Diễn Châu đất khoa bảng

(Baonghean) - Diễn Châu là mảnh đất đã sản sinh ra nhiều danh nhân, dòng họ khoa bảng, đóng góp trí tuệ, công sức cho xây dựng, bảo vệ và  phát triển quê hương, đất nước. Theo các sách ghi chép về khoa cử ở nước ta, kể từ khoa thi đầu tiên năm 1075 đến khoa thi cuối cùng năm 1919, qua 185 khoa thi, cả Nghệ Tĩnh có 280 người thi đỗ tiến sỹ và phó bảng thì Diễn Châu cũng có tới 23 người – một con số rất đáng tự hào.

Những tên làng, tên xã xưa ở Diễn Châu như:  Nho Lâm, Linh Kiệt, Bút Điền, Bút Trận, Văn Hiếu, Xuân Nho, Văn Vật, Văn Tập, Thư Phủ... gắn với sự học và khoa bảng. Mỗi tên đất, tên làng đều thể hiện khát khao được học tập, được thành danh trên con đường khoa cử của các sĩ tử. Vùng đất Nho Lâm xưa (Diễn Thọ nay) là một trong những địa danh nổi tiếng về truyền thống hiếu học. Trên mảnh đất khoa cử này, việc học hành được nhân dân rất coi trọng nên đã sản sinh nhiều bậc hiền tài làm rạng danh cho quê hương, đất nước. Ông Đặng Quang Liễn – người đã có nhiều năm nghiên cứu về sự học của người Nho Lâm cho biết: Ở Nghệ An sau Quỳnh Đôi, Nho Lâm là nơi có khoa bảng nhiều nhất với 318 người đỗ đạt. Người Nho Lâm có truyền thống khổ học thành tài. Từ đời Trần, đời Lê, thời Hán học mới mở khoa thi thì ở đây đã có người đỗ đạt rồi.

Các bậc cao niên dòng họ Thái Doãn (Diễn Hoa) ôn lại truyền thống hiếu học cùng con cháu.
Các bậc cao niên dòng họ Thái Doãn (Diễn Hoa) ôn lại truyền thống hiếu học cùng con cháu.

Cùng với những tên làng, tên xã gắn với ước mơ đỗ đạt của người dân ở mỗi miền quê thì ở Diễn Châu cũng có nhiều dòng họ khoa bảng nổi tiếng về sự học được tiếp nối từ đời này qua đời khác như dòng họ Ngô ở Diễn Kỷ, họ Cao ở Diễn Thịnh, họ Đặng ở Diễn Thọ, họ Hoàng ở Diễn Cát... Tiêu biểu nhất phải kể tới dòng họ Ngô, 5 đời có người đỗ tiến sỹ liên tục và là dòng họ có nhiều người đỗ đạt nhất trong các kỳ khoa cử ở Diễn Châu. Thật hiếm có trong một nhà mà cả cha, con và cháu là Ngô Trí Tri, Ngô Trí Hòa, Ngô Sỹ Vinh đều đỗ tiến sỹ. “Sáng khoai, trưa khoai, tối khoai, khoai ba bữa/ Ông đỗ, cha đỗ, con đỗ, đỗ cả nhà”, hai câu thơ trên đã trở thành biểu tượng cho sự khổ học thành tài của dòng họ Ngô, được người đời ca ngợi từ đời này sang đời khác. Ông Ngô Quang Nhã – Trưởng ban Khuyến học dòng họ Ngô tâm sự: Khi vinh quy, nhà vua đã khen 2 cha con cụ Ngô Trí Tri, Ngô Trí Hòa bức trướng “khoa danh vô hạ hữu, phụ tử thế gian vô” nghĩa là khoa danh thì rất nhiều nhưng 2 cha con cùng đỗ một khoa thời đó chỉ có một. Khi ra làm quan thì cha con ông rất được nhà vua tín nhiệm. Một nhà mà 3 đời liên tục làm quan nhất phẩm cũng rất hiếm.

Hoàng Kiêm. Tên tủ sách cũng là tên vị tiến sĩ đầu tiên của làng Quảng Hà ngày xưa (nay là làng Hà Đông, xã Diễn Cát, huyện Diễn Châu, tỉnh Nghệ An)
Các em học sinh của làng Quảng Hà ngày xưa (nay là làng Hà Đông, xã Diễn Cát, huyện Diễn Châu) đến đọc sách tại tử sách dòng họ Hoàng Kiêm -  tên tủ sách cũng là tên vị tiến sĩ đầu tiên của huyện Diễn Châu.
Sau khi đỗ đạt, các bậc đại khoa ở Diễn Châu đều cống hiến tài năng và công sức cho đất nước, đảm nhiệm nhiều trọng trách của nhà nước phong kiến. Đến nay nhiều câu chuyện cảm động kể về trí thông minh, tinh thần quả cảm, lòng yêu nước thiết tha cháy bỏng, khát vọng được phò vua giúp đời của họ vẫn được lưu truyền với sự yêu mến và ngưỡng vọng như Bạch Liêu, Cao Quýnh, Ngô Trí Hòa, Nguyễn Xuân Ôn... Tên tuổi các vị đại khoa xưa đã trở thành tên các trường học ở Diễn Châu như: Trường THPT Nguyễn Xuân Ôn, THPT Ngô Trí Hòa, THCS Cao Xuân Huy… 

