Đánh thức ký ức mùa Thu lịch sử

Thắp lên sợi dây gắn kết tại địa chỉ đỏ

Những ngày tháng Tám lịch sử, đình Tám Mái ở thôn Phủ Yên, xã Quỳnh Phú có thêm những cuộc trở về đầy xúc động khi những người dân ở mảnh đất ven biển này tìm về đây để tri ân, hoài niệm và bày tỏ lòng biết ơn đến những giai đoạn lịch sử đầy hào hùng của dân tộc.

Bên cạnh đó, những hoạt động giáo dục truyền thống mang tên “thời hoa lửa”, như lễ kết nạp Đoàn, kết nạp Đảng, chăm sóc, vệ sinh khu di tích cũng đã khiến không gian vốn trầm mặc của di tích có thêm hơi thở của cuộc sống hôm nay.

Đình Tám Mái được xây dựng năm 1873, trải qua hàng trăm năm, mái đình này không chỉ là cái nôi lưu giữ những nét đẹp văn hóa truyền thống của địa phương mà còn gắn liền với nhiều dấu mốc quan trọng trong lịch sử cách mạng của quê hương. Đặc biệt, từ năm 1927, đình Tám Mái đã ghi nhận nhiều sự kiện lịch sử cách mạng của nhân dân Quỳnh Thuận (cũ) nay là xã Quỳnh Phú. Dưới sự lãnh đạo của Đảng, các tổ chức Nông hội đỏ, Tự vệ đỏ, Phụ nữ giải phóng được thành lập và hoạt động sôi nổi. Đình Tám Mái trở thành nơi hội họp, in ấn tài liệu truyền đơn, báo chí của Đảng và là địa điểm tập trung quần chúng đi biểu tình trong những năm 1930-1931.

Đến Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đình trở thành địa điểm lực lượng tự vệ chuẩn bị cho cuộc giành chính quyền. Năm 1964, nhân dân địa phương đã tập trung tại đây để nghe Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói chuyện, trước khi ông về thăm đồng muối của bà con. Cũng từ mái đình này, 124 người con của quê hương đã lên đường nhập ngũ, mang theo khát vọng bảo vệ Tổ quốc. Với những giá trị lịch sử đặc biệt, đình Tám Mái được công nhận là Di tích cấp Quốc gia theo Quyết định số 599 ngày 11/3/1992.

Dẫn chúng tôi đến với địa chỉ đỏ này, chị Trần Thị Yến - Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ, Bí thư Đoàn xã, không giấu được niềm vui khi giới thiệu công trình thanh niên vừa được ra mắt mang tên “Chuyển đổi số trong giới thiệu, quảng bá di tích lịch sử - văn hóa xã Quỳnh Phú” tại không gian Di tích đình Tám Mái. Nếu như trước đây, du khách thường tìm hiểu thông tin về đền tại bia dẫn tích, với dung lượng hạn chế. Thì nay, chỉ với một thao tác đơn giản là quét mã QR, du khách có thể chạm đến những tư liệu, hình ảnh, câu chuyện lịch sử về đình Tám Mái. Tất cả được tái hiện một cách đầy đủ, sinh động.

Bằng cách này, tuổi trẻ xã Quỳnh Phú đã làm mới cách tiếp cận một địa chỉ đỏ, để những câu chuyện đã được lưu giữ qua thời gian trở nên gần gũi hơn, sinh động hơn và tiếp tục được trao truyền và hiện diện không tách rời trong nhịp sống hôm nay.

Rời cửa biển về với mảnh đất phố thị, nơi địa danh “Làng Đỏ Hưng Dũng” đã ghi dấu trong trái tim bao người con xứ Nghệ, ta lại có thêm những cảm nhận thú vị về cách một chứng tích lịch sử được kết nối với đời sống hôm nay.

Đó là đình Trung, nơi từng chứng kiến những bước ngoặt quan trọng của quê hương. Được xây dựng từ năm 1843, trong cao trào Xô viết Nghệ Tĩnh, đình là nơi diễn ra các hoạt động đấu tranh cách mạng dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đặc biệt, ngày 17/8/1945, Việt Minh lãnh đạo nhân dân làng Yên Dũng khởi nghĩa giành chính quyền và chọn đình Trung làm trụ sở làm việc.

Sau Cách mạng Tháng Tám, hưởng ứng lời kêu gọi diệt giặc dốt của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nơi đây trở thành điểm học văn hóa xóa mù chữ của nhân dân. Qua nhiều thời kỳ cách mạng, mái đình còn là nơi tập trung tiễn đưa lớp lớp thanh niên địa phương lên đường nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc.

Những buổi sinh hoạt, tìm hiểu lịch sử được tổ chức tại đây không chỉ giúp người dân, du khách hiểu hơn về những dấu mốc đã qua, mà còn đưa họ trở lại chính không gian từng diễn ra những sự kiện ấy. Đứng dưới mái đình đã chứng kiến ngày quê hương giành chính quyền, câu chuyện về mùa Thu cách mạng vì thế trở nên cụ thể hơn, gần gũi hơn, để lịch sử không chỉ được nhớ bằng những mốc thời gian, mà còn được cảm nhận qua chính nơi chốn đã lưu giữ dấu chân của các thế hệ đi trước.

Còn tại Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh, những câu chuyện của mùa Thu năm 1945 lại được mở ra từ các hiện vật đã đi qua lịch sử. Ở đó, không ít du khách dừng lại thật lâu trước bộ sưu tập kiếm, từng được dùng để luyện tập, chuẩn bị cho các cuộc giành chính quyền, nhất là trong thời kỳ Tổng khởi nghĩa giành chính quyền tháng 8/1945.

Đặc biệt, còn có thanh kiếm của đồng chí Võ Mưu rèn tại lò rèn Nho Lâm (huyện Diễn Châu cũ), giao cho đồng chí Võ Quang Uẩn sử dụng để bảo vệ đồng chí Võ Nguyên Hiến trong thời kỳ chuẩn bị Tổng khởi nghĩa giành chính quyền ở vùng Hậu Luật, Hà Cát, Xuân Viên, Trung Phường, Phủ Lý và dùng làm vũ khí cướp chính quyền ở huyện lỵ Diễn Châu giai đoạn 1945-1947.

Bên cạnh những hiện vật được trưng bày mang dấu ấn của một thời lịch sử hào hùng, hàng trăm hiện vật khác cũng được số hóa, mở thêm những cách tiếp cận mới với công chúng.

Tại không gian trải nghiệm, chỉ một thao tác chạm, những tư liệu, hình ảnh và câu chuyện phía sau hiện vật được mở ra, tạo nên một không gian trực quan, sinh động. Những gì vốn nằm sau tủ kính, trên trang tư liệu nay có thể được khám phá bằng trải nghiệm của chính người xem, giúp lịch sử trở nên gần gũi hơn với thế hệ trẻ.

Chị Phan Thị Anh Đào - Phó trưởng Phòng Trưng bày, Truyền thông và Giáo dục, Bảo tàng Nghệ An - Xô viết Nghệ Tĩnh cho biết, bước vào tháng Tám với những ngày lễ lớn của đất nước, đặc biệt là kỷ niệm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, bảo tàng đón hàng nghìn lượt người dân, học sinh, sinh viên và các bạn trẻ đến tham quan, tìm hiểu. Những hiện vật gắn với Cách mạng Tháng Tám vì thế trở thành điểm dừng chân đặc biệt, nơi người xem không chỉ nhìn lại một giai đoạn lịch sử mà còn có cơ hội chạm gần hơn vào những câu chuyện về lòng yêu nước, ý chí đấu tranh và khát vọng độc lập của các thế hệ đi trước.

Để niềm tự hào thành những phần việc ý nghĩa

Hướng về kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, các địa phương trên địa bàn toàn tỉnh cùng chung một trái tim hướng về những ngày tháng hào hùng của dân tộc. Tinh thần ấy được cụ thể hóa bằng những việc làm cụ thể, thiết thực, hướng đến cộng đồng và cuộc sống của người dân.

Tại xã Yên Thành, bà Trần Thị Bình - Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Bí thư Đảng ủy xã cho biết, một trong những phần việc ý nghĩa mà địa phương vừa triển khai trong những ngày đầu tháng Tám là hỗ trợ xây dựng những mái ấm cho các hộ nghèo, cận nghèo có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn về nhà ở.

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Yên Thành đã trao kinh phí hỗ trợ xây dựng 11 nhà "Đại đoàn kết" trên địa bàn. Trong đó, có 9 hộ được hỗ trợ 40 triệu đồng/hộ từ Quỹ “Vì người nghèo” của xã, 1 hộ được hỗ trợ 5 triệu đồng từ nguồn quỹ của Ủy ban MTTQ xã, 1 hộ được Hội đồng hương xã Yên Thành tại các tỉnh phía Nam hỗ trợ 60 triệu đồng để xây dựng nhà ở. Những khoản kinh phí trao đi đã góp phần giúp các gia đình có thêm điều kiện ổn định chỗ ở, cải thiện cuộc sống.

Cũng từ tinh thần sẻ chia ấy, tại xã Quảng Châu, 65 hộ dân đã được hỗ trợ sinh kế để vươn lên ổn định cuộc sống. Để những mô hình ấy đến đúng với người cần, việc khảo sát, bình xét được xã thực hiện công khai, dân chủ tại các khu dân cư. Phía sau mỗi phần quà là sự vận động, kết nối các nguồn lực xã hội và sự đồng hành của Ủy ban MTTQ Việt Nam xã trong công tác chăm lo cho người nghèo, người yếu thế và những hoàn cảnh khó khăn.

Còn tại xã Đức Châu, hướng về kỷ niệm 81 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Đảng ủy, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Đức Châu vừa trao tặng 150 lá cờ Tổ quốc cho các thôn Vạn Xuân, Trung Thành và Hoa Thành. Hoạt động này nhằm khơi dậy lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và tạo khí thế thi đua sôi nổi trong Nhân dân và còn là biểu tượng sinh động của tinh thần đoàn kết. Ngay sau khi tiếp nhận, các thôn đã vận động người dân đồng loạt treo cờ tại các hộ gia đình và trục đường chính tạo nên không khí sôi nổi hướng về ngày lễ lớn của toàn dân tộc.

Ở mỗi địa phương, những hoạt động thi đua được triển khai với nhiều cách làm khác nhau, nhưng đều cùng chung ý nghĩa mong muốn góp sức xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Đặc biệt, một trong những hoạt động nổi bật của tuổi trẻ Nghệ An hướng tới kỷ niệm Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 đó là hưởng ứng Chiến dịch 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số.

Những ngày qua, hơn 100 Tổ công nghệ số cộng đồng của tuổi trẻ Nghệ An tại nhiều xã, phường đồng loạt ra quân triển khai. Lực lượng nòng cốt là công an cơ sở cùng đoàn viên, thanh niên, trực tiếp đến từng khu dân cư, hỗ trợ người dân tiếp cận các tiện ích số. Với phương châm “đi từng ngõ, gõ từng nhà”, đoàn viên, thanh niên hướng dẫn người dân cài đặt, kích hoạt tài khoản định danh điện tử VNeID mức độ 2, tích hợp giấy tờ cá nhân và sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Với những người cao tuổi, chưa thành thạo điện thoại thông minh, các tình nguyện viên số kiên nhẫn hướng dẫn từng thao tác, từ những bước đầu tiên.

Không dừng lại ở việc giúp người dân sử dụng các nền tảng số, tuổi trẻ Nghệ An còn trực tiếp tham gia hoàn thiện cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý Nhà nước. Những phần việc ấy đã tô thắm thêm sắc xanh của tuổi trẻ trong những công trình, phần việc có ích hướng về cộng đồng.

Ký ức tháng Tám đang được tiếp nối bằng những việc làm thiết thực trong đời sống hôm nay. Để niềm tự hào về mùa Thu cách mạng không chỉ được nhắc nhớ, không chỉ là ký ức mà trở thành động lực để mỗi người mang lại một phần việc bình dị mà ý nghĩa trong hành trình xây dựng quê hương...

Thanh Quỳnh