Người phụ nữ Mỹ phơi bày tội ác chiến tranh của Hoa Kỳ ở Việt Nam

Deborah Nelson - nữ nhà báo điều tra người Mỹ, phóng viên của The Los Angeles Times, người đã từng đoạt giải báo chí danh giá Pulitzer, là tác giả của loạt bài viết phơi bày tội ác lính Mỹ gây ra ở Việt Nam trong cuộc thảm sát Mỹ Lai gần 50 năm về trước.

Ảnh: Sputnick
Ảnh: Sputnick

Vượt nửa vòng trái đất, dành thời gian hàng năm trời để gõ cửa từng ngôi nhà những cựu binh tham gia cuộc thảm sát 19 người vô tội ở Việt Nam vào tháng 2/1968, Deborah Nelson thuyết phục họ lên tiếng về vụ việc tưởng như đã được lãng quên. Bà cũng là người nhiều tháng trời lặn lội ở Việt Nam tìm gặp những nhân chứng để tái hiện một câu chuyện kinh hoàng.

Hơn tất cả, nữ nhà báo đã trao cho những người lính Mỹ tham gia cuộc thảm sát mà họ phải thực hiện theo mệnh lệnh một cơ hội, đó là được nói lời xin lỗi những nạn nhân của họ!

Những ngày giữa tháng 5/2017, sau 12 năm loạt bài "Phía sau tội ác" được đăng tải, Deborah Nelson chia sẻ những câu chuyện của một nhà báo đầy lương tâm.

Lật lại lịch sử

Tháng 2/1968, một tháng trước cuộc thảm sát tai tiếng ở Mỹ Lai, một đơn vị lính Mỹ ở miền Trung Việt Nam đi càn qua một ngôi làng nhỏ, bắt được 19 người dân không có vũ trang - bao gồm phụ nữ, trẻ em, thiếu niên và một người đàn ông lớn tuổi.

Hôm đó, toán lính nhận được mệnh lệnh "giết sạch những gì di động". Họ dồn dân làng vào nơi trống trải rồi nã đạn. Sau vụ việc, thanh tra quân đội lấy lời khai có tuyên thệ của hàng tá binh sĩ, thu thập được nhiều chi tiết ám ảnh miêu tả lại cuộc thảm sát. Tuy nhiên, vụ việc bị chìm xuồng, không ai bị kết tội.

Những lời khai đó - và ghi nhận của hàng trăm cựu chiến binh Mỹ khác từng chứng kiến các vụ thảm sát, giết chóc, cưỡng hiếp, tra tấn - được Ban tham mưu lục quân Mỹ những năm 1970 đưa vào diện hồ sơ đặc biệt cần lưu trữ bí mật và cất kỹ suốt ba mươi năm. Hồ sơ bao gồm cả những vụ việc đã được chứng minh liên can đến hơn 300 lời cáo buộc, liên đới đến thành viên mọi sư đoàn lớn từng tham gia cuộc chiến.

Năm 2005, nữ nhà báo Deborah Nelson và nhà sử học quân sự Nicholas Turse đã cùng nhau bắt tay tìm hiểu sự thật phía sau những chồng hồ sơ mật. Những bài báo sau đó đã được đăng tải, và được in thành cuốn sách "Phía sau cuộc chiến" - câu chuyện đầy đủ nhất về quá trình hai tác giả đi tìm câu trả lời từ những người bị cáo buộc phạm vào tội ác chiến tranh, từ những nhân chứng cáo buộc và cả các quan chức cấp cao đã che giấu sự thật.

"Phía sau tội ác" lần đầu tiên nhìn thẳng vào những bí mật đen tối nhất về cuộc chiến ở Việt Nam, cũng là lời bào chữa cho những cựu lính Mỹ đã dũng cảm phản đối cuộc chiến tranh phi nghĩa cũng như những nhà hoạt động chính trị phản chiến của thời đại - những người kêu gọi sự cảm thông của cộng đồng với những sai lầm trong quá khứ.

Đã hơn 10 năm trôi qua, thế nhưng, Deborah Nelson vẫn không quên một chi tiết dù là nhỏ nhất về thời gian bà cùng cộng sự thực hiện điều tra vụ việc này. Bà nói, theo quy định của luật pháp tại Mỹ, sau 30 năm, tất cả các hồ sơ mật - những thứ được cất giữ không được phép tiết lộ, sẽ không còn là mật nữa.