Tiếp nối truyền thống hiếu học của quê hương, ngày nay sự học ở Diễn Châu được truyền giữ và phát huy. Ngành Giáo dục Diễn Châu 13 năm liên tục đạt tiên tiến xuất sắc cấp tỉnh, là đơn vị trong tốp đầu về số lượng học sinh giỏi các cấp. Mảnh đất đã ươm mầm nhiều tài năng trẻ, chắp cánh cho hàng nghìn con em nhân dân lao động thành đạt nên người, trong đó nhiều tấm gương vượt khó học giỏi. Thành tích này đang viết tiếp trang sử truyền thống hiếu học của các thế hệ ông cha, làm cho mỗi mùa Xuân  trên đất Diễn Châu thêm tươi vui, rạng rỡ.

Mai Giang

(Đài Diễn Châu)

Tin mới

Long trọng lễ ra mắt giao diện mới Báo Nghệ An điện tử

Long trọng lễ ra mắt giao diện mới Báo Nghệ An điện tử

(Baonghean.vn) - Đứng trước thách thức bởi sự phát triển như vũ bão của công nghệ và truyền thông số, sự cạnh tranh khốc liệt của các loại hình mạng xã hội, Báo Nghệ An đã đặt ra quyết tâm đổi mới toàn diện theo hướng chuyển đổi số, trong đó, lấy nội dung làm cốt lõi, công nghệ làm trung tâm, thực hiện nhiệm vụ chính trị của tỉnh, phục vụ nhân dân là tiên quyết.
ô tô

Những lưu ý khi lái ô tô vào mùa mưa lũ

Trong tuần này, nhiều tỉnh phía Bắc, trong đó có Hà Nội xuất hiện các đợt mưa lớn khiến một số cung đường bị ngập nước sâu. Do đó, tài xế cần phải lưu ý những điều sau đây để bảo vệ chiếc xe của mình khỏi tình trạng thủy kích hay chết máy.
Báo Nghệ An cần kiên định phát triển các ấn phẩm trên nền tảng đa phương tiện, nền tảng số

Báo Nghệ An cần kiên định phát triển các ấn phẩm trên nền tảng đa phương tiện, nền tảng số

(Baonghean.vn) - Chuyển đổi số là xu thế tất yếu diễn ra trong các lĩnh vực của đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có báo chí. Trên cơ sở đó, Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý nhấn mạnh Báo Nghệ An cần phải kiên định việc phát triển các ấn phẩm trên nền tảng đa phương tiện, trên nền tảng số để phù hợp với xu thế thời đại, báo chí giai đoạn mới.
Thông tin nổi bật ngày 28/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 28/5

(Baonghean.vn) - Ban Thường vụ Tỉnh uỷ cho ý kiến về Dự thảo Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về chuyển đổi số tỉnh Nghệ An; Lễ ra mắt giao diện mới Báo Nghệ An điện tử; Hội Nhà báo Việt Nam và các cơ quan báo chí dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh; Gần 3.000 cơ hội việc làm đã được các nhà tuyển dụng đưa ra tại ngày hội việc làm… Đây là một số nội dung đáng chú ý được đăng tải trên Baonghean.vn ngày 28/5

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân: 'Báo chí bắt buộc phải chuyển đổi số, nếu không muốn bị tụt hậu'

Tổng Biên tập Báo Nhân Dân: 'Báo chí bắt buộc phải chuyển đổi số, nếu không muốn bị tụt hậu'

(Baonghean.vn) - Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cho rằng, báo chí sẽ phải chuyển đổi số, phải đi trước và lợi ích sẽ đi cùng. Đây là con đường bắt buộc phải đi, thậm chí là đi nhanh và quyết liệt, nếu không muốn bị tụt hậu.
Các đại biểu ấn nút khai trương.

