Hiệu quả từ mô hình thâm canh lúa cải tiến SRI

(Baonghean) - Hệ thống canh tác lúa cải tiến SRI là phương pháp canh tác lúa sinh thái. Mô hình này triển khai tại 4 xã thuộc 2 huyện Hưng Nguyên và Diễn Châu do Dự án Cạnh tranh nông nghiệp Nghệ An hỗ trợ cho thấy, năng suất và sản lượng tăng, chi phí đầu giảm, hiệu quả nâng lên rõ rệt. Hiện hệ thống canh tác lúa SRI đang được áp dụng nhiều nơi trong tỉnh...  

Nghệ An là tỉnh có diện tích trồng lúa hàng năm lớn (trên 180.000 ha).  Những năm qua tỉnh chỉ đạo triển khai nhiều chủ trương biện pháp kỹ thuật, nhất là đưa tập đoàn giống lúa lai cao sản vào thâm canh nên năng suất sản lượng tăng khá. Hiện năng suất  lúa bình quân toàn tỉnh đạt 51,04tạ/ha và sản lượng 934,216 tấn. Mặc dù so với trước đã có bước tăng trưởng nhanh cả năng suất và sản lượng, nhưng so với tiềm năng vẫn còn thấp. Qua đánh giá của cơ quan chuyên môn, nguyên nhân đạt thấp chủ yếu do việc áp dụng các biện pháp canh tác thiếu đồng bộ. Một số nơi gieo cấy lúa lai mật độ quá cao, vừa tốn giống, tốn công chăm sóc vừa bị sâu bệnh do ruộng lúa rậm rạp, thiếu ánh sáng. Nước được tưới ngập thường xuyên nên đất luôn trong tình trạng yếm khí, sản sinh nhiều chất độc (khí Mê tan, H2S,…) làm cho bộ rễ phát triểm kém hơn. Bón phân thiếu cân đối giữa đạm, lân và kaly, bón quá nhiều đạm, ít kali làm cho lá lúa mền, mỏng, vươn dài, tỷ lệ bông hữu hiệu thấp, tỷ lệ lép cao, không khai thác được hiệu quả của ưu thế lai một cách có hiệu quả. 

Xuất phát từ đó, vụ xuân 2011, được hỗ trợ của Ngân hàng thế giới, dự án cạnh tranh nông nghiệp Nghệ An đã xây dựng mô hình thâm canh lúa cải tiến SRI với  quy mô 20 ha tại 4 xã: Hưng Long, Hưng Lĩnh (Hưng Nguyên) và  Diễn Tân, Diễn Quảng (Diễn Châu).

Mặc dù trong quá trình thực hiện mô hình gặp không ít khó khăn như: Giá vật tư trên thị trường biến động theo chiều hướng tăng mạnh; rét đậm kéo dài, chi phí hỗ trợ cho người dân học tập còn quá thấp, tập quán canh tác đa dạng và trình độ nhận thức người lao động không đồng đều. Nhưng với sự chỉ đạo sâu sát của Ban quản lý dự án và đơn vị tư vấn mô hình được triển khai khá hiệu quả. 

Mô hình thâm canh lúa cải tiến SRI cho năng suất cao.
Mô hình thâm canh lúa cải tiến SRI cho năng suất cao.

Ngay sau khi được phê duyệt kế hoạch đơn vị tư vấn đã tổ chức tập huấn hướng dẫn kỹ thuật thâm canh theo phương pháp cải tiến từ khâu làm đất, gieo bắc mạ, cấy, bón phân, chăm sóc, tưới nước, phòng trừ dịch bệnh. Theo đó trên phần diện tích xây dựng mô hình bà con đã thực hiện các kỷ thuật: Bắc mạ trên nền ruộng  thay vì trên nền đất cứng. Ruộng được cày bừa kỹ nhuyễn 2 lần, đồng thời san phẳng mặt ruộng trước khi cấy. Sau khi cấy đưa nước vào ruộng, giữ mức nước trong ruộng khoảng 2 – 3 cm.

