Nghệ An yêu cầu khẩn trương gỡ vướng tại điểm tái định cư Khe Mừ bị bỏ hoang

Dự án cấp thiết nhưng bị kéo dài

Dự án xây dựng điểm tái định cư Khe Mừ, xã Thanh Thủy (nay là xã Kim Bảng), là một phần trong Dự án “Xây dựng mẫu các khu định cư cho hộ dân vạn chài trên sông Lam và vùng đặc biệt khó khăn huyện Thanh Chương”, được UBND tỉnh Nghệ An phê duyệt tại Quyết định số 6379/QĐ-UBND-NN ngày 2/12/2009.

Mục tiêu của dự án này là đầu tư xây dựng 2 khu định cư tại 2 điểm là Khe Mừ, xã Thanh Thủy (nay là xã Kim Bảng) và Triều Dương, xã Thanh Lâm (nay là xã Bích Hào) để đưa 165 hộ dân vạn chài sống trên sông nước lên định cư. Dự án này do Chi cục Phát triển nông thôn (nay là Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn) làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư sau 3 lần điều chỉnh là hơn 86 tỷ đồng.

Ngày 7/5/2010, Dự án Khu tái định cư làng chài tại Khe Mừ và Triều Dương, đã chính thức được khởi công. Đến nay, điểm tái định cư Triều Dương đã hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2015, bố trí nơi ở cho 45 hộ dân. Còn điểm tái định cư Khe Mừ dự kiến bố trí cho 120 hộ dân sống rải rác tại các xã Phong Thịnh (nay là xã Cát Ngạn), Võ Liệt (nay là xã Kim Bảng), thị trấn Thanh Chương (nay là xã Đại Đồng) và vùng đặc biệt khó khăn Thanh Thủy (nay cũng thuộc Kim Bảng), thì vẫn chưa thể đưa vào sử dụng.

Tại điểm tái định cư Khe Mừ, khu đất thực hiện dự án có diện tích 291 ha, được quy hoạch đầy đủ các hạng mục như: 120 lô đất ở; hệ thống giao thông nội vùng; điện sinh hoạt; trường mầm non; nhà văn hóa và đất sản xuất nông, lâm nghiệp cho từng hộ. Mỗi hộ dân theo dự án được bố trí khoảng 1 ha đất sản xuất nông nghiệp, ngoài ra, còn được giao 1 ha đất lâm nghiệp để khoanh nuôi, tu bổ, trồng rừng.

Từ năm 2012, các hạng mục như hệ thống đường giao thông, cầu qua khe, cống thoát nước, điện sinh hoạt, trường học, nhà văn hóa đều đã được triển khai. Năm 2024, chủ đầu tư tiếp tục bổ sung, hoàn thiện thêm các hạng mục phụ trợ như hàng rào, cổng, sân, lối vào, bồn hoa, hệ thống phòng cháy, chữa cháy… tại nhà văn hóa và trường mầm non.

Tuy nhiên, từ năm 2009 đến nay, dự án đã trải qua 3 lần điều chỉnh quyết định đầu tư, nhiều lần bàn giao, song việc thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất và lập quy hoạch cắm mốc, chia lô đất sản xuất gắn với giao đất cho các hộ dân để tổ chức di dân vào vùng dự án vẫn chưa được thực hiện. Đây chính là “nút thắt” khiến khu tái định cư Khe Mừ dù đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng nhưng vẫn bị bỏ hoang.

Cần tháo gỡ các "nút thắt"

Theo tìm hiểu, mặc dù UBND huyện Thanh Chương trước đây và Chi cục Phát triển nông thôn (nay là Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn) cùng với UBND xã Thanh Thủy (cũ) đã nhiều lần phối hợp để hoàn thiện hồ sơ pháp lý theo quy định, tuy nhiên, hồ sơ bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án chưa đầy đủ, dẫn đến không thể thực hiện các thủ tục thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất. Hơn nữa, trong hơn 15 năm triển khai, dự án trải qua 3 giai đoạn Luật Đất đai được sửa đổi (2003, 2013 và 2024), khiến cơ sở pháp lý nhiều lần thay đổi, quy trình thủ tục càng thêm phức tạp.

