Dắt bà đi chợ Tết

Hồ Lài

(Baonghean.vn) - Một thanh niên cao lớn, bước thẳng. Bên cạnh anh là người bà, lưng đã còng sụp xuống, tóc bạc, bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. “Anh dắt bà đi chợ, bà già rồi, không đi xa được ra khỏi làng nữa, nhưng bà nhớ chợ Tết”, anh vừa nói, vừa ngoảnh sang nhìn bà cười hiền lành.

Tôi chợt dừng lại giữa chợ phiên, lòng trào lên cảm xúc biết ơn khó tả, dù chẳng hề mua được gì, nhưng tôi thấy mình đã đủ đầy, đã được điều gì đó lớn lao lắm, mà không tiền bạc nào mua được.

1. Ký ức phiên chợ con nít

Phiên chợ 30 tết là ký ức tuổi thơ của nhiều người. Ảnh Hồ Lài
Phiên chợ 30 Tết là ký ức tuổi thơ của nhiều người. Ảnh: Hồ Lài

30 Tết, “quốc tế dọn nhà” đã xong xuôi, tương đối tươm tất đâu vào đấy, tôi dắt xe chạy lên chợ Giát, cho kịp phiên chợ ngày cuối cùng của năm.

Nhắc đến chợ Giát, có lẽ nhiều người chợt thấy quen quen, như từng thấy đâu đó. Chợ Giát là chợ huyện lớn nhất của khu vực huyện Quỳnh Lưu và thị xã Hoàng Mai (Nghệ An) năm xưa. Chợ phiên họp vào các ngày chẵn: mùng 5, 10, 15… trong tháng, khi ấy tất cả hàng hóa các nơi được tập trung đưa về để mua bán, trao đổi.

Đây cũng là chợ phiên trâu, bò có tiếng của vùng đất xứ Nghệ, từng được đưa vào làm bối cảnh trong truyện ngắn “Phiên chợ Giát” của nhà văn Nguyễn Minh Châu. Vào tháng Chạp chợ được họp liên tục từ ngày 25 đến 30, trong đó ngày 30 Tết được xem là phiên chợ con nít. Vào ngày này, bố mẹ, ông bà dành thời gian dắt con cháu đi chợ, để được sắm quần áo mới, mua đồ chơi, kẹo bánh, bong bóng, chơi trò chơi…

Thuở còn nhỏ, nhà tôi ở một vùng trung du nghèo, cách xa thị trấn Giát hơn 10 cây số đường đất đá, qua dốc, qua truông. Bởi vậy, mỗi năm một lần, được đi chợ Tết là cả một niềm háo hức, mong chờ. Những đứa trẻ chúng tôi hồi ấy, ngước nhìn mọi thứ ở chợ như một thế giới kỳ diệu. Có tiếng nhạc tết phát ra ở những cửa hàng băng đĩa, có những chùm bóng bay rực rỡ xanh đỏ tím vàng, có nhiều đồ chơi, nhiều trò chơi, và hàng quà bánh. Chúng tôi không dám đòi bố mẹ mua cho tất cả, chỉ cần mấy cái bong bóng để thổi, còn lại, đứng nhìn mọi thứ đã vui rồi.

Phiên chợ Giát ngày 30 Tết. Ảnh: Hồ Lài
Phiên chợ Giát ngày 30 Tết. Ảnh: Hồ Lài

 Nhưng do nhà xa, cuối năm tất bật, bố mẹ chở tôi xe đạp xuống chợ huyện cũng phải mất cả buổi, vì thế hàng năm, tôi thường được cho đi chợ ở làng, cái chợ bé xíu nằm một bên con đường dưới chân đồi. Có năm, bố mẹ mải lo sửa soạn, dọn dẹp nhà cửa, cùng chung với mấy nhà trong xóm đụng lợn mà quên cả thời gian. Lúc chợt nhớ ra đã là trưa buổi rồi, mẹ vẫn vội vàng chở tôi ra chợ. Lúc ấy, chợ đã gần tan, nhưng vẫn đông đúc, chỉ toàn là trẻ con, tôi vẫn kịp mua 1 tràng pháo tép (bây giờ thì đã bị cấm), và bóng hình con thỏ giá 500 đồng. Vậy mà vui líu lo suốt đường về.

Tôi đã được dắt đi chợ Tết trong suốt cả quãng thời ấu thơ, dù những năm tháng ấy cuộc sống muôn vàn khó khăn, vất vả. Hình như, ở cái thời đó, chợ không chỉ là nơi mua bán, mà còn là nơi vui vẻ, gặp gỡ, dạo chơi Tết. Có phải vì thế, mà như một quy ước ngầm định, người lớn đã dành riêng 1 buổi chợ cuối cùng trong năm dành cho con nít, để những đứa trẻ như chúng tôi bây giờ lớn lên, đã có những ký ức đẹp đẽ, quý giá vô cùng.

