Nơi đầu tiên ở Trường Sa được giải phóng trong chiến dịch Mùa xuân 1975

Mai Thắng

(Baonghean.vn) - Sau 45 năm chiến đấu, xây dựng và phát triển, từ một “dải cát vàng” đầy sỏi đá, Song Tử Tây đã trở thành một thị tứ sầm uất. Trong 21 đảo, điểm đảo của 33 điểm đóng quân, chưa có đảo nào có màu xanh đẹp lạ như Song Tử Tây. Ở đây, đúng nguyên nghĩa “đất liền có gì, Song Tử Tây có cái đó”.

Các "rái biển" giải phóng Song Tử Tây

Sinh thời, Thiếu tướng Mai Năng - người từng chỉ huy các “rái biển” ra giải phóng đảo Song Tử Tây năm 1975 đã từng kể cho anh em báo chí về trận chiến lịch sử giải phóng hòn đảo này. Chuyện giải phóng quần đảo Trường Sa 45 năm trước được coi là “cánh quân thứ sáu”, nhưng giải phóng đảo Song Tử Tây được coi là “thê đội chủ lực” của “cánh quân thứ sáu”. Nói cách khác, Song Tử Tây là đảo giải phóng đầu tiên trong chiến dịch giải phóng Trường Sa năm 1975. Nó được coi là sào huyệt, là cửa mở tiêu diệt địch. Nếu không giải phóng Song Tử Tây trước, thì ngày ấy có thể giải phóng các đảo còn lại.  

Cùng với 5 cánh quân tiến vào Sài Gòn Gia Định, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương xác định “đồng thời giải phóng Trường Sa”.
Mũi tiến công giải phóng đảo Song Tử Tây của bộ đội Hải quân. Ảnh tư liệu

Trước yêu cầu của cách mạng, Trường Sa là địa danh nằm trong cục diện giải phóng đất nước, thu giang sơn về một mối. Cùng với 5 cánh quân tiến vào Sài Gòn Gia Định, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương xác định “đồng thời giải phóng Trường Sa”. Quân ủy Trung ương giao cho Quân chủng Hải quân trinh sát, nắm chắc tình hình và hành quân chiến đấu theo bức điện tuyệt mật của Đại tướng Võ Nguyên Giáp gửi Khu ủy Khu 5 và Bộ Tư lệnh Hải quân.

Xác định Song Tử Tây là đảo giải phóng đầu tiên, đêm 10/4/1975, từ bến cảng Sơn Trà Đà Nẵng, Đoàn tàu không số của Lữ đoàn 125 được ngụy trang thành “đoàn tàu đánh cá” gồm 3 chiếc 673, 674, 675 nhổ neo ra khơi trong bạt ngàn giông tố. Trong bụng những con tàu đó chứa 300 cán bộ, chiến sĩ Đội 1 Đoàn 126 đặc công Hải quân cùng các lực lượng Quân khu 5 và hàng chục tấn đạn dược thần tốc ra đảo. Thiếu tướng Mai Năng lúc đó đeo lon Trung tá đi trên tàu 675 giữ chức chỉ huy biên đội tàu.

Ngọc cờ chiến thắng ở Trường Sa. Ảnh tư liệu
Truy điệu liệt sĩ Tống Văn Quang, hy sinh ngày 14/4/1975 khi chiến đấu giải phóng đảo Song Tử Tây. Đây là liệt sĩ đầu tiên hy sinh ở Trường Sa. Ảnh tư liệu

Trước lúc lên đường, Phó Tư lệnh Hải quân Hoàng Hữu Thái giao nhiệm vụ cho biên đội tàu: “Trận này ta không thể đánh theo cách của đặc công nước, phải đánh trinh sát vũ trang, có chỗ phải dùng hỏa lực. Khi giải phóng rồi phải tổ chức lực lượng phòng thủ đảo ngay và tiếp tục giải phóng các điểm đảo khác”. Được đồng chí Phó Tư lệnh giao nhiệm vụ, Trung tá Năng tính toán trong đầu: “Phải vận dụng chiến thuật đánh trên bộ kết hợp dưới biển mới có thể đánh thắng địch. Đây là trận đánh quan trọng đến sinh mệnh của Trường Sa”.

