Tương lai nào cho quần áo, giày dép Việt trong căng thẳng Mỹ - Trung?

Viễn Thông (vnexpress.net)

Dòng vốn đầu tư vào dệt may, da giày của Trung Quốc sang Việt Nam dự báo mạnh hơn, nhưng kèm theo đó là cả nguy cơ điều tra từ Mỹ.

"Hai lần tham gia trước, đoàn doanh nghiệp chúng tôi chốt được khá nhiều hợp đồng. Năm ngoái, có đơn vị còn bán được vài chục máy ngay tại triển lãm, với giá mỗi máy vài chục nghìn USD", ông Liang Qi Ming - Giám đốc quản lý dự án sự kiện, Đại diện Phòng thương mại Thiết bị May Quảng Đông (Trung Quốc) chia sẻ trước thềm triển lãm về công nghệ dệt may VTG 2018 sẽ diễn ra cuối tháng 11 tới ở TP HCM.

Dòng vốn FDI vào ngành dệt may Việt Nam đang là một trong những lý do làm háo hức các nhà sản xuất, kinh doanh máy móc, nguyên phụ liệu nước ngoài. Ông Liang Qi Ming nói rằng, thậm chí có doanh nghiệp Quảng Đông đã đăng ký trước cho lần triển lãm năm 2019.

Vốn FDI vào dệt may tăng mạnh từ khi Việt Nam bắt đầu đàm phán TPP. Trong cao điểm 2014 - 2015, vốn nước ngoài cam kết đổ vào lần lượt đến 1,75 và 2,6 tỷ USD. Năm 2017, khi Mỹ tuyên bố rút khỏi TPP, tổng vốn FDI đổ vào dệt may còn 651,4 triệu USD. Tuy nhiên, CPTPP, EVFTA và căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc là lý do giúp vốn FDI dệt may dự báo tăng trở lại.

"Cuộc chiến này sẽ làm tăng tốc tiến trình doanh nghiệp dệt may Trung Quốc rời khỏi đất nước. Họ muốn chuyển dịch nhà máy thì Đông Nam Á, châu Phi và Nam Á là 3 điểm họ đến. Riêng tại Đông Nam Á, Việt Nam là điểm sáng. Thực tế, trước khi có căng thẳng thì họ cũng vốn đã chuyển dịch rồi", ông Nguyễn Bình An - Tổng thư ký Hiệp hội Bông sợi Việt Nam (VCOSA) bình luận.

Câu chuyện này cũng tương tự ở ngành da giày. "Đã có 30 doanh nghiệp da giày tỉnh chúng tôi có nhà máy hoặc văn phòng ở Việt Nam", bà Zhong Yan Li - Hiệp hội Máy làm giày Quảng Đông cho biết.

Việt Nam là quốc gia sản xuất giày quan trọng trên thế giới, với vị thế xuất khẩu thứ 2, chiếm 7,4% khối lượng xuất khẩu toàn cầu, chỉ sau Trung Quốc. Các thương hiệu bán lẻ nổi tiếng như Nike, Adidas, The North Face, Timberland, Columbia... đều có đặt gia công tại Việt Nam.

Hơn 700 nhà sản xuất, 1,5 triệu công nhân tham gia vào lĩnh vực giày dép. Trong đó, hơn 200 doanh nghiệp nước ngoài, đóng góp 70% vào doanh số xuất khẩu. Tuy nhiên, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung có thể tạo ra những nguy cơ nhất định, nếu không cẩn thận.

Mỹ không mua hàng thì chắc chắn Trung Quốc sẽ tìm đến Việt Nam. Về lý thuyết, căng thẳng thương mại Mỹ - Trung phần nào là cơ hội cho dệt may, giày dép đón làn sóng đầu tư và thêm cửa bán hàng sang Mỹ. Từ chi phí sản xuất đến giá lao động, thuê đất, điện nước thì Việt Nam lợi thế hơn Trung Quốc.

Tương lai nào cho quần áo, giày dép Việt trong căng thẳng Mỹ - Trung? ảnh 1

Sản xuất áo sơ mi tại một doanh nghiệp may xuất khẩu. Ảnh: Anh Quân.

Tuy nhiên, thách thức bên trong lẫn bên ngoài đều không ít. Mặt khách quan, cả dệt may và da giày Việt Nam đang chứng kiến những nhân tố mới. Nếu Việt Nam là ngôi sao dệt may ở Đông Nam Á thì Bangladesh chính là đối thủ trực diện. Với da giày, những xuất xứ mới hơn đang bắt đầu cạnh tranh với nhãn "Made in Vietnam".