Mật độ cấy tuỳ thuộc vào đặc tính của giống và chân đất. Mật độ cấy các giống lúa lai hàng cách hàng = 25 cm, khóm cách khóm = 22cm, mỗi khóm 1-2 cây mạ. Lượng phân theo yêu cầu quy trình kỹ thuật đối với giống lúa lai Khải Phong1 (tính theo một sào Trung bộ 500m2) bón: 3,5-500 kg phân chuồng, 10-10,5 kg phân đạm ure, 8 kg phân lân supe, 24 - 25 kg vôi bột. Cách bón: Bón lót 100% vôi bột, phân chuồng , lân supe + 20 % đạm ure; Bón thúc lần 1 khi cây lúa bén rễ hồi xanh (khoảng 12 – 20 ngày sau cấy tuỳ theo điều kiện tời tiết) 50% đạm và 50% kalyclorua; Bón đón đòng 50 % lượng kaliclorua còn lại và 30% lượng đạm còn lại có sự giám sát của chuyên gia tư vấn (bón đạm theo thang so màu lá lúa).

Sau khi bón thúc lần 1 (sau cấy 15 ngày), để cạn dần nước trong ruộng, sau đó cho nước vào ruộng với mức nước 3 – 4 cm. Cứ như vậy, trong giai đoạn sinh trưởng dinh dưỡng sẽ rút nước làm khô ruộng khoảng 2 lần. Rút nước cạn sau thúc 2 khoảng 4-5 ngày trong thời gian 1 tuần, để cạn khô mặt ruộng.Giai đoạn cây lúa phân hoá đòng (50 - 55 ngày sau cấy) cho nước vào ruộng, giữ mức 4 – 5 cm đến trước khi gặt 15 – 20 ngày rút cạn nước.

Thực hiện làm cỏ bằng tay, cào cỏ thủ công hoặc cải tiến không dùng thuốc trừ cỏ. Việc phòng trừ sâu hại bệnh được thực hiện như các trà ruộng khá.

Qua theo dõi thấy, do cấy mạ non, tuổi mạ 3 – 3,5 lá nên cây mạ bén rễ hồi xanh nhanh. Cấy theo các lỗ ô mắt sàng được định vị trước bằng dụng cụ kéo tay, mật độ thưa thoáng (khoảng 20 khóm/m2) không có sự cạnh tranh dinh dưỡng, lúa đẻ khá tập trung, dảnh mập. Lúa đẻ khoẻ, khá tập trung, thời gian đẻ kết thúc nhanh hơn lúa sản xuất đại trà. Số dảnh trên khóm đạt từ 18 – 26 dảnh. Số dảnh đẻ tối đa của giống Khải Phong I cao hơn so với Nhị Ưu 986. Tại 2 xã Diễn Tân và Diễn Quảng lúa đẻ khỏe hơn 2 xã Hưng Long và Hưng Lĩnh. Thời gian kết thúc đẻ của mô hình SRI sớm nên lúa trỗ sớm và thoát nhanh hơn so với sản xuất đại trà.

Do mật độ cấy hàng cách hàng = 25 cm  và cây cách cây 22 cm, số khóm/m2 là 20 khóm nên tổng số bông/m2  ở mô hình thấp hơn so với ngoài sản xuất. Tuy nhiên tỷ lệ đẻ nhánh hữu hiệu (% số bông/dảnh đẻ tối đa) ở hầu hết các điểm xây dựng mô hình SRI đều cao hơn so với sản xuất đại trà. Tỷ lệ bông hình thành cao, số dảnh vô hiệu ít, dinh dưỡng được tập trung cho các dảnh hữu hiệu nên bông to, nhiều hạt mẩy.

Giai đọan sau cấy, lúa được điều tiết nước nông thường xuyên, mặt ruộng tiếp xúc ánh sáng tốt đã tạo điều kiện cho lúa trong các mô hình đẻ tập trung. Thời gian kết thúc đẻ nhánh ngắn hơn so với sản xuất đại trà khoảng 5 – 7 ngày.

