Có công của lính ra-đa trên đất Nghệ

(Baonghean) - "Đêm hôm đó (17/12/1972), cả bầu trời miền Bắc chằng chịt các loại sóng. Không quân Mỹ không ngừng phát tín hiệu giả, rải bột kim loại dày đặc gây nhiễu màn hình vô tuyến các trạm ra-đa của ta. Những "con mắt thần" của không quân Việt Nam gần như bị tê liệt. Sở chỉ huy Sư đoàn ra-đa lệnh cho các đơn vị vào tình trạng chiến đấu cấp 1. Đến 19 giờ ngày 18/12/1972, toàn sư đoàn đã chuẩn bị tinh thần chiến đấu cao nhất. Liên tục từ đó, Bộ Quốc phòng, quân chủng và chỉ huy sư đoàn có điện gửi tới các đơn vị thông báo tình hình, quán triệt theo dõi và bám sát mục tiêu trên không, đặc biệt là phát hiện máy bay B-52 sớm nhất.

Lúc 18 giờ 50 phút, ngày 18/12/1972, bằng kinh nghiệm chiến đấu, Đại đội 45, Trung đoàn ra-đa 291 đóng tại đồi Si (Thuận Sơn, Đô Lương) phát hiện và thông báo: Máy bay B-52 tiến ra Hà Nội". Mặc dù trước đó, trạm ra- đa 16 đóng ở Thanh Hoá cũng đã nghi ngờ máy bay địch đánh vào Hà Nội theo hướng Tây Nam từ Lào sang nhưng không dám khẳng định. Thông tin đó nhanh chóng chuyển về Sở chỉ huy quân chủng trước 35 phút. Quân chủng Phòng không-không quân lệnh cho các tiểu đoàn tên lửa theo dõi đường bay, cự ly của máy bay địch để tiêu diệt. Ngay trong đêm 18/12/1972, tên lửa của ta bắn rơi 8 máy bay của địch, trong đó có 3 máy bay B52"- Trung tá Võ Hải - nguyên Chính trị viên trạm ra- đa 45 (hiện đã nghỉ hưu tại phường Hưng Lộc - TP. Vinh) kể lại.

Có công của lính ra-đa trên đất Nghệ ảnh 1

Các chiến sỹ C45 lên đài trực chiến

Trạm ra-đa 45, thuộc Trung đoàn ra-đa 291, thành lập ngày 20/8/1965 tại vườn vải Chi Lăng, xã An Khánh, huyện Mỹ Đức, tỉnh Hà Tây (cũ), do đồng chí Lê Bá Chơn làm đại đội trưởng đầu tiên. Từ năm 1965 đến năm 1975, bằng sự rèn luyện, đúc rút kinh nghiệm trong chiến đấu, đơn vị đã phát hiện hàng vạn máy bay địch với 1850 máy bay tốp tầng cao, 5180 máy bay tốp tầng thấp, dẫn đường cho các đơn vị tên lửa bắn rơi hàng chục máy bay chiến đấu của Mỹ. Ngày 20/11/1971, trạm ra-đa 45 được chuyển về Nghệ An, đóng tại Nông trường Cờ Đỏ (Nghĩa Đàn), sau đó chuyển về đồi Si, thuộc xã Thuận Sơn, huyện Đô Lương (Nghệ An) do đồng chí Đinh Hữu Thuần làm đại đội trưởng, Nghiêm Đình Tích - trưởng đài và hai trắc thủ là Nguyễn Văn Xích và Phạm Hoàng Cầu. Được sự bao bọc, che chở của người dân địa phương, trạm ra-đa 45 luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ canh giữ bầu trời Tổ quốc.

