Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An

Nhóm P.V - KT: Lâm Tùng

Theo dõi Báo Nghệ An trên Google News
(Baonghean) - Nghệ An có diện tích rộng nhất cả nước với 16.493 km2, đất đai trù phú, sở hữu nhiều nông sản phẩm đặc sắc và có giá trị cao...Chương trình OCOP được phê duyệt sẽ là tiền đề, “bà đỡ” quan trọng nâng cao nhận thức trong sản xuất và kinh doanh, hỗ trợ phát triển cho các sản phẩm địa phương.
TIỀM NĂNG TO LỚN CHƯA ĐƯỢC ĐÁNH THỨC

Các quốc gia trên thế giới có nhiều giải pháp, chính sách hỗ trợ để tháo gỡ khó khăn trong phát triển sản phẩm nông thôn tiêu biểu, điển hình là phong trào “Mỗi làng một sản phẩm” (OVOP) của Nhật Bản từ cuối những năm 1970; Chương trình "Mỗi cộng đồng một sản phẩm" (OTOP) của Thái Lan từ năm 2000. Ở Việt Nam đề án “Mỗi làng một nghề” cũng đã được triển khai thực hiện trong giai đoạn 2005 - 2017.

Khách quốc tế tham quan đồi chè Thanh Chương. Ảnh: P.V
Khách quốc tế tham quan đồi chè Thanh Chương. Ảnh: P.V

Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) dựa trên các kinh nghiệm học hỏi từ OVOP quốc tế và thực tiễn về sản phẩm tại cộng đồng và đã đạt được những kết quả quan trọng sau hơn 4 năm triển khai thực hiện.

Từ kết quả của Quảng Ninh, ngày 7/5/2018, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 490/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” giai đoạn 2018 - 2020.

Chương trình OCOP là gì? Đó là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị. Đây được coi là giải pháp, nhiệm vụ trong triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới.

Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An ảnh 2
Du lịch cộng đồng sẽ là một sản phẩm tiêu biểu của nông thôn Nghệ An được OCOP hỗ trợ. Ảnh: tư liệu 

Trọng tâm của OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân (doanh nghiệp, hộ sản xuất) và kinh tế tập thể thực hiện nhằm chắp cánh cho các sản phẩm đó đến rộng rãi với người tiêu dùng hơn, có sức sống bền vững hơn, người sản xuất có thu nhập cao hơn.  

Ở Nghệ An, nhiều nông sản phẩm lợi thế của địa phương có thể kể đến như: tương, sen, bột sắn dây Nam Đàn, nhút Thanh Chương, trám Thanh Chương, cam Vinh, bưởi hồng Quang Tiến, gà đồi Yên Thành, cá thu Cửa Lò, tôm nõn Diễn Châu, mực một nắng, nước mắm Vạn Phần, chè gay, chè xanh, thổ cẩm, du lịch cộng đồng Khe Rạn, mây tre đan Nghi Phong, trà... Tuy nhiên, dễ nhận thấy các sản phẩm này đang được sản xuất thô, tiêu thụ nội địa, chưa có nhiều sản phẩm được tiêu thụ mạnh trong cả nước và quốc tế. 

Chè hoa vàng - một sản vật quý của huyện Quế Phong. Ảnh: Lâm Tùng
Chè hoa vàng - một sản vật quý của huyện Quế Phong. Ảnh: Lâm Tùng

Nghệ An hiện nay mới bắt đầu triển khai Chương trình OCOP, mục đích của OCOP là các sản phẩm được chuẩn hóa quy trình sản xuất, đề cao các giá trị truyền thống, đặc định địa phương gắn liền với mỗi sản phẩm. Như tên gọi của nó, OCOP tập trung vào các sản phẩm nhỏ, giúp sức cho các địa bàn xã khó khăn, vùng sâu, vùng xa, tạo ra việc làm và thu nhập bền vững cho người dân.

Từ năm 2008 - 2019, trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã công nhận thêm 104 làng nghề, đưa tổng số làng nghề đến cuối năm 2019 lên 158 làng nghề; gồm 10 nhóm nghề sau: Nghề mây, tre đan có 46 làng; Nghề chế biến lương thực, thực phẩm có 29 làng; Nghề sản xuất chổi đót, chiếu cói, giấy dó có 10 làng; Nghề mộc dân dụng và mỹ nghệ, đóng tàu thuyền, trống có 23 làng; Nghề chế biến hải sản có 10 làng; Nghề dâu tằm tơ, móc sợi, dệt thổ cẩm có 18 làng; Nghề chẻ chu hương, sản xuất hương có 12 làng; Nghề sản xuất gạch, ngói có 3 làng; Nghề cơ khí có 1 làng;  Nghề trồng cây cảnh có 7 làng. Thu nhập làng nghề nông thôn đạt 50 triệu đồng/năm. 

