Look into the eyes of children and live your life!

Reading the news about the 4-year-old girl who was abused to death, I was haunted for a long time by her eyes. Bright, dark eyes, sparkling like stars. A chubby face, her hair tied in two cute pigtails. In the photo, she looked like millions of other children still happily going to school every morning, still begging their mothers for a candy at the market, still sleeping soundly in their grandparents' arms after a long day of running and playing. Looking at that photo, at those eyes, how could I believe that she spent her last days in such extreme fear and pain!

I keep thinking about the moment the adults took this picture of her. Perhaps at that time, she still believed the world was a safe place? A four-year-old child usually loves instinctively, unconditionally. Just a little hug, a little comforting, and she can forget all her hurt feelings. Therefore, what could be more painful than when the adults – her relatives – the ones who gave birth to her – crushed that innocent, instinctive belief.

In many recent cases, what outrages the public is not only the cruelty of the perpetrators, but also the cold indifference of the biological mothers and fathers. Some know their children have been beaten for a long time but remain silent. Some participate in the beatings. Some clearly see the bruises and scars all over their children's bodies but do not intervene, even aiding and abetting the crime. This is what horrifies people with a conscience, because children, from birth, place their entire lives in the hands of their parents. A child can endure hunger and deprivation, but cannot withstand the feeling of being abandoned, rejected, and neglected… by the very people who should be protecting them the most.

Social media is flooded with statuses lamenting: "How can there be a mother like that in the world?" - a mother calmly confessing to complicity in child abuse; coldly concluding: "I don't deserve to be the child's mother." Yes, a thousand times over, she doesn't deserve it, but if we only stop at cursing a cruel mother, perhaps we haven't yet touched the root of the story. The recent spate of child abuse cases shows that these are no longer isolated incidents of out-of-control. They reflect an extremely worrying dark side in how a segment of the population approaches love, marriage, childbirth, and raising children.

The more tragedies we witness, the more we are forced to acknowledge that not everyone who has children is mature enough to be a parent. Many enter marriage in a state of deep hurt and instability. They love with naive emotions, marry because they cannot resist loneliness, have children instinctively, and raise them by repeating the unhealed wounds of their past. Some men bring failures, dead ends, and feelings of inferiority from the outside world home and vent them all on vulnerable children. There are also women who are so emotionally dependent that they accept turning a blind eye to their children's pain just to maintain a relationship. In such families, young children often become the scapegoats of all the adults' pressure and anger.

Điều đáng sợ là cái ác trong nhiều trường hợp không bắt đầu bằng ý định giết 1 đứa trẻ. Xã hội này vẫn còn quá quen với hành vi bạo lực trong giáo dục con cái. Không ít người lớn vẫn tin rằng “thương cho roi cho vọt”, rằng “tao đẻ ra mày, tao có quyền”. Cảnh 1 đứa trẻ bị tát giữa bữa ăn, bị bố hoặc mẹ bắt lột trần quần áo đứng giữa nhà và vụt roi như đánh thù… hẳn không xa lạ với nhiều người. Ai nhìn cũng chặc lưỡi bảo “con họ, họ dạy”, “chuyện nhà người ta”… Chính sự bình thường hóa bạo lực trong gia đình ấy khiến nhiều đứa trẻ lớn lên trong sợ hãi, tự ti mà không ai nhận ra các em đang bị tổn thương thể xác và tâm lý nghiêm trọng.

Có phải người lớn đang sống quá ích kỷ? Chúng ta bước vào tình yêu theo cảm xúc của mình, kết hôn theo nhu cầu của mình, sinh con theo mong muốn của mình, nhưng lại rất ít người tự hỏi liệu bản thân đã đủ khả năng mang đến cho 1 đứa trẻ cuộc sống tốt đẹp, bình yên hay chưa. Một đứa trẻ không có quyền lựa chọn được sinh ra trong gia đình nào, bố mẹ nào. Các em đến với cuộc đời hoàn toàn bằng quyết định của người lớn. Vì vậy, sinh con chưa bao giờ chỉ là quyền. Đó còn là trách nhiệm rất lớn với một sinh mệnh.

