Bước tiến mới trong quan hệ hợp tác song phương Indonesia - Nhật Bản

(Baonghean) - Tổng thống Indonesia Joko Widodo vừa bắt đầu chuyến thăm chính thức 4 ngày đến Nhật Bản. Theo Bộ Ngoại giao Indonesia, hàng loạt các thỏa thuận hợp tác song phương, trong đó đáng chú ý là lĩnh vực quốc phòng, sẽ được ký kết với nhật bản, đánh dấu một bước tiến mới trong quan hệ song phương giữa hai quốc đảo châu Á Thái Bình Dương.
 
 
Tổng thống Indonesia Joko Widodo tại cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng Indonesia, ngày 4/3/2015. Ảnh: Reuters
 
Đây là chuyến công du đầu tiên ra ngoài khu vực Đông Nam Á của Tổng thống Indonesia Joko Widodo kể từ khi ông nhậm chức hồi tháng 10 năm ngoái. Chuyến thăm kéo dài 4 ngày đến Nhật Bản của ông Joko Widodo được nhận định là tìm kiếm thêm đầu tư từ cường quốc kinh tế lớn thứ hai châu Á nhằm thúc đẩy tăng trưởng của Indonesia đang phát triển chậm lại, bởi Nhật Bản là một trong những nhà đầu tư chính tại Indonesia trong nhiều thập niên qua. Hiện các doanh nghiệp xứ sở hoa anh đào đã đầu tư tương đối nhiều lĩnh vực tại Indonesia, từ điện tử đến công nghiệp xe hơi. Cuộc gặp giữa Tổng thống Indonesia Joko Widodo với doanh nghiệp Nhật Bản được kỳ vọng là cơ hội để Indonesia thu hút đầu tư từ nền kinh tế lớn thứ ba thế giới.
 
Song chặng dừng chân 4 ngày ở Nhật Bản cùng thỏa thuận hợp tác quốc phòng giữa hai bên đang trở thành vấn đề thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Từ trước đến nay Nhật Bản và Indonesia mới chỉ có một thỏa thuận quốc phòng duy nhất liên quan đến trao đổi sinh viên quân sự. Còn lần này, theo các nguồn tin từ Tokyo và Jakarta, thỏa thuận hợp tác quốc phòng giữa hai nước sẽ bao hàm hai lĩnh vực chính là huấn luyện quân sự và công nghệ quốc phòng, thậm chí còn đề cập đến khả năng chia sẻ thông tin tình báo giữa hai bên. 
 
Chuyến thăm Nhật Bản của Tổng thống Joko Widodo sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với Indonesia về nâng cao năng lực quốc phòng của nước này. Là quốc gia có tới hơn 17.000 hòn đảo lớn nhỏ và vùng lãnh hải rộng lớn, việc quản lý lãnh hải luôn là một thách thức với chính quyền Jakarta. Với kinh nghiệm dày dặn và hệ thống trang thiết bị hiện đại, Hải quân Nhật Bản chắc chắn sẽ trở thành một đối tác tiềm năng của Hải quân Indonesia. Bên cạnh đó, việc ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Nhật Bản còn đem lại cho Indonesia những cơ hội để tiếp cận các công nghệ quốc phòng tiên tiến của đất nước mặt trời mọc.
 
Còn đối với Nhật Bản, thỏa thuận hợp tác quốc phòng lần này được xem như bước tiến mới của Nhật Bản nhằm củng cố chặt chẽ hơn các quan hệ về quốc phòng và an ninh với Indonesia nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung. Ngay sau khi lên cầm quyền cuối năm 2012, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe đã có các chuyến công du nước ngoài đầu tiên vào tháng 1/2013 đến 3 quốc gia ASEAN là Việt Nam, Thái Lan và Indonesia. Hiện nay, Nhật Bản vẫn đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ hợp tác an ninh quốc phòng với các nước thành viên ASEAN. Vì thế, các thỏa thuận hợp tác quốc phòng với Indonesia còn có thể cho phép các tập đoàn vũ khí Nhật Bản “chen chân” vào một thị trường rất có tiềm năng, cạnh tranh trực tiếp với Hàn Quốc, thậm chí là với cả Trung Quốc – quốc gia cho đến nay đã cung cấp tên lửa và một số thiết bị quân sự khác cho Indonesia. 
 
Do đó, chuyến thăm Nhật Bản lần này của Tổng thống Indonesia Joko Widodo sẽ tăng cường hơn nữa quan hệ hợp tác giữa hai nước trên nhiều lĩnh vực. Đặc biệt, với thỏa thuận quốc phòng mới mang ý nghĩa như một sự phát triển, có lẽ Nhật Bản và Indonesia cũng ngầm gửi lời cảnh báo tới Trung Quốc về những tham vọng lãnh thổ của nước này có liên quan đến cả hai nước. Đối với Nhật Bản đó là tranh chấp với Trung Quốc ở quần đảo Shenkaku/Điếu Ngư, còn với Indonesia thì “đường lưỡi bò” của Trung Quốc vẽ ra cũng “động chạm” đến lãnh hải nước này ở khu vực quần đảo Natuna phía Nam Biển Đông. Do đó, thỏa thuận quốc phòng lần này sẽ mang đến nhiều cơ hội để Nhật Bản và Indonesia trao đổi về an ninh quốc phòng, tăng thêm sự hiểu biết lẫn nhau, hướng tới xây dựng môi trường an ninh hòa bình, ổn định, hợp tác ở khu vực châu Á Thái Bình Dương.
 
Nguyễn Cao Biền