"Cửa" vào Mỹ không chỉ dành cho Việt Nam. Ngành xuất khẩu giày trước năm 2010 có Việt Nam và Ấn Độ. Giờ có thêm Bangladesh, Myanmar. Hay như 4 - 5 năm trước, Campuchia không sản xuất giày nhưng giờ họ cũng làm được rồi. 

Về mặt chủ quan, hai ngành này đang đối mặt hàng loạt thách thức về nguyên phụ liệu và lao động. Muốn thỏa mãn các nhà đầu tư, duy trì đà tăng trưởng thần kỳ của dệt may hay đáp ứng các điều kiện miễn giảm thuế của CPTPP hay EVFTA, thì hai trở ngại này phải sớm giải quyết. 

Hiện tại, 75 - 85% nguyên liệu da làm giày phải nhập khẩu, 30% nguyên liệu làm đế cũng mua từ nước ngoài. Năm 2017, ngành may cần 9 tỷ m2 vải nhưng trong nước chỉ cung ứng khoảng hơn 4 tỷ m2, còn lại cũng nhập khẩu.

Theo số liệu của Đại học Dệt may Hà Nội, ngành dệt may đang có khoảng 2,5 triệu lao động nhưng 75% chưa qua đào tạo. Trong khi đó, các nhà đầu tư dần ứng dụng máy móc hiện đại và đòi hỏi tăng năng suất. Trước 2005, một công nhân dệt may chỉ cần ngồi một máy nhưng giờ một công nhân có tay nghề yêu cầu phải vận hành được 2-3 máy.

Trong 8 tháng đầu năm, ngành dệt may xuất khẩu được 19,4 tỷ USD, tăng 15% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, cán cân trong ngành này đang ở mức khoảng 70 - 30, với phần bé thuộc về doanh nghiệp nội. Cùng với đó, hàng dệt may Việt Nam xuất đi vẫn phần nhiều là hàng gia công đơn thuần (CMT).

Việc chuyển lên bậc xuất hàng FOB và ODM,  tức được giao thêm quyền chủ động quyết định nguyên liệu cũng chưa dễ, cũng vì thiếu tự chủ nguyên phụ liệu. Khi bậc thang xuất FOB và ODM chưa chinh phục xong thì ước mơ dấn thân vào ngành công nghiệp thời trang thế giới còn tương đối xa.

Tuy nhiên, trong dệt may, Việt Nam thiếu nhất là vải, chưa chủ động được nguồn vải. Không có vải thì chúng ta không tiến cao hơn để phát triển công nghiệp thời trang được. 

Tin mới

Cuộc sống chật vật của người dân vùng rốn lũ Bích Hào

Cuộc sống chật vật của người dân vùng rốn lũ Bích Hào

(Baonghean.vn) - Nhà bị ngập, nhiều thôn, xóm bị chia cắt, cuộc sống của người dân vùng rốn lũ Bích Hào (Thanh Chương) gặp nhiều khó khăn. Do mất điện nhiều ngày, không bơm được nước, đặc biệt nước sạch để ăn uống hiện là vấn đề cấp thiết nhất đối với bà con lúc này. 
Khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2022-2027

Khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An, nhiệm kỳ 2022-2027

(Baonghean.vn) - Sáng 1/10, tại Nhà Văn hóa Lao động tỉnh Nghệ An, Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã khai mạc Phiên thứ nhất với sự tham gia của 350 đại biểu là cán bộ, đoàn viên ưu tú, đại diện cho đoàn viên, thanh niên toàn tỉnh.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Tâm: Trọn vẹn với đời, với khúc hát dân ca

Nghệ nhân Ưu tú Nguyễn Thị Tâm: Trọn vẹn với đời, với khúc hát dân ca

(Baonghean.vn) - Năm nay, ngày Quốc tế Người cao tuổi với chủ đề “Khả năng phục hồi và đóng góp của phụ nữ lớn tuổi”. Chủ đề này như lời nhắc nhở về vai trò quan trọng của phụ nữ lớn tuổi trong việc vượt qua những thách thức để thể hiện khả năng, đóng góp của họ cho sự phát triển của xã hội.
Lực lượng vũ trang sát cánh cùng nhân dân khắc phục hậu quả bão số 4

