Bài 5. Những tiêu chí... khó!

(Baonghean.vn) Có th nói, nhng năm qua, kinh tế trang tri đã khai thác được tim năng đất đai hoang hoá, góp phn làm giàu, xoá đói gim nghèo, đặc bit là gii quyết vic làm cho nhiu lao động nông thôn. Thông tư 27/2011 ca B Nông nghip PTNT v tiêu chí kinh tế trang tri va đưa ra khó áp dng ti nhiu địa bàn Ngh An.


Góc nhìn t Tân K


Tiêu chí xác định trang tri mi ca Thông tư 27, đối vi các cơ s trng trt, nuôi trng thu sn, đạt tiêu chun kinh tế trang tri phi đạt ti thiu din tích t 2,1-3,1 ha đất. Giá tr sn lượng hàng hoá phi đạt 700 triu đồng/năm. Đối vi cơ s chăn nuôi phi đạt giá tr sn lượng hàng hoá trên 1 t đồng/năm. Đối vi cơ s sn xut lâm nghip phi có din tích ti thiu 31 ha và giá tr sn lượng hàng hoá bình quân đạt 500 triu đồng/năm tr lên. Thông tư 27 còn quy định trang tri có din tích đất s dng gim xung dưới mc quy định hoc trong 3 năm lin không đạt tiêu chun quy định v giá tr sn phm hàng hoá nông lâm thu sn thì quyết định thu hi giy chng nhn trang tri.

Chăn nuôi ln rng được nhiu ch trang tri đầu tư ln.

Ông Phm Văn Hoá-Phó Ch tch UBND huyn Tân K, cho biết: "Tân K có 305 trang tri ln, nh, nếu áp dng theo tiêu chí trang tri mi ca Thông tư 27 thì Tân K rt khó áp dng trên din rng." Được biết, phòng Nông nghip huyn Tân K đã tham mưu cho UBND huyn, gi Thông tư 27 v cho 22 xã, th trn toàn huyn, để các địa phương rà soát, đánh giá sau đó gi danh sách đăng ký trang tri theo tiêu chí mi lên UBND huyn để thm định. Nhưng, đến thi đim này vn chưa xã nào báo cáo danh sách trang tri theo tiêu chí mi lên huyn. Lâu nay giá tr sn lượng hàng hoá ca trang tri Tân K đạt thp nht là hơn 40 triu đồng/năm là đã được công nhn trang tri. Nếu xét theo tiêu chí mi như hin nay thì c huyn Tân K may ra cũng được khong trên 10 trang tri đạt ch tiêu, chiếm khong t 3-5% trang tri đạt tiêu chí mi.

Ông Nguyn Bình xã Tân Long (Tân K) cho hay: "Trang tri ca tôi có 3 ha, ch yếu trng sn, thu nhp gn 100 triu đồng/năm. Tiêu chí ca B Nông nghip đưa ra là quá cao, rt khó để thc hin được, vi mc thu nhp này thì s không được công nhn trang tri". Được biết, c xã Nghĩa Hoàn có 30 trang tri, ch yếu là trang tri tng hp, h thng trang tri đã đóng góp trên 20% tng thu nhp nông nghip toàn xã. Nhưngnếu xét theo tiêu chí trang tri mi như hin nay, Nghĩa Hoàn ch có 1-2 trang tri đạt tiêu chí.


Khó Hưng Nguyên


Gn 10 năm nay, trang tri ca huyn Hưng Nguyên đang có du hiu chng li. Nếu như trong 5 năm đầu, bình quân mi năm toàn huyn có t 70-100 trang tri ra đời, thì vài năm tr li đây, hu như không có trang tri mi nào. Vy, lí do vì sao người nông dân không mnh dn đầu tư để phát trin kinh tế trang tri. Bà Đặng Th Thu, ch trang tri xã Hưng M cho biết : Để làm được trang tri trong thi đim này phi có tin t. Làm ăn suôn s cũng phi mt ti 5 năm mi hoàn li vn. Như vy, mun đầu tư phát trin kinh tế trang tri mt cách bn vng, Nhà nước cn có chính sách cho thuê đất lâu dài. Có như vy, các ch trang tri mi yên tâm đầu tư sn xut.

                        Trang tri trng cao su tiu đin Qunh Lưu.        

Tuy nhiên mt thc tế cho thy, để làm mt th tc cp s đỏ cho đất trang tri không h đơn gin chút nào. Chng hn như trường hp ca ông Hoàng Nam Cung xóm Khoa Đà 2 xã Hưng Tây. Theo hp đồng thuê đất làm trang tri ca gia đình ông có thi hn là 20 năm. L ra, vi thi hn lâu như vy, gia đình ông được cp s đỏ đất trang tri là chính đáng. Thế nhưng, t khi làm th tc đến gi đã gn 10 năm mà gia đình ông vn gp không ít vướng mc.


