Nguyễn Thị Minh Khai - nữ chiến sỹ cộng sản kiên cường

Cuộc đời phấn đấu không biết mệt mỏi cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, tấm gương hy sinh anh dũng của chị Nguyễn Thị Minh Khai và các chiến sỹ cách mạng luôn sáng ngời cho muôn thế hệ mai sau.

Nguyễn Thị Minh Khai tên thật là Nguyễn Thị Vịnh, sinh ngày 1/11/1910, tại xã Vĩnh Yên, thành phố Vinh - Nghệ An. Nguyễn Thị Minh Khai theo học quốc ngữ từ nhỏ. Sau khi học hết lớp nhì  chuyển sang học lớp nhất trường Cao Xuân Dục. Được học với thầy giáo Trần Phú (người sau nay là Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng cộng sản Đông Dương), chứng kiến cảnh lầm than của quê hương và được chính thầy Trần Phú giác ngộ, năm 16 tuổi Nguyễn Thị Minh Khai đã dấn thân vào con đường cách mạng.

Hai nhà lãnh đạo Lê Hồng Phong và Nguyễn Thị Minh Khai.
Hai nhà lãnh đạo Lê Hồng Phong và Nguyễn Thị Minh Khai.

Năm 1927, Nguyễn Thị Minh Khai tham gia Đảng Tân Việt. Trong thời gian này, Nguyễn Thị Minh Khai tích cực tham gia các phong trào đấu tranh tại quê hương, vận động phụ nữ tham gia bãi khóa, biểu tình đòi ân xá cho cụ Phan Bội Châu, truy điệu cụ Phan Chu Trinh.

Đầu năm 1929, được sự đồng ý của tổ chức, Nguyễn Thị Minh Khai bí mật thoát ly gia đình đi hoạt động cách mạng. Sau khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời, được kết nạp vào Đảng và được phân công phụ trách công tác tuyên truyền, vận động phụ nữ, huấn luyện đảng viên ở khu vực Trường Thi, Bến Thủy và tổ chức Hội Phụ nữ Giải phóng. Chị tổ chức được nhiều lớp huấn luyện, đào tạo cán bộ cho Đảng là lực lượng nòng cốt trong cao trào Xô viết - Nghệ Tĩnh.

Cuối năm 1930, Nguyễn Thị Minh Khai được tổ chức cử sang Hương Cảng (Trung Quốc), công tác ở Văn phòng Đông phuơng Bộ của Quốc tế cộng sản. Được lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc (Lý Thuỵ) trực tiếp giáo dục về lý luận chính trị, kinh nghiệm hoạt động cách mạng, nhờ vậy Nguyễn Thị Minh Khai tiến bộ rất nhanh. Sau đó, được giao nhiệm vụ liên lạc với các tổ chức cách mạng Việt Nam ở trong nước.Vừa công tác, Nguyễn Thị Minh Khai vừa tranh thủ học thành thạo tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Trung Quốc.

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai và bà Crup-xkai-a (vợ Lê-Nin) tại Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 năm 1935.
Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai và bà Crup-xkai-a (vợ Lê-Nin) tại Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 năm 1935.

Năm 1931-1934, Nguyễn Thị Minh Khai bị bọn mật thám Anh ở Hương Cảng bắt giam rồi chuyển giao cho chính quyền Quảng Châu cầm tù. Dù bị tra tấn tàn bạo nhưng Nguyễn Thị Minh Khai trước sau vẫn kiên trung với cách mạng. Sau đó, nhờ sự vận động của Quốc tế cộng sản Nguyễn Thị Minh Khai được trả tự do. Ra tù, Nguyễn Thị Minh Khai được cử đến Thượng Hải, công tác ở Ban lãnh đạo Đảng ở nước ngoài và được đi học tại Đại học Phương Đông.