Thế nhưng, để biến những tài liệu khô cứng thu thập được, "giải mật" nó bằng những câu chuyện, những nhân chứng, những lời thú tội của tất cả các nhân vật có liên quan, gồm cả nạn nhân, nhân chứng và những lính Mỹ…, thì đó lại là một công việc khổng lồ, và cần rất nhiều kỹ năng, nghiệp vụ nghề nghiệp mới làm được.

"Tôi nhớ đó là năm 2005, tôi bắt đầu tiếp cận núi hồ sơ khổng lồ này, bao gồm 9.000 tập tài liệu. Tất cả, nó được lưu trữ tại một căn phòng khổng lồ như một cái thư viện lớn. Thời gian đã khiến bụi phủ lên chúng những dấu tích. Tôi phải bắc ghế, thậm chí bắc thang để với được nó" - Deborah Nelson nói.

Chạm tay vào những tài liệu trước đó là mật, Deborah nói, giống như chạm tới một khối băng khổng lồ, và hơn hết, nó liên quan tới danh dự, lương tâm của những người trong cuộc.

Bằng một phương pháp rất khoa học, Deborah phân nhóm chúng ra, tất cả thể hiện trên một bảng exel, theo nhiều khung cột, cái mà bà gọi là phương pháp phân loại dữ liệu.

"Thông tin nó rất khổng lồ. Có cả những con số. Tôi phải làm như vậy để mình không bị quên, không bỏ sót thông tin, lựa chọn và sử dụng các thông tin cần thiết, đặt những câu hỏi về những thông tin mà cảm thấy băn khoăn, cần được những người trong cuộc giải thích".

Từ bảng dữ liệu này, Deborah Nelson nói rằng, bà lên kế hoạch trong đầu, là cần phải trực tiếp gặp những cựu binh tham gia cuộc thảm sát đó - những người có tội đối với những nạn nhân. Một nhóm đối tượng khác, đó là những nhân chứng, người nhà của các nạn nhân — những người mà bà chưa từng gặp, chưa từng đặt chân tới Việt Nam, nhưng không thể không đến, nếu như muốn điều tra sự việc một cách đầy đủ, toàn diện nhất.

Một khó khăn khác, đó là 30 năm đã trôi qua, những cựu binh bây giờ đã già, người còn, người mất. Và, làm thế nào để có thể thuyết phục được họ nói về câu chuyện mà chắc chắn, ai cũng sẽ lảng tránh?

Lại dựa trên phân tích dữ liệu. Deborah Nelson đã lên trang web quản lý nhân thân của các công dân Mỹ. Trang web này được công bố công khai. Bà sử dụng thông tin từ đây, để tìm địa chỉ nhà của các cựu binh mà bà sẽ gặp.

Theo Sputnik

Tin mới

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu chỉ đạo sơ tán người dân Kỳ Sơn khỏi vùng nguy hiểm ngay trong đêm

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu chỉ đạo sơ tán người dân Kỳ Sơn khỏi vùng nguy hiểm ngay trong đêm

(Baonghean.vn) - Sau khi họp khẩn với Ban chỉ huy phòng chống lụt bão và tìm kiếm cứu nạn huyện Kỳ Sơn vào tối 2/10, đồng chí Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu tiếp tục chỉ đạo nhanh chóng sơ tán người dân khỏi vùng nguy hiểm, tuyệt đối không để người dân ở lại những khu vực có nguy cơ xảy ra lũ quét.
Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An kêu gọi ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) -  Ngày 2/10, đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An, Trưởng ban cứu trợ tỉnh đã thay mặt Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh Nghệ An ký thư ngỏ gửi tới các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh Nghệ An, kêu gọi chung tay ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai.
Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

(Baonghean.vn) - Sau khi kiểm tra hiện trường tại thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn), tối nay (2/10), đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã có cuộc họp khẩn với Ban chỉ huy phòng, chống lụt bão huyện Kỳ Sơn để chỉ đạo gấp rút việc triển khai các phương án khắc phục hậu quả lũ quét.

