Bài cuối: "...Khó vạn lần dân liệu cũng xong"

(Baonghean) - Mốc thời gian 15/4 đã cận kề, các địa phương nơi có tuyến  QL1A đi qua đang hoàn tất những hạng mục cuối cùng trong công tác bàn giao mặt bằng. Những điểm vướng cuối cùng đã được tháo gỡ. Có được kết quả này là nhờ sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh; sự vào cuộc mạnh mẽ, quyết liệt của cấp ủy, chính quyền địa phương, sự đồng bộ trong chỉ đạo và thực hiện cuả cả hệ thống chính trị, và hơn hết là sự đồng thuận, ủng hộ của người dân trong thực hiện các chủ trương, chính sách cuả Đảng và Nhà nước trong việc bàn giao mặt bằng.
 
Thi công đoạn qua địa bàn Nghi Lộc.
 
Những ngày này đi dọc tuyến QL1A từ Thị xã Hoàng Mai đến Thành phố Vinh, nơi đâu cũng thấy không khí thi công khẩn trương, ở đâu cũng thấy cán bộ lãnh đạo địa phương xuống đường cùng tham gia vào công tác tuyên truyền vận động để kịp bàn giao những mét đất cuối cùng cho đơn vị thi công. Bên cạnh đó, các tổ thường trực xử lý những vấn đề phát sinh cũng tích cực bám địa bàn, bám dân để giải quyết, giải thích những thắc mắc, kiến nghị để đảm bảo công bằng và quyền lợi cho người dân như “kiểm kê lại cho tôi cái mái tôn”, “cho tôi xem quyết định thu hồi đất trong phạm vi PMU1”, “Đất phạm vi ảnh hưởng của tôi sao lại nằm trong phạm vi đất vườn?”…
 
Với quyết tâm, bằng mọi cách phải đảm bảo bàn giao mặt bằng đúng tiến độ đề ra, đích thân các đồng chí lãnh đạo tỉnh đã trực tiếp đi kiểm tra thực địa và đôn đốc chỉ đạo giải quyết, tháo gỡ những vướng mắc tại hiện trường. Các nhà thầu, các đơn vị thi công tập trung máy móc thiết bị, nhân lực, tài chính quyết tâm đẩy nhanh tiến độ với phương châm “bàn giao mặt bằng đến đâu, thi công đến đó”. Còn chính quyền địa phương tại những nơi có điểm vướng đã triển khai đồng bộ phương án vừa tuyên truyền, vừa bảo vệ thi công. Mỗi địa phương một cách làm sáng tạo phù hợp với hoàn cảnh và điều kiện thực tế. Thế nên, tại một số địa bàn như Diễn An (Diễn Châu), Quỳnh Giang (Quỳnh Lưu), Nghi Yên, Nghi Long (Nghi Lộc)… trước đây được xem là “điểm nóng”, chính quyền địa phương đã phối hợp với các sở, ban, ngành tổ chức hàng chục cuộc đối thoại vẫn không thể tháo gỡ, thì tới thời điểm này, người dân đã “thông tỏ”, tích cực cùng chính quyền tháo dỡ mái hiên, hàng rào, biển hiệu, chặt dỡ cây cối… tạo nên không khí “công trường rộn tiếng ca”, đẩy nhanh tiến độ, kịp thông tuyến đúng thời hạn cam kết.
 
