Nghệ An: Mục tiêu 1 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu hàng hóa có 'xa'?

Bài: Thu Huyền; Kỹ thuật: Lâm Tùng

Theo dõi Báo Nghệ An trên Google News
(Baonghean) - Từ năm 2015-2020 đến nay, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Nghệ An liên tục tăng trưởng. Thế nhưng, năm 2019, dự báo xuất khẩu hàng hóa đạt 780 triệu USD, điều đó ảnh hưởng đến việc hoàn thành mục tiêu kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 900 triệu đến 1 tỷ USD vào năm 2020.
“Chặng đầu” tăng trưởng khá

Thị trường xuất khẩu của các doanh nghiệp Nghệ An liên tục được mở rộng qua các năm. Đến hết năm 2018, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã xuất khẩu hàng hóa sang thị trường 122 nước, so với chỉ 66 nước năm 2015. Trong đó, một số thị trường xuất khẩu chủ yếu như: thị trường Trung Quốc chiếm trên 47,8% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa toàn tỉnh; Hàn Quốc chiếm 17,6%;  Ấn Độ chiếm trên 4,7%; Lào chiếm trên 3,8%; Nhật Bản chiếm 3,1%;... Năm 2019, trên địa bàn Nghệ An có khoảng 175 doanh nghiệp tham gia hoạt động xuất khẩu, trong đó, có 10 doanh nghiệp đạt kim ngạch từ 20 triệu USD trở lên và có 3 doanh nghiệp đạt kim ngạch trên 50 triệu USD. 

Tàu hàng cập cảng vào bốc dỡ hàng tại cảng Cửa Lò. Ảnh: Nguyễn Hải
Tàu hàng cập cảng vào bốc dỡ hàng tại cảng Cửa Lò. Ảnh: Nguyễn Hải

Riêng năm 2019, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 1,1 tỷ USD, tăng 4,8% so với năm 2018; trong đó, xuất khẩu hàng hóa 780 triệu USD, tăng 8,3%, đạt chỉ tiêu kế hoạch năm. Các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã xuất khẩu trên 50 nhóm/mặt hàng các loại, trong đó một số mặt hàng có kim ngạch tăng trưởng khá so với cùng kỳ năm 2018, tiêu biểu: Hàng dệt may kim ngạch dự ước đạt 260 triệu USD (tăng 36% so với năm 2018); Bột đá vôi trắng siêu mịn kim ngạch ước đạt 43 triệu USD (tăng 7%); Hàng thủy sản kim ngạch ước đạt 15,2 triệu USD (tăng 137%); Hạt phụ gia nhựa đạt kim ngạch ước đạt 17 triệu USD (tăng 21%); Hoa quả chế biến và nước hoa quả ước đạt kim ngạch 30 triệu USD, tăng hơn gấp 3 lần so với cùng kỳ năm 2018. Ngoài ra, chè tăng 8%, hạt tiêu tăng 37%, gạo tăng 28%, bao bì các loại tăng 20%, hàng thủ công mỹ nghệ tăng 19%.

Chú thích
Biểu đồ Kim ngạch xuất khẩu. Đồ họa: Lâm Tùng

Đặc biệt, với khoảng 20 doanh nghiệp tham gia xuất khẩu, hàng dệt may là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ lực của tỉnh có kim ngạch tăng hơn 43% so với cùng kỳ. Đây cũng là mặt hàng có kim ngạch xuất khẩu tăng cao nhất trong giai đoạn từ năm 2015 đến năm 2018, tăng gần 136%. Giám đốc một doanh nghiệp may ở KCN Bắc Vinh cho biết: Năm 2019, ngành sợi gặp nhiều khó khăn do chiến tranh thương mại Mỹ - Trung nhưng ngành may lại có nhiều cơ hội phát triển, các doanh nghiệp ngành may của Trung Quốc chuyển dịch sang Việt Nam với nhiều đơn hàng. Với đà tăng trưởng này, năm 2020 chúng tôi đang dự kiến kế hoạch sản xuất, kinh doanh tăng khoảng 30% so với năm trước.