Rạng sáng ngày 13/4/1975, biên đội tàu đã đến vùng biển Song Tử Tây. Trung tá Mai Năng mở tấm hải đồ Trường sa, trỏ tay vào một điểm, dõng dạc: “Đây là đảo Song Tử Tây, chúng ta hiện đang ở tọa độ này. Tàu sẽ bí mật vào cách đảo 4 hải lý. Nếu điều kiện cho phép cứ vào sát nữa, vòng quanh đảo tìm vị trí đổ bộ”. Hướng về phía Đội trưởng đội 1 Nguyễn Ngọc Quế - người được giao nhiệm vụ trực tiếp chỉ huy bộ đội giải phóng đảo Song Tử Tây, Trung tá Năng nói: “Đồng chí cứ theo phương án đó mà thực hiện”.

Trong khi hai tàu 674 và 675 án ngữ phía Bắc, cách đảo Song Tử Tây hơn chục hải lý đề phòng đối phương từ phía Bắc xuống và nghi binh các tàu chiến của đối phương đang lởn vởn ở khu vực đảo Nam Yết, thì tàu 673 do Nguyễn Ngọc Quế chỉ huy bí mật trinh sát vòng ngoài quanh đảo, xác định rõ vị trí tiến công. 7 giờ sáng ngày 13/4/1975 Nguyễn Ngọc Quế  báo cáo, xin thông qua phương án tác chiến, quyết định: Hướng đổ bộ lên đảo là hướng Tây Nam nơi có bãi cát phẳng và đá san hô.  

1 giờ sáng ngày 14/4/1975, biên đội tàu 673, 674, 675 đã bí mật tiếp cận đảo  Song Tử Tây cách 3 hải lý. Trên đảo phát ra vài quầng sáng yếu ớt của mấy ngọn đèn bảo vệ trên từ các lô cốt. Xác định đây là thời cơ thuận lợi để hạ xuồng cho quân bí mật áp sát đảo, làm bàn đạp để tiến công. Mệnh lệnh “thả xuồng” được truyền đi từ đài chỉ huy. Tàu 673 nhanh chóng quay mũi về hướng Bắc. Tàu 674, 675 ở phía Tây và phía Bắc đảo tiếp ứng cho quân đổ bộ, sẵn sàng đánh chặn tàu địch từ phía ngoài. Lợi dụng thủy triều xuống thấp, tàu 673 khẩn cấp cho các chiến sĩ bí mật tiếp cận đảo.  

 Đảo Song Tử Tây hôm nay nhìn từ phía biển. Ảnh: Mai Thắng
Đảo Song Tử Tây hôm nay nhìn từ phía biển. Ảnh: Mai Thắng

Đảo Song Tử Tây nửa đêm về sáng lặng lẽ hoang vu. Sau khi 38 cán bộ, chiến sĩ phân đội 1 bí mật bò sát mép đảo vào vị trí chiến đấu, đội trưởng Quế hạ lệnh “nổ súng”, một loạt đạn DKZ bắn thẳng vào lô cốt trúng địch. Những tiếng hô “xung phong” vang dậy khắp đảo. Hỏa lực từ tàu 673 tới tấp nã vào các mục tiêu. Bị tấn công bất ngờ, địch chống trả quyết liệt, đại liên từ các lô cốt bắn ra như mưa. B40, B41 của các chiến sĩ đặc công tập trung bịt họng các ổ đề kháng của địch và nhanh chóng đánh chiếm sở chỉ huy, làm chủ điện đài. Đây là chiến công đầu tiên, khẳng định sức mạnh và tinh thần chiến đấu làm chủ vùng biển của hải quân Việt Nam. Thừa thắng, các chiến sĩ tiếp cận các vị trí thuận lợi, dồn địch vào cuối đường giao thông hào, những tiếng loa gọi hàng vang lên. Biết không thể cố thủ mãi trong hầm hào công sự, lính ngụy đã dương cờ trắng xin hàng. Phía đường hào cuối đảo, những khuôn mặt phờ phạc ngơ ngác của kẻ thất trận, cầm cờ trắng, đưa tay lên đầu xin hàng vô điều kiện. Lá cờ của mặt trận giải phóng miền Nam Việt Nam được chiến sĩ Lê Xuân Phát kéo lên đỉnh cột cờ trước bia chủ quyền, tung bay trên đảo Song Tử Tây. Lúc đó là 5 giờ 15 phút ngày 14/4/1975.

