Bấp bênh làng chài

LTS: Sau những chuyến ngược núi đến với một số bản làng vùng cao khó khăn nhất của tỉnh nhà, bắt đầu từ số này, Báo Nghệ An Cuối tuần xin mời bạn đọc tiếp tục cùng chúng tôi xuống vùng thấp, đến với bà con xóm nghèo nơi cửa biển. Đến để chia sẻ, cảm thông và cũng đến để đợi chờ, hy vọng nữa...

 

(Baonghean) - Những năm trước ở xóm Hòa Lam, xã Hưng Hòa, TP. Vinh, tỷ lệ hộ nghèo chiếm khá cao. Những năm gần đây nhiều hộ thoát được nghèo nhờ có con em đi xuất khẩu lao động. Nhưng do đã có phương án di dời thoát khỏi vùng nguy hiểm vì lũ lụt, nên hầu hết nhà cửa của các hộ dân nơi đây chỉ tạm bợ. các cơ sở hạ tầng như giao thông, nhà văn hóa... nhiều năm qua không được xây dựng. Nước sinh hoạt cũng chỉ sống nhờ vào nước trời...

 

Làng nghèo bên miệng "Hà bá"


Trong chiều đông giá buốt, đến xóm Hòa Lam vừa lúc gặp ông Nguyễn Văn Mão vừa đi đăng đáy về. Tay lẩy bẩy buộc thuyền ông buột miệng thở dài nói với chúng tôi: "Không ăn thua chi các chú ơi, bây giờ kiếm được con cá con tôm khó quá! Nhiều thứ như rác thải, hóa chất... trên thượng nguồn đổ về, từ thành phố tuồn ra sông, bên cạnh đó lại còn một người dùng kích điện bắt cả to lẫn nhỏ nên cá, tôm bây chừ hiếm lắm. Ông cho biết: Dân cả xóm chỉ sống bằng đánh bắt cá nơi giáp cửa bể, bình quân mỗi nhà đặt hai đáy nhưng lại phụ thuộc vào thủy triều lên xuống nên mỗi tháng chỉ làm được khoảng 16 ngày. Thu nhập hộ cao nhất mỗi tháng được từ 2 đến 2,5 triệu đồng, trong lúc đó mua sắm thuyền, ngư cụ: Thuyền, đáy, te, dạ kéo đã mất khoảng 40 triệu đồng. Ruộng vườn không có tất cả chỉ trông vào hai cửa đáy ngoài sông. Mỗi năm cũng chỉ đánh bắt được trong khoảng thời gian từ 30/9 đến mùa lũ tiểu mãn 30/4 năm sau thì người dân nơi đây chỉ biết ở nhà ngồi chơi, hoặc đi làm thuê phụ hồ, vào Tây Nguyên hái cà phê...

Bấp bênh làng chài ảnh 1

           Dân Hòa Lam đều sống bằng nghề chài lưới nhỏ, thu nhập bấp bênh.


Ông Đậu Xuân Thương, xóm trưởng cho biết: Ông sinh năm 1956, lớn lên đã có làng chài này rồi. Nghe ông cha kể, trước đây thường gọi là làng Mốc hay còn gọi là An Lưu. Từ những năm đầu thập kỷ 70 thế kỷ trước, vùng đất nhỏ nằm ở cuối xã Hưng Hòa nơi rộng nhất khoảng 200 m, nơi hẹp nhất khoảng 90 m bà con vạn chài đến cư ngụ ở đây. Đến nay, xóm Hòa Lam có 57 hộ, 195 nhân khẩu, chủ yếu làm nghề chài lưới nhỏ, thu nhập bấp bênh. Thu nhập đã thấp vậy, nhưng nỗi lo thường trực nhất của bà con khi mùa mưa bão về vẫn là chuyện sạt lở đất, trôi nhà.

