Bình đẳng giới để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội
Phụ nữ Nghệ An chiếm 49,14% lực lượng lao động trong xã hội. Để phụ nữ vươn lên đóng góp tích cực cho xã hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam các cấp tỉnh Nghệ An có nhiều hoạt động hỗ trợ chị em vượt qua rào cản tâm lý, định kiến về giới để nỗ lực vươn lên làm chủ cuộc sống, đóng góp tích cực cho xã hội.
Mai Hoa • 29/10/2024
Phụ nữ Nghệ An chiếm 49,14% lực lượng lao động trong xã hội. Để phụ nữ vươn lên làm chủ cuộc sống, đóng góp tích cực cho xã hội, Hội LHPN các cấp tỉnh Nghệ An có nhiều hoạt động hỗ trợ chị em vượt qua rào cản tâm lý, định kiến về giới để vươn lên.
-----
Một trong những chương trình, hoạt động trọng tâm của các cấp Hội Phụ nữ ở tỉnh Nghệ An là tuyên truyền, hỗ trợ phụ nữ phòng, chống bạo lực gia đình, với nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả.
Lắng nghe, thấu hiểu và sẻ chia
Vài năm sau khi lấy chồng, nhiều người mừng thầm cho chị N.T ở xã Quỳnh Lương (huyện Quỳnh Lưu) có cuộc sống khá viên mãn. Nhưng, khi sức khỏe của 2 đứa con không được tốt, công việc làm ăn của vợ chồng gặp nhiều khó khăn thì tính nết của chồng chị thay đổi, thường xuyên cục cằn, sẵn sàng bạo hành vợ.
Cứ nghĩ “ngậm đắng, nuốt cay”, cam chịu cho qua chuyện, nhưng khi được Hội Phụ nữ xã, xóm tư vấn, chị N.T tự tin, cởi mở chia sẻ câu chuyện của gia đình mình để tìm hướng tháo gỡ. Bản thân chị cũng có thêm kiến thức, kỹ năng, tự đấu tranh mà như chị nói là “giành sự bình yên của chính mình và các con”.
Cùng ở xã Quỳnh Lương, chị T.H trở thành nạn nhân bạo hành của người chồng say rượu. Gần 20 năm cam chịu và có thời gian rơi vào trầm cảm, chị T.H cho biết, cũng đã nhiều lần nghĩ đến chuyện mẹ con dắt díu nhau ra khỏi nhà để được giải thoát, nhưng rồi cứ "sợ này, sợ nọ" nên chị cắn răng chịu đựng. Khi được tiếp cận các thông tin về phòng, chống bạo lực gia đình từ Hội Phụ nữ xã tuyên truyền, chị T.H đã cho gia đình nhà chồng biết mình bị bạo hành và bản thân chị cũng có thêm những kỹ năng “lạt mềm buộc chặt”, dần dần chồng chị thay đổi, yêu thương, có trách nhiệm lo cho vợ con hơn.
Bà Bùi Thị Thoa - Chủ tịch Hội Liên hiệp Hội Phụ nữ xã Quỳnh Lương cho biết, để giảm bạo lực gia đình, Hội Phụ nữ xã tham mưu UBND xã thành lập Đội phản ứng nhanh phòng, chống bạo lực gia đình nhằm giúp chị em “cởi trói” tâm lý cam chịu, im lặng để đấu tranh chống bạo lực gia đình đến với bản thân và con cái mình .
Hoạt động của đội phản ứng nhanh phòng, chống bạo lực gia đình xã đã giúp nhiều chị em “cởi trói” tâm lý cam chịu, im lặng để đấu tranh chống bạo lực gia đình đến với bản thân và con cái họ.
