máy phóng EMALS. Trên lý thuyết, nếu một hệ thống bị hỏng, tàu vẫn có thể tiếp tục vận hành ba máy còn lại. Tuy nhiên, hải quân Mỹ chưa tìm ra cách ngắt nguồn điện giữa các máy phóng để sửa chữa một máy hỏng. Việc sửa chữa phải chờ đến khi cả 4 cụm EMALS đều trống hoặc hỏng cùng lúc, ảnh hưởng đến tần suất triển khai máy bay trong một cuộc xung đột lớn.

Hệ thống cáp hãm đà tiên tiến (AAG)

Tương tự EMALS, hệ thống cáp hãm đà điện từ AAG trên siêu tàu sân bay lớp Ford cũng là công nghệ chưa được kiểm chứng, khiến hải quân Mỹ gặp nhiều thách thức hơn dự kiến.

Hệ thống cáp hãm thủy lực được Mỹ sử dụng từ năm 1961, đã chứng tỏ khả năng tối ưu trên tàu sân bay lớp Nimitz. Để thu hút thêm ngân sách cho chương trình siêu tàu sân bay lớp Ford, hải quân Mỹ đã thay thế cụm cáp hãm thủy lực cũ bằng AAG, công nghệ mới và chưa thực sự hoàn thiện.

4-diem-han-che-uy-luc-tau-san-bay-toi-tan-cua-my

Hệ thống AAG trên tàu USS Gerald R. Ford. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Chi phí phát triển hệ thống này tăng chóng mặt từ mức 172 triệu USD năm 2005 lên hơn 1,3 tỷ USD vào năm 2016, mức tăng tới 656%.

Cáp AAG được phát triển bởi tập đoàn General Atomics, vốn không có kinh nghiệm chế tạo cáp hãm. Báo cáo của Tổng thanh tra Bộ Quốc phòng Mỹ hồi tháng 7/2016 kết luận chương trình này đã vượt tầm kiểm soát. Sau hai năm thiết kế và sản xuất, hải quân Mỹ vẫn không thể chứng tỏ tính năng và sự an toàn của AAG.

Trong các lần thử nghiệm, lỗi kỹ thuật xảy ra với AAG chỉ sau 25 lần hạ cánh thành công, so với mức 16.500 lần như hải quân Mỹ yêu cầu. Điều này khiến các tàu sân bay Ford không thể đáp ứng nhiệm vụ xuất kích cường độ cao. Thiết kế của AAG cũng có chung điểm yếu với EMALS, buộc thủy thủ đoàn phải dừng mọi hoạt động nếu muốn sửa chữa hệ thống khi có sự cố.

Hệ thống điện

Siêu tàu sân bay lớp Ford giữ nguyên turbine hơi nước cho động cơ đẩy như lớp Nimitz. Tuy nhiên, USS Gerald R. Ford không dùng hơi nước trực tiếp cho các hệ thống như mẫu tàu cũ, mà tận dụng chúng để chạy 4 máy phát điện. Việc quản lý nguồn điện khổng lồ của tàu là nguyên nhân chính dẫn tới đội giá và trì hoãn dự án.

4-diem-han-che-uy-luc-tau-san-bay-toi-tan-cua-my-1

Siêu tàu sân bay lớp Ford sử dụng nguồn điện khổng lồ. Ảnh: Hải quân Mỹ.

4 máy phát điện của tàu sân bay lớp Ford cung cấp điện năng lên tới 13.800 volt, gấp ba lần so với mức 4.160 volt của 8 máy phát điện trên lớp Nimitz. Dòng điện siêu cao thế này dễ gây mất an toàn và có tỷ lệ hỏng hóc cao, đặc biệt trong môi trường muối ẩm của biển. Việc sửa chữa đòi hỏi ngắt nguồn điện, ảnh hưởng tới các hệ thống khác. Việc đánh giá, cải tiến hệ thống không thể diễn ra cho đến khi hoàn thành quá trình thử nghiệm vào năm 2020.

Siêu tàu sân bay Ford được trang bị hai lò phản ứng hạt nhân A1B mới, với hy vọng cắt giảm nhân sự vận hành xuống còn 70% so với lớp Nimitz, tăng sự phụ thuộc vào hệ thống kiểm soát tự động. Tuy nhiên, việc này sẽ giảm khả năng sống sót của tàu khi gặp hư hại trong chiến đấu, do không đủ nhân sự để kiểm soát thiệt hại và sửa chữa.

Phí vận hành lớn

Trong những năm gần đây, nhiều chuyên gia quân sự tỏ ra hoài nghi về kỷ nguyên của siêu tàu sân bay, cũng như việc đầu tư nhiều tiền của vào một hệ thống vũ khí duy nhất. Siêu tàu sân bay lớp Ford có đơn giá gần 13 tỷ USD. Trong những năm tới, nhiều khả năng nó sẽ trang bị ít nhất 50 tiêm kích hạm F-35C với giá 185 triệu USD/chiếc, tương đương 9,25 tỷ USD giá trị chiến đấu cơ trên tàu.

Một tàu lớp Ford ra khơi có giá tổng thể lên tới 22,25 tỷ USD, chưa tính chi phí cho 4.297 thủy thủ trên tàu. Dù tăng ngân sách, hải quân Mỹ khó có thể mở rộng quy mô hạm đội nếu muốn sở hữu 4 tàu sân bay lớp Ford. Đó là chưa kể tới chi phí khổng lồ để đầu tư và vận hành các biên đội hộ tống tàu sân bay.

4-diem-han-che-uy-luc-tau-san-bay-toi-tan-cua-my-2

Vấn đề chi phí có thể khiến Mỹ không thể triển khai quá nhiều tàu sân bay cùng lúc. Ảnh: Hải quân Mỹ.

Mỹ hiện có 10 cụm tàu sân bay chiến đấu, nhưng chỉ có vài chiếc được triển khai cùng lúc vì chi phí vận hành bảo dưỡng quá cao, khiến các chỉ huy Mỹ phải giới hạn lực lượng nhằm tiết kiệm ngân sách. Các tàu sân bay Mỹ chỉ được sử dụng như công cụ biểu dương sức mạnh ở các điểm nóng trên thế giới, bị đánh giá là chính sách ngoại giao pháo hạm tốn kém.

Chương trình tàu sân bay lớp Ford là vấn đề gây nhiều nhức nhối cho hải quân và Bộ Quốc phòng Mỹ hơn dự kiến. Hàng loạt thách thức trong nghiên cứu phát triển và biên chế có thể sẽ giới hạn uy lực thật sự của loại tàu chiến này, chuyên gia quân sự Dan Grazier nhận định./.

Theo VNE

Tin mới

Tản văn: Dã quỳ và em

Tản văn hay: Dã quỳ và em

(Baonghean.vn) - Nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ đến loài hoa dã quỳ. Loài hoa vừa bình dị vừa rực rỡ này đã hút hồn biết bao du khách đến với vùng đất nhiều nắng gió. Trân trọng mời các bạn cùng lắng nghe tản văn “Dã quỳ và em” của Nguyễn Duy Xuân qua giọng đọc Hồ Nữ Thị.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

(Baonghean.vn) - Khai mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII; Rau xanh khan hàng, giá tăng "chóng mặt"; Tạm dừng họp Chợ biên giới Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn… là những thông tin nổi bật ngày 7/12.
Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên thảo luận tổ chiều ngày 7/12, nhiều đại biểu đã phản ánh về những vấn đề nóng được dư luận quan tâm trong thời gian qua. Đó là tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm,các tồn tại trong công tác cải cách hành chính, chế độ chính sách cho cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng.
Y tế

Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị làm rõ những vướng mắc liên quan đến công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế

(Baonghean.vn) - Tình trạng cán bộ, nhân viên y tế nghỉ việc, chính sách cho ngành Y tế không còn phù hợp, bất cập vướng mắc trong công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế tiêu hao,... là những nội dung được các đại biểu tổ 2 tập trung thảo luận.
thảo luận tổ

Các huyện miền núi cao Nghệ An đề nghị tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

(Baonghean.vn) - Các đại biểu ở 6 huyện miền núi cao đề nghị UBND tỉnh và các ngành cần sớm tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn các huyện đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; có giải pháp giải quyết tình trạng thiếu đất sản xuất, có chính sách hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng.
Đường liên xã “oằn mình” gánh xe quá tải

Khi đường liên xã 'oằn mình' gánh xe quá tải

(Baonghean.vn) - Đường liên xã Ngọc Sơn - Quỳnh Tân, huyện Quỳnh Lưu đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều chỗ bị lún, mặt đường bị băm nát, gây khó khăn cho người và phương tiện qua lại. Đây là hậu quả của việc xe ô tô chở vật liệu xây dựng quá tải thường xuyên chạy qua đây gây ra.
Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

(Baonghean.vn) -  Khoảng 10 ngày nay, giá rau xanh tăng chóng mặt, có những loại tăng gấp 4-5 lần so với trước khiến người tiêu dùng chật vật. Theo dự báo, tình trạng rau xanh khan hàng, tăng giá này kéo dài ít nhất trong vài tuần nữa mới có thể “hạ nhiệt”.
Chính sách hỗ trợ cho giáo viên mầm non, tiểu học ngoài công lập

Tạo động lực cho các thầy giáo, cô giáo gắn bó với nghề

(Baonghean.vn) - Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam vừa ký Quyết định số 24/2022/QĐ-TTg ngày 29/11/2022 quy định về việc thực hiện chính sách hỗ trợ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong các cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục tiểu học ngoài công lập gặp khó khăn do đại dịch Covid-19.
Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

(Baonghean.vn) - Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh về thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh tại kỳ họp, HĐND tỉnh kiến nghị 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đối với UBND tỉnh.
Cử tri

Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tiếp thu, giải quyết, trả lời đầy đủ 100% kiến nghị của cử tri

(Baonghean.vn) -  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cho biết, với tinh thần trách nhiệm trước cử tri tỉnh nhà, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tích cực, chủ động nghiên cứu, tiếp thu, giải quyết và trả lời đầy đủ 100% số kiến nghị và nội dung được yêu cầu.
Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh đã trình bày các báo cáo, tờ trình và dự thảo Nghị quyết của Thường trực HĐND tỉnh trình kỳ họp.
Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, thay mặt lãnh đạo UBND tỉnh, đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội năm 2022 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.