Năm 2007, xóm Hòa Lam được UBND TP. Vinh hỗ trợ gần 30 tấn xi măng, xã hỗ trợ vật liệu đá, bà con trong xóm góp cát, ngày công xây được 260 mét kè chạy dọc mép sông của xóm. Do kinh phí quá ít, kè chỉ xây cao một mét lại không có thiết kế khoa học nên năm 2011, nước xói sạt lở gãy mất 1/3 diện tích được kè. Đến năm 2012 vừa qua lại tiếp tục làm sạt thêm khoảng 100 mét nữa. Riêng phần đất chưa được kè tiếp tục bị xói lở mất khoảng 2-3 mét. Cả dãy tre gai, hóp nằm phía mép sông hàng chục năm nay cũng bật gốc, đổ nghiêng xuống mặt nước. Xóm Hòa Lam ngày càng bị thu hẹp dần. Để khắc phục bị sạt lở thêm, mỗi khi thuỷ triều rút mọi người lại rủ nhau ra móc đá đã bị nước cuốn ra bờ sông đắp thêm phần móng bờ kè. Nhưng vừa đắp xong ngày hôm nay thì ngày mai lại bị sóng nước đánh bật ra. Ông Thương kể thêm: Có trận lũ lụt lớn tháng 10/2011, nước tràn vào trong nhà, dâng cao quá đầu người. Vật dụng trong nhà nổi lềnh bềnh rồi trôi theo dòng nước, may là các gia đình đã kịp sơ tán lên trên đê. Hàng năm những đồ dùng trong nhà cho đến thuyền, lưới đều bị hư hỏng, nhà cửa bị tốc mái do mưa bão gây ra, đã nghèo lại nghèo thêm.

Bấp bênh làng chài ảnh 2

        Sạt lở nghiêm trọng đe dọa an toàn tính mạng và tài sản của người dân.


Nhà bà Đậu Thị Năm, một trong số hơn 50 ngôi nhà của xóm Đà Lam nằm cách bờ kè sông khoảng 5 mét nhìn dòng sông đùng đục nói: Mùa ni thì yên chứ đến mùa mưa to gió lớn thì đêm về cả xóm không ai dám ngủ. Nhà nào nhà nấy đều lo thu dọn đồ đạc phòng nước lên là chạy. Bà Nguyễn Thị Tiến, 67 tuổi, cũng lo lắng không kém nói: "Nhà tui chỉ cách mép nước khoảng 2,5 mét nên sợ lắm. Nếu không có dãy tre chắn mép sông, chắc ít bữa nữa nhà này cũng đổ xuống sông Lam. Hai vợ chồng có năm đứa con đều vào trong miền Nam làm ăn, chỉ còn hai vợ chồng già ở nhà, đêm mưa xuống canh không sao chợp mắt được, cứ ngồi trông, sợ nước lên bị nước cuốn ra biển". Ngôi nhà của ông Nguyễn Ngọc Hòa, 70 tuổi ở đầu xóm, sạt lở vào nhà chỉ cách mép nước khoảng 3 mét. Gia đình ông cũng có hoàn cảnh như gia đình bà Tiến, các con đều đi làm. Vợ ông lo lắng nói: "Trời đổ mưa lớn, bờ sông lở ầm ầm, không sao ngủ được, sợ trôi nhà".


Bao giờ mới an cư?


Ông Đậu Xuân Thương dẫn chúng tôi mục sở thị nỗi hiểm nguy đang rình rập những người dân vạn chài nơi đây. Ông Thương kể: Đợt mưa lớn đầu tháng Chín năm ngoái cả tuần, xóm luôn ở trong tư thế sΩn sàng chạy lụt bởi bờ kè dọc sông bảo vệ xóm đã bị nước sông Lam cuốn trôi gần hết. Các đoạn kè còn lại cũng bị lung lay, đổ nghiêng xuống sông đe dọa đến các hộ dân sát mép sông.

Bấp bênh làng chài ảnh 3

Không có hệ thống nước sinh hoạt nên người dân phải hứng nước mưa để dùng.


Chủ tịch UBND xã Hưng Hòa Lê Văn Thương trao đổi về vấn đề này với chúng tôi: Thấy được sự nguy hiểm đó, xã đã lập kế hoạch cho các hộ dân sống trong khu vực có nguy cơ bị sạt lở cao, đề nghị cấp trên sớm có phương án di dời dân. UBND xã Hưng Hòa có tờ trình số 50 ngày 11/10/2011, gửi UBND TP Vinh, UBND tỉnh Nghệ An và các cơ quan liên quan khẩn trương xem xét dự án bố trí, sắp xếp ổn định dân cư vùng thiên tai sạt lở của xóm Hòa Lam.