Bà Bùi Thị Thoa - Chủ tịch Hội LHPN xã Quỳnh Lương
Ở huyện Quỳnh Lưu, tại xã Quỳnh Thắng, cùng với đội phản ứng nhanh, xã còn thành lập 2 Câu lạc bộ “Sức sống mới” dành cho nạn nhân bị bạo lực và nguy cơ bị bạo lực (là các bà vợ trong gia đình) và Câu lạc bộ “Người đàn ông trách nhiệm” dành cho người gây bạo lực gia đình (các ông chồng). Nhiều địa phương trong huyện thành lập các câu lạc bộ “Phòng, chống bạo lực gia đình”, “Gia đình hạnh phúc”, “Gia đình 5 không, 3 sạch”, “Phụ nữ và pháp luật”…; tổ chức các cuộc thi online tìm hiểu về phòng, chống mua bán người; phòng, chống bạo lực gia đình - cuộc thi vẽ tranh về phòng, chống xâm hại tình dục…
Bà Hồ Thị Thuý Hằng – Phó Chủ tịch Hội LHPN huyện Quỳnh Lưu cho rằng, các câu lạc bộ, các cuộc thi đều hướng tới mục đích nâng cao nhận thức về phòng, chống bạo lực gia đình cho người dân nói chung và phụ nữ nói riêng; đồng thời trang bị kỹ năng “ứng phó” không để bạo lực xảy ra hoặc cách phòng vệ cho người phụ nữ khi bạo lực xảy ra. Mục đích cuối cùng là xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc, văn minh.
Nỗ lực thay đổi
Nạn nhân chính của bạo lực gia đình phần lớn là phụ nữ và trẻ em. Với vai trò là tổ chức đại diện bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng cho các tầng lớp phụ nữ, thời gian qua, các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh đã tập trung tuyên truyền gắn với hỗ trợ phụ nữ phòng, chống bạo lực gia đình bằng nhiều hoạt động thiết thực, hiệu quả.
Tại huyện Quỳ Châu, cùng với đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến các văn bản pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình; Hội Phụ nữ huyện chỉ đạo các cấp Hội xây dựng và duy trì nhiều câu lạc bộ “Phòng, chống bạo lực gia đình” tại các thôn, bản; huy động cán bộ, hội viên, phụ nữ tham gia trong các tổ hòa giải, tổ tự quản...
Ở huyện Đô Lương, các cấp Hội tổ chức nhiều hoạt động truyền thông cộng đồng về phòng, chống bạo lực gia đình tại các trường học, khu dân cư; tổ chức các diễn đàn giao lưu “Phòng chống bạo lực gia đình và tệ xã hội”, “Mẹ chồng mẫu mực, nàng dâu hiếu thảo”; thành lập và duy trì hoạt động các câu lạc bộ “Mẹ và con”, “Cùng con tiếp bước”; các mô hình “Làng quê an toàn cho phụ nữ và trẻ em”, Chi hội phụ nữ “5 không, 3 sạch” (trong đó có tiêu chí không có bạo lực gia đình, ngôi nhà bình yên).
Ở phạm vi toàn tỉnh, qua triển khai Đề án 938 về "Tuyên truyền, giáo dục, vận động, hỗ trợ phụ nữ tham gia giải quyết một số vấn đề xã hội liên quan đến phụ nữ giai đoạn 2017-2027" và Dự án 8 "Thực hiện bình đẳng giới và giải quyết những vấn đề cấp thiết của phụ nữ và trẻ em", các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh đã tổ chức nhiều hoạt động truyền thông, tập huấn, đối thoại, diễn đàn, các hội thi, câu lạc bộ về bình đẳng giới; phòng, chống bạo lực gia đình; giữ gìn và phát huy truyền thống văn hóa ứng xử trong gia đình…
Nhiều phong trào, cuộc vận động, mô hình hỗ trợ xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh được các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh triển khai. Nổi bật như: “Hỗ trợ phụ nữ xây dựng gia đình hạnh phúc bền vững”; “Hỗ trợ cộng đồng phòng chống xâm hại trẻ em, phòng chống tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống”; “Làng quê an toàn cho phụ nữ và trẻ em”; “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng”; “Tổ tư vấn pháp luật cho phụ nữ và trẻ em”; “Hỗ trợ phụ nữ và trẻ em chịu ảnh hưởng bởi bạo lực giới”; xây dựng gia đình “5 không, 3 sạch”, “5 có, 3 sạch”…
Riêng Dự án 8, sau gần 3 năm triển khai thực hiện, toàn tỉnh đã thành lập 257 “Tổ truyền thông cộng đồng”; 28 “địa chỉ tin cậy”; 31 câu lạc bộ “Thủ lĩnh của sự thay đổi”; tổ chức 30 cuộc đối thoại chính sách… trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
Bà Lê Thị Hương Giang – Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh khẳng định: Thông qua các hoạt động trên đã góp phần nâng cao nhận thức, giải quyết một số vấn đề chung của phụ nữ, nhất là định kiến giới, bạo lực gia đình, tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, vẫn còn những trở ngại bởi chính từ tâm lý của người phụ nữ là cam chịu, mặc cảm, không dám chia sẻ mình bị bạo lực gia đình. Hoặc họ chưa đặt niềm tin vào ai để có thể giải quyết được tình trạng bị bạo lực của gia đình mình. Đó là vấn đề mà các cấp Hội Phụ nữ ở Nghệ An đang tiếp tục trăn trở, đổi mới cách tiếp cận, đi sâu, đi sát, gần gũi lắng nghe, thấu hiểu, chia sẻ và tìm nhiều giải pháp ngăn ngừa, giảm thiểu tình trạng bạo lực gia đình, góp phần xây dựng gia đình no ấm, tiến bộ, hạnh phúc, văn minh.