Làng nghề nước mắm truyền thống ở Diễn Châu. Ảnh: Tư liệu (Hải Vương - Nguyễn Thành - Sách Nguyễn)
Làng nghề nước mắm truyền thống ở Diễn Châu. Ảnh tư liệu (Hải Vương - Nguyễn Thành - Sách Nguyễn)

Đề án “Mỗi xã một sản phẩm” ở Nghệ An sẽ có ý nghĩa to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn nhằm khơi dậy sự tự lực, sáng tạo của cộng đồng, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, thế mạnh của mỗi địa phương, phát triển các sản phẩm, đặc sản của địa phương bao gồm cả nông, lâm, hải sản, sản phẩm du lịch lợi thế... làm thay đổi tập quán sản xuất, tạo ra hướng đi mới trong sản xuất, kinh doanh các sản phẩm truyền thống, từ đó người dân có thêm việc làm, thu nhập ổn định. 

Ông Hoàng Nghĩa Hiếu - Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh,  Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh

6 BƯỚC CHUẨN HÓA QUY TRÌNH OCOP

Chương trình OCOP chuẩn hóa các sản phẩm của mỗi xã theo chu trình 6 bước trên cơ sở nguyên tắc “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân thụ hưởng”. Bao gồm: Tuyên truyền, hướng dẫn về OCOP; Nhận đăng ký ý tưởng sản phẩm; Nhận phương án, dự án sản xuất, kinh doanh; Triển khai phương án, dự án; Đánh giá và xếp hạng sản phẩm và cuối cùng là xúc tiến thương mại.

Đồ họa: Lâm Tùng
Chương trình OCOP chuẩn hóa các sản phẩm của mỗi xã theo chu trình 6 bước. Đồ họa: Lâm Tùng

Chu trình tiến hành đề xuất nhu cầu từ dưới lên, theo nhu cầu và khả năng của hộ sản xuất, HTX và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trên cơ sở đề án của tỉnh được duyệt, các xã nhận đăng ký sản phẩm, trình lên cấp huyện, cấp huyện chọn và chỉ đạo hỗ trợ. 

Cách làm OCOP ở Diễn Châu, theo ông Lê Thế Hiếu - Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: Hiện nay, huyện thành lập Ban chỉ đạo, Tổ công tác giúp việc hỗ trợ cho các sản phẩm, thông báo cho các HTX, các xã thống kê sản phẩm hàng hóa tiêu biểu, chọn một số sản phẩm như: Bánh mướt Nho Lâm, nước mắm Vạn Phần, bún bánh Huỳnh Dương (Diễn Quảng), tôm nõn Diễn Ngọc, lạc Diễn Châu, gà Phủ Diễn để trình cấp trên thực hiện Chương trình OCOP. Huyện cũng nhận thấy sản phẩm tôm nõn và nước mắm có thể kích cầu mạnh, còn các sản phẩm còn lại làm sao để phát triển mạnh được trong nước là tốt.

Như vậy, có thể thấy một bước tiến trong việc sản xuất sản phẩm từ cơ sở đó là từ dưới đăng ký lên và từ trên soi xét xuống sau khi xem xét cơ hội gia nhập thị trường, điều này cho phép các sản phẩm không xuất hiện một cách tràn lan trên thị trường, hỗ trợ các sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng phát triển nội sinh và gia tăng giá trị.

Các sản phẩm nông sản chế biến từ cam của Nghệ An do JICA hỗ trợ. Ảnh: Thu Huyền
Các sản phẩm nông sản chế biến từ cam của huyện Con Cuông do tổ chức JICA hỗ trợ. Ảnh: Tư liệu 

Mục tiêu của OCOP Nghệ An, theo ông Lê Văn Lương - Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, đó là xây dựng hệ thống quản lý, điều hành Chương trình OCOP đồng bộ từ tỉnh đến huyện, xã. Ban hành và áp dụng chính sách đồng bộ để thực hiện hiệu quả Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh. Tiêu chuẩn hóa ít nhất 50% số sản phẩm hiện có (tương đương khoảng 90 sản phẩm), tập trung vào các sản phẩm chủ lực, đặc trưng và tiềm năng của tỉnh.

Theo đó, Nghệ An sẽ phát triển từ 2 - 3 làng du lịch sinh thái cộng đồng, kết hợp bảo tồn các giá trị văn hóa tạo ra sản phẩm dịch vụ du lịch tham gia Chương trình OCOP; Phát triển ít nhất 3 sản phẩm đạt hạng 5 sao (có thể xuất khẩu). Củng cố, kiện toàn 100% doanh nghiệp, HTX tham gia Chương trình OCOP. Phát triển mới ít nhất 20 tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP (ưu tiên HTX, công ty cổ phần).

Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An ảnh 7
Trám đen Thanh Chương đang cần khôi phục và nhân rộng nhằm làm tăng nguyên liệu. Ảnh tư liệu Lâm Tùng - Huy Thư

Ngoài ra còn đào tạo, tập huấn để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho 100% đội ngũ cán bộ quản lý Nhà nước trong hệ thống OCOP (tỉnh, huyện, xã) và lãnh đạo các doanh nghiệp, HTX, chủ hộ sản xuất có đăng ký tham gia Chương trình OCOP. Nâng cao kỹ năng phân phối, tiếp thị cho đội ngũ nhân lực tham gia vào hệ thống xúc tiến và quảng bá sản phẩm OCOP.

Nghệ An hiện có 182 sản phẩm nông nghiệp lợi thế (trong lâm nghiệp, thủy sản, trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ), thuộc 6 nhóm sản phẩm, gồm: Nhóm thực phẩm có 121 sản phẩm; Nhóm đồ uống có 15 sản phẩm; Nhóm thảo dược có 13 sản phẩm; Nhóm vải và may mặc có 11 sản phẩm; Nhóm lưu niệm - nội thất - trang trí có 16 sản phẩm; Nhóm dịch vụ du lịch nông thôn có 6 sản phẩm. Tuy nhiên, mới có 49 sản phẩm có đăng ký, công bố tiêu chuẩn chất lượng, chiếm 26,9% tổng số sản phẩm hiện có; Có 32 sản phẩm có đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, chiếm 17,6% tổng số sản phẩm hiện có. 

 
Xây dựng thương hiệu nhận diện cho sản phẩm đặc sản của Nghệ An

Xây dựng thương hiệu nhận diện cho sản phẩm đặc sản của Nghệ An

(Baonghean.vn) - Ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng để các đặc sản, sản phẩm truyền thống của Nghệ An thành hàng hóa cần phải xây dựng và phát triển thương hiệu, phát triển thị trường tiêu thụ, nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và nông dân.

Tin mới

Tỉnh đoàn Nghệ An hỗ trợ người dân Kỳ Sơn 100 triệu đồng khắc phục hậu quả sau lũ quét

Tỉnh đoàn Nghệ An hỗ trợ người dân Kỳ Sơn 100 triệu đồng khắc phục hậu quả sau lũ quét

(Baonghean.vn) - Hưởng ứng lời kêu gọi của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, phát huy tinh thần tương thân, tương ái của tuổi trẻ tỉnh nhà hướng về bà con vùng lũ, ngày 4/10, Tỉnh đoàn Nghệ An đã đến thăm hỏi, động viên và trao 100 triệu đồng hỗ trợ người dân Kỳ Sơn khắc phục hậu quả sau lũ lụt. 
[Infographics] Thiệt hại về hoàn lưu bão số 4 trên địa bàn Nghệ An (tính đến 17h ngày 4/10)

[Infographics] Thiệt hại về hoàn lưu bão số 4 trên địa bàn Nghệ An (tính đến 17h ngày 4/10)

(Baonghean.vn) - Mặc dù không nằm trong tâm bão Noru nhưng hoàn lưu bão đã gây thiệt hại vô cùng nặng nề trên địa bàn Nghệ An với nhiều địa phương bị ngập lụt diện rộng, xảy ra lũ quét, sạt lở đất. Hiện chính quyền các địa phương và các cơ quan chức năng đang tập trung khắc phục hậu quả mưa lũ.
Tướng Cương: Thất bại của một trận đánh nhưng không có nghĩa Nga thua về chiến lược

Tướng Cương: Thất bại của một trận đánh nhưng không có nghĩa Nga thua về chiến lược

(Baonghean.vn) -  Đã hơn 8 tháng kể từ khi Nga và Ukraine bắt đầu xung đột quân sự. Thế bế tắc đang diễn ra khi cả hai dường như đều đủ mạnh để ngăn bên kia giành chiến thắng, nhưng lại chưa đủ để đạt đến một chiến thắng quyết định trên chiến trường. Liệu trong thời gian tới sẽ có đột phá lớn nào sắp xảy ra trong nỗ lực của cả Nga và Ukraine hay không? Liên quan đến những vấn đề này, Thiếu tướng Lê Văn Cương – Nguyên Viện trưởng Viện Chiến lược, Bộ Công an đưa ra một vài nhận định. 
Đội trẻ Sông Lam Nghệ An tham dự hạng 3 quốc gia thi đấu với CLB của Phi Sơn

