Các chuyên gia lên tiếng về kết quả công bố thủ phạm gây cá chết

Việc Formosa nhận lỗi và đền bù được giáo sư Đặng Hùng Võ đánh giá là thắng lợi lớn của Chính phủ, trong khi giáo sư Chu Hảo bày tỏ nhiều e ngại.  

Ghi nhận Chính phủ đã rất cố gắng bằng luận cứ khoa học đích đáng để tìm ra nguyên nhân và thủ phạm gây hiện tượng cá chết ở 4 tỉnh miền Trung thời gian qua, nhưng giáo sư Đặng Hùng Võ bày tỏ ông không quá bất ngờ.

Việc Formosa thừa nhận hành vi, theo giáo sư Võ, là thắng lợi lớn của Việt Nam, bởi giới chức đã tìm ra bản chất vấn đề, tạo niềm tin trong người dân. "Đưa ra kết luận chắc chắn và khách quan sẽ giúp nhân dân không bị mất phương hướng và lấy lại lòng tin của họ trước nghi ngờ Chính phủ ém thông tin", ông Võ nhận định.

cac-chuyen-gia-len-tieng-ve-ket-qua-cong-bo-thu-pham-gay-ca-chet

Ông Đặng Hùng Võ. Ảnh: Vneconomy.

Ông Võ cũng đánh giá cao khả năng xử lý của Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà. Từ chỗ bỡ ngỡ vì sự cố môi trường quá lớn, lần đầu xảy ra ở Việt Nam, Bộ trưởng đã bình tĩnh, đưa ra các giải pháp đúng đắn.

Ông Võ đồng tình khi Việt Nam lấy hai trụ cột quan trọng là cơ sở khoa học và tính pháp lý cùng sáng kiến đưa nhà khoa học quốc tế vào. "Việt Nam đã tận dụng cao nhất năng lực của nhiều nhà khoa học lớn trên thế giới, giúp "buộc tội" Formosa", ông Võ nói.

cac-chuyen-gia-len-tieng-ve-ket-qua-cong-bo-thu-pham-gay-ca-chet-1

Giáo sư Chu Hảo chưa thỏa mãn với cuộc họp báo công bố nguyên nhân cá chết của Chính phủ. Ảnh: Nhật Minh.

Đánh giá về khoản 500 triệu USD mà Formosa cam kết bồi thường, giáo sư Chu Hảo cho rằng, chưa thể nói số tiền này là ít hay nhiều vì cần có thêm đánh giá. Nhưng theo ông tác hại của vụ việc không chỉ làm mất nguồn sống của đồng bào miền Trung theo nghề đánh cá, du lịch mà quan trọng hơn nó gây ra khủng hoảng truyền thông và niềm tin. 

Khi biết Formosa là thủ phạm khiến cá chết, ông Chu Hồi, nguyên Phó tổng cục trưởng Biển và hải đảo "vừa mừng, vừa lo". Mừng vì điều ông và nhân dân chờ đợi đã có và dựa trên cơ sở căn cứ khoa học vững chắc. Còn ông lo không biết Formosa có thực hiện đúng cam kết hay không, Việt Nam giám sát như thế nào trong thời gian tới.

Ứng xử của Việt Nam với Formosa

Nhận định Formosa có khuyết điểm gây hậu quả nghiêm trọng, nhưng giáo sư Đặng Hùng Võ cho rằng không nên tiếp cận theo kiểu cực đoan. Formosa đã có chủ trương đầu tư xây dựng và không có ý định rút nên ông tin đơn vị này sẽ tránh những chuyện tương tự. Quan trọng hơn là phía Việt Nam cần có hệ thống quản lý, giám sát môi trường, đầu tư chặt chẽ.

Dẫn câu nói "Đánh kẻ chạy đi, chứ không đánh người chạy lại", ông Chu Hồi bày tỏ, Formosa cần thay đổi nhận thức và hành động thực tế để nhanh chóng nghiêm túc giải quyết hậu quả đáng tiếc.

