Vẫn "nan giải" việc chi trả lương cho giáo viên hợp đồng

Khó xoay xở

Trường Tiểu học và THCS Trung Thành (xã Quan Thành) là ngôi trường 2 cấp với hơn 1000 học sinh đang theo học. Dù đang phải dạy học ở 2 cơ sở, cách nhau hơn 3km nhưng nhiều năm nay, trường không có biên chế phụ trách thiết bị dạy học, không có nhân viên văn phòng, thư viện, y tế. Thay vào đó, trường được phân bổ 2 nhân viên thiết bị theo diện hợp đồng của UBND huyện Yên Thành (cũ) và 1 nhân viên phục vụ trường học. Ngân sách chi trả lương cho giáo viên do huyện cấp và được kéo dài cho đến hết năm 2025.

Bước sang năm 2026, khi nguồn kinh phí cũ đã dừng, trong khi chưa có nguồn thay thế, bài toán tài chính đặt ra ngày càng cấp bách. Là một trong những nhân viên hợp đồng lâu năm, chị Phan Minh Hải – 43 tuổi, với 15 năm công tác – chia sẻ, chưa khi nào chị được hưởng đủ 100% mức lương cơ bản. Dù được đào tạo đúng chuyên ngành thư viện, thiết bị, nhưng thực tế chị phải đảm nhiệm nhiều công việc khác như văn thư, hành chính. Mức lương hiện tại chỉ khoảng hơn 4 triệu đồng/tháng, tương đương 85% bậc 1 hệ đại học và không có cơ hội tăng lương.

“

Đã nhiều lần tôi nghĩ đến việc chuyển nghề, nhưng vẫn cố bám trụ với hy vọng một ngày được vào biên chế. Nay hy vọng đó chưa thành hiện thực thì lại đối mặt với nguy cơ mất việc vì không có kinh phí chi trả

Chị Phan Minh Hải

Không chỉ riêng cá nhân chị Hải, đội ngũ nhân viên hợp đồng tại trường đều chung tâm trạng thấp thỏm. Thầy Phan Văn Sơn – Hiệu trưởng nhà trường cho biết, để giữ chân nhân sự và đảm bảo hoạt động dạy học không bị gián đoạn, từ đầu năm đến nay, nhà trường đã phải tạm ứng ngân sách để chi trả lương cho 3 nhân viên hợp đồng, đồng thời chi trả cho 3 bảo vệ tại hai điểm trường. Tổng chi phí cho các vị trí này mỗi năm hơn 100 triệu đồng, chiếm trên 10% ngân sách chi thường xuyên.

“Nếu tình trạng này kéo dài, nhà trường sẽ không còn nguồn kinh phí để duy trì các hoạt động thiết yếu khác”, thầy Sơn lo ngại.

Trên toàn xã Quan Thành, qua thống kê đang có 5 giáo viên, nhân viên thuộc diện do UBND huyện Yên Thành (cũ) ký hợp đồng đang công tác tại các đơn vị sự nghiệp công lập và 4 giáo viên, nhân viên được UBND huyện Yên Thành (cũ) hỗ trợ ngân sách để chi trả lương.

Dù mức chi trả mỗi tháng rất thấp nhưng thời gian qua để “giữ chân” đội ngũ và đảm bảo chương trình dạy học được xuyên suốt, các nhà trường đều đang phải sử dụng ngân sách riêng của nhà trường để ứng trước lương cho giáo viên.

Qua trao đổi, bà Trần Thị Diệu – Phó Chủ tịch UBND xã Quan Thành cũng nói rằng, đây chỉ là phương án tạm thời trong khi chờ phương án giải quyết của các cấp có thẩm quyền.

“

Tất cả các giáo viên, nhân viên đang công tác trên địa bàn xã đều đã có thâm niên và gắn bó với ngành, với các nhà trường nhiều năm. Vì thế, mong muốn lớn nhất đó là có thêm biên chế để các giáo viên, nhân viên được sớm tuyển dụng.

Ngoài ra, chúng tôi cũng đã có tờ trình gửi sở Giáo dục và Đào tạo, trong đó đề nghị Sở sớm tham mưu với tỉnh có phương án cấp kinh phí cho UBND xã có thể ký hợp đồng giáo viên, nhân viên tại các trường còn thiếu nhằm đảm bảo việc dạy học.

Bà Trần Thị Diệu – Phó Chủ tịch UBND xã Quan Thành

Tại Trường THCS Nghi Phú, phường Vinh Phú hiện cũng đang có 1 nhân viên thuộc diện hợp đồng của thành phố Vinh (cũ). Từ đầu tháng 1/2026 đến nay, dù chưa được cấp ngân sách nhưng trường vẫn sử dụng nguồn kinh phí riêng để chi trả lương và các chế độ khác, giúp nhân viên của trường yên tâm công tác.