Bên cạnh đó, một vấn đề bất cập khác là sự thiếu thống nhất trong hồ sơ pháp lý của dự án, đã khiến cho UBND xã Kim Bảng không có số liệu chính xác về diện tích đất đã quy hoạch đất ở để tính diện tích còn lại phục vụ xây dựng phương án cắm mốc chia lô đất nông nghiệp. Cụ thể, trong quyết định đầu tư ban đầu, và quyết định điều chỉnh năm 2011, khu Khe Mừ được bố trí định cư cho 120 hộ tập trung, tuy nhiên, UBND tỉnh chỉ phê duyệt quy hoạch phân lô cho đất ở và công trình công cộng là 120 lô (trong đó 116 lô đất ở; và 4 lô đất cho nhà văn hóa và trường mầm non), như vậy, sẽ có 4 hộ chưa có đất ở. Tuy nhiên, bản vẽ hoàn công cắm mốc chia lô lại thể hiện 126 lô đất (có thêm 6 lô dự phòng).

Tại Báo cáo số 81/BC-UBND ngày 10/9/2025 về tiến độ thực hiện dự án này, UBND xã Kim Bảng cũng nêu bất cập rằng, sau khi thực hiện chính quyền 2 cấp, các nhiệm vụ liên quan đến dự án được chuyển từ UBND huyện Thanh Chương (cũ) về UBND xã Kim Bảng. Song việc bàn giao hồ sơ, tài liệu từ cấp huyện chưa được thực hiện đầy đủ, khiến địa phương gặp lúng túng trong triển khai các bước tiếp theo.

Chưa kể, UBND xã Kim Bảng cũng chưa nắm được phương án bố trí đất sản xuất được chia theo hộ hay chia theo khẩu, số lượng hộ, khẩu là bao nhiêu, chia theo phương án 120 lô hay 126 lô. Mặt khác, sau khi chia xong, các hộ di dân vào không đủ theo hồ sơ thì phần diện tích còn lại rất khó khăn.

Trao đổi với chúng tôi, ông Đặng Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bảng cho biết: Sau khi chính quyền mới đi vào hoạt động, nhận thấy có nhiều vướng mắc liên quan đến dự án này, nên xã đã có báo cáo và đề xuất UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành hướng dẫn tháo gỡ, nhất là trong công tác thu hồi và chuyển mục đích sử dụng đất để có cơ sở tổ chức giao đất cho người dân trong thời gian sớm nhất.

“

Dự án này đã kéo dài hơn 15 năm, đối tượng thụ hưởng theo thống kê ban đầu là 120 hộ dân. Tuy nhiên, hiện nay đã có nhiều thay đổi: Nhiều hộ dân tại các khu vực di dời khẩn cấp trước đây nay thậm chí không còn nhu cầu di dời lên khu tái định cư. Vì thế, để khu tái định cư Khe Mừ đi vào hoạt động, chắc chắn sẽ phải rà soát, cập nhật lại danh sách đối tượng...

Ông Đặng Văn Tuấn - Phó Chủ tịch UBND xã Kim Bảng

Trước thực trạng những khó khăn, vướng mắc nói trên, ngày 14/10/2025, UBND tỉnh Nghệ An đã ban hành Công văn số 10927/UBND-NN chỉ đạo xử lý các khó khăn, vướng mắc tại dự án này. Theo đó, UBND tỉnh đã giao Sở NN&MT hướng dẫn UBND xã Kim Bảng trong công tác thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất và phương án bố trí đất sản xuất; Chi cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn cung cấp hồ sơ có liên quan về công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.

UBND tỉnh cũng giao UBND xã Kim Bảng chuẩn bị các hồ sơ liên quan và trực tiếp làm việc với Sở NN&MT để được hướng dẫn về công tác thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất và phương án bố trí đất sản xuất; Lập dự toán kinh phí và các hồ sơ liên quan đến lập quy hoạch, cắm mốc, xây dựng phương án giao đất, tổ chức giao đất và cấp giấy chứng nhận cho người dân gửi Sở Tài chính xem xét trình UBND tỉnh quyết định. Đối với một số hạng mục của dự án bị xuống cấp, hư hỏng đề nghị UBND xã lập dự toán chi tiết trình các sở, ngành liên quan xem xét sau khi đưa các hộ dân vào sống ổn định trong vùng dự án.

Ngoài ra, Sở Tài chính được giao xem xét đề xuất về hỗ trợ kinh phí của UBND xã Kim Bảng để tham mưu báo cáo UBND tỉnh quyết định.

Với sự chỉ đạo quyết liệt này của UBND tỉnh và nỗ lực phối hợp của các sở, ngành, chính quyền xã, hy vọng những vướng mắc sẽ sớm được tháo gỡ, để Khe Mừ thực sự trở thành ngôi làng mới bình yên - nơi người dân vạn chài an cư, lập nghiệp và khởi đầu cuộc sống ổn định, bền vững.