Cuối năm 1934, Minh Khai cùng  Lê Hồng Phong và Hoàng Văn Non là đại biểu chính thức được cử đi dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 tại Mát-xcơ-va. Nguyễn Thị Minh Khai lấy bí danh là Phan Lan. Ngày 16/8/1935, lần đầu tiên trên diễn đàn của một đại hội quốc tế, người phụ nữ Việt Nam 24 tuổi dõng dạc đọc bài tham luận về vai trò của phụ nữ Đông Dương trong cuộc đấu tranh chống chiến tranh đế quốc và bảo vệ hoà bình. Sau Đại hội, Nguyễn Thị Minh khai tiếp tục học tại Trường Đại học Phương Đông. Những tháng năm này Nguyễn Thị Minh Khai đã yêu và kết hôn với anh Lê Hồng Phong - một chiến sỹ cách mạng.

Thẻ đại biểu của đồng chí Minh Khai tham dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 năm 1935.
Thẻ đại biểu của đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai tham dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ 7 năm 1935.

Đầu năm 1936, Lê Hồng Phong được phái về nước hoạt động, còn Nguyễn Thị Minh Khai ở lại học tiếp một năm nữa. Sau khi tốt nghiệp đại học, Nguyễn Thị Minh Khai nhận nhiệm vụ về hoạt động tại Thượng Hải (Trung Quốc) và được tổ chức phân công về công tác tại Sài Gòn (1937). Về nước, Nguyễn Thị Minh Khai được bầu vào Xứ ủy Nam Kỳ, phụ trách Bí thư Thành ủy Sài Gòn - Chợ Lớn, lúc đó Nguyễn Thị Minh Khai 29 tuổi.

Nhận nhiệm vụ mới, hoạt động trong điều kiện bí mật hết sức khó khăn nhưng chị cùng các đồng chí vẫn bám sát cơ sở, lãnh đạo phong trào phát triển mạnh mẽ. Trong khi Nguyễn Thị Minh Khai đang hoạt động sôi nổi thì nhận được tin Lê Hồng Phong bị bắt. Mặc dù rất thương chồng nhưng để đảm bảo bí mật Nguyễn Thị Minh Khai không thể vào thăm chồng được mà chỉ nhờ người đem quà vào. Lúc này Nguyễn Thị Minh Khai đang mang thai. Mùa Xuân 1939, Nguyễn Thị Minh Khai sinh cháu gái đầu lòng, đặt tên cháu là Hồng Minh, chỉ kịp ở với con một tháng, chị gửi con lại cho cơ sở cách mạng nuôi rồi lại tiếp tục đi hoạt động.

Ngày 1/9/1939, chiến tranh thế giới lần thứ hai nổ ra. Xứ ủy Nam Kỳ nhận định tình hình và chủ trương khởi nghĩa. Bọn mật thám Pháp phát hiện được, ra sức khủng bố, đàn áp phong trào cách mạng. Hầu hết các cán bộ chủ chốt của Đảng tại Nam Kỳ đều sa vào tay giặc như: Nguyễn Văn Cừ, Lê Hồng Phong, Võ Văn Tần, Nguyễn Hữu Tiến… 

Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai – một trong những cán bộ kiên cường lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân tham gia cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, tháng 11 năm 1940
Đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai – một trong những cán bộ kiên cường lãnh đạo phong trào đấu tranh của công nhân tham gia cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ, tháng 11 năm 1940.

Ngày 30/7/1940, sau khi dự phiên họp Xứ ủy bàn về chủ trương khởi nghĩa, Nguyễn Thị Minh Khai bị bọn Pháp bắt.Chúng đưa chị về Khám Lớn Sài Gòn và tra tấn hết sức dã man. Trong tù Nguyễn Thị Minh Khai tiếp tục vận động chị em phụ nữ đấu tranh. Sau những trận đòn tra tấn, Nguyễn Thị Minh Khai đã dùng máu viết lên tường xà lim nhưng câu thơ nêu cao phẩm chất, khí tiết của người chiến sỹ cộng sản: Dù đánh, dù treo, càng cương quyết; Dù kềm, dù kẹp chẳng sai lời; Hy sinh phấn đấu vì nhiệm vụ, triệt để thực hành chết mới thôi…

Khi giặc Pháp biết chị là vợ Lê Hồng Phong, chúng đưa anh về giam chung nhưng cả hai chiến sỹ cách mạng mặc dù đã lâu không gặp nhau nhưng vẫn nén tình cảm riêng tư để đối phó với âm mưu thâm độc của kẻ thù. Đã có lần chúng đưa Lê Hồng Phong vào cho Nguyễn Thị Minh Khai nhận mặt nhưng Nguyễn THị Minh Khai đã trả trả lời với chúng: Tôi không biết người này.