Tại các điểm xây dựng mô hình, số dảnh đẻ tối đa tuy đạt cao trên 1 khóm nhưng số khóm/m2 thấp hơn đại trà nên tổng số dảnh tối đa/m2 thấp, tỷ lệ thành bông cao. Cây lúa cứng cáp, thân mập, dáng gọn lá dầy và khả năng chống chịu sâu bệnh khá. Mặc dù số bông/m2 thấp nhưng số hạt chắc trên bông của mô hình SRI đạt cao hơn hẳn, hạt mẩy, khối lượng 1.000 hạt cao, dẫn đến năng suất lúa cao hơn hẳn so với đại trà ở cả 4 mô hình. 

Kết quả năng suất mô hình SRI tại xã Hưng Long (Hưng Nguyên) đạt 7,6 tấn/ha, tăng so với ruộng đối chứng sản xuất đại trà 12,5%; Hưng Lĩnh (Hưng Nguyên) đạt 7,3 tấn/ha, tăng so với đối chứng sản xuất đại trà 7,4 %; Diễn Tân, Diễn Quảng (Diễn Châu) đạt 8,0 tấn/ha, tăng so với đối chứng sản xuất đại trà 8,1% .

Áp dụng hệ thống canh tác SRI tại 4 xã chi phí đầu vào cho mô hình phần lớn đều giảm. Cụ thể, lượng giống giảm 36,4 - 44%,  công gieo cấy và dặm tỉa ít hơn, chi phí bơm tưới giảm 50%, chi phí thuốc sâu và công phun giảm 1 – 2 đợt. Riêng chi phí phân bón do điều chỉnh cho phù hợp với quy trình canh tác lúa lai nên có một số chủng loại phân bón tăng như lượng phân hữu cơ vi sinh (HCVS) thay thế cho lượng phân chuồng thiếu hụt, lượng kali nhu cầu tăng nhưng giảm lượng đạm đầu vào.

Qua hạch toán cân đối giữa các khoản thu và chi cơ bản, trong điều kiện vụ xuân 2011, mô hình ứng dụng hệ thống canh tác cải tiến SRI tại 4 HTX  lãi thuần đạt 23.841 nghìn đồng, tăng hơn sản xuất đại trà 10.713 nghìn đồng (30,42%). Qua tổng kết các mô hình canh tác lúa cải tiến SRI được cán bộ và nông dân đánh giá cao. Ngoài đem lại hiệu quả kinh tế (năng suất, sản lương, giá trị tăng) còn trang bị thêm kiến thức thâm canh lúa tổng hợp theo hệ thống SRI cho người dân, giảm thiểu độc hại ô nhiễm môi trường. Vì vậy ngay sau khi mô hình thí điểm kết thúc việc áp dụng hệ thống canh tác SRI được bà con áp dụng rộng rãi ở các vụ sản xuất lúa tiếp theo, góp phần đưa năng suất nhiều huyện trong tỉnh đạt trên 70tấn/ha/vụ xuân.

Bài, ảnh: Hải Yến

Tin mới

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

Ký kết quy chế phối hợp giữa Công an tỉnh, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh và Ban Dân tộc tỉnh

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10, Công an tỉnh phối hợp với Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh, Ban Dân tộc tỉnh tổ chức hội nghị ký quy chế phối hợp trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự gắn với phát triển kinh tế - xã hội tại khu vực biên giới đất liền, vùng miền núi, dân tộc trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Ban Dân tộc

Cần quan tâm đầu tư các công trình cấp thiết, tạo động lực phát triển vùng dân tộc, miền núi Nghệ An

(Baonghean.vn) - Đó là ý kiến đề xuất của các đại biểu tại phiên thẩm tra dự thảo Nghị quyết về kế hoạch vốn đầu tư phát triển nguồn ngân sách Trung ương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 và năm 2022 trên địa bàn tỉnh.
Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