Qua quá trình thực hiện, cô Tăng Thị Thu Hiền – Hiệu trưởng nhà trường nói thêm: Việc chi trả lương hiện nay đều đang thực hiện tạm ứng từ nguồn ngân sách của trường. Tuy nhiên, về lâu dài cần phải thực hiện theo đúng quy định và có nguồn ngân sách riêng để chi trả lương cho nhân viên hợp đồng. Hơn thế, giải pháp cũng chỉ thực hiện được trong một thời gian ngắn còn nếu kéo dài trường sẽ không có đủ ngân sách để tạm ứng vì số tiền trả lương và các chế độ khác lên đến gần 150 triệu đồng/1 năm/1 người.

Những ngày dài chờ đợi

Nếu như một số trường còn xoay xở được nguồn tạm ứng, thì tại nhiều nơi, giáo viên, nhân viên hợp đồng đã rơi vào tình cảnh “trắng lương” kéo dài. Tại Trường THCS Nghi Hương (phường Cửa Lò), cô giáo Phạm Giang Linh cho biết đã 3 tháng chưa nhận được lương.

“Chúng tôi vẫn đi dạy bình thường, vẫn hoàn thành đầy đủ nhiệm vụ, nhưng không biết bao giờ mới có lương. Ai cũng mệt mỏi, lo lắng”, cô Linh chia sẻ. Trước đó, cô Linh đã có 17 năm công tác và nay vừa làm giáo viên âm nhạc, kiêm tổng phụ trách đội và được đánh giá cao về năng lực, nhiệt huyết với nghề.

Trên địa bàn phường Cửa Lò, riêng bậc THCS có hơn 20 giáo viên, nhân viên hợp đồng, tập trung tại các trường như THCS Hải Hòa, THCS Nghi Thủy, THCS Lê Thị Bạch Cát, THCS Nghi Tân. Nhiều người trong số này đã công tác trên 20 năm, giữ vai trò nòng cốt trong các hoạt động chuyên môn.

Tại Trường Tiểu học và THCS Ngọc Sơn (xã Ngọc Sơn), chị Phạm Thị Hằng – nhân viên hợp đồng với hơn 20 năm công tác – đang đứng trước lựa chọn khó khăn. Mức lương hơn 4 triệu đồng/tháng vốn đã thấp, nay lại bị gián đoạn khiến cuộc sống càng thêm chật vật.

“Tôi không biết bao giờ mới được nhận lương năm 2026. Nếu tiếp tục làm thì coi như không công, nhưng nghỉ thì không đành vì đã gắn bó cả chục năm”, chị Hằng chia sẻ.

Theo cô Nguyễn Thị Trúc – Hiệu trưởng nhà trường, trong bối cảnh hiện nay, đơn vị cũng không thể tự ý chi trả vì hợp đồng do cấp huyện trước đây ký kết. Nếu chi sai đối tượng sẽ vi phạm quy định.

“Chúng tôi rất mong sớm có hướng dẫn cụ thể để giải quyết khó khăn cho cả giáo viên lẫn nhà trường”, cô Trúc nói.

Không riêng các địa phương trên, tại huyện Yên Thành (cũ), hơn 30 giáo viên, nhân viên hợp đồng cũng đang trong tâm trạng chờ đợi. Nhiều người đã ngoài 45 tuổi, có người trên 20 năm công tác nhưng mức lương chỉ từ 2–4 triệu đồng/tháng.

Chị Bích Thủy – một nhân viên hợp đồng tâm sự: “Tôi năm nay 48 tuổi, một mình nuôi con với mức lương chỉ 85% của hệ số lương cơ sở, gần 2,5 triệu đồng. Có hôm nhận thông báo đóng tiền học thêm cho con mà không biết xoay xở thế nào. Tôi đang xin nghỉ việc để tìm công việc khác có thu nhập cao hơn”.

Trước thực trạng này, đầu năm 2026, Sở Giáo dục và Đào tạo Nghệ An đã có văn bản đề nghị Sở Tài chính cho ý kiến về việc tiếp tục bố trí kinh phí chi trả cho đội ngũ hợp đồng do cấp huyện (trước đây) ký. Đây là các trường hợp đã được đảm bảo nguồn chi trong năm 2025, hiện đã bàn giao về cho các xã, phường quản lý, do đó cần tiếp tục được cấp kinh phí để đảm bảo hoạt động trong năm 2026.

Bên cạnh đó, Sở cũng đề xuất bổ sung 1.007 chỉ tiêu hợp đồng tương ứng với số biên chế bị cắt giảm; đồng thời kiến nghị bổ sung thêm 4.028 chỉ tiêu hợp đồng, tương đương khoảng 65% số vị trí còn thiếu theo định mức, nhằm đáp ứng nhu cầu giảng dạy tại các cơ sở giáo dục.

Những kiến nghị này cũng được Sở báo cáo Sở Nội vụ để tổng hợp, trình UBND tỉnh xem xét trước khi ban hành quyết định giao số lượng lao động hợp đồng trong các cơ sở giáo dục công lập theo quy định tại Nghị định 111/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Khi nợ lương có thể kéo dài, cuối tháng 2 vừa qua, Sở cũng đã gửi thông báo tới các nhà trường và các địa phương đề nghị các thầy, cô Hiệu trưởng quan tâm, động viên và đề xuất UBND phường, xã hỗ trợ cho các giáo viên, nhân viên...