Cách mạng Tháng Tám - sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam

(Baonghean.vn) - Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của nhân dân ta từ khi có Đảng lãnh đạo, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Từ đây, đất nước, xã hội, dân tộc và con người Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.

Bối cảnh lịch sử và diễn biến Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trên chiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến thẳng vào sào huyệt phát xít Đức tại Béc-lin.

Ngày 9/5/1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu. Ngày 8/8/1945, Hồng quân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật. Ngày 14/8/1945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc.

Bác Hồ làm việc tại Pác Bó (Cao Bằng) sau hành trình 30 năm đi tìm đường cứu nước. Ảnh tư liệu.
Bác Hồ làm việc tại Pác Bó (Cao Bằng) sau hành trình 30 năm đi tìm đường cứu nước. Ảnh tư liệu.

Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật. Trong khi đó, thực dân Pháp lăm le dựa vào Đồng minh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đứng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những phần tử phản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay thầy đổi chủ, chống lại cách mạng.

Ở trong nước, trải qua các cuộc diễn tập, đến năm 1945, phong trào cách mạng dâng cao. Ngày 9/3/1945, phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp. Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho thích hợp.

Tháng 3/1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Tháng 4/1945, Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân. Ngày 16/4/1945, Tổng bộ Việt Minh ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói chuyện với đồng bào Tuyên Quang dưới gốc đa Tân Trào. (Ảnh: Tư liệu).
Đại tướng Võ Nguyên Giáp nói chuyện với đồng bào Tuyên Quang dưới gốc đa Tân Trào. Ảnh tư liệu.

Từ tháng 4/1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra mạnh mẽ, phong phú về nội dung và hình thức. Đầu tháng 5/1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước và chuẩn bị Đại hội quốc dân.

Ngày 4/6/1945, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban chỉ huy lâm thời, trở thành căn cứ địa của cả nước. Tháng 8/1945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) khẳng định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; đề ra ba nguyên tắc bảo đảm tổng khởi nghĩa thắng lợi, đó là: tập trung, thống nhất, kịp thời.

23 giờ ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1 hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa. Ngày 16/8/1945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân trào thông qua “10 chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định quốc kỳ, quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương, tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

19/8/1945 hàng vạn nhân dân Hà Nội đã xuống đường biểu tình, khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền. Ảnh tư liệu
19/8/1945 hàng vạn nhân dân Hà Nội đã xuống đường biểu tình, khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền. Ảnh tư liệu

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền. Từ ngày 14 - 18/8, cuộc tổng khởi nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam...

Ngày 19/8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội. Ngày 23/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và ở Bắc Cạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu...

Ngày 25/8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre... Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền.

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8/1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân.

Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa
Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh tư liệu.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) lịnh sử, trước cuộc mít tinh của gần một triệu đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam). 

Nguyên nhân và ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Tám

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là nhờ sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, khéo léo của Đảng; là sự vận dụng và phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta một cách đúng đắn, độc lập, tự chủ và sáng tạo. 

- Cách mạng Tháng Tám thành công chính bởi tinh thần yêu nước, đoàn kết, ý chí quật cường của các tầng lớp nhân dân ta, không chịu sống mãi kiếp nô lệ của người dân mất nước; một lòng đi theo Đảng và được Đảng lãnh đạo qua các cuộc tổng diễn tập, đã quyết vùng lên giành độc lập cho dân tộc. 

Tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến.
Tuổi trẻ Việt Nam trong kháng chiến. Ảnh tư liệu.

- Cách mạng Tháng Tám được tiến hành trong bối cảnh quốc tế có những thuận lợi nhất định. Chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật đã bị đánh bại, phong trào đấu tranh giải phóng của các dân tộc bị áp bức và của các lực lượng tiến bộ trên thế giới phát triển mạnh.

- Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của nhân dân ta từ khi có Đảng lãnh đạo, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Chính quyền về tay nhân dân, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời - Nhà nước công nông đầu tiên ở Đông Nam Á; chấm dứt chế độ quân chủ phong kiến ở Việt Nam; kết thúc hơn hơn 80 năm nhân dân ta dưới ách đô hộ của thực dân, phát xít.

Diễu binh, diễu hành trọng thể tại Lễ kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9
HÌnh ảnh lễ diễu binh, diễu hành tại Lễ kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 năm 2015.

- Đây còn là quá trình phát triển tất yếu của lịch sử dân tộc trải qua mấy nghìn năm phấn đấu, đỉnh cao của ý chí quật cường, sức mạnh cố kết cộng đồng, tầm cao trí tuệ của dân tộc hòa quyện với chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với xu thế của thời đại vì hòa bình, dân chủ và tiến bộ xã hội, vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội.