Hỗ trợ

Sở Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ các giáo viên, trường học bị thiệt hại do lũ lụt tại huyện Thanh Chương và Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trong những ngày qua, mưa lớn cùng lũ ống, lũ quét đã làm ngập lụt và hư hỏng nhiều trường lớp và nhà cửa của các giáo viên tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trước tình hình đó lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo đã kịp thời hỗ trợ thầy và trò các nhà trường, những nơi bị thiệt hại lớn do lũ lụt.
Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

(Baonghean.vn) - Cuộc chiến Ukraina trở thành chủ đề lớn và nổi bật nhất trong các cuộc tranh luận tại Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc năm nay tại thành phố New York, Mỹ, trong những ngày cuối tháng 9 vừa qua. Nhân sự kiện này, Báo Nghệ An đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Thế Mẫu - Nguyên Trưởng Phòng Thông tin khoa học quân sự thuộc Viện Chiến Chiến lược quốc phòng và là chuyên gia phân tích chính trị- an ninh quốc tế
Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, sau khi một trận lũ ống, lũ quét tràn qua, thị trấn Mường Xén (huyện Kỳ Sơn) trở nên tan hoang. Khối lượng lớn bùn, đất, đá, cây cối... đã biến nhiều khu vực của thị trấn Mường Xén trở thành hố sâu. Những hình ảnh mới nhất được nhóm phóng viên - cộng tác viên Báo Nghệ An đang tác nghiệp trực tiếp từ Kỳ Sơn chuyển về.
Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

(Baonghean.vn) - Nắm được thông tin về hoàn cảnh của 3 cháu nhỏ là con của 2 vợ chồng bị lũ cuốn tại xã Nghi Lâm, huyện Nghi Lộc, Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tới chia buồn cùng gia quyến, động viên và hỗ trợ cho các cháu số tiền 50 triệu đồng.
Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Sau 2 ngày làm việc (1-2/10), Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã thành công tốt đẹp. Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ tại các phiên làm việc, Đại hội còn chú trọng thực hiện các hoạt động ý nghĩa hướng về người dân có hoàn cảnh khó khăn đang chịu thiệt hại bởi mưa lũ. 
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

(Baonghean.vn) - 26 nghệ nhân Nghệ An được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú; Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An thành công tốt đẹp; Lũ ống, lũ quét ở Kỳ Sơn; Tăng lưu lượng xả nước hồ chứa thủy điện Bản Ang, Nậm Mô… là những thông tin nổi bật ngày 2/10.
Ảnh khắc phục lũ quét Kỳ Sơn. Ảnh: Trọng Tuấn

Công an Nghệ An khẩn trương giúp dân khắc phục hậu quả lũ quét ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trước tình hình lũ quét đột ngột xảy ra tại huyện miền núi Kỳ Sơn, gây ngập lụt, sạt lở và gây thiệt hại lớn đến sản xuất, đời sống của nhân dân. Công an tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương huy động lực lượng khẩn trương phối hợp giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống.
Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, mấy ngày qua lưu lượng nước đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ có xu hướng tăng nhanh. Hiện nay mức nước hồ Bản Vẽ đạt 196,4m trên mực nước dâng bình thường là 200m theo quy trình vận hành liên hồ chứa. Do đó, thời điểm này, thủy điện Bản Vẽ chưa phải tiến hành xả điều tiết lũ.
Ứng cứu

Ứng cứu

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng cơn bão số 4, sáng 30/9/2022 Trung tâm y tế TX. Hoàng Mai bị ngập chìm trong biển nước, lực lượng vũ trang trên địa bàn đã kịp thời ứng cứu, chuyển bệnh nhân cao tuổi đến nơi an toàn và tiếp tục điều trị.
Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

(Baonghean.vn) - Mưa kéo dài nhiều ngày qua khiến một số nơi ở huyện Quỳ Châu có nguy cơ lớn xảy ra sạt lở đất. Gần đây nhất, hôm 1/10, một nhà dân tại bản Hoa Tiến 2, xã Châu Tiến đã bị sập hoàn toàn. Các lực lượng ở địa phương đang tích cực hỗ trợ người dân di dời đồ đạc, chủ động ứng phó với các kịch bản xấu có thể xảy ra.
Huyện Con Cuông huy động máy móc xử lý điểm sạt lở Dốc Chó. Ảnh: Bảo Hân

Dốc Chó sạt lở, Quốc lộ 7 tiếp tục bị chia cắt

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn ở huyện Con Cuông, Quốc lộ 7 đoạn qua Dốc Chó tiếp tục bị sạt lở gây ách tắc giao thông. Hiện các phương tiện chưa thể lưu thông do đất, đá từ phía ta luy dương tiếp tục sụt xuống với khối lượng lớn.