Mục tiêu di dời hơn 50 hộ dân xóm Hòa Lam ra khỏi vùng nguy hiểm có nguy cơ sạt lở cao có tổng kinh phí dự kiến khoảng 20 tỷ đồng. Thế nhưng, hiện nay vẫn chưa thấy có động tĩnh nào. Trong lúc chờ đợi, để đảm bảo tài sản tính mạng cho nhân dân, cứ đến mùa mưa bão, xã thường xuyên theo dõi thông báo cho bà con chủ động phòng tránh, chủ động sơ tán khi cấp bách. Chủ tịch UBND xã Lê Văn Thương cho biết thêm: Qua theo dõi của xã, trung bình, mỗi năm xóm Hòa Lam mất khoảng từ 10-15m đất do sạt lở. Xã mong Nhà nước sớm có biện pháp di dời dân khỏi vùng này hoặc triển khai dự án kè bờ sông để nhân dân yên tâm sinh sống. Tại nhiều cuộc họp cũng như tiếp xúc cử tri, người dân Hòa Lam đã đề đạt nguyện vọng trên nhưng cho đến thời điểm này vẫn chưa có một quyết định chính thức được đưa ra. Tình hình sạt lở đất tại xóm Hòa Lam là rất nghiêm trọng.


Nguyện vọng của người dân xóm Hòa Lam là được chuyển đến ở nơi an toàn để an tâm làm ăn. Những năm trước đây hộ nghèo ở xóm Hòa Lam chiếm tỷ lệ khá cao, những năm gần đây nhiều hộ đã thoát nghèo được nhờ có con em đi xuất khẩu lao động. Do đã có phương án di dời, nên hầu hết nhà cửa của các hộ dân nơi đây chỉ tạm bợ, các cơ sở hạ tầng như giao thông, nhà văn hóa... không được xây dựng. Nước sinh hoạt chỉ nhờ vào nước trời.

Ông Hoàng Nghĩa Hiếu, Chi cục trưởng Chi cục Đê điều và Phòng chống lụt bão Nghệ An cho biết: Việc xin nguồn vốn Trung ương để làm bờ kè cho xóm Hòa Lam, xã Hưng Hoà là rất khó, phải chờ sang năm 2013.

Minh Thư

Tin mới

Thông tin nổi bật ngày 24/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An; Tổng kết Chiến dịch “Thanh niên tình nguyện hè” năm 2022; Vướng địa giới hành chính, 19 hộ dân ở Nghệ An mòn mỏi chờ bìa đỏ; Sạt lở đường trên Quốc lộ 7A, đoạn qua dốc Chó... là những thông tin nổi bật ngày 24/9.
Xả lũ

Nhà máy Thủy điện Chi Khê sẽ xả lũ từ 20h ngày 24/9

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Nhà máy Thủy điện Chi Khê về việc vận hành xả lũ hồ chứa Nhà máy Thủy điện Chi Khê, xã Chi Khê, huyện Con Cuông.
Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

Quốc lộ 7 đoạn qua dốc Chó, huyện Con Cuông sạt lở do mưa lớn

(Baonghean.vn) - Hàng chục mét khối đất đá đã sạt lở xuống đường Quốc lộ 7, đoạn qua dốc Chó, bản Bòng, xã Lạng Khê (Con Cuông) dẫn đến ách tắc giao thông nhiều giờ liền. Để đảm bảo an toàn cho người và phương tiện lưu thông qua đoạn dốc Chó, đơn vị quản lý giao thông ngoài việc sẵn sàng huy động máy móc, nhân lực để san gạt còn phối hợp với chính quyền địa phương đặt biển cảnh báo, túc trực 24/24h không cho các phương tiện qua lại khi có tình huống nguy hiểm.
Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

Các nhà khai thác di động của Mỹ đầu tư bao nhiêu tiền vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021?

