Nghệ An đổi mới tuyên truyền ở cơ sở

Đưa thông tin đến gần người dân

Tháng 7/2026, Đội Tuyên truyền lưu động thuộc Trung tâm Văn hóa tỉnh Nghệ An xây dựng chương trình ca, múa, nhạc, kịch với hai phần “Bình yên bên mái nhà” và “Bài ca không quên” để biểu diễn phục vụ cơ sở. Những nội dung về gia đình, truyền thống, tri ân người có công được chuyển thành các tiết mục nghệ thuật thay vì chủ yếu truyền đạt bằng lời.

Đây cũng là xu hướng dễ nhận thấy trong hoạt động tuyên truyền hiện nay: Nội dung ngày càng được chuyển thành câu chuyện, hình ảnh và tình huống gần với đời sống để người dân dễ tiếp nhận hơn.

Tại cơ sở, sân khấu hóa đang được sử dụng với cả những nội dung vốn được xem là khô khan, khó truyền tải. Giữa tháng 5/2026, tại Nhà Văn hóa phường Vinh Phú, 4 đội Nghi Đức, Nghi Ân, Nghi Phú và Hà Huy Tập tham gia Hội thi “Lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở giỏi”.

Các tình huống như hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp đất đai, gây rối trật tự công cộng, tai nạn giao thông hay phòng cháy, chữa cháy được đưa lên sân khấu. Thay vì nghe phổ biến những điều khoản pháp luật, người xem được tiếp cận những tình huống gần gũi, có thể xảy ra ngay trong khu dân cư.

Trung tá Đặng Thanh Tuấn - Phó Trưởng Công an phường Vinh Phú cho rằng, khi tình huống pháp luật được đặt vào bối cảnh cụ thể, cả người dự thi lẫn người xem đều dễ tiếp nhận hơn. Sân khấu hóa vì thế giúp những nội dung tương đối khô khan trở nên gần gũi với cộng đồng.

Trong gần 2 tháng tổ chức hội thi ở cấp cơ sở, 130/130 xã, phường của Nghệ An tham gia với 530 đội, khoảng 5.300 thành viên lực lượng bảo vệ an ninh, trật tự và hơn 500 diễn viên quần chúng. Nhiều đội đưa dân ca, văn hóa truyền thống và nét riêng của địa phương vào phần thể hiện.

Bên cạnh sân khấu hóa, chiếu phim lưu động vẫn được duy trì, chủ yếu tại vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới. Trong 6 tháng đầu năm 2026, ngành Văn hóa Nghệ An thực hiện 58 buổi chiếu phim lưu động. Trung tâm Văn hóa tỉnh hiện duy trì 2 đội, mỗi năm tổ chức khoảng 60-70 buổi; riêng năm 2025 thu hút khoảng 20.000 lượt người xem.

Ở nhiều địa bàn miền núi, buổi chiếu phim không chỉ là hoạt động giải trí mà còn là dịp trẻ em, người lớn cùng tập trung tại nhà văn hóa, tạo nên một sinh hoạt cộng đồng.

Ông Cao Văn Xích - Giám đốc Trung tâm Văn hóa tỉnh Nghệ An cho rằng, điện thoại thông minh và mạng xã hội đã thay đổi mạnh cách người dân tiếp nhận thông tin nên tuyên truyền lưu động cũng phải thay đổi.

“Một chương trình muốn thu hút phải có nội dung sát với địa bàn, thời lượng hợp lý và hình thức thể hiện sinh động. Với vùng miền núi, vùng sâu, vùng xa, hoạt động lưu động còn có ý nghĩa như một chương trình sinh hoạt văn hóa cộng đồng”, ông Xích nói.

Xu hướng đưa hoạt động đến gần công chúng cũng thể hiện ở bảo tàng, thư viện. Trong 6 tháng đầu năm 2026, Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh tổ chức 10 cuộc trưng bày lưu động, 6 cuộc nói chuyện truyền thống, 6 chương trình “Rung chuông vàng” cùng các hoạt động trải nghiệm; Thư viện tỉnh phục vụ lưu động tại 27 điểm.

Điểm chung của những cách làm này là đưa thông tin, sản phẩm văn hóa đến gần nơi người dân học tập, sinh hoạt, thay vì chờ công chúng tìm đến.

Tổ chức lại mạng lưới tuyên truyền cơ sở

Cùng với đổi mới nội dung, công tác tuyên truyền cơ sở ở Nghệ An đang đứng trước yêu cầu tổ chức lại khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi vào vận hành.