Đội trẻ Sông Lam Nghệ An tham dự hạng 3 quốc gia thi đấu với CLB của Phi Sơn

(Baonghean.vn) - Câu lạc bộ Sông Lam Nghệ An vừa thành lập thêm đội trẻ để tham gia vào Giải bóng đá Hạng Ba Quốc gia 2022, dự kiến ngày 11/10 tới đây đội sẽ có trận đấu mở màn ở bảng A khu vực phía Bắc. Để hướng đến một mùa giải thành công, Đội trẻ Sông Lam Nghệ An đã có cuộc tập dượt đầy quan trọng trước câu lạc bộ Hồng Lĩnh Hà Tĩnh.
Tiếp cận bản 'nhiều không' nơi đầu nguồn lũ quét ở Kỳ Sơn

Tiếp cận bản 'nhiều không' nơi đầu nguồn lũ quét ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Giữa trưa nắng của ngày thứ ba sau trận lũ quét, chúng tôi mới tiếp cận được bản Bình Sơn 1 của xã Tà Cạ. Bình Sơn 1 là 1 trong 2 bản cao nhất của xã Tà Cạ mà cơn lũ dữ quét qua đêm và sáng ngày 1/10. Sau trận lũ dữ, bà con không có nhà, không có nước, không có gạo, cũng không có điện...
Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An thăm, chia sẻ khó khăn với đồng bào bị lũ lụt huyện Kỳ Sơn

Giám đốc Công an tỉnh Nghệ An thăm, chia sẻ khó khăn với đồng bào bị lũ lụt huyện Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Ngày 4/10, đoàn công tác do đồng chí Thiếu tướng Phạm Thế Tùng - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh làm trưởng đoàn đã đến thăm, khảo sát nắm tình hình và tặng quà cho đồng bào vùng lũ tại huyện Kỳ Sơn. Cùng đi với đoàn có đồng chí Vi Hòe - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Bí thư Huyện ủy và các đồng chí lãnh đạo huyện Kỳ Sơn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 4/10

(Baonghean.vn) - Đề nghị chuyển chế độ "bồi dưỡng" thành "phụ cấp" ở mức cao hơn cho cán bộ khối, xóm; Những hình ảnh đầu tiên tại bản Bình Sơn 1 - nơi đầu nguồn lũ quét Kỳ Sơn; Hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt; Nhiều tấm lòng thiện nguyện đến với người dân vùng lũ Kỳ Sơn... là những nội dung chính trong ngày 4/10.
Cử tri huyện Quỳ Hợp đề nghị giải quyết dứt điểm việc nổ mìn khai thác khoáng sản làm nứt nhà dân

Cử tri huyện Quỳ Hợp đề nghị giải quyết dứt điểm việc nổ mìn khai thác khoáng sản làm nứt nhà dân

(Baonghean.vn) - Một trong những nội dung được cử tri phản ánh và kiến nghị cấp có thẩm quyền kiểm tra và trả lời ý kiến của cử tri liên quan đến việc nổ mìn khai thác khoáng sản làm nứt nẻ nhà ở của một số hộ dân tại xóm Đồng Nang, xã Hạ Sơn, huyện Quỳ Hợp.
Nghệ An: Nguy cơ cao bệnh đậu mùa khỉ xâm nhập

Nghệ An: Nguy cơ cao bệnh đậu mùa khỉ xâm nhập

(Baonghean.vn) - Ở thời điểm này, Việt Nam đã ghi nhận ca mắc bệnh đậu mùa khỉ đầu tiên tại Thành phố Hồ Chí Minh. Ca bệnh là một phụ nữ từ nước ngoài trở về. Với tần suất mắc cao, địa bàn rộng, việc giao lưu đi lại không hạn chế thì nguy cơ xâm nhập bệnh tại Việt Nam là hiện hữu. Nghệ An cũng trong tình trạng này. 
Đội tuyển futsal Việt Nam. Ảnh: Bongdaplus

Bóng đá Việt vươn tầm để tiệm cận khu vực

(Baonghean.vn) -  Khi quá trình bảo vệ và lấy lại ngôi vô địch AFF Cup 2018 vẫn là một cửa ải khó vượt đối với đội tuyển Việt Nam thì câu chuyện vươn tầm của bóng đá Việt vẫn diễn ra liên tục theo nhiều cách khác nhau. Đó là khi đội tuyển Việt Nam dưới tay phù thủy Park Hang-seo lần lượt chiến thắng các đội bóng lớn như Trung Quốc tại vòng loại World Cup 2022, Ấn Độ tại giải giao hữu Tam hùng 2022 mới đây, cầm hòa trên sân Nhật Bản cũng tại vòng loại thế giới nói trên.