Tuy bị giam hãm trong nhà tù nhưng Nguyễn Thị Minh Khai với cương vị là Bí thư Thành uỷ Sài Gòn - Chợ Lớn, là Uỷ viên Xứ uỷ Nam Kỳ nên Nguyễn Thị Minh Khai vẫn tìm mọi cách để liên lạc với bên ngoài, tiếp tục lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ. Ngày 23/11/1940 cuộc Khởi nghĩa Nam kỳ bùng nổ.

Cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ bị khủng bố, toà án thực dân đã kết án tử hình Nguyễn Thị Minh Khai. Không khuất phục được người chiến sỹ cộng sản trẻ tuổi, sáng  28/8/1941, Nguyễn Thị Minh Khai cùng một số đồng chí bị giặc đem xử bắn ở Hóc Môn. 

Trước lúc hy sinh Nguyễn Thị Minh Khai còn kịp làm ba việc: Một là gửi lời vĩnh biệt tời người chồng thương yêu đang bì đày ngoài Côn Đảo; hai là gửi lời cảm ơn đến những người đồng chí đang nuôi nấng Hồng Minh; ba là tước vải quần áo nhà tù, đan một chiếc áo gối gửi về tặng mẹ gọi là một chút lòng hiếu thảo đối với mẹ mà không làm tròn bổn phận chăm sóc mẹ lúc mẹ già yếu.

Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai ở phường Quang Trung, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Nhà lưu niệm đồng chí Nguyễn Thị Minh Khai ở phường Quang Trung, thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.

Nguyễn Thị Minh Khai ngã xuống khi mới 31 tuổi. Trước khi ra pháp trường chị đã nhắn nhủ cùng đồng bào, đồng chí:

Vững chí bền gan ai hỡi ai

Kiên tâm giữ dạ mới anh tài

Thời cuộc đẩy đưa người chiến sĩ

Con đường cách mạng vẫn chông gai.

Cuộc đời phần đấu không biết mệt mỏi cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc, cho sự nghiệp giải phóng phụ nữ, tấm gương hy sinh anh dũng của Nguyễn Thi Minh Khai và các chiến sỹ cách mạng luôn sáng ngời để cho phụ nữ ta học tập. Tên tuổi và sự nghiệp cách mạng cao quý của chị được khắc ghi cho muôn đời con cháu mai sau với những tên đường, trường học và cả những học bổng mang tên Nguyễn Thị Minh Khai để giúp đỡ cho những học sinh nghèo, học giỏi vượt khó.Tên tuổi của Nguyễn Thị Minh Khai sẽ sống mãi cùng dân tộc Việt Nam.

Thái Bình (Tổng hợp)

Tin mới

Tản văn: Quán tạp hóa bà Nghiên

Tản văn hay: Quán tạp hóa bà Nghiên

(Baonghean.vn) - Kỷ niệm tuổi thơ thường để lại những dấu vết ngọt ngào trong trái tim mỗi người. Nhiều khi, nó trở thành nỗi nhớ khôn nguôi, thành nơi nương tựa tinh thần, thành ngọn hải đăng để mỗi người rẽ sóng tìm về… Với Thanh Nga, quán tạp hóa của bà Nghiên là một hình ảnh không thể quên trong quá khứ mà mỗi khi nhớ về, chị không khỏi xao xuyến bồi hồi và nhớ về một tuổi thơ đẹp đẽ. 
SLNA phải chia điểm với Đông Á Thanh Hóa lý do chủ yếu là do thiếu chân sút Olaha. Ảnh: VPF

Sông Lam Nghệ An có phụ thuộc vào Olaha hay không?

(Baonghean.vn) - Cho đến vòng 10 V.League 1-2022, trong tất cả các trận đấu, Sông Lam Nghệ An đều ghi được bàn thắng, kể cả các trận hòa và thua. Vậy nhưng đến vòng 11 được thi đấu trên sân Vinh trước đối thủ Đông Á Thanh Hóa, đội bóng của HLV Huy Hoàng lại lần đầu tiên không ghi được bàn thắng nào trong trận hòa rất đáng tiếc và đáng nói? Vì sao vậy?
Trao tặng 20 sổ Bảo hiểm xã hội và 75 thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn

Trao tặng 20 sổ Bảo hiểm xã hội và 75 thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn

(Baonghean.vn) - Thực hiện Chương trình Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội tự nguyện, thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn năm 2022, chiều 10/8, Bảo hiểm xã hội tỉnh Nghệ An phối hợp với Bưu điện tỉnh Nghệ An, Bệnh viện Đa khoa thành phố Vinh tổ chức chương trình Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn “Gieo nhân ái - Lan tỏa yêu thương” tại 2 xã Hưng Hoà, Hưng Đông (Thành phố Vinh).
Hiệu ứng tốt từ một giải thể thao dành cho công nhân, lao động

Hiệu ứng từ giải thể thao dành cho công nhân, lao động

(Baonghean.vn) - Có chứng kiến một trận đấu trong Giải thể thao Khu Kinh tế Đông Nam và các Khu Công nghiệp tỉnh Nghệ An năm 2022 mới cảm nhận hết được những hào hứng, háo hức của người lao động đối với giải đấu này. Có lắng nghe tâm sự của những đoàn viên, người lao động, những cán bộ công đoàn và lãnh đạo các doanh nghiệp, mới cảm thấy thành công của giải, cả khi sự kiện này chưa kết thúc.
Nghệ An thu 63,6 tỷ đồng từ dịch vụ môi trường rừng

Nghệ An thu 63,6 tỷ đồng từ dịch vụ môi trường rừng

(Baonghean.vn) - Ngày 10/8, tại thành phố Vinh, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh Nghệ An tổ chức sơ kết 6 tháng đầu năm 2022. Tới dự, có đại diện lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và các cấp, ngành liên quan, cùng các chủ rừng là tổ chức, các tổ chức chi trả cấp huyện, hộ gia đình, cộng đồng dân cư thôn bản tiêu biểu.
GS.TS Hoàng Chí Bảo kể chuyện về Bác Hồ

GS.TS Hoàng Chí Bảo kể chuyện về Bác Hồ

(Baonghean.vn) -  Sáng 10/8, Đảng ủy Khối Các cơ quan tỉnh tổ chức Hội nghị trực tuyến học tập, quán triệt chuyên đề năm 2022 về tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh về công tác cán bộ. Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo, chuyên gia cao cấp, nguyên Ủy viên Hội đồng lý luận Trung ương truyền đạt một số nội dung cơ bản về phong cách, tác phong đạo đức Hồ Chí Minh, trong đó tập trung về phong cách, bản lĩnh Hồ Chí Minh; phẩm chất, đạo đức, nhất là lối ứng xử văn hóa của mỗi cán bộ, đảng viên theo phong cách của Bác.
Nỗi đau da cam

Nỗi đau da cam

(Baonghean.vn) - Đôi khi những gì để lại sau chiến tranh còn đáng sợ hơn tất thảy điều nó đã cướp đi trong trận chiến. Ở Nghệ An, hơn 3 vạn người tham gia chiến đấu, phục vụ chiến đấu trên các chiến trường bị phơi nhiễm chất độc hóa học...
chuyển đổi số

Làm sao để an toàn trong môi trường số?

(Baonghean.vn) - Môi trường sống nào thì cũng đều không an toàn. Đó là bản chất của cuộc sống. Chúng ta sống trong thế giới thực đã hàng chục nghìn năm rồi, thể chế, pháp luật, bộ máy nhà nước đã hoàn thiện hàng nghìn năm nay mà vẫn có những nguy cơ, vẫn không an toàn tuyệt đối, vẫn có trộm cắp, giết người.
Tiền vệ Sông Lam Nghệ An: Bao giờ cho đến ngày xưa?

Tiền vệ Sông Lam Nghệ An: Bao giờ cho đến ngày xưa?

(Baonghean.vn) - Trận hòa tẻ nhạt trước Đông Á Thanh Hóa ngay tại sân Vinh chỉ ra nhiều điểm còn thiếu của Sông Lam Nghệ An. Đội bóng xứ Nghệ cần phải sớm bổ sung và khắc phục trong hơn nửa chặng đường còn lại để có một vị trí cao trên bảng xếp hạng V.League 2022.
Nguy cơ tổn thương gan do dùng nhiều bia, rượu

Nguy cơ tổn thương gan do dùng nhiều bia, rượu

(Baonghean.vn) - Uống bia, rượu trong các bữa tiệc, cuộc vui là “thú vui” quen thuộc của nhiều người Việt. Tuy nhiên, họ không biết rằng, sử dụng bia, rượu với tần suất dày đặc, thiếu kiểm soát sẽ gây tổn hại nghiêm trọng tới sức khỏe và có nguy cơ mắc các vấn đề về gan.
Đảng ủy

Gần 7.000 cán bộ, đảng viên Đảng ủy Khối Các cơ quan tỉnh tham gia học tập chuyên đề tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh

(Baonghean.vn) - Hội nghị được nghe Giáo sư, Tiến sĩ Hoàng Chí Bảo truyền đạt, cung cấp nhiều thông tin từ những bài viết đến câu chuyện đời thường của Bác, giúp cán bộ, đảng viên Khối Các cơ quan tỉnh Nghệ An hiểu sâu sắc hơn, cụ thể và đầy đủ hơn tư tưởng, đạo đức, phong cách của Chủ tịch Hồ Chí Minh về công tác cán bộ cũng như nắm vững những nội dung cốt lõi về lý luận và thực tiễn trong các bài viết về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng.
Phân cấp tài chính – Đòn bẩy cho hoạt động công đoàn trong tình hình mới

Đòn bẩy cho hoạt động công đoàn trong tình hình mới

(Baonghean.vn) - Xác định đây là một trong những giải pháp quan trọng thực hiện Nghị quyết Đại hội Công đoàn Nghệ An lần thứ XVIII, vừa qua, Liên đoàn Lao động tỉnh đã tổ chức hội nghị đánh giá công tác phân cấp quản lý, sử dụng tài chính giai đoạn 2018-2021. Các giải pháp phù hợp, khả thi được đề xuất, nhằm đảm bảo công tác quản lý, sử dụng tài chính công đoàn đúng quy định, tạo quyền chủ động cho công đoàn cấp dưới hoạt động hiệu quả, xây dựng tổ chức công đoàn ngày càng vững mạnh.
Ra mắt bộ sách điện tử “Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình”

Ra mắt bộ sách điện tử 'Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình'

Sáng 10/8, tại Hà Nội, Báo Nhân Dân phối hợp Ban Tuyên giáo Trung ương, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật tổ chức Lễ giới thiệu bộ sách điện tử tổng hợp “Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình”. Bộ sách điện tử gồm 90 tập, được biên soạn trên nền chất liệu nội dung phim tài liệu “Việt Nam thời đại Hồ Chí Minh - Biên niên sử truyền hình” đã phát sóng trong năm 2021.
Triển lãm

Hơn 120 hình ảnh, tư liệu về tình hữu nghị Việt Nam - Lào được trưng bày tại Khu Di tích Kim Liên

(Baonghean.vn) - Sáng 10/8, Bảo tàng Hồ Chí Minh phối hợp với Khu Di tích Quốc gia đặc biệt Kim Liên tổ chức khai mạc Triển lãm “Khắc sâu tình hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt Việt Nam - Lào, Lào - Việt Nam” và khai mạc Hội thảo hướng dẫn nghiệp vụ Chủ đề “Đổi mới công tác trưng bày và truyền thông theo định hướng chuyển đổi số tại Hệ thống Bảo tàng và Di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn hiện nay”.