Nhiều người dân trong diện giải tỏa, ban đầu còn chưa đồng thuận nhưng sau khi được tuyên truyền, giải thích thấu đáo đã biết hy sinh cái lợi trước mắt cho cái lợi lâu dài. Như ông Nguyễn Bá Hùng ở xóm 6 – Quỳnh Giang chia sẻ: “Tôi và bà con ở đây cũng muốn Nhà nước bồi thường về đất, nhưng xét cho cùng Nhà nước thu hồi cũng để mở đường cho dân đi, thôi chịu thiệt một tí, sau này có đường to đẹp thì nhân dân chính là người được hưởng đầu tiên”.  Hay như những hộ dân ở Nghi Thuận, Nghi Trung, Nghi Long (Nghi Lộc), mới đầu còn khăng khăng phản ứng, nhưng sau đó thì đồng loạt tự nguyện tháo dỡ các công trình trên đất tạo điều kiện cho chính quyền bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công. Bởi vậy, Nghi Lộc không chỉ trở thành đơn vị đầu tiên “cán đích” trong công tác bàn giao mặt bằng mà còn bàn giao vượt mốc thời gian cam kết với UBND tỉnh 4 ngày. Trong thành công đó có sự đóng góp rất lớn của những người dân dọc tuyến Quốc lộ 1A trên chiều dài 13,96 km đi qua địa bàn…
 
Còn tại huyện Quỳnh Lưu, nơi chỉ khoảng 7 ngày trước, chính quyền còn khá vất vả trong việc tuyên truyền, vận động người dân tại một số điểm vướng thì nay, công tác bàn giao mặt bằng cơ bản đã gần về đích. Trên chiều dài đoạn qua xã Quỳnh Giang toàn bộ tuyến trái, phải đã được xúc ủi, nền đất đã được lu nén để thực hiện những hạng mục kỹ thuật nhằm đảm bảo an toàn chất lượng địa chất công trình. Còn tại xã Quỳnh Văn, trước đây còn là nơi “trên dưới chưa đồng thuận”, thì nay chỉ còn 0,3km/2,1km thuộc địa bàn xã là chưa được bàn giao. Ông Nguyễn Văn Quý – Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch Hội đồng GPMB huyện Quỳnh Lưu cho biết: “Nhờ chính quyền các cấp và các ban ngành, đoàn thể kiên trì đối thoại kết hợp với vận động, tuyên truyền, người dân cơ bản đã thông tỏ sự “ích nước, lợi nhà” của Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A và đồng thuận bàn giao mặt bằng để các đơn vị nhanh chóng triển khai thi công…”
 
Còn tại địa bàn Diễn Châu hiện nay chỉ còn khoảng trên 200m chiều dài chưa được bàn giao, chủ yếu là những hộ đang thắc mắc về giá hỗ trợ, bồi thường, về phạm vi mốc chỉ giới hành lang PMU1 tại các địa bàn như Diễn Yên, Diễn Kỷ, Diễn Ngọc. Còn 11 hộ dân thuộc “xóm đường một” tại Diễn Trường đến nay đã bàn giao toàn bộ mặt bằng. Những yêu cầu đòi hỏi trước đây đã được những người dân ở đây gạt sang một bên, vì con đường khang trang, hiện đại của tương lai, con đường sẽ góp phần thúc đẩy sự giao thương, phát triển kinh doanh, buôn bán của chính những cư dân trên mảnh đất còn nhiều gian khó, chưa tổ chức thành khu hành chính, mới chỉ được “sinh hoạt ghép”…
 
Ông Tăng Văn Luyện – Phó Chủ tịch UBND huyện Diễn Châu - Chủ tịch Hội đồng Bồi thường GPMB huyện cho biết: “Là địa phương có chiều dài lớn nhất trên tuyến 28,05 km, cư dân đã sinh sống lâu năm, nên ban đầu chúng tôi xác định phải xây dựng lộ trình triển khai một cách khoa học. Vì thế, thời điểm nào đối thoại, giải thích chất vấn và trả lời chất vấn đối với các hộ trên địa bàn mà chúng tôi cho là khó, đều được cấp ủy chính quyền các cấp chuẩn bị rất kỹ. Việc triển khai phương án bảo vệ thi công kết hợp tuyên truyền vận động và bàn giao ngay mặt bằng cho đơn vị thi công cũng được lên kế hoạch  và thực hiện một cách đồng bộ. Ngoài ra, chúng tôi còn quán triệt cán bộ thực hiện chủ trương chính sách hỗ trợ bồi thường, cần vận dụng hết chính sách nhưng phải đảm bảo đúng quy định, không để người dân thiệt thòi nhưng cũng không được sai…”. Đến nay Diễn Châu đang tích cực tập trung rà soát lại các điểm vướng cục bộ để bảo vệ thi công, đảm bảo bàn giao mặt bằng đúng mốc thời gian cam kết.
 