Phụ nữ “chân yếu, tay mềm”, với phụ nữ khuyết tật lại càng khó khăn hơn. Song, bằng nỗ lực bản thân và hỗ trợ của các cấp Hội phụ nữ, nhiều chị đã vượt lên nghịch cảnh, biến những điều không thể thành có thể, tạo lập hạnh phúc gia đình và làm cho cuộc sống tươi đẹp hơn.
Nghị lực phi thường
Chị Nguyễn Thị Thanh ở thị trấn Cầu Giát (Quỳnh Lưu) bị khuyết tật ngôn ngữ, mất khả năng phát âm do mắc bệnh u máu và trải qua nhiều lần phẫu thuật cắt bỏ khối u khi còn nhỏ.
Vừa bệnh tật, vừa chịu tổn thương về tinh thần và hoàn cảnh kinh tế gia đình khó khăn, nhưng với ý thức trách nhiệm của người chị cả trong gia đình, chị Thanh đã vượt qua tất cả để cùng mẹ tìm kế sinh nhai. Sau một thời gian buôn rau, bán dưa cà, đậu phụ, năm 2015, chị được Hội Phụ nữ huyện Quỳnh Lưu hỗ trợ xây dựng mô hình thu mua, bảo quản, cung ứng hải sản.
Sau 9 năm khởi nghiệp, đến nay, chị đã đầu tư 2 kho đông lạnh gắn với chế biến hải sản. Bên cạnh tăng thu nhập cho gia đình, chị còn tạo việc làm cho hàng chục lao động địa phương với thu nhập từ 4 - 6 triệu đồng/người/tháng. Hàng năm, chị còn trích hàng trăm triệu đồng hỗ trợ vốn, trao tặng các mô hình sinh kế và tặng quà cho hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn trong và ngoài huyện, đồng thời nhận đỡ đầu một trẻ mồ côi tại xã An Hòa. Năm 2022, chị được tặng kỷ niệm chương tôn vinh nữ doanh nhân có trái tim vàng vì cộng đồng.
Chị Phan Thị Hiền ở xã Diễn Thái (Diễn Châu) bị khuyết tật vận động bẩm sinh, đi lại rất khó khăn. Bằng suy nghĩ: Học để có việc làm, có thu nhập, tự chủ cuộc sống, chị đã nỗ lực học, tốt nghiệp trường cao đẳng dược và mở quầy thuốc tây. Đặc biệt, từ nghề làm bánh ong truyền thống của quê hương, chị đã kết nối, quảng bá sản phẩm lên mạng xã hội Facebook, Zalo.
Khi sản phẩm bánh ong Diễn Thái được người tiêu dùng trong tỉnh và khắp cả nước biết đến, chị Hiền mạnh dạn đầu tư máy móc phục vụ chế biến; thành lập tổ liên kết sản xuất gồm 15 thành viên tham gia. Riêng gia đình chị, mỗi năm sản xuất khoảng 4 - 5 tấn bánh ong, doanh thu mỗi năm khoảng 450 triệu đồng. Hiện tại sản phẩm đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục xây dựng sản phẩm OCOP.
Chị Thanh và chị Hiền là 2 trong những tấm gương phụ nữ khuyết tật vượt khó vươn lên tiêu biểu ở tỉnh Nghệ An. Họ giống như cây xương rồng trên cát, dù trong điều kiện sống khắc nghiệt nhất, vẫn mạnh mẽ vươn lên và nở hoa. Những người phụ nữ đó đã vượt lên bóng tối, thắp sáng cho cuộc sống bằng chính nghị lực phi thường.