 Dệt may tiếp tục là lĩnh vực dẫn đầu kim ngạch hàng hóa xuất khẩu của Nghệ An. Ảnh: Việt Phương
Dệt may tiếp tục là lĩnh vực dẫn đầu kim ngạch hàng hóa xuất khẩu của Nghệ An. Ảnh: Thu Huyền 

Khó đạt mục tiêu 1 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu

Giai đoạn từ năm 2015 - 2018, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Nghệ An tăng 55,5%, từ 463 triệu USD lên 720 triệu USD. Các mặt hàng như: dệt may, dăm gỗ, xơ, sợi dệt các loại, hạt phụ gia nhựa, đá các loại... tăng trưởng khá. Tuy nhiên, năm 2019 này, do nhu cầu nhập khẩu của thị trường Trung Quốc - thị trường xuất khẩu chiếm gần 48% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa toàn tỉnh giảm mạnh nên kim ngạch xuất khẩu các mặt hàng như: hoa quả tươi; tinh bột sắn; xơ, sợi dệt các loại, linh kiện điện thoại cũng giảm mạnh. Đặc biệt, cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc đã ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu của một số mặt hàng chủ lực.

Sợi là một trong những sản phẩm xuất khẩu ở Nghệ An có mức tăng trưởng thấp.
Sợi là một trong những sản phẩm xuất khẩu ở Nghệ An có mức tăng trưởng thấp. Ảnh: Thu Huyền

Thực tế, phần lớn các doanh nghiệp gặp khó khăn về thị trường xuất khẩu, giá hàng hóa thế giới giảm mạnh, nguồn cung nguyên liệu còn hạn chế, một số doanh nghiệp chuyển từ xuất khẩu trực tiếp sang làm chức năng nhà máy vệ tinh cho các công ty mẹ (chuyển sản phẩm về công ty mẹ ở tỉnh khác để xuất khẩu) tác động mạnh đến kim ngạch xuất khẩu của tỉnh.

Do đó, mục tiêu phấn đấu kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 900 triệu đến 1 tỷ USD vào năm 2020 được đánh giá là khó khăn. Ông Hoàng Minh Tuấn - Trưởng phòng Quản lý xuất, nhập khẩu (Sở Công Thương) cho biết: “Mặc dù đã có những cố gắng, tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu bình quân giai đoạn 2015 - 2018 đạt 14%, trong đó xuất khẩu hàng hóa đạt tốc độ tăng trưởng 16%, nhưng với những khó khăn chung của nền kinh tế, của các doanh nghiệp trên địa bàn… thì ngành dự báo năm 2020 khả năng chỉ đạt ở dưới mục tiêu nghị quyết đề ra”.

Hiện nay, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã xuất khẩu hàng hóa sang thị trường 122 nước. Đồ họa: Thu Huyền
Hiện nay, các doanh nghiệp trên địa bàn tỉnh đã xuất khẩu hàng hóa sang thị trường 122 nước. Đồ họa: Thu Huyền

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, hoạt động xuất, nhập khẩu của tỉnh Nghệ An còn rất khiêm tốn so với nhiều địa phương trên cả nước. Hàng năm kim ngạch xuất khẩu mới chỉ xếp ở vị trí 30 - 35/63 tỉnh, thành trên cả nước. Một số sản phẩm xuất khẩu truyền thống trước đây như lạc nhân, thủy, hải sản đông lạnh, súc sản chế biến… kim ngạch xuất khẩu ngày càng giảm, thậm chí không còn tên trong danh mục hàng xuất khẩu (lạc nhân chỉ xuất khẩu được theo đường tiểu ngạch). Quy mô xuất khẩu vẫn còn nhỏ bé so với tiềm năng và yêu cầu phát triển; kim ngạch xuất khẩu bình quân theo đầu người vẫn đạt thấp so với mức bình quân chung của cả nước. Kim ngạch xuất khẩu tuy có sự tăng trưởng qua các năm nhưng vẫn chưa thực sự vững chắc, hiệu quả chưa cao; nhiều mặt hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp còn phụ thuộc vào nguồn hàng ngoại tỉnh và thị trường ngoài nước (như tinh bột sắn, hạt tiêu, sản phẩm gỗ,…); hàm lượng giá trị gia tăng trong các sản phẩm xuất khẩu còn thấp. Một số vấn đề vướng mắc của doanh nghiệp trong những năm gần đây liên quan đến hoạt động nhập khẩu gỗ từ Lào, hoàn thuế GTGT,... chưa được giải quyết triệt để.

Chú thích
Một số sản phẩm xuất khẩu truyền thống trước đây như lạc nhân, thủy, hải sản đông lạnh, súc sản chế biến… kim ngạch xuất khẩu ngày càng giảm, thậm chí không còn tên trong danh mục hàng xuất khẩu. Ảnh: Tư liệu

Về nguyên nhân, theo Sở Công Thương, tỉnh chưa có vùng trọng điểm sản xuất hàng hóa xuất khẩu với khối lượng lớn như tại một số vùng, miền khác; chưa thu hút được các nhà đầu tư trong và ngoài nước có tiềm lực mạnh vào đầu tư các dự án phát triển sản xuất hàng nông, lâm, hải sản xuất khẩu. Doanh nghiệp xuất, nhập khẩu trên địa bàn tỉnh đa phần là doanh nghiệp nhỏ và vừa, quy mô sản xuất, kinh doanh nhỏ, yếu về năng lực tài chính; đa phần doanh nghiệp chưa có chiến lược kinh doanh xuất khẩu dài hạn, năng lực cạnh tranh thấp. Hạ tầng phục vụ xuất khẩu, hoạt động logistic, công nghiệp hỗ trợ phục vụ xuất khẩu còn nhiều hạn chế, chưa trở thành động lực để thúc đẩy xuất khẩu phát triển. Một số sản phẩm có nguồn cung dồi dào nhưng được các doanh nghiệp chuyển về công ty mẹ ở tỉnh khác xuất khẩu trực tiếp (dệt may, linh kiện điện thoại, vật liệu xây dựng).

Năm 2019, dự ước kim ngạch xuất khẩu hàng hóa đạt 780 triệu USD, vẫn đạt chỉ tiêu kế hoạch đề ra, nhưng chỉ tăng 8,3%. Vì vậy, để kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của tỉnh đạt mục tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2015 - 2020 đạt từ 900 triệu -1 tỷ USD vào năm 2020, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ với các giải pháp hiệu quả từ các ngành chức năng và các doanh nghiệp tham gia xuất khẩu.

Tin mới

Tuyển thủ Quốc gia Nguyễn Trọng Hoàng dự đoán đội vô địch World Cup 2022

Tuyển thủ Quốc gia Nguyễn Trọng Hoàng dự đoán đội vô địch World Cup 2022

(Baonghean.vn) - Trước ngày lên đường tập trung đội tuyển Quốc gia Việt Nam, tiền vệ Nguyễn Trọng Hoàng chia sẻ về đội bóng mình yêu thích tại World Cup 2022 với Báo Nghệ An. Bên cạnh đó tiền vệ sinh năm 1989 cũng dự đoán đội tuyển “sáng cửa” sẽ lên ngôi ở Giải Vô địch Bóng đá thế giới 2022.
Nghệ An: Thiếu nhân lực vì bác sỹ chưa 'mặn mà' về công tác tại trạm y tế xã

Nghệ An: Thiếu nhân lực vì bác sỹ chưa 'mặn mà' về công tác tại trạm y tế xã

(Baonghean.vn) -  Đây là một trong các phản ánh của cử tri là lãnh đạo, bác sỹ và công nhân viên chức ngành Y tế huyện Nghi Lộc với ĐBQH và HĐND tỉnh tại Hội nghị tiếp xúc cử tri chuyên đề sau Kỳ họp thứ 4, Quốc hội khoá XV và trước Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh khóa XVIII diễn ra sáng 26/11.
Neymar nguy cơ nghỉ hết vòng bảng; Marco Reus và dàn cầu thủ Dortmund học nấu phở ở Việt Nam

Neymar nguy cơ nghỉ hết vòng bảng; Marco Reus và dàn cầu thủ Dortmund học nấu phở ở Việt Nam

(Baonghean.vn) - HLV Tite sẽ không mạo hiểm sử dụng ngôi sao Neymar thi đấu trong trận tiếp theo của tuyển Brazil gặp Thụy Sĩ, và cũng bỏ ngỏ luôn trận gặp Cameroon; Ngôi sao Marco Reus sẽ có những hoạt động bên lề trước khi thi đấu với Việt Nam là những tin tức thể thao nổi bật.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 25/11

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 25/11

(Baonghean.vn) - Yêu cầu đẩy nhanh tiến độ thi công Dự án đường bộ cao tốc Bắc - Nam; Thẩm tra báo cáo Chương trình Mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số; Nhiều địa phương đấu giá đất không có người mua; TP.Vinh lý giải nguyên nhân ngập úng… là một số nội dung đáng chú ý trong ngày 25/11.
Nhìn lại loạt trận đầu tiên tại vòng bảng World Cup 2022

Nhìn lại loạt trận đầu tiên tại vòng bảng World Cup 2022

(Baonghean.vn) -  Kết thúc loạt trận thứ nhất vòng bảng World Cup 2022, sự hoài nghi về sức mạnh của Argentina và “cỗ xe tăng” Đức, hay là cơ hội vượt qua vòng bảng của các đội bóng đến từ châu Á. Tất cả sẽ được chương trình “Bình luận World Cup cùng danh thủ xứ Nghệ” giải đáp đến các bạn.