2. Dắt bà đi chợ 30

Bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. Ảnh: Hồ Lài
Bà khoác tay vào tay cháu, đi giữa chợ phiên đông đúc, ồn ào, tấp nập ngày cuối năm. Ảnh: Hồ Lài

Bây giờ, thì đến lượt tôi dắt lũ em, cháu đi chợ Tết. Chợ Giát bây giờ sầm uất, tấp nập bán mua. Bọn trẻ con cũng chẳng quá thiếu thốn cái gì. Thế nhưng, chợ Tết vẫn mỗi năm chỉ có một lần, ở đó tôi mong chúng tìm được niềm vui, không khí Tết, hay đơn giản là một ký ức nào đó đáng nhớ của tuổi thơ. Và tôi, như một thói quen khó bỏ, một nỗi nhớ nhung, đang đi tìm cái Tết cho chính mình, ở một phiên chợ huyện nửa cũ, nửa mới.

Giữa chen chúc, lố nhố cả người lớn lẫn trẻ con, ở góc thưa người hơn phía bên hông chợ, tôi chợt bắt gặp một thanh niên đang dắt bà đi chợ. Anh mặc một bộ đồ giản dị, dáng cao, bước thẳng. Bên cạnh là người bà lưng đã còng xuống. Bà vấn tóc theo kiểu ngày xưa, mái tóc bạc trắng, quần lụa, áo màu nâu cũ. Bà khoác tay vào tay cháu, hai bà cháu bước đi. “Anh dắt bà đi chợ, bà già rồi, không đi xa được ra khỏi làng nữa, nhưng bà nhớ chợ Tết”, anh vừa nói, vừa ngoảnh sang nhìn bà cười hiền lành.

Dắt bà đi chợ Tết ảnh 4
Những hình ảnh thân thương chợ Tết quê. Ảnh:  Hồ Lài

 Nghe giọng quen quen, hỏi ra mới biết anh ở cùng làng với tôi. Nhưng tôi ở xóm 1 đầu làng, còn anh ở xóm 10 cuối làng. Người bà, tai nghe không còn rõ nữa, hoặc vì chợ đông ồn ào quá, dừng lại, ngước mắt lên, nói: “Bà đi chợ cô ạ, cháu dắt bà đi chứ bà không đi được nữa. Cô cũng đi chợ à?".

Nghe giọng bà vẫn khỏe. Năm xưa, khi bà còn đang sức, bà đã gồng gánh bao nhiêu buổi chợ đến nỗi lưng bà còng xuống lúc nào không hay. Nhưng gánh rau, mớ cá bà đã nuôi con cháu lớn khôn. Giờ đây bà không còn sức để tự mình đi xa được nữa, nhưng ngày Tết đến, như một nỗi bồn chồn, bà nhớ chợ, bà muốn đi thăm chợ. Và người cháu đã tranh thủ thời gian, chiều lòng bà nội tần tảo.

Anh xách giùm bà một túi đồ, trong đó có gói kẹo và thẻ hương, bà nói mua cho bà về đặt lên bàn thờ tổ tiên cúng Tết. Hai bà cháu dắt tay nhau về, chậm lại, giữa hối hả ngày cuối năm.

3. Ăm ắp tình người

Xưa, ông bà thường hay nói, “chợ 30 Tết, nhất đắt, nhất rẻ”. Ý để nói hoặc là hàng hóa sẽ đội giá lên đắt nhất, vì sau phiên 30, ra Tết còn lâu sau chợ mới họp lại. Hoặc sẽ vô cùng rẻ, “đại hạ giá”, vì sau đó cũng chẳng có ai mua. Còn bây giờ, mọi thứ dường như đã “bão hòa”, mức giá cả không chênh lệch nhiều.

Dắt bà đi chợ Tết ảnh 5
Chợ 30 Tết nhất đắt, nhất rẻ. Ảnh: Hồ Lài

Ngoài những người làm ăn buôn bán lớn quanh năm thì chợ Tết còn như trải rộng ra bởi những hàng quê cất dành chờ đợi cả năm được các bà, các mẹ đem đi bán. Những người nông dân nhổ nốt luống hoa đã nở đem ra chợ bán kiếm thêm đôi đồng vì Tết năm nay trời ấm, hoa nở sớm quá. Các bà ngồi lại với mấy nải chuối xanh, mớ trầu cau, hay dăm bảy quả bưởi hái trong vườn. “Bưởi hôm nay chỉ có 15 nghìn một quả thôi, các cháu mua cho bà về”. Nói thế, nhưng ngồi xuống ngắm nghía, đắn đo, nâng lên đặt xuống khách không ưng ý đứng dậy đi, bà vẫn vui vẻ. Tuổi này rồi, bà đi chợ kiếm được đồng ra đồng vào cho vui, ở nhà buồn lắm. Thế nên 30 Tết rồi, bà vẫn đi chợ, để được nói chuyện, được chào mời, được hỏi thăm nhau.

Tôi không định mua gì vào ngày 30 Tết, nhưng đứng giữa chợ phiên lúc ấy, tôi mới thấy lòng mình kịp đủ đầy hơn. Tôi đã tìm thấy điều mình mong muốn, rằng giữa những bán mua, chợ còn là nơi cho ta thấy tình người, thấy sự yêu thương, thấy sự kết nối giữa con người với con người, dù chỉ với những điều thật nhỏ nhoi.

Tin mới

Thông tin nổi bật ngày 24/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An; Tổng kết Chiến dịch “Thanh niên tình nguyện hè” năm 2022; Vướng địa giới hành chính, 19 hộ dân ở Nghệ An mòn mỏi chờ bìa đỏ; Sạt lở đường trên Quốc lộ 7A, đoạn qua dốc Chó... là những thông tin nổi bật ngày 24/9.
Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh, Thành đoàn Vinh phối hợp hiệu quả trong Chiến dịch tình nguyện hè 2022

Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh, Thành đoàn Vinh phối hợp hiệu quả trong Chiến dịch tình nguyện hè 2022

(Baonghean.vn) - Với 4 công trình thanh niên cấp huyện, 200 công trình thanh niên cấp cơ sở và nhiều hoạt động tình nguyện được tuổi trẻ Đoàn Khối Doanh nghiệp tỉnh và thành phố Vinh phối hợp thực hiện đã tạo nhiều dấu ấn tốt đẹp trong chiến dịch Thanh niên tình nguyện hè 2022.
Xả lũ

Nhà máy Thủy điện Chi Khê sẽ xả lũ từ 20h ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Nhà máy Thủy điện Chi Khê về việc vận hành xả lũ hồ chứa Nhà máy Thủy điện Chi Khê, xã Chi Khê, huyện Con Cuông.
Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

(Baonghean.vn) - Hàng chục mét khối đất đá đã sạt lở xuống đường Quốc lộ 7, đoạn qua dốc Chó, bản Bòng, xã Lạng Khê (Con Cuông) dẫn đến ách tắc giao thông nhiều giờ liền. Để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện lưu thông qua đoạn dốc Chó, đơn vị quản lý giao thông ngoài việc sẵn sàng huy động máy móc, nhân lực để san gạt còn phối hợp với chính quyền địa phương đặt biển cảnh báo, túc trực 24/24h không cho các phương tiện qua lại khi có tình huống nguy hiểm.
Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

(Baonghean.vn) - Theo kết quả Khảo sát ngành công nghiệp di động năm 2022 của Hiệp hội Công nghiệp thông tin di động của Mỹ (CTIA), các nhà khai thác di động ở Mỹ đã đầu tư tổng cộng gần 35 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp các nhà khai thác di động tăng vốn đầu tư của mình.
Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

(Baonghean.vn) - Tình cờ phát hiện nhiều gói hồng phiến của người chồng đã qua đời để lại, Mai không vứt đi. Thay vào đó, góa phụ trẻ lại cất giấu “món di sản thừa kế” rồi bán cho khách. Lòng tham của Mai đã khiến 3 đứa con thơ vốn mồ côi bố nay lại phải xa mẹ.
Đại hội

Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An gồm 13 đồng chí. Đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An khóa I, nhiệm kỳ 2022 - 2027.
Dự báo hướng di chuyển của bão Noru. Ảnh: Trung tâm dự báo KTTV Quốc gia

Nghệ An ra công điện ứng phó bão Noru

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, trước dự báo bão Noru đổ bộ khu vực miền Trung với sức gió giật mạnh. Nghệ An đã có Công điện số 08/CĐ-BCH để chủ động ứng phó diễn biến của bão.
Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn đầu năm học 2022-2023. Tại điểm cầu Nghệ An, sự kiện được tổ chức ở trường THPT Hà Huy Tập (thành phố Vinh).
9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

Đặt tay lên cần số khi đang chạy, để xăng quá kiệt, khởi động xe rồi đi ngay hay rà phanh liên tục khi xuống dốc,… là những thói quen có thể khiến chiếc “xế cưng” nhanh phải làm bạn với gara thường xuyên hơn.
Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng của những đợt mưa lớn vừa qua, tính đến thời điểm này Nghệ An đã có 225 hồ chứa đầy nước. Các đơn vị thủy lợi, các địa phương đang tập trung vừa tích nước để phục vụ sản xuất, vừa vận hành, điều tiết các hồ chứa an toàn mùa mưa lũ.
Xả lũ

Thủy điện Sông Quang thông báo điều tiết hồ chứa

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Công ty cổ phần Thuỷ điện Sông Quang về việc vận hành công trình xả hồ chứa thủy điện Sông Quang.
Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung khẳng định, sẽ xem xét giảm hoặc dừng bố trí vốn kế hoạch năm 2023 đối với các địa phương, sở, ngành, chủ đầu tư giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 không đạt yêu cầu. Đối với các chủ đầu tư giải ngân tốt, ưu tiên trong tham mưu bố trí vốn kế hoạch năm 2023.
Ngư dân

Nghệ An thiếu hụt lao động nghề biển

(Baonghean.vn) - Tình trạng thiếu lao động nghề biển tại một số địa phương trên địa bàn Nghệ An xảy ra từ nhiều tháng nay. Do thiếu hụt lao động nghề biển, nhiều chủ tàu ở Nghệ An phải giảm số lượng lao động trên tàu, dẫn đến tần suất khai thác hải sản giảm sau mỗi chuyến biển.