Trước đây, theo Quyết định số 71/2016/QĐ-UBND, đội tuyên truyền lưu động được tổ chức ở cấp tỉnh và cấp huyện; cấp xã không có lực lượng chuyên trách.

Hiện nay, tại xã, phường, UBND địa phương chỉ đạo Phòng Văn hóa - Xã hội và Trung tâm Cung ứng dịch vụ công thực hiện tuyên truyền trực quan, truyền thanh và các nhiệm vụ văn hóa ở cơ sở. Tham gia còn có tuyên truyền viên, đội văn nghệ, các câu lạc bộ và những hạt nhân văn hóa trong cộng đồng.

Điều này đặt ra yêu cầu tổ chức lại sự phối hợp giữa lực lượng chuyên môn của tỉnh với mạng lưới cơ sở, thay vì chuyển nguyên mô hình trước đây xuống cấp xã.

Mỗi địa bàn cũng có điều kiện khác nhau. Một phường trung tâm có thể phát huy mạnh các nền tảng số, trong khi tại xã miền núi, vùng biên giới, truyền thanh, tuyên truyền trực tiếp và hoạt động văn hóa cộng đồng vẫn giữ vai trò đáng kể.

Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, các xã, phường hiện đều có cổng thông tin điện tử và đài truyền thanh. Các kênh Zalo OA, Facebook, fanpage của chính quyền, đoàn thể ngày càng được sử dụng nhiều hơn. Toàn tỉnh còn có gần 4.000 tuyên truyền viên cơ sở được công nhận.

Đây là nền tảng để kết hợp giữa truyền thông trực tiếp và môi trường số. Một chương trình tại nhà văn hóa có thể tiếp tục được lan tỏa trên mạng xã hội; ngược lại, những vấn đề người dân quan tâm trên môi trường số có thể được chuyển thành nội dung tuyên truyền gần gũi tại cơ sở.

Tuy nhiên, một số cổng thông tin điện tử vẫn cập nhật chưa thường xuyên; một số hệ thống truyền thanh lạc hậu, xuống cấp, nội dung còn đơn điệu. Đội ngũ tuyên truyền viên chủ yếu kiêm nhiệm, kỹ năng truyền thông và ứng dụng công nghệ số chưa đồng đều.

Theo ông Trần Anh Tuấn - Trưởng phòng Thông tin, Báo chí, Xuất bản, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thông tin cơ sở không chỉ cần duy trì các phương tiện hiện có mà phải tổ chức cách vận hành phù hợp với từng địa bàn.

“Cùng với đầu tư, nâng cấp phương tiện, cần xác định rõ đầu mối vận hành và nâng kỹ năng cho đội ngũ trực tiếp thực hiện. Cán bộ, tuyên truyền viên ở cơ sở cần được trang bị tốt hơn về xây dựng nội dung và truyền thông số”, ông Trần Anh Tuấn trao đổi.

Bên cạnh việc bảo đảm hệ thống thông tin vận hành thông suốt, yêu cầu quan trọng khác là làm cho nội dung đủ gần gũi, hấp dẫn người tiếp nhận. Khi không còn hệ thống tuyên truyền lưu động ở cấp huyện, lực lượng văn nghệ quần chúng, câu lạc bộ dân ca, dân vũ và những hạt nhân văn hóa tại địa phương càng có vai trò đáng kể.

Theo bà Quách Thị Cường - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An, các địa phương cần chủ động phát huy lực lượng tại chỗ bên cạnh những chương trình do lực lượng chuyên môn của tỉnh tổ chức.

“

Tuyên truyền muốn thu hút người dân thì nội dung phải gắn với những vấn đề họ quan tâm và cách thể hiện phải phù hợp từng địa bàn. Nghệ An có lợi thế về ví, giặm, dân ca, dân vũ và đời sống văn hóa đa dạng; nếu những chất liệu này được đưa vào tiểu phẩm, chương trình nghệ thuật hay các hình thức tương tác thì những nội dung vốn khô sẽ trở nên gần gũi hơn.

Bà Quách Thị Cường - Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nghệ An

Phương tiện hiện đại giúp thông tin đi nhanh và xa hơn, nhưng hiệu quả vẫn phụ thuộc vào nội dung và cách truyền tải. Một tiểu phẩm tại khu dân cư, một buổi chiếu phim ở bản hay câu chuyện do chính người dân địa phương kể vì thế vẫn có chỗ đứng trong môi trường truyền thông ngày càng đa dạng.