 Đại tá Nghiêm Đình Tích - Ban viết Sử, Cục Phòng không-không quân Việt Nam, nguyên trưởng đài trạm ra-đa 45, bồi hồi cho biết: "Vốn có kinh nghiệm phát hiện máy bay B52 hoạt động ở phía nam Quân khu 4 từ năm 1969, đã từng tham gia dẫn đường cho phi công Vũ Đình Rạng bắn trúng máy bay B-52 trong đêm 20/11/1971, trực tiếp bảo đảm cho Trung đoàn tên lửa 263 bắn rơi máy bay B-52 trong đêm 22/11/1972 và kinh nghiệm chống nhiễu phát hiện máy bay B-52 vào đánh Cánh Đồng Chum - Xiêng Khoảng trước đó, tôi cùng các trắc thủ Phạm Hoàng Cầu, Nguyễn Văn Xích đã xác định ngay những dải nhiễu B-52 ở hướng Tây Nam Đô Lương. Được lệnh của đại đội trưởng Đinh Hữu Thuần, cả kíp ban đã thao tác xử trí quy trình chống nhiễu B-52 bằng kinh nghiệm sở trường của đơn vị. Chỉ trong khoảnh khắc, trắc thủ số 1 Phạm Hoàng Cầu đã thông báo tình báo các tốp máy bay B-52 lên sở chỉ huy Trung đoàn và thông báo vượt cấp về Tổng trạm ra-đa tại Sở Chỉ huy Quân chủng, mở đầu chiến dịch "Điện Biên Phủ trên không".

Đối với lính ra-đa chúng tôi, sợ nhất vẫn là thông tin sai, làm ảnh hưởng đến chiến lược tránh trả của ta. Vì vậy, khi thông tin phát đi rồi, chúng tôi vẫn chưa hết lo lắng, tập trung theo dõi mục tiêu đến cùng". Nhờ bộ đội ra-đa phát hiện sớm máy bay B-52 của không quân Mỹ tập kích vào Hà Nội, các đơn vị tên lửa, pháo phòng không trên toàn miền Bắc đã kịp thời chuyển cấp và chủ động chiến đấu và dành thắng lợi hoàn toàn buộc Mỹ phải ký Hiệp định Paris, tạo ra bước ngoặt làm thay đổi căn bản cục diện chiến tranh, mở ra thời cơ lớn cho quân và dân ta giành thắng lợi quyết định mùa Xuân 1975. Ngày 20/10/1976, đơn vị được Bộ Tư lệnh Phòng không - không quân phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Chiến tranh kết thúc, Trạm ra-đa 45 chuyển về Trung đoàn 291 đóng ở phường Hưng Lộc, Thành phố Vinh. Các thế hệ cán bộ của Trung đoàn 291 nhiều lần trở về đồi Si thăm lại chiến trường xưa. Niềm xúc động, bồi hồi nhưng cũng đầy day dứt. Những bà, những mẹ từng nuôi các anh giờ đã thành thiên cổ. Trên nền đất cũ, cây cối đã xanh trở lại, làng mạc mọc lên tấp nập đông vui. Thế hệ trẻ bây giờ, có mấy ai biết đến nơi đây từng ghi dấu chiến công to lớn của lính Phòng không 40 năm về trước? Nên chăng, cần sớm xây dựng tượng đài, bia dẫn tích thể hiện tinh thần, trí tuệ của lực lượng Phòng không- không quân ta, góp phần giáo dục truyền thống cách mạng của quê hương, đất nước cho các thế hệ...

Nguyễn Lê (Xóm 11 - Thái Sơn - Đô Lương)

Tin mới

Chống tham nhũng: Cuộc đấu tranh trong mỗi con người

Chống tham nhũng: Cuộc đấu tranh trong mỗi con người

(Baonghean.vn) - Ngày Quốc tế chống tham nhũng ra đời và được tổ chức vào mùng 9/12 hàng năm, kể từ khi thông qua Công ước Liên hợp quốc về chống tham nhũng. Có hiệu lực từ năm 2005, đến đầu năm 2020, Công ước có gần 190 quốc gia tham gia. Việt Nam là thành viên chính thức từ năm 2009.
Anh Sơn nỗ lực hoàn thành ngân sách nhà nước