Hưng Nguyên không ít trường hp tương t như gia đình ông Cung. Toàn huyn có 626 trang tri đã xây dng mi, ch có 16 trang tri được cp giy CNQSD đất. Trao đổi vn đề này vi ông Nguyn Hng Lĩnh- Giám đốc Văn phòng đăng ký cp đất huyện Hưng Nguyên, chúng tôi được biết: Theo quy định ca Nhà nước, cp xã ch được phép cho thuê đất vi thi hn ti đa là 5 năm. Nhưng có không ít xã đã ký quyết định cho thuê đất ti 10 năm, thm chí là 20 năm. Chính vì vy, khi đối chiếu theo b th tc hành chính ca Nhà nước thì hu hết các trang tri Hưng Nguyên không đủ điu kin để cp giy chng nhn quyn s dng đất trang tri.


Như vy, cho đến thi đim này, đa s các trang tri Hưng Nguyên vn chưa được cp giy chng nhn quyn s dng đất. Đây là mt trong nhng nguyên nhân đầu tiên khiến kinh tế trang tri Hưng Nguyên đang chng li.


Cùng vi vn đề cp giy chng nhn quyn s dng đất, vn để phát trin trang tri cũng là bài toán khó. Ngh định 41 v chính sách tín dng phc v phát trin nông nghip nông thôn ca Chính ph có hiu lc t ngày 1/6/2010 đã quy định: Các HTX, các ch trang tri được xem xét cho vay không có bo đảm bng tài sn, ti đa đến 500 triu đồng. Nếu chưa có giy CNQSD đất, thì ch trang tri được s dng giy xác nhn chưa được cp giy chng nhn quyn s dng đất do UBND xã cp để vay ti mt t chc tín dng. Thế nhưng, trong thc tế Ngh định 41 vn chưa đến được vi người nông dân.


Gii thích v vic ti sao đến nay các ch trang tri vn chưa th tiếp cn được vi ngun vn vay ưu đãi này, bà Nguyn Th Loan, Phó Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng NN Hưng Nguyên, cho rng: Ngân hàng cho vay va phi để đảm bo có ngun tr n, để bo toàn ngun vn cho ngân hàng. Vì hu hết trang tri Hưng Nguyên không đápng được 5 tiêu chí mà ngân hàng chúng tôi quy định.


Trang tri càng ln, ngun vn càng cn nhiu. Thế nhưng, trong tng s 5 t đồng vn vay mi năm đầu tư vào trang tri Hưng Nguyên hin nay li ch yếu là ngun vn tín dng ngn hn, ch thích hp vi các trang tri quy mô nh. Nhiu h nông dân băn khoăn, ti sao đến nay h vn chưa được hưởng nhng ưu đãi theo NĐ 41 và QĐ67/1999.


Ông Phan Văn Trường Trưởng phòng Nông nghip huyn Hưng Nguyên khng định: Hin nay chúng tôi đang xây dng đề án kinh tế trang tri để trình HĐND huyn. Đồng thi s ban hành các chính sách phù hp, gp mt khuyến khích các ch trang tri, cp giy chng nhn trang tri, h tr sn xut thông qua ngun vn và chu trách nhim liên kết thành lp hip hi sn xut v kinh tế trang tri.


Nhng năm qua kinh tế trang tri Ngh An phát trin khá mnh, tr thành đim ta cho kinh tế nông thôn, góp phn gii quyết vic làm cho nhiu lao động nhàn ri có thu nhp n định. Các trang tri cũng được Nhà nước đầu tư phát trin mang li hiu qu nht định. Tuy nhiên, vic có nhiu trang tri không được công nhn s chu thit thòi như không được hưởng chính sách ưu đãi dành cho kinh tế trang tri như trước đây na. Đặc bit là theo Ngh định 41/2010/NĐ/CP ngày 12/4/2010 mc vay dành cho ch trang tri ti đa là 500 triu đồng, nhưng nếu "trượt" tiêu chí mi, nhiu trang tri ch được vay theo mc cá nhân, h sn xut nông, lâm, ngư nghip ti đa là 50 triu đồng.   


Ngh quyết s 06-NQ/TƯ, ngày 10/11/1998 ca B Chính tr v mt s vn đề phát trin nông nghip và nông thôn đã xác định: "Trang tri gia đình thc cht là kinh tế h sn xut hàng hoá vi quy mô ln hơn, s dng lao động, tin vn ca gia đình là ch yếu để sn xut kinh doanh có hiu qu ..." Như vy kinh tế trang tri là mt hình thc t chc kinh tế nông, lâm, ngư nghip được hình thành trên cơ s kinh tế h.


Nguyn vng ca hu hết các ch trang tri là: được Nhà nước công nhn trang tri, được địa phương cp giy quyn s dng đất, điu này s có ý nghĩa rt ln, va được s h tr ca Nhà nước, va to thêm ngun động lc để các ch trang tri yên tâm sn xut, nâng cao sc cnh tranh vi th trường.


Hoàng Chỉnh - Văn Trường - Hồng Sơn; Ảnh: Công Sáng