Theo ông Hồi, Formosa phải đưa ống xả thải lên trên đất liền, không được chôn ngầm xả trực tiếp ra biển. Đồng thời Việt Nam cần xây dựng cơ chế thuận lợi nhất cho việc quản lý và giám sát môi trường trong hoạt động của dự án Formosa. Công ty này cũng cần chuẩn bị phương án khi vận hành sản xuất thật chứ không phải thử. "Người Việt sẽ không đánh đổi cá lấy thép", ông Hồi khẳng định.

Trong số rất nhiều việc phải làm, theo giáo sư Chu Hảo, Việt Nam cần tập trung làm rõ tác hại trước mắt và lâu dài, biện pháp khắc phục cụ thể thế nào. "Môi trường biển nguy hiểm bao năm nữa, khi nào mới phục hồi được và phương án khắc phục ra sao, chứ không chỉ dừng lại ở việc Chính phủ hỗ trợ hay Formosa đền bù", ông Hảo nói.

Ông cũng đề nghị Chính phủ rà soát quá trình thẩm định, phê duyệt dự án và hoạt động của Formosa Hà Tĩnh, từ đó xem xét trách nhiệm và đưa ra hình thức xử lý phù hợp, trong đó có cân nhắc việc truy cứu trách nhiệm hình sự. Giới chức Việt Nam cần xem xét văn bản quy phạm pháp luật trong đầu tư, môi trường cho phù hợp.

Không chỉ chủ động giám sát xả thải công nghiệp, ông Tô Văn Trường, nguyên viện trưởng viện quy hoạch thủy lợi Việt Nam lưu ý nên giám sát cả chất thải rắn và không khí mà Formosa thải ra môi trường.

Số tiền 500 triệu USD đền bù cần được công khai, minh bạch và phải đến tận tay những người thiệt hại. Về lâu dài, Formosa còn phải tiếp tục xem xét đóng góp vào việc khôi phục hệ sinh thái biển, nhất là rạn san hô, ngôi nhà chung của sinh vật biển.

Nước xả thải của Formosa Hà Tĩnh. Ảnh: Đức Hùng.

Nước xả thải của Formosa Hà Tĩnh. Ảnh: Đức Hùng.

Bài học sau thảm họa

Theo giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, nguyên Phó chủ nhiệm Ủy ban văn hóa, giáo dục thanh thiếu niên và nhi đồng, sự cố vừa qua cho thấy lỗ hổng về ứng phó với thảm họa môi trường nói riêng và thiên tai nói chung. Cụ thể, hiện tượng cá chết diễn ra từ đầu tháng 4 nhưng cơ quan chức năng chậm phản ứng và khi vào cuộc thì lại đưa ra thông tin mơ hồ, gây nghi ngờ trong dân.

"Các nước trên thế giới thường có Ủy ban hoặc Bộ phụ trách những vụ việc mang tính nghiêm trọng và khẩn cấp do con người gây ra. Việt Nam nên học tập kinh nghiệm của họ hoặc đưa ra những việc cần làm khi có sự cố nghiêm trọng", ông Thuyết gợi ý.

Bài học tiếp theo, giáo sư Thuyết nêu ra là phát triển kinh tế gắn với môi trường bền vững, không nên chạy theo mục đích kinh tế mà đưa công nghệ lạc hậu gây ô nhiễm môi trường.

Đồng quan điểm, giáo sư Chu Hảo nói: "Việt Nam nên chấp nhận đầu tư không chỉ về hiệu quả kinh tế mà quan trọng hơn phải là đánh giá tác động môi trường, nhất là khâu giám sát kiểm tra. Phải giám sát chất thải ra khỏi nhà máy có đạt tiêu chuẩn hay không chứ không tiếp tục phạt để tồn tại".