Kỷ niệm 72 năm Cách mạng Tháng Tám thắng lợi, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, toàn dân tộc Việt Nam càng tiếp tục nỗ lực học tập, nghiên cứu, thấm nhuần và thực hiện đường lối đại đoàn kết, bài học lịch sử “Việc cương thường muôn thuở là ở dân tâm”; thực hiện tốt hơn nữa, cao hơn nữa bài học nắm vững quy luật lòng dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm khơi dậy tinh thần tự hào, tự tôn dân tộc, xác định chủ nghĩa yêu nước chân chính là động lực vĩ đại trong tiến trình thực hiện thắng lợi công cuộc đổi mới./.

Thái Bình

(Tổng hợp)

Tin mới

65 năm thành lập BIDV Nghệ An - Đồng hành cùng sự phát triển của địa phương

65 năm thành lập BIDV Nghệ An - Đồng hành cùng sự phát triển của địa phương

(Baonghean.vn) - Chi hàng Kiến thiết Nghệ An (thành lập ngày 27/5/1957) là tiền thân của BIDV Nghệ An, đây là một trong những đơn vị thành lập sớm nhất trong hệ thống Ngân hàng Kiến thiết Việt Nam. Đến nay, trải qua 65 năm hình thành và phát triển, BIDV Nghệ An luôn đồng hành với những nhiệm vụ quan trọng của tỉnh Nghệ An và BIDV Việt Nam. Trong quá trình hoạt động, được sự quan tâm, chỉ đạo kịp thời của các cấp, ngành, cùng sự nỗ lực vươn lên của BIDV Nghệ An đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và đã có rất nhiều đóng góp trong phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An.
Nhức nhối nạn khai thác khoáng sản trái phép ở xã Quỳnh Tân (Quỳnh Lưu)

Nhức nhối nạn khai thác khoáng sản trái phép ở xã Quỳnh Tân (Quỳnh Lưu)

(Baonghean.vn) - Thời gian qua, tình trạng khai thác, vận chuyển khoáng sản trên địa bàn xã Quỳnh Tân (Quỳnh Lưu) diễn ra rất phức tạp. Việc khai thác thậm chí có lúc công khai, thách thức chính quyền địa phương… Quá trình khai thác không chỉ làm thất thoát tài nguyên, ảnh hưởng xấu đến môi trường cảnh quan, hạ tầng giao thông, mà còn gây bức xúc dư luận.
chuyển đổi số

Chuyển đổi số khi nào?

(Baonghean.vn) - Chuyển đổi số là quá trình khách quan, muốn hay không thì chuyển đổi số vẫn xảy ra và đang diễn ra. Mỗi cá nhân, tổ chức có thể tham gia hoặc đứng ngoài quá trình đó. Nếu đứng ngoài, sẽ có khoảng cách lớn giữa các tổ chức, doanh nghiệp, lĩnh vực đã thực hiện và chưa thực hiện chuyển đổi số và khoảng cách đó sẽ dần được nới rộng theo cấp số nhân.
Cách làm hay trong thành lập công đoàn cơ sở

Cách làm hay trong thành lập công đoàn cơ sở

(Baonghean.vn) - Phát triển đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở là 1 trong 5 nội dung trọng tâm của Tháng Công nhân năm 2022. Với nhiều cách làm sáng tạo, nhiều trăn trở và tâm huyết, Công đoàn Nghệ An đã gặt hái nhiều kết quả tích cực ở nội dung này.
Doanh nghiệp vận tải lao đao giữa bão giá

Doanh nghiệp vận tải lao đao giữa bão giá

(Baonghean.vn) - Từ đầu năm 2022 đến nay, giá xăng đã có 17 kỳ điều chỉnh, với 13 lần tăng giá, 4 lần giảm. Sau lần tăng mới nhất, giá xăng đã cán mốc 33.000 đồng/lít. Ở Nghệ An là hơn 33.000 đồng/lít. Đây là lần tăng giá thứ 7 liên tiếp, tính từ tháng 4/2022. Điều này gây áp lực không hề nhỏ lên các doanh nghiệp vận tải.
Danh tướng hai mạnh: Bài cuối: Những chiến công trở thành huyền thoại

Danh tướng Hai Mạnh: Bài cuối: Những chiến công trở thành huyền thoại

(Baonghean.vn) - Trong chương trình đêm qua, chúng tôi đã giới thiệu bài 1: Lửa thử vàng - trong loạt bài 2 kỳ về Danh tướng Hai Mạnh - Đại tướng Chu Huy Mân. Đêm nay, mời quý thính giả lắng nghe bài cuối: Những chiến công trở thành huyền thoại. Là người đảng viên đầu tiên trong quân đội nhân dân Việt Nam nhận huy hiệu 70 năm tuổi Đảng, trọn một đời vì nước vì dân, Đại tướng Chu Huy Mân là một tấm gương người cộng sản chân chính, một tướng lĩnh tài ba, đức độ. Từ Việt Bắc đến đất nước Triệu Voi, rồi Tây Nguyên..., những chiến công của danh tướng Hai Mạnh mãi mãi đi vào lịch sử, tiếp nối truyền thống danh tướng Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh.
Chương trình 'Sắc' của Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh đạt Huy chương Vàng Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc

Chương trình 'Sắc' của Trung tâm Nghệ thuật truyền thống tỉnh đạt Huy chương Vàng Liên hoan Ca múa nhạc toàn quốc

(Baonghean.vn) -  Liên hoan Ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc đợt 2 được tổ chức trong sự chờ đón hân hoan của các nghệ sỹ trên khắp mọi miền Tổ quốc. Năm nay Liên hoan được tổ chức tại Đắk Lắk với sự tham gia của 22 đoàn ca múa nhạc và trung tâm nghệ thuật trên cả nước. Các chương trình tham gia được đầu tư công phu, có chủ đề, chủ điểm, giàu tính nghệ thuật, mang đến cho người xem những cảm xúc khó quên.
Ảnh

3 giải pháp trọng tâm trong liên kết phát triển du lịch vùng Bắc Trung Bộ

(Baonghean.vn) -  Tại Diễn đàn Liên kết phát triển du lịch giữa Thành phố Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh và vùng Bắc Trung Bộ mở rộng năm 2022 tổ chức tại thành phố Vinh (Nghệ An), ông Trương Đức Hùng – Phó Tổng Giám đốc Điều hành Tổng công ty Du lịch Sài Gòn tham luận về giải pháp trọng tâm trong liên kết phát triển du lịch.
Tan vỡ những giấc mộng đổi đời

Tan vỡ những giấc mộng đổi đời

(Baonghean.vn) -  Vụ việc hơn 50 người di cư thiệt mạng trong chiếc xe đầu kéo bị bỏ lại trên một con đường hẻo lánh ở phía Tây Nam San Antonio, bang Texas đầu tuần này có thể xem là thảm kịch kinh hoàng nhất trong nhiều chục năm qua liên quan đến vấn đề di cư dọc biên giới Mỹ-Mexico. Các nạn nhân xấu số tuy xuất thân từ những gia đình, hoàn cảnh khác nhau, nhưng có điểm chung là đều muốn mưu cầu cuộc sống tốt đẹp hơn, dù cái giá phải trả lại quá đắt…
Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh: Hoàn thành chương trình đại hội chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở

Đảng bộ Khối Các cơ quan tỉnh: Hoàn thành chương trình đại hội chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở

(Baonghean.vn) -  Thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An về việc tổ chức đại hội chi bộ trực thuộc đảng ủy cơ sở, nhiệm kỳ 2022-2025, các cấp ủy, tổ chức Đảng trong Đảng bộ Khối Các cơ quan tỉnh đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện, hoàn thành đúng thời gian, yêu cầu đặt ra.
Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An thông qua dự thảo Nghị quyết về chuyển đổi số

Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh Nghệ An thông qua dự thảo Nghị quyết về chuyển đổi số

(Baonghean.vn) - Chuyển đổi số trên địa bàn Nghệ An có trọng tâm là phát triển cơ sở dữ liệu số, tạo nền tảng phát triển chính quyền số, kinh tế số, hướng đến xã hội số; gắn quá trình chuyển đổi số với cải cách hành chính nhằm nâng cao chất lượng, hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và chất lượng cung cấp dịch vụ công của chính quyền các cấp.
'Nóng' vấn đề rác thải ở Quỳnh Lưu

'Nóng' vấn đề rác thải ở Quỳnh Lưu

(Baonghean.vn) - Kể từ sau khi bãi rác tại xã Ngọc Sơn (Quỳnh Lưu) buộc phải đóng cửa, 33 xã, thị trấn tại địa phương này đã phải loay hoay tìm nơi xử lý rác thải sinh hoạt trong khu dân cư. Tình hình càng bế tắc hơn kể từ khi Công ty CP Môi trường và Công trình đô thị Nghệ An, đơn vị quản lý Khu Liên hợp xử lý chất thải rắn Nghi Yên ra thông báo dừng tiếp nhận rác do các đơn vị ở địa phương này chuyển đến.
Chuyện về một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam

Chuyện về một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam

(Baonghean.vn) - Trong chuyến tham quan di tích Nhà tù Hoả Lò (Hà Nội) cách đây không lâu, tôi được biết đến câu chuyện cuộc đời của bà Hoàng Thị Ái - một trong những nữ đảng viên cộng sản đầu tiên của Việt Nam, vợ của nhà cộng sản kiên trung Nguyễn Phong Sắc - Bí thư Xứ uỷ Trung kỳ thời kỳ 1930 - 1931. Cuộc đời của bà tiêu biểu cho hàng triệu cuộc đời phụ nữ Việt Nam: vùng thoát khỏi ách áp bức, đô hộ của phong kiến, thực dân; một lòng trung trinh theo Đảng; nén chặt bao nỗi đau riêng tư để cống hiến cho cách mạng đến giây phút cuối cùng.
Phân tích một số nhận thức sai về tính khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin

Phân tích một số nhận thức sai về tính khoa học của chủ nghĩa Mác-Lênin

Điều lệ Đảng Cộng sản Việt Nam, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm 1991; bổ sung, phát triển năm 2011) cùng một số văn kiện khác của Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định: "Đảng lấy chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động".