Báo Nghệ An điện tử ra mắt giao diện mới: Khẳng định sự tiên phong, đổi mới, bắt nhịp với thời đại chuyển đổi số

(Baonghean.vn) - Chiều 28/5, tại TP. Vinh, trong không khí cả nước đang lập thành tích thi đua chào mừng kỷ niệm 132 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2022), chào mừng 97 năm Ngày Báo chí cách mạng Việt Nam (21/6/1925 - 21/6/2022), Báo Nghệ An long trọng tổ chức Lễ ra mắt giao diện mới Báo Nghệ An điện tử.
Ngày hội Thể thao điện tử ở SEA Games 31

Ngày hội thể thao điện tử ở SEA Games 31

(Baonghean.vn) - Sau SEA Games 30, một lần nữa thể thao điện tử được đưa vào thi đấu tranh huy chương, lần này Việt Nam vinh dự là nước chủ nhà, đem lại những trận đấu mãn nhãn làm hài lòng khán giả và người hâm mộ Đông Nam Á.
Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết chuyển đổi số

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Nghệ An cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết chuyển đổi số

(Baonghean.vn) - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý nhấn mạnh, mục tiêu chuyển đổi số cuối cùng là hướng đến lợi ích của người dân và doanh nghiệp; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội; nâng cao hiệu quả lãnh đạo của Đảng, hiệu lực, hiệu quả điều hành của chính quyền và hệ thống chính trị.
Không quay lưng trước cái xấu

Không quay lưng trước cái xấu!

(Baonghean.vn) - Những hành vi vu khống, bôi nhọ, làm nhục, đe dọa cán bộ, giáo viên, hay bất kỳ cá nhân nào trong xã hội (đã có thông tin nhiều cán bộ, công chức, viên chức ở các lĩnh vực khác cũng trong tình trạng này), thì dù là do đối tượng, tổ chức nào thực hiện, cũng vi phạm pháp luật.
Nâng cao chất lượng bản án, biên bản phiên tòa

Nâng cao chất lượng bản án, biên bản phiên tòa

(Baonghean.vn) - Đó là mục đích được đề ra của Cuộc thi “Kỹ năng viết bản án và biên bản phiên tòa”. Cuộc thi đã thu hút sự tham dự của 52 thí sinh. Tất cả đều là thẩm phán, thư ký tại 21 đơn vị tòa án nhân dân cấp huyện cũng như 5 tòa, phòng tòa án nhân dân cấp tỉnh tham dự.
Công ty CP Thương mại Miền núi Nghệ An: “Ôm đất vàng” rồi... bỏ hoang

Công ty CP Thương mại Miền núi Nghệ An: 'Ôm đất vàng' rồi... bỏ hoang

(Baonghean.vn) - Dù được UBND tỉnh tạo điều kiện cho thuê nhiều khu “đất vàng” nằm rải rác tại các huyện, thế nhưng đến nay tại nhiều địa điểm, Công ty CP Thương mại Miền núi Nghệ An (Công ty CP TMMN Nghệ An) vẫn không xây dựng, nơi thì để lại những tài sản xập xệ nhếch nhác, nơi thì xây dựng sai quy hoạch...
Mọi nền văn minh thế giới đều bắt nguồn từ những dòng sông

Mọi nền văn minh thế giới đều bắt nguồn từ những dòng sông

(Baonghean.vn) - Từ xa xưa, mọi nền văn minh nổi tiếng thế giới đều xuất phát từ lưu vực những con sông mẹ. Những khu dân cư giàu có và đông đúc của thế giới cổ đại được hình thành bên các dòng sông lớn: Ai Cập (sông Nile), Lưỡng Hà (giữa 2 con sông Tigris và Euphrates), Ấn Độ (sông Ấn), Trung Quốc (sông Hoàng Hà)… Nền văn minh khởi nguồn của người Việt cổ cũng hình thành bên những dòng sông lớn như sông Hồng, sông Mã… Sử sách cũng ghi lại sự sầm uất, nhộn nhịp của các đô thị phát triển bên sông.
Cảnh báo thuốc giảm đau giả

Cảnh báo thuốc giảm đau giả

Đại diện Cục Quản lý Dược, Bộ Y tế ngày 27/5 cho biết, ghi nhận loại thuốc chống viêm, giảm đau giả, khuyến cáo người dân không bán và sử dụng thuốc này.
Tàu chiến từ 3 quốc gia NATO sẽ đến tập trận ở Phần Lan

Tàu chiến từ 3 quốc gia NATO sẽ đến tập trận ở Phần Lan

(Baonghean.vn) - Theo Hải quân Phần Lan, các tàu chiến Mỹ, Pháp và Đức sẽ ở lại Helsinki cho đến ngày 30/5 tới. Tất cả các tàu này đều đang tham gia tập trận ở khu vực phía Bắc Biển Baltic, sự kiện diễn ra trong bối cảnh cả Phần Lan và Thụy Điển mới đây nộp đơn xin gia nhập NATO .
Bệnh viện đa khoa Phú Thọ

Bắt 1 cán bộ bệnh viện đa khoa tỉnh Phú Thọ nhận 2 tỷ đồng từ Công ty Việt Á

Ngày 27/5, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và thực hiện lệnh bắt tạm giam ông Trần Gia Phú - Phó Giám đốc Trung tâm Xét nghiệm thuộc Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ".