'Đưa quê hương vào cho đồng đội': Nghĩa tình những chuyến đi

(Baonghean) - Chúng tôi, hàng ngàn cựu chiến binh của Trung đoàn Xô Viết năm xưa đang sống trên mọi miền của đất nước lại kết nối nắm tay nhau tổ chức những cuộc hành quân mang nỗi niềm tri ân đến với những đồng đội đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường Quảng Trị. Những cuộc hành hương “Đưa quê hương vào cho đồng đội” bắt đầu và sẽ mãi tiếp nối...

Đêm ấm rừng đồng đội

Sau khi làm lễ xuất quân tại Nam Anh, Nam Đàn - nơi thành lập Trung đoàn năm 1968, chúng tôi hành quân thẳng vào Quảng Trị. Những ngày cuối tháng Tư trời bỗng trở gió và mưa lạnh như làm một thử thách nhỏ với đoàn hành hương. Khu rừng tràm Cam Thành (Cam Lộ) bỗng bừng ấm lên bởi âm thanh và sắc phục thời chiến của hơn 500 cựu chiến binh Trung đoàn vừa hành quân đến. Chúng tôi bắt đầu “khoa mục” mắc võng trú quân thời chiến - mô phỏng chương trình: “Đêm ấm rừng đồng đội”. 

Cựu Cchiến binh Trung đoàn hành quân bắt đầu “khoa mục” mắc võng trú quân thời chiến - mô phỏng chương trình Đêm ấm rừng đồng đội. Ảnh: Trần Cảnh Yên
Cựu Chiến binh Trung đoàn hành quân bắt đầu “khoa mục” mắc võng trú quân thời chiến - mô phỏng chương trình Đêm ấm rừng đồng đội. Ảnh: Trần Cảnh Yên

Loa phóng thanh cơ động của tổng điều hành cuộc hành hương vang lên: “Đoàn Thái Bình mạn Bắc, đoàn Hà Nội phía Tây, đoàn Nghệ An phía Nam; đoàn Hải Dương... tiếng loa của cựu chiến binh Lê Bá Dương bị át đi bởi tiếng gió, tiếng huyên náo của đoàn quân và âm thanh của núi rừng! Thôi thì để các đoàn nằm xen kẽ với nhau có khi lại hay hơn.

Quả vậy, mấy cái võng của các o trong đoàn cựu văn công Quân khu Trị - Thiên đã vây lấy chúng tôi làm cho một khoảnh rừng tràm như sáng lên bởi những bộ cánh bắt mắt và những trang phục biễu diễn đang được chăng phơi đầy các lối đi. Ngoài các thành viên là thân nhân liệt sỹ, còn lại gần như tuyệt đại đa số thành viên tham gia hành hương đều đã lứa tuổi sáu lăm, bảy mươi nhưng họ vẫn nhanh nhẹn tác phong lính chiến.

Có một cựu binh già đang thoăn thoắt buộc dây võng bên cạnh, tôi hỏi chuyện mới biết ông năm nay đã 88 tuổi. Ông tự giới thiệu: “Tui là Nguyễn Hữu Nghị nguyên là y tá của C3/D3 quê Trường Lộc, Can Lộc, Hà Tĩnh từng tham gia cả 5 chuyến hành hương rồi đó chú à”.

Chỉ trong chốc lát khu rừng tràm đã chằng chịt các loại võng bạt, võng dù, võng lưới và dây phơi quần áo. Những chiếc loa thùng bắt đầu sột soạt chỉnh âm rồi gần như cả khu rừng tràm Cam Thành cùng nổi lên bản “hợp xướng tổng hợp” của Trường Sơn những ngày ra trận! “Đời mình là một khúc quân hành...” - Hình như lời hát cất lên là tốp ca của đoàn Hà Tĩnh; “Trên đỉnh Trường Sơn ta lại gặp nhau giữa mùa đi chiến đấu...” - Một giọng nam cao không biết của đoàn nào đang vút lên thật hào sảng!

“Dừng chân bên suối võng đưa...” - một giọng ca nữ vút lên, nghe giọng hát có lẽ cô gái còn trẻ lắm, tôi lách qua những cánh võng chằng chịt và bắt gặp hai cô gái mặc áo lính đang đung đưa võng và say sưa hát. “Chúng em quê Hải Dương... em nhập ngũ sau này, còn đây... cháu nó là thân nhân của liệt sỹ...”. Lòng tôi bỗng nghèn nghẹn, tôi biết trong chuyến hành hương lần này và những lần trước đây đã có hàng chục, hàng trăm thân nhân liệt sỹ theo chúng tôi thăm lại mảnh đất nơi cha anh họ đã từng thấm máu! Cô gái vừa hát “Bài ca bên cánh võng” còn trẻ lắm, chắc phải là thế hệ bậc cháu của liệt sỹ.