Ngoài ra, các chuyên gia cho rằng, những văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến môi trường cần được xem xét lại, nhất là quy chuẩn về xả thải công nghiệp, về thẩm định và giám sát môi trường

Theo VNE

Tin mới

Mua sắm

Sức mua dịp Black Friday ở Nghệ An tăng mạnh

(Baonghean.vn) - Black Friday là dịp khuyến mại mỗi năm chỉ có một lần, có nguồn gốc từ Mỹ, được tổ chức vào ngày thứ 6 tuần thứ 4 của tháng 11. Sau 2 năm trầm lắng do ảnh hưởng của dịch Covid-19, năm nay, thị trường bán lẻ dịp Black Friday ở Nghệ An sôi động, sức mua tăng mạnh…
Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến

Nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trực tuyến

Liên minh chống lừa đảo toàn cầu (GASA) mới đây đã công bố một báo cáo về tình trạng lừa đảo trực tuyến trên toàn cầu. Theo báo cáo này, số vụ lừa đảo trực tuyến đang bùng nổ mạnh thời gian gần đây. Trong đó, riêng số vụ lừa đảo trực tuyến trên toàn cầu trong năm 2021 là 266 triệu vụ, tăng 90%.
Cuộc chạy trốn hơn 10 năm của sát thủ người Nghệ

Cuộc chạy trốn hơn 10 năm của sát thủ người Nghệ

(Baonghean.vn) - Sau khi từ Nghệ An vào Hà Tĩnh giết người theo "đơn đặt hàng", Nguyễn Văn Sơn đã lẩn trốn trong suốt hơn 10 năm trời. Trở về Việt Nam, tham gia bữa tiệc anh em tổ chức chúc mừng chia tay để đi “trốn tiếp”, Nguyễn Văn Sơn không hề nghĩ rằng đó là bữa tiệc cuối cùng.
Ngộ độc

Điểm tuần: Ngộ độc

(Baonghean.vn) - Luật “An toàn thực phẩm” có đến 13 điều cấm nhưng vẫn cứ có đến hơn 600 học sinh bị ngộ độc. Luật sở hữu trí tuệ nghiêm cấm xâm phạm bản quyền, nhưng các kênh bóng đá lậu vẫn được phát tràn lan. Còn với Ban tổ chức World Cup 2022 thì lại vừa có một lệnh cấm rất oái ăm.
Khó cho phía núi…

Khó cho phía núi…

(Baonghean.vn) - Sáng 23/11, dự buổi làm việc của 2 Đoàn Giám sát chuyên đề HĐND tỉnh với UBND tỉnh, để ý phát biểu của vị đại diện Sở Xây dựng. Ông này nêu lên một nghịch lý đang hiện hữu tại các huyện trung du, miền núi.
Vì sao rất nhiều người Mông có tên là Tủa (Tuam/Tuôv)?

Vì sao rất nhiều người Mông có tên là Tủa (Tuam/Tuôv)?

(Baonghean.vn) - Trong bối cảnh giao thoa văn hóa toàn cầu, người Mông có thể chọn cho con cái họ những cái tên rất “Việt”, rất “Tây”, nhưng vẫn còn rất nhiều người Mông lựa chọn những cái tên rất “Mông”. Một trong những cái tên được đặt phổ biến nhất trong cộng đồng người Mông là Tủa.
Tuyển thủ Quốc gia Nguyễn Trọng Hoàng dự đoán đội vô địch World Cup 2022

Tuyển thủ Quốc gia Nguyễn Trọng Hoàng dự đoán đội vô địch World Cup 2022

(Baonghean.vn) - Trước ngày lên đường tập trung đội tuyển Quốc gia Việt Nam, tiền vệ Nguyễn Trọng Hoàng chia sẻ về đội bóng mình yêu thích tại World Cup 2022 với Báo Nghệ An. Bên cạnh đó tiền vệ sinh năm 1989 cũng dự đoán đội tuyển “sáng cửa” sẽ lên ngôi ở Giải Vô địch Bóng đá thế giới 2022.
Đưa vụ đông thực sự trở thành vụ sản xuất chính

Đưa vụ đông thực sự trở thành vụ sản xuất chính

(Baonghean.vn) - Là vụ sản xuất quan trọng trong năm, sản xuất vụ đông góp phần quan trọng đảm bảo mục tiêu sản xuất lương thực của Nghệ An, đây còn là vụ sản xuất đem lại thu nhập cao cho nông dân. Đến nay Nghệ An vẫn chưa khai thác hết tiềm năng để thực sự nâng cao được giá trị vụ sản xuất này.