Thành phố Hà Nội trao 3 tỷ đồng hỗ trợ nhân dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Chiều 5/10,  thay mặt lãnh đạo Thành ủy – HĐND – UBND - Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội, đồng chí Nguyễn Thị Tuyến - Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Hà Nội đã trao 3 tỷ đồng hỗ trợ tỉnh Nghệ An để góp phần khắc phục hậu quả do mưa lũ gây ra. 
Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

Tuổi trẻ Nghệ An chung tay hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) -  Sau đợt mưa lũ lịch sử vừa qua, nhiều đoàn thiện nguyện đã hướng về Kỳ Sơn để cùng sẻ chia với đồng bào vùng lũ, trong đó, tuổi trẻ là lực lượng nòng cốt ra quân. Tại TP.Vinh, sáng ngày 5/10, thực hiện lời kêu gọi của Tỉnh đoàn, Đoàn Khối Các cơ quan tỉnh cùng một số đơn vị trực thuộc đã chuyển nhiều tấn hàng lên với đồng bào đang chịu ảnh hưởng nặng nề bởi trận lũ vừa qua tại Kỳ Sơn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 5/10

(Baonghean.vn) - Đại biểu Quốc hội khóa XV đoàn Nghệ An tiếp xúc cử tri tại các địa phương; Chủ tịch UBND tỉnh thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn; Nhiều tuyến đường sạt lở, đứt đoạn, chưa thể lưu thông… là những thông tin nổi bật ngày 5/10.
Trao nhà tình nghĩa

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An khánh thành, bàn giao nhà đồng đội

(Baonghean.vn) - Ngày 5/10, tại xóm Trung Thịnh, xã Nghĩa Trung, huyện Nghĩa Đàn, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh, Đảng ủy đội Quy tập tổ chức Lễ khánh thành "Nhà đồng đội" cho gia đình Trung úy Nguyễn Hữu Thắng, nhân viên đội Quy tập, Phòng Chính trị Bộ CHQS tỉnh.
Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

Sách về biển đảo dành cho thiếu nhi đạt giải thưởng quốc gia

(Baonghean.vn) - “Cà Nóng chu du Trường Sa” - tác phẩm thiếu nhi đầu tiên của tác giả Bùi Tiểu Quyên vừa được vinh danh tại Giải thưởng sách Quốc gia lần thứ 5, năm 2022. Cuốn sách viết về biển đảo, với sự thể hiện khá mới mẻ của nữ nhà văn trẻ đã đạt giải C (không có giải A, B ở hạng mục sách thiếu nhi).
Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

Cử tri huyện Quỳ Châu phản ánh việc bố trí nguồn kinh phí thực hiện một số chương trình còn chậm

(Baonghean.vn) - Vấn đề được cử tri huyện Quỳ Châu quan tâm phản ánh đến đại biểu Quốc hội liên quan đến việc bố trí kinh phí thực hiện chương trình giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội vùng đặc biệt khó khăn, kinh phí khoanh nuôi bảo vệ rừng còn chậm.
Tại Trường phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn, mưa lớn đã khiến hơn 7000 mét khối đất đá sạt xuống tràn vào phòng ở của giáo viên và học sinh.

Thầy trò Kỳ Sơn gồng mình dọn bùn sau lũ

(Baonghean.vn) - Cơn lũ quét không đi qua trường học trên địa bàn xã Nậm Cắn nhưng lượng mưa lớn đã khiến hàng nghìn mét khối đất đá, cây cối tràn vào ký túc của giáo viên và học sinh gây thiệt hại nặng nề. Để sớm đưa học sinh trở lại trường, trong những ngày này, thầy trò Trường Phổ thông dân tộc bán trú Trung học cơ sở Nậm Cắn đã phải gồng mình để dọn dẹp bùn đất.
Giáo viên Tây Sơn

