Báo động tình trạng mất cắp tài sản tại các tòa nhà chung cư

Thực trạng mất cắp diễn biến phức tạp.

Những năm gần đây, cùng với quá trình đô thị hóa, các dự án nhà ở chung cư trên địa bàn Nghệ An phát triển mạnh, cung cấp hàng chục nghìn căn hộ cho người dân, góp phần hình thành diện mạo đô thị văn minh, hiện đại. Tuy nhiên, song hành với sự phát triển đó là những bất cập trong công tác quản lý, vận hành, nhất là tại các khu chung cư cũ, chung cư thấp tầng và nhà ở xã hội.

Thực tế cho thấy, nhiều tòa nhà chưa được đầu tư đồng bộ hệ thống bảo đảm an ninh như camera giám sát, kiểm soát ra vào bằng thẻ từ, lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp. Việc quản lý người ra vào còn lỏng lẻo, đặc biệt vào các khung giờ cao điểm hoặc ban đêm, tạo kẽ hở để các đối tượng xấu lợi dụng.

Đáng chú ý, các tài sản bị mất cắp không chỉ dừng lại ở xe máy, xe đạp như trước đây mà ngày càng phổ biến tình trạng mất giày dép hàng hiệu, hàng hóa mua sắm trực tuyến để tại sảnh, hành lang hoặc trước cửa căn hộ. Nhiều cư dân phản ánh, chỉ ít phút sau khi shipper giao hàng rời đi, kiện hàng đã “không cánh mà bay”.

Anh P.T, cư dân tại một chung cư trên Đại lộ Lê Nin, cho biết cuối năm 2025, anh bị mất 1 đôi giày có giá trị lớn do để trước cửa căn hộ qua đêm. Do chủ quan cho rằng khu vực hành lang có nhiều hộ dân sinh sống, lại có bảo vệ trực ca nên an toàn, anh không mang giày vào nhà. Tuy nhiên, chỉ sau 1 đêm, tài sản đã biến mất. Dù đã phản ánh với ban quản lý và thông báo trên nhóm cư dân để cảnh báo, song sự việc khiến anh và nhiều hộ dân khác không khỏi lo lắng về mức độ an toàn tại nơi ở của mình.

Không riêng trường hợp trên, nhiều cư dân khác tại các khu chung cư trên địa bàn TP Vinh (cũ) cũng cho biết từng bị mất tài sản khi để trước cửa nhà hoặc tại sảnh chung. Có trường hợp kẻ gian lục lọi túi hàng, chỉ lấy món đồ có giá trị rồi bỏ lại phần còn lại. Thiệt hại về tài sản có thể không lớn, nhưng tâm lý bất an, nghi ngờ lẫn nhau trong cộng đồng cư dân lại là hệ lụy khó đo đếm.

Theo Công an Nghệ An, các đối tượng trộm cắp thường lợi dụng sự chủ quan của người dân và những sơ hở trong công tác quản lý để ra tay. Thủ đoạn phổ biến là giả làm cư dân, người thân đến thăm hoặc shipper giao hàng để dễ dàng tiếp cận khu vực sảnh, hành lang các tầng. Nhiều vụ việc khi trích xuất camera cho thấy đối tượng chỉ mất vài chục giây để lấy tài sản rồi nhanh chóng rời đi. Tuy nhiên, do một số khu chung cư chưa được trang bị đầy đủ hệ thống camera, hoặc camera có nhưng chất lượng hình ảnh hạn chế, góc quay không bao quát nên việc xác minh, truy tìm đối tượng gặp nhiều khó khăn.

Đáng nói, không ít trường hợp tài sản bị mất có giá trị không lớn, người dân ngại trình báo cơ quan chức năng, vô tình tạo điều kiện để các đối tượng tiếp tục tái phạm, khiến tình trạng mất cắp kéo dài và diễn biến phức tạp hơn.

Nhìn từ góc độ pháp luật và trách nhiệm quản lý

Dưới góc độ pháp luật, hành vi trộm cắp tài sản, dù xảy ra tại khu chung cư hay ở bất kỳ không gian nào, đều bị xử lý nghiêm theo quy định. Theo Điều 173 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), người nào trộm cắp tài sản của người khác trị giá từ 2 triệu đồng trở lên, hoặc dưới mức này nhưng thuộc các trường hợp luật định, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự; trường hợp giá trị tài sản chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì vẫn bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.

Bên cạnh trách nhiệm của người thực hiện hành vi trộm cắp, một vấn đề được nhiều cư dân quan tâm là trách nhiệm của ban quản lý, đơn vị vận hành chung cư khi để xảy ra mất cắp tài sản trong khuôn viên tòa nhà. Theo quy định của pháp luật về nhà ở, ban quản lý có trách nhiệm tổ chức quản lý, vận hành nhà chung cư; bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn cho cư dân theo nội quy, quy chế quản lý sử dụng nhà chung cư và các thỏa thuận đã ký kết.

Trường hợp ban quản lý không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ các biện pháp bảo đảm an ninh theo quy định, để xảy ra mất cắp do lỗi quản lý, buông lỏng kiểm soát người ra vào, thì tùy từng trường hợp cụ thể có thể phát sinh trách nhiệm dân sự bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm nghĩa vụ quản lý và thiệt hại xảy ra. Tuy nhiên, trên thực tế, việc xác định trách nhiệm này không hề đơn giản, nhất là khi người bị mất tài sản cũng có phần lỗi do chủ quan, không tự bảo quản tài sản theo khuyến cáo chung.

Từ góc độ phòng ngừa, Công an Nghệ An khuyến cáo người dân cần nâng cao ý thức tự bảo vệ tài sản, tuyệt đối không để giày dép, hàng hóa, đồ dùng có giá trị tại hành lang, sảnh chung hoặc trước cửa căn hộ trong thời gian dài. Khi mua sắm trực tuyến, cư dân nên chủ động sắp xếp thời gian nhận hàng trực tiếp; trường hợp cần gửi hàng, nên nhờ bảo vệ hoặc ban quản lý hỗ trợ tiếp nhận và cất giữ tại khu vực an toàn.

Về phía ban quản lý các khu chung cư, cần rà soát, bổ sung và hoàn thiện hệ thống camera giám sát tại các khu vực trọng yếu như sảnh, hành lang, thang máy, lối ra vào; tăng cường lực lượng bảo vệ, đặc biệt vào ban đêm; siết chặt việc kiểm soát người ra vào, nhất là đối với người lạ, shipper. Việc ban hành quy định cụ thể về giao nhận hàng hóa, khu vực để đồ, thời gian lưu giữ cũng là giải pháp cần thiết nhằm hạn chế nguy cơ mất cắp.

Ngoài ra, công tác tuyên truyền, nhắc nhở cư dân nâng cao cảnh giác cần được thực hiện thường xuyên thông qua các bảng thông báo, nhóm cư dân hoặc các cuộc họp định kỳ. Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc xảy ra mất mát tài sản, người dân cần kịp thời thông báo cho ban quản lý và trình báo cơ quan Công an để phối hợp xử lý, tránh tâm lý e ngại, bỏ qua khiến các đối tượng trộm cắp tiếp tục lợi dụng, tái diễn hành vi vi phạm.