Dắt bà đi chợ Tết

(Baonghean.vn) - Một thanh niên cao lớn, bước thẳng. Bên cạnh anh là người bà, lưng đã còng sụp xuống, tóc bạc, bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. “Anh dắt bà đi chợ, bà già rồi, không đi xa được ra khỏi làng nữa, nhưng bà nhớ chợ Tết”, anh vừa nói, vừa ngoảnh sang nhìn bà cười hiền lành.

Tôi chợt dừng lại giữa chợ phiên, lòng trào lên cảm xúc biết ơn khó tả, dù chẳng hề mua được gì, nhưng tôi thấy mình đã đủ đầy, đã được điều gì đó lớn lao lắm, mà không tiền bạc nào mua được.

1. Ký ức phiên chợ con nít

Phiên chợ 30 tết là ký ức tuổi thơ của nhiều người. Ảnh Hồ Lài
Phiên chợ 30 Tết là ký ức tuổi thơ của nhiều người. Ảnh: Hồ Lài

30 Tết, “quốc tế dọn nhà” đã xong xuôi, tương đối tươm tất đâu vào đấy, tôi dắt xe chạy lên chợ Giát, cho kịp phiên chợ ngày cuối cùng của năm.

Nhắc đến chợ Giát, có lẽ nhiều người chợt thấy quen quen, như từng thấy đâu đó. Chợ Giát là chợ huyện lớn nhất của khu vực huyện Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) năm xưa. Chợ phiên họp vào các ngày chẵn: mùng 5, 10, 15… trong tháng, khi ấy tất cả hàng hóa các nơi được tập trung đưa về để mua bán, trao đổi.

Đây cũng là chợ phiên trâu, bò có tiếng của vùng đất xứ Nghệ, từng được đưa vào làm bối cảnh trong truyện ngắn “Phiên chợ Giát” của nhà văn Nguyễn Minh Châu. Vào tháng Chạp chợ được họp liên tục từ ngày 25 đến 30, trong đó ngày 30 Tết được xem là phiên chợ con nít. Vào ngày này, bố mẹ, ông bà dành thời gian dắt con cháu đi chợ, để được sắm quần áo mới, mua đồ chơi, kẹo bánh, bong bóng, chơi trò chơi…

Thuở còn nhỏ, nhà tôi ở một vùng trung du nghèo, cách xa thị trấn Giát hơn 10 cây số đường đất đá, qua dốc, qua truông. Bởi vậy, mỗi năm một lần, được đi chợ Tết là cả một niềm háo hức, mong chờ. Những đứa trẻ chúng tôi hồi ấy, ngước nhìn mọi thứ ở chợ như một thế giới kỳ diệu. Có tiếng nhạc tết phát ra ở những cửa hàng băng đĩa, có những chùm bóng bay rực rỡ xanh đỏ tím vàng, có nhiều đồ chơi, nhiều trò chơi, và hàng quà bánh. Chúng tôi không dám đòi bố mẹ mua cho tất cả, chỉ cần mấy cái bong bóng để thổi, còn lại, đứng nhìn mọi thứ đã vui rồi.

Phiên chợ Giát ngày 30 Tết. Ảnh: Hồ Lài
Phiên chợ Giát ngày 30 Tết. Ảnh: Hồ Lài

 Nhưng do nhà xa, cuối năm tất bật, bố mẹ chở tôi xe đạp xuống chợ huyện cũng phải mất cả buổi, vì thế hàng năm, tôi thường được cho đi chợ ở làng, cái chợ bé xíu nằm một bên con đường dưới chân đồi. Có năm, bố mẹ mải lo sửa soạn, dọn dẹp nhà cửa, cùng chung với mấy nhà trong xóm đụng lợn mà quên cả thời gian. Lúc chợt nhớ ra đã là trưa buổi rồi, mẹ vẫn vội vàng chở tôi ra chợ. Lúc ấy, chợ đã gần tan, nhưng vẫn đông đúc, chỉ toàn là trẻ con, tôi vẫn kịp mua 1 tràng pháo tép (bây giờ thì đã bị cấm), và bóng hình con thỏ giá 500 đồng. Vậy mà vui líu lo suốt đường về.

Tôi đã được dắt đi chợ Tết trong suốt cả quãng thời ấu thơ, dù những năm tháng ấy cuộc sống muôn vàn khó khăn, vất vả. Hình như, ở cái thời đó, chợ không chỉ là nơi mua bán, mà còn là nơi vui vẻ, gặp gỡ, dạo chơi Tết. Có phải vì thế, mà như một quy ước ngầm định, người lớn đã dành riêng 1 buổi chợ cuối cùng trong năm dành cho con nít, để những đứa trẻ như chúng tôi bây giờ lớn lên, đã có những ký ức đẹp đẽ, quý giá vô cùng.

2. Dắt bà đi chợ 30

Bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. Ảnh: Hồ Lài
Bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. Ảnh: Hồ Lài

Bây giờ, thì đến lượt tôi dắt lũ em, cháu đi chợ Tết. Chợ Giát bây giờ sầm uất, tấp nập bán mua. Bọn trẻ con cũng chẳng quá thiếu thốn cái gì. Thế nhưng, chợ Tết vẫn mỗi năm chỉ có một lần, ở đó tôi mong chúng tìm được niềm vui, không khí Tết, hay đơn giản là một ký ức nào đó đáng nhớ của tuổi thơ. Và tôi, như một thói quen khó bỏ, một nỗi nhớ nhung, đang đi tìm cái Tết cho chính mình, ở một phiên chợ huyện nửa cũ, nửa mới.

Giữa chen chúc, lố nhố cả người lớn lẫn trẻ con, ở góc thưa người hơn phía bên hông chợ, tôi chợt bắt gặp một thanh niên đang dắt bà đi chợ. Anh mặc một bộ đồ giản dị, dáng cao, bước thẳng. Bên cạnh là người bà lưng đã còng xuống. Bà vấn tóc theo kiểu ngày xưa, mái tóc bạc trắng, quần lụa, áo màu nâu cũ. Bà khoác tay vào tay cháu, hai bà cháu bước đi. “Anh dắt bà đi chợ, bà già rồi, không đi xa được ra khỏi làng nữa, nhưng bà nhớ chợ Tết”, anh vừa nói, vừa ngoảnh sang nhìn bà cười hiền lành.

Dắt bà đi chợ Tết ảnh 4
Những hình ảnh thân thương chợ Tết quê. Ảnh:  Hồ Lài

 Nghe giọng quen quen, hỏi ra mới biết anh ở cùng làng với tôi. Nhưng tôi ở xóm 1 đầu làng, còn anh ở xóm 10 cuối làng. Người bà, tai nghe không còn rõ nữa, hoặc vì chợ đông ồn ào quá, dừng lại, ngước mắt lên, nói: “Bà đi chợ cô ạ, cháu dắt bà đi chứ bà không đi được nữa. Cô cũng đi chợ à?".

Nghe giọng bà vẫn khỏe. Năm xưa, khi bà còn đang sức, bà đã gồng gánh bao nhiêu buổi chợ đến nỗi lưng bà còng xuống lúc nào không hay. Nhưng gánh rau, mớ cá bà đã nuôi con cháu lớn khôn. Giờ đây bà không còn sức để tự mình đi xa được nữa, nhưng ngày Tết đến, như một nỗi bồn chồn, bà nhớ chợ, bà muốn đi thăm chợ. Và người cháu đã tranh thủ thời gian, chiều lòng bà nội tần tảo.

Anh xách giùm bà một túi đồ, trong đó có gói kẹo và thẻ hương, bà nói mua cho bà về đặt lên bàn thờ tổ tiên cúng Tết. Hai bà cháu dắt tay nhau về, chậm lại, giữa hối hả ngày cuối năm.

3. Ăm ắp tình người

Xưa, ông bà thường hay nói, “chợ 30 Tết, nhất đắt, nhất rẻ”. Ý để nói hoặc là hàng hóa sẽ đội giá lên đắt nhất, vì sau phiên 30, ra Tết còn lâu sau chợ mới họp lại. Hoặc sẽ vô cùng rẻ, “đại hạ giá”, vì sau đó cũng chẳng có ai mua. Còn bây giờ, mọi thứ dường như đã “bão hòa”, mức giá cả không chênh lệch nhiều.