(Baonghean.vn) - Theo kết quả Khảo sát ngành công nghiệp di động năm 2022 của Hiệp hội Công nghiệp thông tin di động của Mỹ (CTIA), các nhà khai thác di động ở Mỹ đã đầu tư tổng cộng gần 35 tỷ USD vào cơ sở hạ tầng trong năm 2021, đánh dấu năm thứ tư liên tiếp các nhà khai thác di động tăng vốn đầu tư của mình.
Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

Góa phụ vào tù vì tham 'món di sản thừa kế' của chồng

(Baonghean.vn) - Tình cờ phát hiện nhiều gói hồng phiến của người chồng đã qua đời để lại, Mai không vứt đi. Thay vào đó, góa phụ trẻ lại cất giấu “món di sản thừa kế” rồi bán cho khách. Lòng tham của Mai đã khiến 3 đứa con thơ vốn mồ côi bố nay lại phải xa mẹ.
Đại hội

Đại hội thành lập Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đại hội đã bầu Ban Chấp hành Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An gồm 13 đồng chí. Đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh được bầu làm Chủ tịch Hội hữu nghị Việt - Mỹ tỉnh Nghệ An khóa I, nhiệm kỳ 2022 - 2027.
Dự báo hướng di chuyển của bão Noru. Ảnh: Trung tâm dự báo KTTV Quốc gia

Nghệ An ra công điện ứng phó bão Noru

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, trước dự báo bão Noru đổ bộ khu vực miền Trung với sức gió giật mạnh. Nghệ An đã có Công điện số 08/CĐ-BCH để chủ động ứng phó diễn biến của bão.
Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

Nâng cao ý thức tham gia giao thông cho học sinh, sinh viên

(Baonghean.vn) - Sáng 24/9, Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội nghị trực tuyến tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông và hướng dẫn kỹ năng lái xe mô tô, xe gắn máy an toàn đầu năm học 2022-2023. Tại điểm cầu Nghệ An, sự kiện được tổ chức ở trường THPT Hà Huy Tập (thành phố Vinh).
9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

9 thói quen xấu khiến ô tô nhanh 'tã'

Đặt tay lên cần số khi đang chạy, để xăng quá kiệt, khởi động xe rồi đi ngay hay rà phanh liên tục khi xuống dốc,… là những thói quen có thể khiến chiếc “xế cưng” nhanh phải làm bạn với gara thường xuyên hơn.
Ông Trương Công Định trò chuyện cùng phóng viên trên đồng lúa xã Xuân Thành (Yên Thành).

Đi tìm giống nếp tiến vua

(Baonghean.vn) - Nếu như miền Bắc nổi tiếng với nếp cái hoa vàng Kinh Môn, nếp Tú Lệ Yên Bái, nếp cẩm Điện Biên; miền Nam vang danh với nếp ngỗng, nếp sáp Đồng Tháp Mười; thì ở miền Trung, nếp rồng một thời được trồng nhiều trên đất Nghệ - Tĩnh là giống nếp tiến vua thơm ngon nức tiếng gần xa. Về quê lúa Yên Thành (Nghệ An), vẫn nghe râm ran chuyện nếp rồng như thể những hạt trắng mẩy nồng nàn thơm hương ấy chưa bao giờ thất truyền trên đất này…
Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

Nghệ An có 225 hồ chứa đã đầy nước

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng của những đợt mưa lớn vừa qua, tính đến thời điểm này Nghệ An đã có 225 hồ chứa đầy nước. Các đơn vị thủy lợi, các địa phương đang tập trung vừa tích nước để phục vụ sản xuất, vừa vận hành, điều tiết các hồ chứa an toàn mùa mưa lũ.
Xả lũ

Thủy điện Sông Quang thông báo điều tiết hồ chứa

(Baonghean.vn) - Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh vừa nhận được thông báo của Công ty cổ phần Thuỷ điện Sông Quang về việc vận hành công trình xả hồ chứa thủy điện Sông Quang.
Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

Giảm hoặc dừng bố trí vốn trong năm 2023 đối với chủ đầu tư giải ngân kém

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung khẳng định, sẽ xem xét giảm hoặc dừng bố trí vốn kế hoạch năm 2023 đối với các địa phương, sở, ngành, chủ đầu tư giải ngân vốn đầu tư công năm 2022 không đạt yêu cầu. Đối với các chủ đầu tư giải ngân tốt, ưu tiên trong tham mưu bố trí vốn kế hoạch năm 2023.
Ngư dân

Nghệ An thiếu hụt lao động nghề biển

(Baonghean.vn) - Tình trạng thiếu lao động nghề biển tại một số địa phương trên địa bàn Nghệ An xảy ra từ nhiều tháng nay. Do thiếu hụt lao động nghề biển, nhiều chủ tàu ở Nghệ An phải giảm số lượng lao động trên tàu, dẫn đến tần suất khai thác hải sản giảm sau mỗi chuyến biển.