Trước nguy cơ “đi trước, về sau”, ngay sau chuyến kiểm tra thực địa của đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Huỳnh Thanh Điền vào sáng ngày 8/4, lãnh đạo Thị ủy Hoàng Mai đã tổ chức ngay một cuộc họp Ban chấp hành mở rộng, nghiêm túc rút kinh nghiệm, phân công mỗi xã phường 2 đồng chí thường vụ  bám địa bàn, bám dân, trực tiếp chỉ đạo tại hiện trường. Đồng thời triển khai ngay các phương án để tầm soát điểm khó, hộ khó với sự vào cuộc quyết liệt và đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Chỉ một ngày sau cuộc họp ban chấp hành mở rộng,  Hội đồng giải phóng mặt bằng thị xã đã triển khai ngay việc bảo vệ thi công tại vị trí 18 lều ốt xây dựng trái phép phía đầu tuyến, vận động ngay 22 hộ dân được cấp đất trái thẩm quyền tại khối 10 phường Quỳnh Thiện nhận hỗ trợ, bồi thường. Các điểm vướng trên 1,7km đoạn qua các khối 6,7,8 cũng đã được chính quyền thị xã phối hợp với đơn vị chủ đầu tư để thi công ngay khi vận động được các hộ dân bàn giao mặt bằng.
 
Ông Lê Sỹ Chiến - Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch Hội đồng bồi thường giải phóng mặt bằng thị xã cho biết: Với sự vào cuộc đồng bộ, nhuần nhuyễn của cả hệ thống chính trị bằng phương châm “vận dụng hết chính sách, tính đúng, tính đủ, không để “người dân chịu thiệt”, tại địa bàn phường Quỳnh Thiện, Mai Hùng, Quỳnh Xuân… người dân đã tự tháo dỡ vật kiến trúc, tài sản, chặt cây cối để bàn giao mặt bằng. Một số hộ ban đầu kiên quyết chống đối đến cùng như ông Nguyễn Văn Hoàn ở phía Nam cầu Hoàng Mai, ông Nguyễn Văn Dụ ở khối 16 - phường Quỳnh Xuân, sau khi được Hội đồng giải phóng mặt bằng thị xã mời lên đối thoại trực tiếp đã đồng thuận và tự giác tháo dỡ công trình, bàn giao mặt bằng cho đơn vị thi công… Bên cạnh đó, không khí thi công cũng được diễn ra khẩn trương hơn, những điểm vướng trước đây nay cũng đã được phá dỡ hiện trạng. Các nhà thầu đã bổ sung máy móc, thiết bị để đẩy nhanh tiến độ thi công trên mặt bằng được bàn giao.  
 
Ông Chiến còn cho biết nếu trong lúc thi công, hộ dân nào có thắc mắc, Hội đồng Bồi thường GPMB sẽ cử cán bộ trực tiếp giải thích, trong trường hợp trước đây cán bộ còn kiểm kê thiếu các vật kiến trúc, tài sản, sẽ bổ sung phê duyệt chi trả ngay. Vì thế, đến nay hầu hết các hộ dân trên địa bàn Hoàng Mai cơ bản đã đồng thuận. 
 