Dắt bà đi chợ Tết ảnh 5
Chợ 30 Tết nhất đắt, nhất rẻ. Ảnh: Hồ Lài

Ngoài những người làm ăn buôn bán lớn quanh năm thì chợ Tết còn như trải rộng ra bởi những hàng quê cất dành chờ đợi cả năm được các bà, các mẹ đem đi bán. Những người nông dân nhổ nốt luống hoa đã nở đem ra chợ bán kiếm thêm đôi đồng vì Tết năm nay trời ấm, hoa nở sớm quá. Các bà ngồi lại với mấy nải chuối xanh, mớ trầu cau, hay dăm bảy quả bưởi hái trong vườn. “Bưởi hôm nay chỉ có 15 nghìn một quả thôi, các cháu mua cho bà về”. Nói thế, nhưng ngồi xuống ngắm nghía, đắn đo, nâng lên đặt xuống khách không ưng ý đứng dậy đi, bà vẫn vui vẻ. Tuổi này rồi, bà đi chợ kiếm được đồng ra đồng vào cho vui, ở nhà buồn lắm. Thế nên 30 Tết rồi, bà vẫn đi chợ, để được nói chuyện, được chào mời, được hỏi thăm nhau.

Tôi không định mua gì vào ngày 30 Tết, nhưng đứng giữa chợ phiên lúc ấy, tôi mới thấy lòng mình kịp đủ đầy hơn. Tôi đã tìm thấy điều mình mong muốn, rằng giữa những bán mua, chợ còn là nơi cho ta thấy tình người, thấy sự yêu thương, thấy sự kết nối giữa con người với con người, dù chỉ với những điều thật nhỏ nhoi.

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/12

(Baonghean.vn) - Thường trực HĐND tỉnh họp báo công bố kỳ họp cuối năm; Chủ tịch UBND tỉnh Kết luận về phiên họp tháng 11; Vé tàu xe kín chỗ, tăng giá mạnh; Yêu cầu bảo đảm xăng, dầu cho đánh bắt thủy sản… Đây một số nội dung nổi bật được đăng tải trên baonghean.vn ngày 2/12.
Thông báo Kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh tại phiên họp thường kỳ UBND tỉnh tháng 11 năm 2022

Thông báo Kết luận của Chủ tịch UBND tỉnh tại phiên họp thường kỳ UBND tỉnh tháng 11 năm 2022

(Baonghean.vn) - Ngày 24/11/2022, UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 11 dưới sự chủ trì của Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung, cùng tham dự có các thành viên UBND tỉnh; các Ban của HĐND tỉnh; đại diện lãnh đạo Đảng ủy Khối Doanh nghiệp tỉnh và lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị có liên quan.
Quán quân Sao Mai Lương Hải Yến kết hôn

Quán quân Sao Mai Lương Hải Yến kết hôn

Giới nghệ sĩ Hà Nội đang háo hức chuẩn bị đi dự đám cưới của Quán quân Sao Mai dòng nhạc thính phòng 2019 Lương Hải Yến sẽ diễn ra vào ngày 3/12 tại thị trấn Chũ (Lục Ngạn, Bắc Giang). Tuy nhiên, ai cũng bất ngờ và tò mò về chú rể vì nhân vật này "vừa lạ, vừa quen".
Dân vận khéo, sáng bản làng

Dân vận khéo, sáng bản làng

(Baonghean.vn) - Là huyện miền núi đặc biệt khó khăn của tỉnh Nghệ An, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm trên 90% dân số. Những năm qua, huyện Quế Phong đã áp dụng nhiều giải pháp “dân vận khéo”, tạo phong trào thi đua sôi nổi, thúc đẩy xây dựng nông thôn mới ở thôn bản.
Nước mắm Cửa Lò.

