Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An

Nhóm P.V - KT: Lâm Tùng

(Baonghean) - Nghệ An có diện tích rộng nhất cả nước với 16.493 km2, đất đai trù phú, sở hữu nhiều nông sản phẩm đặc sắc và có giá trị cao...Chương trình OCOP được phê duyệt sẽ là tiền đề, “bà đỡ” quan trọng nâng cao nhận thức trong sản xuất và kinh doanh, hỗ trợ phát triển cho các sản phẩm địa phương.
TIỀM NĂNG TO LỚN CHƯA ĐƯỢC ĐÁNH THỨC

Các quốc gia trên thế giới có nhiều giải pháp, chính sách hỗ trợ để tháo gỡ khó khăn trong phát triển sản phẩm nông thôn tiêu biểu, điển hình là phong trào “Mỗi làng một sản phẩm” (OVOP) của Nhật Bản từ cuối những năm 1970; Chương trình "Mỗi cộng đồng một sản phẩm" (OTOP) của Thái Lan từ năm 2000. Ở Việt Nam đề án “Mỗi làng một nghề” cũng đã được triển khai thực hiện trong giai đoạn 2005 - 2017.

Khách quốc tế tham quan đồi chè Thanh Chương. Ảnh: P.V
Khách quốc tế tham quan đồi chè Thanh Chương. Ảnh: P.V

Quảng Ninh là tỉnh đầu tiên triển khai Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” (OCOP) dựa trên các kinh nghiệm học hỏi từ OVOP quốc tế và thực tiễn về sản phẩm tại cộng đồng và đã đạt được những kết quả quan trọng sau hơn 4 năm triển khai thực hiện.

Từ kết quả của Quảng Ninh, ngày 7/5/2018, Thủ tướng Chính phủ đã có Quyết định số 490/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” giai đoạn 2018 - 2020.

Chương trình OCOP là gì? Đó là chương trình phát triển kinh tế khu vực nông thôn theo hướng phát triển nội lực và gia tăng giá trị. Đây được coi là giải pháp, nhiệm vụ trong triển khai thực hiện Chương trình Mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới.

Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An ảnh 2
Du lịch cộng đồng sẽ là một sản phẩm tiêu biểu của nông thôn Nghệ An được OCOP hỗ trợ. Ảnh: tư liệu 

Trọng tâm của OCOP là phát triển sản phẩm nông nghiệp, phi nông nghiệp, dịch vụ có lợi thế ở mỗi địa phương theo chuỗi giá trị, do các thành phần kinh tế tư nhân (doanh nghiệp, hộ sản xuất) và kinh tế tập thể thực hiện nhằm chắp cánh cho các sản phẩm đó đến rộng rãi với người tiêu dùng hơn, có sức sống bền vững hơn, người sản xuất có thu nhập cao hơn.  

Ở Nghệ An, nhiều nông sản phẩm lợi thế của địa phương có thể kể đến như: tương, sen, bột sắn dây Nam Đàn, nhút Thanh Chương, trám Thanh Chương, cam Vinh, bưởi hồng Quang Tiến, gà đồi Yên Thành, cá thu Cửa Lò, tôm nõn Diễn Châu, mực một nắng, nước mắm Vạn Phần, chè gay, chè xanh, thổ cẩm, du lịch cộng đồng Khe Rạn, mây tre đan Nghi Phong, trà... Tuy nhiên, dễ nhận thấy các sản phẩm này đang được sản xuất thô, tiêu thụ nội địa, chưa có nhiều sản phẩm được tiêu thụ mạnh trong cả nước và quốc tế. 

Chè hoa vàng - một sản vật quý của huyện Quế Phong. Ảnh: Lâm Tùng
Chè hoa vàng - một sản vật quý của huyện Quế Phong. Ảnh: Lâm Tùng

Nghệ An hiện nay mới bắt đầu triển khai Chương trình OCOP, mục đích của OCOP là các sản phẩm được chuẩn hóa quy trình sản xuất, đề cao các giá trị truyền thống, đặc định địa phương gắn liền với mỗi sản phẩm. Như tên gọi của nó, OCOP tập trung vào các sản phẩm nhỏ, giúp sức cho các địa bàn xã khó khăn, vùng sâu, vùng xa, tạo ra việc làm và thu nhập bền vững cho người dân.