Tại địa bàn Thành phố Vinh, với phương châm vừa hành quân vừa xếp hàng, phê duyệt đến đâu chi trả ngay đến đó, Hội đồng Bồi thường GPMB  Thành phố đã bàn giao đạt gần 100% khối lượng chiều dài tuyến. Đối với những điểm khó như hộ cây xăng Hồng Phượng tại nút cầu vượt phía Bắc, Hội đồng bồi thường đã phải vận dụng chính sách bố trí suất kinh doanh trên vị trí mới. Tại nút cầu vượt phía nam, các hộ dân đã đồng ý bàn giao mặt bằng vì đã được bồi thường thoả đáng. Ngoài ra, trong khi còn chưa bố trí được vị trí tái định cư, Hội đồng thành phố còn linh động hỗ trợ kinh phí di dời, thuê nơi ở mới với mức hỗ trợ trong vòng 12 tháng, mỗi tháng 2 triệu đồng cho những hộ có 5 nhân khẩu và 1,5 triệu đồng cho những hộ có dưới 5 nhân khẩu.
 
Đến nay các hộ dân thuộc khối 13,13B,14 đã đồng tình với mức hỗ trợ của Hội đồng bồi thường GPMB thành phố và đồng ý bàn giao toàn bộ 1km tuyến chiều dài qua địa bàn này. Mặc dù mới nhận được trích lục đoạn qua xóm 5, 18A, nhưng Hội đồng bồi thường đã triển khai nhanh việc kiểm đếm, áp giá, và tiến hành chi trả ngay. Dĩ nhiên trong quá trình chi trả vẫn còn một vài hộ thắc mắc về mức giá,  nhưng chính quyền đã giải thích rõ về mức giá và khung giá,  cam kết đã làm hết chính sách cho người dân. Đến thời điểm này, Thành phố Vinh vẫn còn khoảng 0,3km/5,5km, Hội đồng bồi thường GPMB cam kết sẽ “cán đích” đúng thời hạn.
 
Như vậy, sau những ngày “ăn đường một, ngủ đường một”, đến nay, Nghệ An cơ bản về đích trong công tác bàn giao mặt bằng Quốc lộ 1A với 72,5km/73,8km đi qua địa bàn, đạt 98%.  Điều này một lần nữa chứng minh tinh thần luôn biết hy sinh vì lợi ích chung của người dân Nghệ An. Cần phải nói thêm rằng, từ trước đến nay, công tác giải phóng mặt bằng luôn là lĩnh vực nhạy cảm và gặp nhiều khó khăn. Riêng đối với Dự án Nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 1A đoạn qua Nghệ An có chiều dài khá lớn (73,8km từ Thị xã Hoàng Mai đến Thành phố Vinh), phạm vi ảnh hưởng rộng (4.624 hộ dân bị ảnh hưởng, trong đó có 216 hộ phải tái định cư).  Tuy nhiên, “khó vạn lần dân liệu cũng xong”, “dân thông thì đường sẽ thoáng”, hiện nay những “mét đất” cuối cùng trên tuyến chiều dài đi qua địa bàn tỉnh đang được bàn giao cho các đơn vị thi công.  
 
Cùng đồng hành với chính quyền và người dân các địa phương trong suốt thời gian triển khai công tác giải phóng mặt bằng Quốc lộ 1A, nhóm phóng viên Báo Nghệ An đã chứng kiến, ghi nhận từng câu chuyện, việc làm và hành động vì cái chung của mỗi cán bộ, người dân. Dù người thấu suốt trước, người đồng thuận sau, nơi này về đích trước, nơi kia về đích sau nhưng đều toát lên được tinh thần dân tộc, nghĩa khí sẵn sàng hy sinh vì quyền lợi quốc gia của người Nghệ. Dù trong bất cứ hoàn cảnh nào thì “Nghệ An Xô viết vẫn là Nghệ An”…  Vì con đường nối liền hai miền Nam - Bắc khang trang hiện đại của ngày mai, vì diện mạo của quốc gia, vì sự đổi thay và vị thế của quê hương, người dân Nghệ An đã, đang và sẽ chung sức, đồng lòng cùng non sông cất cánh.
 
N.P.V