Cô gái xứ Nghệ đưa "Tiếng Trung về làng"

Từ công nhân trở lại giảng đường

Trong kỳ nghỉ Hè, thay vì dành thời gian nghỉ ngơi, Huyền trở về quê, khởi xướng dự án “Tiếng Trung về làng”, mở lớp dạy miễn phí cho người dân địa phương. Lớp học được tổ chức tại Trường Tiểu học Thanh Đồng và tổ chức liên tục 3 ngày trong tuần. Học sinh của lớp, có em đang học THCS, có em vừa lên lớp 12 và có em đang chờ kết quả đại học; cũng có những học viên vừa thuộc diện tinh giản biên chế và đang nỗ lực học thêm ngoại ngữ để tìm kiếm việc làm mới.

Nguyễn Thị Huyền là con thứ tư trong một gia đình làm nông, cuộc sống vốn không dư dả, lại liên tiếp gặp biến cố. Khi Huyền học lớp 6, bố em đi đào giếng và gặp tai nạn lao động, sức khỏe suy giảm nghiêm trọng khiến ông không còn khả năng lao động. Đến năm Huyền học lớp 11, mẹ em lại bị tai biến, cuộc sống gia đình tiếp tục bị đảo lộn.

Mất đi hai lao động chính, nguồn thu nhập trong nhà trở nên bấp bênh. Thế nên, những người anh, người chị của Huyền lần lượt phải nghỉ học sớm để đi làm. Những đồng tiền kiếm được từ công việc lao động phổ thông được dành để lo cho cô em út tiếp tục học. 3 năm học tại Trường THPT Thanh Chương 1 là quãng thời gian Huyền gặp rất nhiều khó khăn. Có thời điểm, em đã quyết định nghỉ học để đi xuất khẩu lao động. "Hôm ấy, anh trai em đã nói chuyện với em suốt một buổi tối, động viên em suy nghĩ lại. Anh sẽ cố gắng để kiếm tiền nuôi em ăn học" - Huyền kể lại.

Cố gắng học hết THPT, Huyền thi đậu vào chuyên ngành ngoại ngữ của Trường Đại học Đà Nẵng. Nhưng với gia đình em lúc đó, cánh cửa đại học cũng đồng nghĩa với một khoản chi phí lớn. Sau khoảng 10 ngày nhập học, Huyền nhận được điện thoại của mẹ. Qua điện thoại, mẹ vừa khóc vừa lo con gái đi học sẽ phải vay nợ, trong khi sau này chưa chắc tìm được việc làm. Lúc đó, mẹ không trực tiếp nói Huyền nghỉ học, nhưng thấu hiểu hoàn cảnh gia đình, em quyết định dừng việc học.

Rời giảng đường, cô gái trẻ ra Bắc Ninh tìm việc và trở thành công nhân. 3 tháng trải nghiệm khiến Huyền nhìn rõ hơn về lựa chọn của mình. Ở công ty, em gặp những người chỉ hơn mình vài ba tuổi nhưng đã gắn với công việc trên dây chuyền sản xuất từ năm này qua năm khác. Công việc lặp đi lặp lại mỗi ngày khiến Huyền trăn trở nhiều hơn về con đường phía trước và hiểu rằng, mình vẫn muốn tiếp tục việc học.

Sau 1 năm ôn thi, lần thứ hai bước vào giảng đường, Nguyễn Thị Huyền chọn ngành Ngôn ngữ Trung tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2. Trước khi xa nhà, Huyền xác định nếu muốn tiếp tục học thì phải tự lo phần lớn chi phí nên làm mọi công việc để có thể kiếm tiền. Huyền từng rửa bát, phục vụ nhà hàng, làm ca đêm tại các công ty thời vụ. “Có những đêm em không ngủ được vì trong túi không còn một đồng nào. Thế nhưng, em chưa bao giờ lùi bước. Lúc đó chỉ nghĩ phải cố gắng học, vì mình đã lựa chọn con đường này rồi”, Huyền chia sẻ.

Qua 2 năm đầu tiên, đến năm thứ 3, những kiến thức về tiếng Trung bắt đầu giúp Huyền có thêm nguồn thu nhập. Em nhận dạy gia sư và dịch phim ngắn Trung Quốc. Đây cũng là thời điểm Huyền dần chuyển từ lao động phổ thông sang kiếm tiền bằng chính chuyên môn của mình. Trước khi tốt nghiệp, em đã tự trả hết các khoản vay vốn sinh viên.