Những thức quà hấp dẫn ở miền quê Nghệ An

(Baonghean.vn) - Bên cạnh những điểm đến và món ăn hấp dẫn, du khách đến với Nghệ An còn có dịp mua những thứ quà tặng mang đậm bản sắc của miền “Gió Lào cát trắng”, đảm bảo khi đã thưởng thức sẽ mong có dịp trở lại vùng quê bên dòng Lam giang.
Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII tổ chức họp báo công bố về kỳ họp thứ 11

Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII tổ chức họp báo công bố về kỳ họp thứ 11

(Baonghean.vn) - Sáng 2/12, tại TP. Vinh, Thường trực HĐND tỉnh Nghệ An tổ chức họp báo công bố thời gian, địa điểm, nội dung, chương trình kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII. Đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh chủ trì họp báo.
Nặng lòng với con chữ vùng cao

Nặng lòng với con chữ vùng cao

(Baonghean.vn) -  Phà Nọi trong tiếng Thái nghĩa là “lèn nhỏ” thế nhưng, bản nghèo nơi xã biên giới Đoọc Mạy của huyện miền núi cao Kỳ Sơn này gần như biệt lập với thế giới bên ngoài bằng những vách đá dựng đứng, những dãy núi quanh năm mây phủ. 
Gia đình vợ chồng anh chị Trần Khánh Dương - Võ Thị Lương luôn yêu thương, tràn ngập tiếng cười. Ảnh: Thành Chung

Những người vượt lên nghịch cảnh

(Baonghean.vn) - Ở tỉnh Nghệ An, hiện nay có rất nhiều tấm gương sáng là người khuyết tật đã cố gắng vượt qua khó khăn của bản thân, vươn lên phát triển, xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc.
Truyện ngắn: Dì Lương

Truyện ngắn: Dì Lương

(Baonghean.vn) - Một ngày, khi tôi vừa tan học, bước ra khỏi cổng trường, tôi thấy dì Lương đang mua đống vỏ hộp ở quán tạp hóa ngay sát đó. Bỗng trong tôi dâng lên cảm giác xấu hổ với bạn bè. Khi dì gọi với theo, tôi quay mặt lại và nhìn dì bằng ánh mắt lạnh băng...
Bắt đối tượng cầm đầu đường dây vận chuyển pháo nổ từ nước ngoài về Việt Nam

Bắt đối tượng cầm đầu đường dây vận chuyển pháo nổ từ nước ngoài về Việt Nam

(Baonghean.vn) - Liên quan đến Chuyên án “Buôn bán và tàng trữ hàng cấm” bằng xe khách với số lượng 3,5 tạ pháo nổ, mở rộng chuyên án, Phòng Cảnh sát hình sự, Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố bị can và ra lệnh bắt tạm giam đối với Ngô Sỹ Vinh, trú tại huyện Diễn Châu về hành vi buôn bán pháo nổ.
Nâng cao nghiệp vụ đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất

Nâng cao nghiệp vụ đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất

(Baonghean.vn) - Sáng 2/12, Sở Tư pháp  tổ chức tập huấn chuyên sâu công tác đăng ký biện pháp bảo đảm bằng quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất và nâng cao năng lực giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu tài sản cho đội ngũ cán bộ làm công tác pháp chế tại các cơ quan, đơn vị...
‘Khấp khởi’ vụ đông

‘Khấp khởi’ vụ đông

(Baonghean.vn) - Tiềm năng đất đai và khả năng lao động của nông dân hiện nay có thể làm ra nhiều sản phẩm trong vụ đông “khó tính”. Nhưng, cái cốt lõi là đầu ra sản phẩm chưa được giải quyết triệt để, khiến cho niềm vui về những thành công của sản xuất vụ đông chỉ “khấp khởi”.
Nga - Trung tăng cường quan hệ đối tác quân sự trước hành động của NATO ở châu Á - Thái Bình Dương

Nga - Trung tăng cường quan hệ đối tác quân sự trước hành động của NATO ở châu Á - Thái Bình Dương

(Baonghean.vn) - Ngày 1/12, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng hành động của NATO và các nước châu Âu đang tạo ra tình hình bùng nổ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương, và để đáp lại, Nga và Trung Quốc đang tăng cường hợp tác quân sự và tổ chức các cuộc tập trận chung.
Nhật Bản gây sốc, Bỉ sớm rời cuộc chơi

Nhật Bản gây sốc, Bỉ sớm rời cuộc chơi

(Baonghean.vn) - Nhật Bản tạo nên cú sốc lớn khi có màn lội ngược dòng đầy ngoạn mục trước Tây Ban Nha, qua đó tiễn Đức về nước sớm. Tại bảng F, Bỉ mang đến nỗi thất vọng lớn khi sớm phải xách vali về nước.