Từ năm 2008 - 2019, trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã công nhận thêm 104 làng nghề, đưa tổng số làng nghề đến cuối năm 2019 lên 158 làng nghề; gồm 10 nhóm nghề sau: Nghề mây, tre đan có 46 làng; Nghề chế biến lương thực, thực phẩm có 29 làng; Nghề sản xuất chổi đót, chiếu cói, giấy dó có 10 làng; Nghề mộc dân dụng và mỹ nghệ, đóng tàu thuyền, trống có 23 làng; Nghề chế biến hải sản có 10 làng; Nghề dâu tằm tơ, móc sợi, dệt thổ cẩm có 18 làng; Nghề chẻ chu hương, sản xuất hương có 12 làng; Nghề sản xuất gạch, ngói có 3 làng; Nghề cơ khí có 1 làng;  Nghề trồng cây cảnh có 7 làng. Thu nhập làng nghề nông thôn đạt 50 triệu đồng/năm. 

Làng nghề nước mắm truyền thống ở Diễn Châu. Ảnh: Tư liệu (Hải Vương - Nguyễn Thành - Sách Nguyễn)
Làng nghề nước mắm truyền thống ở Diễn Châu. Ảnh tư liệu (Hải Vương - Nguyễn Thành - Sách Nguyễn)

Đề án “Mỗi xã một sản phẩm” ở Nghệ An sẽ có ý nghĩa to lớn trong phát triển kinh tế - xã hội khu vực nông thôn nhằm khơi dậy sự tự lực, sáng tạo của cộng đồng, khai thác hiệu quả hơn tiềm năng, thế mạnh của mỗi địa phương, phát triển các sản phẩm, đặc sản của địa phương bao gồm cả nông, lâm, hải sản, sản phẩm du lịch lợi thế... làm thay đổi tập quán sản xuất, tạo ra hướng đi mới trong sản xuất, kinh doanh các sản phẩm truyền thống, từ đó người dân có thêm việc làm, thu nhập ổn định. 

Ông Hoàng Nghĩa Hiếu - Chánh Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh,  Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh

6 BƯỚC CHUẨN HÓA QUY TRÌNH OCOP

Chương trình OCOP chuẩn hóa các sản phẩm của mỗi xã theo chu trình 6 bước trên cơ sở nguyên tắc “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân thụ hưởng”. Bao gồm: Tuyên truyền, hướng dẫn về OCOP; Nhận đăng ký ý tưởng sản phẩm; Nhận phương án, dự án sản xuất, kinh doanh; Triển khai phương án, dự án; Đánh giá và xếp hạng sản phẩm và cuối cùng là xúc tiến thương mại.

Đồ họa: Lâm Tùng
Chương trình OCOP chuẩn hóa các sản phẩm của mỗi xã theo chu trình 6 bước. Đồ họa: Lâm Tùng

Chu trình tiến hành đề xuất nhu cầu từ dưới lên, theo nhu cầu và khả năng của hộ sản xuất, HTX và doanh nghiệp nhỏ và vừa. Trên cơ sở đề án của tỉnh được duyệt, các xã nhận đăng ký sản phẩm, trình lên cấp huyện, cấp huyện chọn và chỉ đạo hỗ trợ. 

Cách làm OCOP ở Diễn Châu, theo ông Lê Thế Hiếu - Trưởng phòng Nông nghiệp và PTNT huyện cho biết: Hiện nay, huyện thành lập Ban chỉ đạo, Tổ công tác giúp việc hỗ trợ cho các sản phẩm, thông báo cho các HTX, các xã thống kê sản phẩm hàng hóa tiêu biểu, chọn một số sản phẩm như: Bánh mướt Nho Lâm, nước mắm Vạn Phần, bún bánh Huỳnh Dương (Diễn Quảng), tôm nõn Diễn Ngọc, lạc Diễn Châu, gà Phủ Diễn để trình cấp trên thực hiện Chương trình OCOP. Huyện cũng nhận thấy sản phẩm tôm nõn và nước mắm có thể kích cầu mạnh, còn các sản phẩm còn lại làm sao để phát triển mạnh được trong nước là tốt.

Như vậy, có thể thấy một bước tiến trong việc sản xuất sản phẩm từ cơ sở đó là từ dưới đăng ký lên và từ trên soi xét xuống sau khi xem xét cơ hội gia nhập thị trường, điều này cho phép các sản phẩm không xuất hiện một cách tràn lan trên thị trường, hỗ trợ các sản phẩm có khả năng cạnh tranh trên thị trường trong nước và quốc tế, góp phần phát triển kinh tế nông thôn theo hướng phát triển nội sinh và gia tăng giá trị.

Các sản phẩm nông sản chế biến từ cam của Nghệ An do JICA hỗ trợ. Ảnh: Thu Huyền
Các sản phẩm nông sản chế biến từ cam của huyện Con Cuông do tổ chức JICA hỗ trợ. Ảnh: Tư liệu 

Mục tiêu của OCOP Nghệ An, theo ông Lê Văn Lương - Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn tỉnh, đó là xây dựng hệ thống quản lý, điều hành Chương trình OCOP đồng bộ từ tỉnh đến huyện, xã. Ban hành và áp dụng chính sách đồng bộ để thực hiện hiệu quả Chương trình OCOP trên địa bàn tỉnh. Tiêu chuẩn hóa ít nhất 50% số sản phẩm hiện có (tương đương khoảng 90 sản phẩm), tập trung vào các sản phẩm chủ lực, đặc trưng và tiềm năng của tỉnh.

Theo đó, Nghệ An sẽ phát triển từ 2 - 3 làng du lịch sinh thái cộng đồng, kết hợp bảo tồn các giá trị văn hóa tạo ra sản phẩm dịch vụ du lịch tham gia Chương trình OCOP; Phát triển ít nhất 3 sản phẩm đạt hạng 5 sao (có thể xuất khẩu). Củng cố, kiện toàn 100% doanh nghiệp, HTX tham gia Chương trình OCOP. Phát triển mới ít nhất 20 tổ chức kinh tế tham gia Chương trình OCOP (ưu tiên HTX, công ty cổ phần).

Chương trình OCOP: 'Bà đỡ' cho sản phẩm nông thôn tiêu biểu Nghệ An ảnh 7
Trám đen Thanh Chương đang cần khôi phục và nhân rộng nhằm làm tăng nguyên liệu. Ảnh tư liệu Lâm Tùng - Huy Thư

Ngoài ra còn đào tạo, tập huấn để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho 100% đội ngũ cán bộ quản lý Nhà nước trong hệ thống OCOP (tỉnh, huyện, xã) và lãnh đạo các doanh nghiệp, HTX, chủ hộ sản xuất có đăng ký tham gia Chương trình OCOP. Nâng cao kỹ năng phân phối, tiếp thị cho đội ngũ nhân lực tham gia vào hệ thống xúc tiến và quảng bá sản phẩm OCOP.

Nghệ An hiện có 182 sản phẩm nông nghiệp lợi thế (trong lâm nghiệp, thủy sản, trồng trọt, chăn nuôi, dịch vụ), thuộc 6 nhóm sản phẩm, gồm: Nhóm thực phẩm có 121 sản phẩm; Nhóm đồ uống có 15 sản phẩm; Nhóm thảo dược có 13 sản phẩm; Nhóm vải và may mặc có 11 sản phẩm; Nhóm lưu niệm - nội thất - trang trí có 16 sản phẩm; Nhóm dịch vụ du lịch nông thôn có 6 sản phẩm. Tuy nhiên, mới có 49 sản phẩm có đăng ký, công bố tiêu chuẩn chất lượng, chiếm 26,9% tổng số sản phẩm hiện có; Có 32 sản phẩm có đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ, chiếm 17,6% tổng số sản phẩm hiện có. 

 
Xây dựng thương hiệu nhận diện cho sản phẩm đặc sản của Nghệ An

Xây dựng thương hiệu nhận diện cho sản phẩm đặc sản của Nghệ An

(Baonghean.vn) - Ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng để các đặc sản, sản phẩm truyền thống của Nghệ An thành hàng hóa cần phải xây dựng và phát triển thương hiệu, phát triển thị trường tiêu thụ, nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và nông dân.

Tin mới

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chia sẻ kinh nghiệm tại Diễn đàn 'Cuộc cách mạng số trên mặt trận tuyên truyền, giáo dục'

Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo chia sẻ kinh nghiệm tại Diễn đàn 'Cuộc cách mạng số trên mặt trận tuyên truyền, giáo dục'

(Baonghean.vn) - Nằm trong khuôn khổ chương trình Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2022 - 2027, Đại hội đã tổ chức Trung tâm thảo luận với chủ đề “Đoàn Thanh niên với cuộc cách mạng số trên mặt trận tuyên truyền, giáo dục” với sự tham gia của GS.TS Thái Văn Thành - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo.
Cuộc sống chật vật của người dân vùng rốn lũ Bích Hào

Cuộc sống chật vật của người dân vùng rốn lũ Bích Hào

(Baonghean.vn) - Nhà bị ngập, nhiều thôn, xóm bị chia cắt, cuộc sống của người dân vùng rốn lũ Bích Hào (Thanh Chương) gặp nhiều khó khăn. Do mất điện nhiều ngày, không bơm được nước, đặc biệt nước sạch để ăn uống hiện là vấn đề cấp thiết nhất đối với bà con lúc này. 
Khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2022-2027

Khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2022-2027

(Baonghean.vn) - Sáng 1/10, tại Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Nghệ An, Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã khai mạc Phiên thứ nhất với sự tham gia của 350 đại biểu là cán bộ, đoàn viên ưu tú, đại diện cho đoàn viên, thanh niên toàn tỉnh.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Tâm: Trọn vẹn với đời, với khúc hát dân ca

Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Tâm: Trọn vẹn với đời, với khúc hát dân ca

(Baonghean.vn) - Năm nay, ngày Quốc tế Người cao tuổi với chủ đề “Khả năng phục hồi và đóng góp của phụ nữ lớn tuổi”. Chủ đề này như lời nhắc nhở về vai trò quan trọng của phụ nữ lớn tuổi trong việc vượt qua những thách thức để thể hiện khả năng, đóng góp của họ cho sự phát triển của xã hội.
Lực lượng vũ trang sát cánh cùng nhân dân khắc phục hậu quả bão số 4

Lực lượng vũ trang sát cánh cùng nhân dân khắc phục hậu quả bão số 4

(Baonghean.vn) - Mưa lớn do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 đã làm ngập úng cục bộ nhiều địa phương trong ở Nghệ An. Với tinh thần phía trước là nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang các địa phương của tỉnh Nghệ An “xuyên đêm, trắng ngày” sát cánh giúp đỡ nhân dân tránh lũ, khắc phục hậu quả. 
350 đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An dâng hoa, báo công với Bác

350 đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An dâng hoa, báo công với Bác

(Baonghean.vn) - Trước giờ khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, Thường trực Tỉnh đoàn Nghệ An cùng 350 đại biểu là đoàn viên ưu tú đã có mặt tại Quảng trường Hồ Chí Minh (thành phố Vinh) để dâng hoa, báo công với Bác.
Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế: 'Gieo nhân ái, lan tỏa yêu thương'

Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế: 'Gieo nhân ái, lan tỏa yêu thương'

(Baonghean.vn) - Với chủ đề “Gieo nhân ái - Lan tỏa yêu thương”, chương trình Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn đã phát huy tinh thần “tương thân, tương ái”, chia sẻ, giúp các gia đình có hoàn cảnh khó khăn được hưởng các quyền lợi khi đi khám, chữa bệnh Bảo hiểm y tế, có cơ hội được hưởng lương hưu khi về già. Đồng thời, giúp người dân hiểu hơn về tính ưu việt, ý nghĩa nhân văn của chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế.
Thay đổi mâm xe máy và ôtô có bị phạt không?

Thay đổi mâm xe máy và ô tô có bị phạt không?

Thay đổi mâm xe máy và ô tô là một trong những cách trang trí ngoại thất xe, giúp bộ phận này cũng như tổng thể phương tiện trở nên bắt mắt hơn. Tuy nhiên, người dùng nên tìm hiểu chi tiết về việc thay đổi mâm xe có bị phạt không cũng như các lưu ý cần biết trước khi quyết định cải tiến bộ phận này.
Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương; Arsenal và Man United ‘đại chiến’ vì Pau Torres

Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương; Arsenal và Man United ‘đại chiến’ vì Pau Torres

(Baonghean.vn) - Đánh bại Ả-rập Xê-út, tuyển Việt Nam bảo vệ ngôi đầu bảng futsal châu Á; Arsenal và Man United "đại chiến" vì Pau Torres; Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

(Baonghean.vn) - Một nghị sĩ Nga theo đường lối cứng rắn bình luận, việc rút lui quân sẽ chỉ là một bước lùi nhỏ. Khi bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Nga và Liên Xô đã phải hứng chịu những thất bại khủng khiếp nhất trên chiến trường, nhưng Hồng quân Liên Xô đã kết thúc Thế chiến 2 ở Berlin. Vì vậy, có thể chiến dịch này cũng sẽ kết thúc như thế - có lẽ ngay tại đó, ở Berlin chăng?”.
Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Hoàn lưu bão số 4 đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong những ngày qua. Mưa lũ đã khiến 6 người chết và mất tích. Nhiều tuyến đường bị sạt lở, ách tắc; hàng ngàn ngôi nhà, hàng ngàn ha hoa màu bị ngập. Nhiều địa phương như; Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc, Yên Thành, Hoàng Mai... bị ngập sâu; nhiều tuyến đường bị sạt lở; nhiều xã đang bị chia cắt.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

(Baonghean.vn) - Hôm nay 30/9, dòng thông tin, sự kiện nổi bật trên baonghean.vn tiếp tục là diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và những thiệt hại ban đầu do các đợt mưa lớn trong mấy ngày qua gây nên.