Việc gia sư tiếng Trung từ sớm cũng giúp Huyền nhận ra bản thân rất thích công việc dạy học. Vì thế, ra trường, Huyền chọn làm việc tại một công ty du học với mục tiêu là “săn” học bổng để học chuyên sâu về tiếng Trung. Gần 2 năm sau, Huyền giành được Học bổng Chính phủ Trung Quốc (CSC) toàn phần để theo học Thạc sĩ ngành Giáo dục Hán ngữ Quốc tế tại Đại học Vân Nam. Đây là một trong những học bổng danh giá nhất cho sinh viên quốc tế, hỗ trợ toàn bộ học phí, ký túc xá, bảo hiểm và trợ cấp sinh hoạt khoảng 3.000 nhân dân tệ mỗi tháng.

Đưa tiếng Trung về làng

Ý tưởng mở một lớp tiếng Trung miễn phí xuất hiện trong thời gian Huyền nghỉ Hè, khi vừa học xong năm đầu tiên của chương trình Thạc sĩ tại Đại học Vân Nam. Huyền chia sẻ, em muốn vận dụng kiến thức đã học để hướng dẫn những học sinh ở quê làm quen với tiếng Trung.

Ban đầu, Huyền chỉ dự kiến tập hợp một nhóm nhỏ học sinh, tuy nhiên, chỉ sau vài tiếng khi dự án “Tiếng Trung về làng” được chia sẻ trên Facebook, số người đăng ký tăng lên khoảng 40 em. Do lớp học khá đông, em nhờ xã kết nối để mượn phòng học ở Trường Tiểu học Thanh Đồng. Mỗi tuần 3 lần, lớp học sẽ bắt đầu lúc 7h30 sáng và có khi kéo dài gần 3 tiếng mới tan. Do thời gian nghỉ Hè có hạn, nên Huyền tập trung giúp học viên có nền tảng phát âm đúng trong những buổi học đầu tiên. Các học viên được làm quen với thanh điệu, từ mới và những mẫu câu giao tiếp cơ bản. Huyền rất vui khi biết việc học thêm tiếng Trung có thể sẽ giúp mở ra thêm nhiều cơ hội mới cho mỗi người.

Em Nguyễn Vi Anh, học sinh chuẩn bị lên lớp 7 của Trường THCS Đông Tường, biết đến lớp học qua Facebook. Vì điều kiện kinh tế gia đình không dư dả nên cô bé không có nhiều điều kiện đi học thêm. Vốn ham học, lại làm lớp trưởng, nên Vi Anh đã nhờ mẹ đăng ký lớp tiếng Trung cô Huyền để có cơ hội học thêm ngoại ngữ mới. Sau 6 buổi học, em đã làm quen với từ mới, cách giới thiệu bản thân, đếm số từ 1 đến 10, vận mẫu và thanh điệu. Vi Anh cho rằng, tiếng Trung dễ học hơn tiếng Anh.

Trong lớp cũng có những học viên đến với mục tiêu mở rộng cơ hội nghề nghiệp. Chị Trần Thị Thành, sinh năm 1995, đã lập gia đình và có hai con. Tốt nghiệp Trường Đại học Nông Lâm Huế, có gần 6 năm trong vai trò Phó Bí thư Đoàn xã, đầu năm nay, chị Thành vừa nghỉ việc theo chế độ tinh giản biên chế nên muốn học tiếng Trung để có thêm cơ hội việc làm tại các doanh nghiệp ở Nam Đàn hoặc đô thị Vinh. Nhà ở xã Xuân Lâm, cách lớp học khoảng 20 km, nhưng chị Thành vẫn đều đặn đi học 3 buổi mỗi tuần.

Một nữ sinh khác là em Nguyễn Thị Ánh Hồng, học sinh Trường THPT Đặng Thúc Hứa, vừa hoàn thành kỳ thi tốt nghiệp THPT. Em đã đặt nguyện vọng 1 vào ngành Ngôn ngữ Trung, Trường Đại học Hà Nội và xem lớp học này là dịp để làm quen trước với ngành học mà mình dự định theo đuổi.

Ngoài dạy học tiếng Trung, việc mở lớp cũng là cách để Huyền chia sẻ một phần những gì mình đã học được. Từ câu chuyện của bản thân, Huyền muốn các em hiểu rằng hoàn cảnh gia đình có thể ảnh hưởng đến việc học, nhưng không gì ngăn cản được quyết tâm và ước mơ vươn tới tương lai tươi sáng hơn.

Do lớp học chỉ kéo dài khoảng 1 tháng nên Huyền cho rằng, “Tiếng Trung về làng” mới chỉ là bước đầu. Sau lớp học này, em mong muốn có thể tiếp tục duy trì việc chia sẻ kiến thức theo những hình thức phù hợp hơn, ví như hình thức trực tuyến, để những học sinh ở xa vẫn có cơ hội tiếp cận tiếng Trung. Đồng thời, Nguyễn Thị Huyền cũng đang ấp ủ xây dựng các chương trình học bổng hoặc hỗ trợ học phí trực tuyến dành cho những học sinh có hoàn cảnh khó khăn nhưng có ý thức và nỗ lực trong học tập.