Lực lượng vũ trang sát cánh cùng nhân dân khắc phục hậu quả bão số 4

(Baonghean.vn) - Mưa lớn do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 đã làm ngập úng cục bộ nhiều địa phương trong ở Nghệ An. Với tinh thần phía trước là nhân dân, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang các địa phương của tỉnh Nghệ An “xuyên đêm, trắng ngày” sát cánh giúp đỡ nhân dân tránh lũ, khắc phục hậu quả. 
350 đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An dâng hoa, báo công với Bác

350 đại biểu dự Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An dâng hoa, báo công với Bác

(Baonghean.vn) - Trước giờ khai mạc Phiên thứ nhất Đại hội đại biểu Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, Thường trực Tỉnh đoàn Nghệ An cùng 350 đại biểu là đoàn viên ưu tú đã có mặt tại Quảng trường Hồ Chí Minh (thành phố Vinh) để dâng hoa, báo công với Bác.
Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế: 'Gieo nhân ái, lan tỏa yêu thương'

Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế: 'Gieo nhân ái, lan tỏa yêu thương'

(Baonghean.vn) - Với chủ đề “Gieo nhân ái - Lan tỏa yêu thương”, chương trình Trao tặng sổ Bảo hiểm xã hội, thẻ Bảo hiểm y tế cho người dân có hoàn cảnh khó khăn đã phát huy tinh thần “tương thân, tương ái”, chia sẻ, giúp các gia đình có hoàn cảnh khó khăn được hưởng các quyền lợi khi đi khám, chữa bệnh Bảo hiểm y tế, có cơ hội được hưởng lương hưu khi về già. Đồng thời, giúp người dân hiểu hơn về tính ưu việt, ý nghĩa nhân văn của chính sách Bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm y tế.
Thay đổi mâm xe máy và ôtô có bị phạt không?

Thay đổi mâm xe máy và ô tô có bị phạt không?

Thay đổi mâm xe máy và ô tô là một trong những cách trang trí ngoại thất xe, giúp bộ phận này cũng như tổng thể phương tiện trở nên bắt mắt hơn. Tuy nhiên, người dùng nên tìm hiểu chi tiết về việc thay đổi mâm xe có bị phạt không cũng như các lưu ý cần biết trước khi quyết định cải tiến bộ phận này.
Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương; Arsenal và Man United ‘đại chiến’ vì Pau Torres

Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương; Arsenal và Man United ‘đại chiến’ vì Pau Torres

(Baonghean.vn) - Đánh bại Ả-rập Xê-út, tuyển Việt Nam bảo vệ ngôi đầu bảng futsal châu Á; Arsenal và Man United "đại chiến" vì Pau Torres; Văn Hậu báo tin vui cho Câu lạc bộ Hà Nội trước trận gặp Bình Dương... là những tin tức thể thao đáng chú ý trong 24h qua.
Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

Tổng thống Putin đã đi đủ xa trong cuộc chiến với Ukraine?

(Baonghean.vn) - Một nghị sĩ Nga theo đường lối cứng rắn bình luận, việc rút lui quân sẽ chỉ là một bước lùi nhỏ. Khi bắt đầu chiến tranh thế giới thứ hai, Nga và Liên Xô đã phải hứng chịu những thất bại khủng khiếp nhất trên chiến trường, nhưng Hồng quân Liên Xô đã kết thúc Thế chiến 2 ở Berlin. Vì vậy, có thể chiến dịch này cũng sẽ kết thúc như thế - có lẽ ngay tại đó, ở Berlin chăng?”.
Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

Nghệ An: Toàn cảnh ngập lụt do hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Hoàn lưu bão số 4 đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An trong những ngày qua. Mưa lũ đã khiến 6 người chết và mất tích. Nhiều tuyến đường bị sạt lở, ách tắc; hàng ngàn ngôi nhà, hàng ngàn ha hoa màu bị ngập. Nhiều địa phương như; Thanh Chương, Quỳnh Lưu, Nghi Lộc, Yên Thành, Hoàng Mai... bị ngập sâu; nhiều tuyến đường bị sạt lở; nhiều xã đang bị chia cắt.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/9

(Baonghean.vn) - Hôm nay 30/9, dòng thông tin, sự kiện nổi bật trên baonghean.vn tiếp tục là diễn biến phức tạp của tình hình mưa lũ và những thiệt hại ban đầu do các đợt mưa lớn trong mấy ngày qua gây nên.