Anh Sơn nỗ lực hoàn thành ngân sách nhà nước

(Baonghean.vn) - Bằng sự chủ động, linh hoạt trong chỉ đạo, quản lý, điều hành của cấp ủy Đảng, chính quyền các cấp, Anh Sơn đã hoàn thành tốt nhiệm vụ thu ngân sách nhà nước năm 2022. Để tạo nguồn thu lớn, bền vững cho ngân sách nhà nước, huyện tiếp tục đẩy mạnh công tác thu hút đầu tư...
Argentina đang là đội có nhiều xác suất vô địch World Cup năm nay. Ảnh Báo Người Lao động

Ai sẽ có mặt tại trận chung kết World Cup 2022?

(Baonghean.vn) - Đội bóng nào sẽ có mặt tại trận chung kết World Cup 2022 để có cơ hội giương cao cúp vàng và nhận 42 triệu USD tiền thưởng. Người ta đã bắt đầu nghĩ đến cuộc đối đầu của bóng đá châu Âu và Nam Mỹ.
Những con phố được giới siêu giàu khao khát sở hữu

Những con phố được giới siêu giàu khao khát sở hữu

(Baonghean.vn) - Làn sóng sở hữu bất động sản xa xỉ trên những con phố đắt đỏ ngày càng lan rộng, thu hút giới siêu giàu các nước khao khát sở hữu. Bởi với họ, mong muốn những sản phẩm càng hiếm, trải nghiệm càng độc bản và gắn với thiên nhiên thì càng khẳng định vị thế của chủ nhân.
Tản văn: Dã quỳ và em

Tản văn hay: Dã quỳ và em

(Baonghean.vn) - Nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ đến loài hoa dã quỳ. Loài hoa vừa bình dị vừa rực rỡ này đã hút hồn biết bao du khách đến với vùng đất nhiều nắng gió. Trân trọng mời các bạn cùng lắng nghe tản văn “Dã quỳ và em” của Nguyễn Duy Xuân qua giọng đọc Hồ Nữ Thị.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

(Baonghean.vn) - Khai mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII; Rau xanh khan hàng, giá tăng "chóng mặt"; Tạm dừng họp Chợ biên giới Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn… là những thông tin nổi bật ngày 7/12.
Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên thảo luận tổ chiều ngày 7/12, nhiều đại biểu đã phản ánh về những vấn đề nóng được dư luận quan tâm trong thời gian qua. Đó là tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm,các tồn tại trong công tác cải cách hành chính, chế độ chính sách cho cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng.
Y tế

Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị làm rõ những vướng mắc liên quan đến công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế

(Baonghean.vn) - Tình trạng cán bộ, nhân viên y tế nghỉ việc, chính sách cho ngành Y tế không còn phù hợp, bất cập vướng mắc trong công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế tiêu hao,... là những nội dung được các đại biểu tổ 2 tập trung thảo luận.
thảo luận tổ

Các huyện miền núi cao Nghệ An đề nghị tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

(Baonghean.vn) - Các đại biểu ở 6 huyện miền núi cao đề nghị UBND tỉnh và các ngành cần sớm tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn các huyện đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; có giải pháp giải quyết tình trạng thiếu đất sản xuất, có chính sách hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng.
Đường liên xã “oằn mình” gánh xe quá tải

Khi đường liên xã 'oằn mình' gánh xe quá tải

(Baonghean.vn) - Đường liên xã Ngọc Sơn - Quỳnh Tân, huyện Quỳnh Lưu đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều chỗ bị lún, mặt đường bị băm nát, gây khó khăn cho người và phương tiện qua lại. Đây là hậu quả của việc xe ô tô chở vật liệu xây dựng quá tải thường xuyên chạy qua đây gây ra.