Sống xanh quanh đảo

Cảnh thanh bình ngoài đảo Song Tử Tây. Ảnh: Mai Thắng
Cảnh thanh bình ở Song Tử Tây. Ảnh: Mai Thắng

So với 21 đảo, điểm đảo/33 điểm đóng quân đến thời điểm này, Song Tử Tây là đảo đẹp nhất, xanh nhất và lãng mạn nhất trong quần đảo Trường Sa. Nếu đảo Sơn Ca được coi là nơi có nhiều nước ngọt nhất, da bộ đội trắng nhất; đảo Trường Sa lớn là thủ phủ hiện đại nhất, thì Song Tử Tây là đảo xanh nhất, gần gũi thân thiện nhất. Bởi ở đảo này, ngoài những công trình nhà ở được xây dựng vững chãi, phủ một màu xanh của cỏ cây, hoa lá và không bị “bê tông hóa”.

Theo chân Trung tá Nguyễn Đức Độ - Chỉ huy trưởng, kiêm Chủ tịch xã Song Tử Tây những ngày lưu lại ở nơi đặc biệt này, tất cả chúng tôi không chỉ xúc động trước nghĩa cử mến khách của bội đội ở đây, mà còn xúc động trước màu xanh của đảo. Nhiều câu chuyện kể về “sức sống xanh” từ bàn tay của các chiến sĩ trẻ tạo nên. “Có chiến sĩ đã nhặt một mầm xanh từ biển trôi dạt vào mép đảo giữa đêm, đem về ươm trồng. Nhưng thật kỳ lạ là những mầm xanh ấy sống rất khỏe. Dường như nó đã quen với biển mặn và cát trắng ở đây. Anh nhìn kìa, giữa nắng gió mặn mòi, chúng tôi vẫn nuôi được bò, gà, vịt chẳng khác đất liền. Có thứ đất liền không trồng được như cây phong ba, bão táp, thì ở đây trồng vô tư. Cỏ ở đảo chúng tôi cũng tốt hơn, xanh hơn các đảo khác” - anh Độ cho hay.

Học sinh Trường Sa. Ảnh: Mai Thắng
Học sinh ở Trường Sa. Ảnh: Mai Thắng

Đi dưới hàng cây bàng quả vuông mát rượi, rảo bước dưới những cột điện sức gió quanh triển đảo, ngắm những con tàu tít tắp ngoài khơi xa, hòa mình cùng khung cảnh xanh mát, tất cả chúng tôi đều cảm nhận được sự thanh bình, yên vui ở nơi này.

45 năm trước, Song Tử Tây là dải biển khô cằn đầy khói thuốc và lông chim biển, sau 45 năm Song Tử Tây là hòn đảo xanh giữa biển biếc của đại dương. Đó là màu xanh của khát vọng hòa bình mà chủ nhân của hòn đảo nhỏ ấy là cán bộ chiến sĩ Vùng 4 Hải quân - những người lính “đầu đội trời chân đạp san hô” đang ngày đêm canh giữ từng cột mốc chủ quyền giữa ngàn khơi đất Mẹ./.

Tin mới

Mô hình

Nhiều điểm sáng trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc

(Baonghean.vn) - Thời gian qua, nhiều mô hình, điển hình được Công an tỉnh xây dựng và phát huy hiệu quả, trở thành điểm sáng trong phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc. Qua đó đã huy động được sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và người dân tham gia phòng ngừa, đấu tranh với tội phạm, giữ vững an ninh trật tự trên địa bàn.

Mâm cỗ sẵn hút khách, nhiều mặt hàng nhích giá dịp Rằm tháng Bảy

Mâm cỗ sẵn hút khách, nhiều mặt hàng nhích giá dịp Rằm tháng Bảy

(Baonghean.vn) -  “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Bảy”, theo quan niệm của người Việt thì Rằm tháng Bảy là một dịp lễ trọng trong năm. Do đó, gia đình nào cũng sắm sửa chu đáo, tươm tất mâm cỗ, hoa quả để cúng gia tiên. Dịch vụ mâm cúng chay, mâm cúng mặn nở rộ, thu hút khách đặt hàng; các mặt hàng phục vụ Rằm tháng Bảy năm nay tăng giá so với năm trước…
Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?

Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?

(Baonghean.vn) -  Chủ tịch Hữu Thắng thay Huấn luyện viên Trần Minh Chiến dẫn dắt Câu lạc bộ TP Hồ Chí Minh; Việt Nam đối đầu Thái Lan ở bán kết giải U16 Đông Nam Á 2022; Quang Hải, Văn Lâm sắp về nước hội quân?... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố nứt nẻ, sụt lún đất tại Quỳ Hợp

Yêu cầu Công ty CP Tân Hoàng Khang hỗ trợ toàn bộ kinh phí khắc phục sự cố nứt nẻ, sụt lún đất tại Quỳ Hợp

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu tạm đình chỉ các hoạt động khai thác khoáng sản của Công ty CP Tân Hoàng Khang để làm rõ các vi phạm và yêu cầu công ty có trách nhiệm hỗ trợ toàn bộ kinh phí để khắc phục sự cố do ảnh hưởng của việc nứt nẻ, sụt lún đất tại xã Châu Hồng (Quỳ Hợp).
Chiêu lừa xuất khẩu lao động của nữ giám đốc

Chiêu lừa xuất khẩu lao động của nữ giám đốc

(Baonghean.vn) - Thông qua các môi giới, Dương Thị Huê đã lừa đảo, chiếm đoạt số tiền hơn 3,2 tỷ đồng của nhiều người, với lời hứa đưa sang Hàn Quốc xuất khẩu lao động. Hành vi lừa đảo của Huê khiến nhiều lao động ở Nghệ An và các tỉnh rơi vào cảnh khốn đốn, nợ nần.
Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng lực lượng Công an nhân dân

Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt, triển khai Nghị quyết của Bộ Chính trị về xây dựng lực lượng Công an nhân dân

(Baonghean.vn) - Chiều 8/8, tại TP. Vinh, Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội nghị quán triệt, triển khai thực hiện Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/3/2022 của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh xây dựng lực lượng Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới”.
Thông tin nổi bật ngày 8/8

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 8/8

(Baonghean.vn) - Ban Thường vụ Tỉnh ủy quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; Công bố tỷ lệ tốt nghiệp và xếp hạng của các trường tại kỳ thi tốt nghiệp THPT;  Khai mạc Hội thi 'Nhà nông đua tài' tỉnh Nghệ An lần thứ V, năm 2022; Đặc sản trám đen được giá, hái không kịp để bán… là những thông tin nổi bật trong ngày 8/8.
Nghệ An: Lao đao vì mủ cao su rớt giá

Nghệ An: Lao đao vì mủ cao su rớt giá

(Baonghean.vn) - Trước đây, cao su ở Nghệ An từng được mệnh danh là “vàng trắng”, đạt hiệu quả kinh tế cao. Tuy nhiên, thời gian qua, mủ cao su ở Nghệ An “lao dốc” rớt giá sâu , khiến cho nhiều nông dân và doanh nghiệp lao đao.
Sông Lam Nghệ An không thể dễ dàng có được điều cần có. Ảnh tư liệu của Chung Nguyễn

Sông Lam Nghệ An: Chặn đứng đà mất điểm được không?

(Baonghean.vn) - Vòng 11 V-League 1-2022, SLNA được chơi trên sân Vinh, gặp người hàng xóm Đông Á Thanh Hóa. Đây là trận đấu thứ 6 trên sân nhà của SLNA với kết quả 4 trận thắng trước các đội: Hoàng Anh Gia Lai, TP. Hồ Chí Minh, Hồng Lĩnh Hà Tĩnh, Hải Phòng, 1 trận thua trước Bình Định.
Dịch Covid-19 lan rộng, Trung Quốc xét nghiệm đại trà cho 10 triệu người ở Hải Nam

Dịch Covid-19 lan rộng, Trung Quốc xét nghiệm đại trà cho 10 triệu người ở Hải Nam

Do dịch Covid-19 đang lan rộng, tỉnh Hải Nam, miền Nam Trung Quốc, nơi có hơn 10 triệu dân đã quyết định xét nghiệm đại trà trên toàn tỉnh từ ngày 7/8. Ít nhất 6 huyện, thị ở tỉnh này đang phải thực hiện “quản lý tĩnh toàn khu vực”, một hình thức phong tỏa để ngăn chặn dịch lây lan.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực

(Baonghean.vn) - Sáng 8/8, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An tổ chức Hội nghị theo hình thức trực tiếp và trực tuyến quán triệt việc thành lập Ban Chỉ đạo tỉnh về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và tập huấn chuyên đề “Sự lãnh đạo của Đảng đối với cơ quan bảo vệ pháp luật trong công tác điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc; công tác tham mưu xử lý các vụ án, vụ việc”.
báo ân

Những ngày báo ân

(Baonghean.vn) - Tháng Bảy âm lịch với những ngày ăn chay, với những đóa hoa cài áo, nhưng đâu cần phải đợi tháng báo ân, chúng ta cứ thử bắt đầu bằng những ngày về ngồi cùng cha mẹ, thấy trong lời nói, tìm trong nụ cười những an lành hiện hữu ánh lên đôi mắt cha mẹ, đó đã là những ngày hiếu đạo được báo ân trọn vẹn nhất.