Rất nhiều người vẫn nghĩ nuôi 1 đứa trẻ chỉ cần cơm ăn, áo mặc, trường lớp tử tế. Không, trẻ con cần nhiều hơn thế! Các em cần được lớn lên trong cảm giác an toàn, cần được lắng nghe, cần được giáo dục trong yêu thương, tôn trọng. Một đứa trẻ thường xuyên sống trong tiếng quát tháo, trong ánh mắt căm giận, trong đòn roi và sự ghẻ lạnh sẽ mang theo những vết thương đậm sâu suốt cuộc đời. Có những người trưởng thành hàng chục năm rồi vẫn chưa thoát được nỗi ám ảnh tuổi thơ bị đánh đập và coi thường.

Tuy nhiên, nói cho cùng, trách nhiệm bảo vệ trẻ em không thể chỉ đặt lên vai cha mẹ. Một cộng đồng văn minh phải biết đau trước nỗi đau của trẻ nhỏ. Sau mỗi vụ bạo hành trẻ em, người ta thường đặt câu hỏi: Vì sao không ai biết? Nhưng thực tế, nhiều dấu hiệu đã xuất hiện từ rất lâu trước khi bi kịch xảy ra. Một đứa trẻ bỗng thu mình, sợ hãi, thường xuyên có vết bầm tím trên cơ thể; tiếng khóc đêm vọng ra từ một căn phòng trọ; ánh mắt bất an của một đứa bé khi người lớn hỏi chuyện gia đình… Vấn đề là chúng ta đã quá thờ ơ, hoặc dè dặt coi đó là chuyện riêng của người khác.

Thiết nghĩ, đã đến lúc việc bảo vệ trẻ em cần được nhìn nhận như một trách nhiệm quản trị xã hội cụ thể. Tôi cho rằng cần có những chỉ đạo rõ ràng và quyết liệt hơn từ các cơ quan quản lý nhà nước, để công an khu vực, tổ dân phố, chính quyền cơ sở thực sự quan tâm, theo dõi sát những hộ gia đình có trẻ nhỏ, đặc biệt là các khu nhà trọ, hộ tạm trú, gia đình phức tạp hoặc có dấu hiệu bất ổn..., để bảo đảm rằng không đứa trẻ nào bị bỏ mặc trong bóng tối của bạo lực.

Ở trường học cũng vậy. Giáo dục không thể chỉ chăm chăm vào điểm số, kỷ luật hay thành tích. Học sinh đến lớp với tâm trạng bất thường, ánh mắt hoảng loạn hoặc tâm lý khép kín cần được giáo viên quan tâm trước khi bị nhắc nhở chuyện học hành. Giá như mỗi buổi sáng, cô giáo mầm non hay giáo viên chủ nhiệm dành vài phút để hỏi học sinh: “Hôm qua con ở nhà có vui không?”, “Có điều gì làm con buồn không?”, đôi khi chỉ 1 câu hỏi nhỏ cũng có thể mở ra cơ hội cứu 1 đứa trẻ khỏi bạo hành. Trong mỗi gia đình, cha mẹ cũng cần học cách hỏi con rằng hôm nay đến trường có vui không, có bị tổn thương hay sợ hãi điều gì không. Trẻ con cần được lớn lên trong cảm giác luôn có người lắng nghe và bảo vệ mình.

Người lớn ơi, làm ơn hãy nhìn vào mắt trẻ con mà sống! Nhìn vào những đôi mắt trong veo, đầy tin cậy ấy để biết tự xấu hổ mỗi khi định buông một lời cay nghiệt, giáng xuống một cái tát hay thờ ơ trước tiếng khóc thảng thốt của 1 đứa trẻ quanh mình. Khi 1 đứa trẻ còn phải lớn lên trong đòn roi, trong sợ hãi và cảm giác bị bỏ rơi ngay trong chính mái nhà của mình, đó không chỉ là bi kịch của một gia đình, mà còn là thất bại của lương tri. Và người lớn chúng ta, suy cho cùng, đều đang mắc nợ những đứa trẻ ấy một lời xin lỗi.

Phước Anh