CCB Nguyễn Hữu Nghị 88 tuổi tham gia hành hương. Ảnh: Trần Cảnh Yên
CCB Nguyễn Hữu Nghị 88 tuổi tham gia hành hương. Ảnh: Trần Cảnh Yên

Chúng tôi nhận những suất cơm hộp được các mẹ, các chị ở các thôn mang đến rồi bày biện ngay ngắn từng khóm trên thảm lá tràm khô cùng thắp hương khấn mời đồng đội dùng bữa. Cả khu rừng dường như chìm lắng trong khói hương của phút niệm cầu các linh hồn đồng đội! Tất cả bắt đầu được khơi nguồn từ tiếng lòng: “Đò xuôi Thạch Hãn xin chèo nhẹ/Đáy sông còn đó bạn tôi nằm/ Có tuổi hai mươi thành sóng nước/ Vỗ yên bờ mãi mãi ngàn năm” của nhà báo - chiến sĩ Lê Bá Dương.

Bộ đội về làng

Rời rừng tràm Tân Lâm, Hồ Khê đá bạc, rời những Đầu Mầu, Pu Lơ, Dốc Miếu... những địa danh là chứng tích của những trận đọ sức khốc liệt của trung đoàn năm xưa, chúng tôi lại trở về đồng bằng. “Mẹ đón quân ta về nhà nghỉ lại...”, chúng tôi lại say sưa hát. Quật Xá (Cam Thành,Cam Lộ), Phương Ngạn (Triệu Long, Triệu Phong), Hiền Lương (Vĩnh Thành, Vĩnh Linh), tới An Đôn (thị xã Quảng Trị), đi đến đâu đoàn hành hương cũng được bà con và cán bộ địa phương thân tình đón tiếp. Chúng tôi như được sống lại trong không khí sục sôi của những ngày chung lưng đấu cật, đánh giặc giữ làng năm xưa!

Cũng như những chuyến hành hương lần trước, mặc dù đã có kế hoạch chi tiết phân bổ quân số “bộ đội về làng” cho từng thôn, từng khu phố xuống tận các hộ gia đình nhưng cũng không tránh khỏi những sự cố “mất công bằng” đã phát sinh. Có nhiều mẹ, nhiều chị đã đến gặp trưởng thôn không được giải quyết lại tìm đến tổng chỉ huy Lê Bá Dương để “kiện cáo” vì nhà họ đã đăng ký rồi mà không được nhận nuôi bộ đội.

Chúng tôi về “xôn xao” làng không còn bé nhỏ, thôn xóm, phố phường đã sầm uất, khang trang. Cờ đỏ, băng rôn khẩu hiệu chào mừng đoàn hành hương chăng rợp đường làng, ngõ phố. Sau bữa cơm chiều chung vui đầm ấm với các gia đình, chúng tôi trở về sân nhà văn hóa của thôn tổ chức giao lưu với bà con và các đoàn thể của địa phương.

Hòa đất nước quê hương vào lòng Thạch Hãn

Với tâm nguyện không đưa được đồng đội đã hy sinh về với quê hương thì sẽ đưa quê hương vào cho đồng đội, từ tháng 4/2009, chương trình hành hương “Đưa quê hương vào cho đồng đội” đã được những người lính từng một thời trận mạc thuộc mặt trận Quảng Trị - nòng cốt là các đồng đội trung đoàn 27 Triệu Hải (Nguyên là Trung đoàn 27 Xô Viết Nghệ Tĩnh) Sư đoàn 390 - Quân đoàn 1 lần lượt ủng hộ đã tổ chức và thực hiện thành công. 

Đêm thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn. Ảnh: Trần Cảnh Yên
Đêm thả hoa đăng trên sông Thạch Hãn. Ảnh: Trần Cảnh Yên

Đây là cuộc hành hương quy mô lớn lần thứ 5 tính từ năm 2009 đều do CCB nhà báo Lê Bá Dương khởi xướng và chủ trì tổ chức. Điểm dừng chân cuối cùng của đoàn hành hương là khu đền thờ liệt sỹ tại bến thả hoa bắc bờ sông Thạch Hãn (thị xã Quảng Trị). Sau bữa cơm “giỗ đồng đội” do Trung tâm từ thiện-tri ân Quảng Trị tổ chức, chúng tôi bắt đầu chuẩn bị cho sự kiện trọng đại nhất của chuyến hành hương là “Hòa đất nước sông quê vào lòng Thạch Hãn”. Đất và nước được lấy từ Hoàng thành Thăng Long, Hồ Gươm; từ Đền Hùng, sông Thao; từ sông Lam, núi Quyết; cùng với đất “Mười tám thôn vườn trầu Hóc Môn”, nước sông bến nhà Rồng... đã được hòa chung trong một nghi lễ trang nghiêm trước khi hóa vào lòng sông Thạch Hãn, nơi yên nghỉ các linh hồn chiến sỹ trong 81 ngày đêm của mùa hè Thành cổ đỏ lửa.

Nghi lễ hòa đất nước quê hương vào lòng Thạch Hãn. Ảnh: Trần Cảnh Yên
Nghi lễ hòa đất nước quê hương vào lòng Thạch Hãn. Ảnh: Trần Cảnh Yên

Hơn một vạn ngọn nến hoa đăng và hàng trăm bè hoa đã được tập kết tại bến sông bờ bắc. Sau hồi chuông thỉnh hồn liệt sỹ, những dòng người nối nhau trong tĩnh lặng đi xuống bến sông. Những bè hoa cắm hương được thả xuống mặt nước, hàng ngàn đốm lửa hoa đăng như những ánh mắt nhấp nháy trong đêm tri ân linh hồn các liệt sỹ. Đêm Thạch Hãn, đêm của dòng sông hoa lửa - khúc bi tráng cuối cùng chặng hành hương; nhưng cũng chính trong đêm nay, chúng tôi tin rằng cái đêm hòa đất, nước quê hương vào lòng Thạch Hãn cũng là sự khởi đầu cho những cuộc hành hương không bao giờ dứt của những người ở lại! 

Trần Cảnh Yên

Tin mới

Tản văn: Dã quỳ và em

Tản văn hay: Dã quỳ và em

(Baonghean.vn) - Nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ đến loài hoa dã quỳ. Loài hoa vừa bình dị vừa rực rỡ này đã hút hồn biết bao du khách đến với vùng đất nhiều nắng gió. Trân trọng mời các bạn cùng lắng nghe tản văn “Dã quỳ và em” của Nguyễn Duy Xuân qua giọng đọc Hồ Nữ Thị.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

(Baonghean.vn) - Khai mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII; Rau xanh khan hàng, giá tăng "chóng mặt"; Tạm dừng họp Chợ biên giới Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn… là những thông tin nổi bật ngày 7/12.
Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên thảo luận tổ chiều ngày 7/12, nhiều đại biểu đã phản ánh về những vấn đề nóng được dư luận quan tâm trong thời gian qua. Đó là tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm,các tồn tại trong công tác cải cách hành chính, chế độ chính sách cho cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng.
Y tế

Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị làm rõ những vướng mắc liên quan đến công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế

(Baonghean.vn) - Tình trạng cán bộ, nhân viên y tế nghỉ việc, chính sách cho ngành Y tế không còn phù hợp, bất cập vướng mắc trong công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế tiêu hao,... là những nội dung được các đại biểu tổ 2 tập trung thảo luận.
thảo luận tổ

Các huyện miền núi cao Nghệ An đề nghị tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

(Baonghean.vn) - Các đại biểu ở 6 huyện miền núi cao đề nghị UBND tỉnh và các ngành cần sớm tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn các huyện đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; có giải pháp giải quyết tình trạng thiếu đất sản xuất, có chính sách hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng.
Đường liên xã “oằn mình” gánh xe quá tải

Khi đường liên xã 'oằn mình' gánh xe quá tải

(Baonghean.vn) - Đường liên xã Ngọc Sơn - Quỳnh Tân, huyện Quỳnh Lưu đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều chỗ bị lún, mặt đường bị băm nát, gây khó khăn cho người và phương tiện qua lại. Đây là hậu quả của việc xe ô tô chở vật liệu xây dựng quá tải thường xuyên chạy qua đây gây ra.
Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

(Baonghean.vn) -  Khoảng 10 ngày nay, giá rau xanh tăng chóng mặt, có những loại tăng gấp 4-5 lần so với trước khiến người tiêu dùng chật vật. Theo dự báo, tình trạng rau xanh khan hàng, tăng giá này kéo dài ít nhất trong vài tuần nữa mới có thể “hạ nhiệt”.
Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

(Baonghean.vn) - Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh về thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh tại kỳ họp, HĐND tỉnh kiến nghị 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đối với UBND tỉnh.
Cử tri

Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tiếp thu, giải quyết, trả lời đầy đủ 100% kiến nghị của cử tri

(Baonghean.vn) -  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cho biết, với tinh thần trách nhiệm trước cử tri tỉnh nhà, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tích cực, chủ động nghiên cứu, tiếp thu, giải quyết và trả lời đầy đủ 100% số kiến nghị và nội dung được yêu cầu.
Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh đã trình bày các báo cáo, tờ trình và dự thảo Nghị quyết của Thường trực HĐND tỉnh trình kỳ họp.
Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, thay mặt lãnh đạo UBND tỉnh, đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội năm 2022 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.

 Nghệ An: 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết được Mặt trận Tổ quốc gửi đến HĐND tỉnh

Nghệ An: 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết được Mặt trận Tổ quốc gửi đến HĐND tỉnh

(Baonghean.vn) -  Thông báo về hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tham gia xây dựng chính quyền; đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đề xuất, kiến nghị với HĐND, UBND tỉnh 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết.