Tổng thống Trump kêu gọi thiết lập thỏa thuận hạt nhân mới
Ngay sau khi Hiệp ước cắt giảm vũ khí chiến lược mới (New START) - thỏa thuận kiểm soát hạt nhân cuối cùng giữa hai cường quốc quân sự hàng đầu thế giới chính thức hết hiệu lực, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lên tiếng kêu gọi thay thế bằng một hiệp ước mới, thay vì gia hạn các giới hạn cũ với Nga.
Trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Donald Trump đã đưa ra lập trường cứng rắn chỉ vài giờ sau khi hiệp ước New START hết hạn.
"Chúng ta nên để các chuyên gia hạt nhân làm việc về một Hiệp ước mới, cải tiến và hiện đại hóa, có thể duy trì lâu dài trong tương lai", ông Trump viết.
Tuyên bố này là lời đáp trả trực tiếp đối với đề xuất trước đó của Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc gia hạn hiệp ước thêm một năm để có thêm thời gian đàm phán. Việc New START hết hiệu lực đồng nghĩa với việc lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ, kho vũ khí hạt nhân khổng lồ của cả Mỹ và Nga không còn bị ràng buộc bởi bất kỳ cơ chế kiểm soát pháp lý nào.
Mặc dù ông Trump không chỉ đích danh các quốc gia sẽ tham gia hiệp ước mới trong bài đăng của mình, nhưng Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt xác nhận các cuộc đàm phán với Nga sẽ tiếp tục.
Trước đó, Tổng thống Mỹ từng nhiều lần bày tỏ quan điểm rằng, Trung Quốc - quốc gia đang sở hữu kho vũ khí hạt nhân phát triển nhanh chóng cần phải là một phần của bất kỳ thỏa thuận tương lai nào. Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Trung Quốc hôm 5/2 đã tái khẳng định lập trường sẽ không tham gia vào các hiệp ước cắt giảm vũ khí hạt nhân ba bên như vậy.
Về phía Moskva, người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov bày tỏ sự tiếc nuối khi hiệp ước hết hạn. Ông cho biết, Nga sẵn sàng đối thoại nếu Mỹ phản hồi tích cực với đề xuất của Tổng thống Putin, đồng thời nhấn mạnh Nga sẽ duy trì "cách tiếp cận có trách nhiệm, kỹ lưỡng đối với sự ổn định hạt nhân", nhưng "trước hết sẽ được dẫn dắt bởi lợi ích quốc gia".
Giữa những lo ngại về nguy cơ chạy đua vũ trang, một diễn biến tích cực đã xuất hiện: Mỹ và Nga đã đồng ý nối lại đối thoại cấp cao giữa quân đội hai nước.
Bộ Tư lệnh châu Âu của quân đội Mỹ cho biết động thái này diễn ra sau cuộc gặp giữa các quan chức cấp cao hai bên tại Abu Dhabi (UAE), bên lề các cuộc thảo luận về tình hình Ukraine. Đây là lần đầu tiên kênh liên lạc này được khôi phục kể từ khi bị đình chỉ vào năm 2021, ngay trước thời điểm Nga tiến hành chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine.
"Duy trì đối thoại giữa quân đội là yếu tố quan trọng trong ổn định và hòa bình toàn cầu... cung cấp phương tiện để tăng cường minh bạch và giảm leo thang", tuyên bố của quân đội Mỹ nhấn mạnh.