Nghệ An: Giáo viên Kỳ Sơn 'cắt rừng' vào bản với học trò

(Baonghean.vn) - Đến ngày 5/10, tuyến đường nối trung tâm thị trấn Mường Xén với xã Tây Sơn, huyện Kỳ Sơn vẫn chưa thể lưu thông trở lại. Trước tình hình đó, giáo viên Trường Phổ thông cơ sở dân tộc bán trú Tây Sơn đã gùi lương thực, thực phẩm băng rừng vào với học trò.
Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

Chủ tịch UBND tỉnh: Huy động lực lượng và phương tiện khắc phục nhanh hậu quả mưa lũ ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu huyện Kỳ Sơn phối hợp với các cấp, ngành huy động các lực lượng, phương tiện khắc phục hậu quả mưa lũ trên địa bàn, giúp nhân dân sớm ổn định cuộc sống, các cơ quan, đơn vị sớm hoạt động trở lại. 
VP Đoàn ĐBQH và HĐND tỉnh trao hỗ trợ đồng bào bị lũ lụt huyện Kỳ Sơn.

Ủy ban MTTQ tỉnh Nghệ An và Hội Chữ thập đỏ tiếp nhận, trao hàng hóa đến người dân vùng lũ lụt

(Baonghean.vn) - Sáng 5/10, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An; Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và Hội Chữ thập đỏ các tỉnh, thành đã tổ chức tiếp nhận, phối hợp với chính quyền địa phương trao quà, hàng hóa cho nhân dân bị ảnh hưởng do lũ lụt tại 2 huyện Kỳ Sơn và Yên Thành.
Bữa ăn

Bữa cơm yêu thương cho học sinh mùa lũ

(Baonghean.vn) - Những ngày qua, mưa lũ khiến gia đình của hàng trăm học sinh của Trường THPT Thanh Chương 3 bị thiệt hại khi nhiều tài sản bị nước lũ cuốn trôi. Nhằm sẻ chia với học trò, những bữa cơm yêu thương đã được nhà trường thực hiện, động viên các em vượt qua những ngày khó khăn…
Hội đồng

Nghệ An: Cho ý kiến về mức chi cho hoạt động lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông

(Baonghean.vn) - Cho ý kiến vào Dự thảo Nghị quyết quy định nội dung và mức chi tổ chức lựa chọn sách giáo khoa trong cơ sở giáo dục phổ thông trên địa bàn tỉnh, các thành viên dự họp thống nhất cao và cho rằng, việc ban hành Nghị quyết là phù hợp quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước và đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung thăm hỏi, động viên đồng bào bị thiệt hại do mưa lũ tại Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Sáng 5/10, đồng chí Nguyễn Đức Trung - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ huy phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn và phòng thủ dân sự tỉnh kiểm tra, chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả mưa lũ trên địa bàn huyện Kỳ Sơn.
Cử tri Quế Phong phản ánh về cụm dân cư '4 không' tại xã Cắm Muộn

Cử tri Quế Phong phản ánh về cụm dân cư '4 không' tại xã Cắm Muộn

(Baonghean.vn) - Cử tri xã Cắm Muộn (Quế Phong) phản ánh, trên địa bàn xã có cụm dân cư Huồi Máy với 37 hộ, 178 nhân khẩu ở bản Cắm Pỏm hiện còn “4 không”: không điện lưới, không sóng điện thoại, không đường giao thông, không hệ thống nước sạch. Cử tri đề nghị các cấp quan tâm, có giải pháp đảm bảo cuộc sống tốt hơn cho người dân.
Oseni tỏ ra chậm chạp, lười di chuyển. Ảnh VPF

Đâu là vấn đề của Sông Lam Nghệ An lúc này?

(Baonghean.vn) - Kinh nghiệm cho thấy, với các đội bóng có nhiều cầu thủ trẻ, càng bị áp lực thành tích, càng khó đá. Sông Lam Nghệ An không phải là ngoại lệ. Vấn đề của đội chủ sân Vinh lúc này là phải thoải mái về tinh thần, không quá lo lắng về thứ hạng.