Hỗ trợ phụ nữ khuyết tật vươn lên
Theo số liệu thống kê, hiện toàn tỉnh Nghệ An có hơn 69.000 người khuyết tật, trong đó phụ nữ khuyết tật có khoảng hơn 17.000 người. Triển khai thực hiện Chỉ thị số 11 ngày 08/11/2021 của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về việc giúp đỡ người khuyết tật; Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu phụ nữ toàn quốc lần thứ XIII và Nghị quyết Đại hội đại biểu phụ nữ tỉnh Nghệ An lần thứ XVI, Hội Phụ nữ các cấp trong tỉnh đã có nhiều hỗ trợ thiết thực đối với phụ nữ khuyết tật, tạo điều kiện để họ được tham gia bình đẳng vào các hoạt động của xã hội.
Hoạt động trọng tâm là tuyên truyền, nâng cao nhận thức, xóa bỏ sự phân biệt đối xử với phụ nữ khuyết tật; các chủ trương chính sách an sinh xã hội đối với phụ nữ yếu thế để phụ nữ khuyết tật tiếp cận; tập huấn, hướng dẫn chuyển giao khoa học kỹ thuật, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, vay vốn phát triển kinh tế, khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh…
Bà Nguyễn Thị Quỳnh Hoa - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Chủ tịch Hội LHPN tỉnh chia sẻ: Hỗ trợ, giúp đỡ phụ nữ khuyết tật “để không ai bị bỏ lại phía sau” là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Hội Phụ nữ các cấp, góp phần thúc đẩy nhiệm vụ hỗ trợ phụ nữ phát triển toàn diện, xây dựng gia đình Việt Nam ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh.
Hiện nay, Hội Phụ nữ các cấp ở Nghệ An đang tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khuyết tật, như hỗ trợ tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi để phát triển kinh tế, khởi nghiệp, khởi sự kinh doanh; hướng dẫn phụ nữ khuyết tật tham gia các lớp dạy nghề, tạo việc làm và thu nhập ổn định. Đồng thời tổ chức kết nối để phụ nữ khuyết tật tiếp cận các dịch vụ xã hội phù hợp, nhằm tạo điều kiện, cơ hội phát triển bình đẳng đối với phụ nữ khuyết tật.
Trong cuộc sống, có nhiều phụ nữ không thua kém nam giới. Ngày càng xuất hiện những phụ nữ làm chủ kinh tế, khởi sự kinh doanh, khởi nghiệp thành công và tham gia tích cực vào hoạt động xã hội.
Đồng hành cùng phụ nữ phát triển kinh tế
Ở bản Cà, xã Châu Hồng (Quỳ Hợp), chị Lương Thị Lý có hoàn cảnh khá khó khăn. Xây dựng gia đình từ “hai bàn tay trắng”, khi có thêm 2 đứa con, đặc biệt con trai đầu của chị bị bệnh thiếu máu, hàng tháng phải đi viện tuyến tỉnh điều trị, cuộc sống gia đình càng khó khăn.
Năm 2019, thông qua tham gia lớp tập huấn về chăn nuôi và được hỗ trợ vay vốn ngân hàng do Hội Phụ nữ quản lý. Gia đình chị Lý mua 2 con bò sinh sản nuôi. Từ 2 con bò giống, sau 5 năm, gia đình chị Lý đã có 12 con bò; trong đó 6 con bán hơn 120 triệu đồng để trả tiền vay ngân hàng và sửa chữa nhà ở, mua sắm các vật dụng gia đình. Hiện nay, ngoài nuôi 6 con bò, vợ chồng chị Lý làm ruộng vườn, cùng nguồn thu nhập của đứa con thứ 2 đã đi làm, cuộc sống gia đình ổn định và thoát khỏi hộ nghèo.
Nhận thức, tư duy và niềm tin đối với cuộc sống của chị Lương Thị Hồng, ở bản Na Tỳ, xã Châu Thôn (Quế Phong) cũng được thay đổi từ khi được tham gia các cuộc truyền thông, tập huấn về chăn nuôi, trồng trọt, về xây dựng gia đình hạnh phúc. Từ năm 2020, chị Hồng tham gia tổ hợp tác xã chăn nuôi vịt bầu do Hội Phụ nữ xã triển khai và được hỗ trợ 50 con vịt giống cùng thức ăn gia cầm. Lứa vịt đầu tiên có lãi, các lứa sau, chị tăng đàn dần, đến nay, chị nuôi mỗi lứa hơn 300 con vịt bầu, và tổng mỗi năm xuất bán hơn 1.200 con, trừ chi phí, gia đình thu về khoảng 60 - 70 triệu đồng/năm. Gia đình chị Hồng còn mở cửa hàng tạp hóa, cải tạo vườn trồng rau, đào ao thả cá để cải thiện cuộc sống.
Điều đáng quý ở chị Lương Thị Hồng, theo chia sẻ của bà Lương Thị Hà - Chủ tịch Hội Phụ nữ xã Châu Thôn: “Từ sự thấu hiểu những khó khăn của chính mình trước đây do thiếu kiến thức, thiếu vốn, nên chị Hồng rất tích cực cùng với tổ chức Hội tuyên truyền, chia sẻ kinh nghiệm, vận động chị em làm kinh tế; giúp chị em tự tin và dám nói lên tiếng nói của mình, bình đẳng trong gia đình, xã hội".
Hỗ trợ, tạo điều kiện cho phụ nữ phát triển kinh tế, khởi sự doanh nghiệp, khởi nghiệp thành công là một trong những nhiệm vụ được các cấp Hội Phụ nữ ở Nghệ An ưu tiên tập trung. Trong hơn 3 năm (2021 – 2024), các cấp Hội Phụ nữ ở Nghệ An đã hỗ trợ dạy nghề, học nghề cho hơn 2,5 vạn lao động nữ và sau đào tạo có hơn 2 vạn lao động có việc làm. Các cấp hội duy trì kết nối, hỗ trợ vay vốn phát triển kinh tế, khởi nghiệp cho hơn 7,7 vạn đối tượng vay với tổng dư nợ gần 5.000 tỷ đồng; hỗ trợ 1.222 phụ nữ khởi nghiệp.
Phong trào làm kinh tế, kinh doanh trong cán bộ, hội viên, phụ nữ ở Nghệ An đã góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế, giảm nghèo chung của tỉnh, trong đó có hơn 2.297 hộ do phụ nữ làm chủ thoát nghèo. Có 8 hợp tác xã và 73 tổ hợp tác do phụ nữ làm chủ với 1.200 thành viên được thành lập.
Tiếp tục nâng cao nhận thức và hành động
Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã tiếp tục khẳng định: "Phát huy truyền thống, tiềm năng, thế mạnh và tinh thần làm chủ, khát vọng vươn lên của các tầng lớp phụ nữ. Xây dựng người phụ nữ Việt Nam thời đại mới…". Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư Trung ương Đảng cũng đã ban hành các nghị quyết, chỉ thị về công tác cán bộ nữ, bình đẳng giới, vì sự tiến bộ của phụ nữ. Quốc hội đã ban hành Luật Bình đẳng giới và Chính phủ ban hành Chiến lược Quốc gia bình đẳng giới giai đoạn 2021 – 2030 với các mục tiêu về bình đẳng giới được đề ra rất cụ thể.
Để hiện thực hóa các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp mà Đảng, Quốc hội, Chính phủ đề ra về bình đẳng giới, vì sự tiến bộ phụ nữ; góp phần phát huy tài năng, trí tuệ và truyền thống tốt đẹp của phụ nữ Việt Nam trong thời đại mới, bên cạnh sự vào cuộc của các cấp Hội Phụ nữ, cần sự nỗ lực vươn lên của chính từng chị em. Mặt khác, về trách nhiệm của các cấp, ngành cần chú trọng tạo môi trường thuận lợi để phát huy vai trò của phụ nữ trong phát triển kinh tế, xóa đói, giảm nghèo bền vững; thúc đẩy khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học, công nghệ; tham gia tích cực phát triển kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế ít carbon, kinh tế tri thức… Đồng thời, thực hiện các giải pháp quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm cán bộ lãnh đạo nữ ở các cấp, các ngành, các lĩnh vực, từ đó nâng cao vị thế người phụ nữ...
Bà Hoàng Thị Thu Hiền - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh khẳng định: Vấn đề định kiến về giới mặc dù đã có những thay đổi, song tư tưởng và nhận thức về định kiến giới vẫn còn tồn tại trong không ít người, thậm chí khi phụ nữ thành công ở một lĩnh vực nào đó, người ta vẫn không dễ dàng ghi nhận một cách sòng phẳng như nam giới. Vậy làm thế nào để phụ nữ bình đẳng thực chất? Điều quan trọng nhất cần phải kiên trì đẩy mạnh công tác truyền thông, làm thay đổi nhận thức và hành vi ứng xử với phụ nữ từ trong mỗi gia đình và xã hội.