Kỳ Sơn... khát

(Baonghean) - Mặc dù đã có hàng trăm công trình nước tự chảy được xây dựng bằng nhiều nguồn vốn, chương trình khác nhau phục vụ sinh hoạt cho đồng bào các dân tộc rẻo cao Kỳ Sơn, nhưng về mùa khô, điệp khúc “khát nước”  vẫn tái diễn. Xuống cấp, hư hỏng, không có nước đầu nguồn là những nguyên nhân chính dẫn đến công trình nước tự chảy đang bỏ không hàng loạt tại Kỳ Sơn. 13/21 xã, thị trấn của huyện Kỳ Sơn đang trong tình trạng thiếu nước sinh hoạt trầm trọng…


Lo nước hơn lo cái ăn


Thượng nguồn của hai dòng sông Nậm Mộ, Nậm Nơn mùa này cạn trơ đáy, các con khe con suối cũng trong tình trạng này. Điều đó đồng nghĩa với việc đồng bào vùng rẻo cao Kỳ Sơn  đang đối mặt với nỗi lo thiếu nước. Thời tiết của Kỳ Sơn mỗi năm 2 mùa, mùa khô và mùa mưa. Mùa khô từ tháng 10 năm nay đến tháng 4 năm sau. Nỗi lo thiếu nước còn hơn lo thiếu cái ăn.


Một ngày đầu xuân, chúng tôi ngược đường về Huồi Tụ, Phà Đánh (2 nơi  được đánh giá là thiếu nước trầm trọng nhất huyện), khi bà con nơi đây cũng bắt đầu kéo nhau đi tìm nước. Tại trung tâm xã Phà Đánh, mặc dù chỉ cách trung tâm huyện gần 13 km, song cảnh thiếu nước sinh hoạt đã diễn ra từ nhiều tháng nay. Để có nước phục vụ sinh hoạt người dân ở đây phải đi một quãng đường 3 - 7 km đến tận khe Y Bun của xã Huồi Tụ để lấy từng can nước về sử dụng. Nước thiếu nên người dân phải chắt chiu từng giọt, thậm chí phải chia nước từng bữa để nấu ăn, chưa nói  đến phục vụ các nhu cầu khác. Anh Kha Văn Bún, cán bộ Văn phòng UBND xã cho biết: “Không đủ nước sinh hoạt, cuộc sống chúng tôi bế tắc đủ  đường. Thương cho những người già ốm yếu, neo đơn không đủ sức đi xa vượt rừng tìm nước, đành cố  gồng mình với sự thiếu thốn này!”.


Kỳ Sơn... khát ảnh 1

Học sinh Trường THCS xã Phà  Đánh phải đi bộ hàng cây số, lấy nước khe suối về sinh hoạt tại khu nội trú. 

Tại Trường THCS xã, chúng tôi chứng kiến cảnh học sinh nội trú tay xách can nước, nách mang cặp sách vượt quãng đường đèo dốc đến với lớp học. Thầy giáo Nguyễn Thanh Tùng - Phó Hiệu trưởng nhà trường, chia sẻ: “Chúng tôi cũng rất xót xa khi các học sinh bán trú của trường không có nước để nấu ăn, sinh hoạt. Tập thể  giáo viên ở đây cũng phải sống chung hoàn cảnh này. Các thầy cô phải thay nhau, tranh thủ những giờ không lên lớp vào các khe suối trong núi để chắt từng can nước về nấu ăn.

Tại khu nội trú của trường có một bể chứa nước chừng 3m3 nhưng đáy bể khô như rang. Đã hơn tháng nay, các thầy cô giáo và các em học sinh tranh thủ  giờ nghỉ, mang can đi múc nước về đổ vào những dụng cụ gì có thể chứa được nước, còn lại đổ vào bể để dành sử dụng. Nhưng xem ra “như muối đổ bể”!  Chủ tịch UBND xã Phà Đánh, ông Kha Trạch Khăm cho biết: Mùa khô năm nay, 2/3 dân số của địa phương thiếu nước sinh hoạt. Toàn xã chỉ có 2/10 bản còn  ít  nước từ các công trình tự chảy, còn lại đều phải đi tìm nước ở vùng khác  để phục vụ cuộc sống, chưa nói đến cần nước để phục vụ mục đích khác… Còn Trạm trưởng Trạm Y tế xã Lô Văn Toán thì luôn thường trực nỗi lo không đủ nước cho đồng bào sinh hoạt, nguy cơ xẩy ra các loại dịch bệnh là rất lớn.


Ngược lên Huồi Tụ, cảnh thiếu nước còn khốc liệt hơn cả Phà Đánh. Địa phương này hiện có 10/11 bản và hơn 80% dân số thiếu nước nên nhiều người dân quen gọi là xã “khát”, thậm chí có những bản thiếu nước quanh năm như  bản Huồi Đun… Giọt nước ở đây được ví bằng những hạt gạo để nuôi sống con người. Ông Vừ Giống Dìa, Chủ tịch UBND xã tỏ  ra rất trăn trở khi nói về chuyện “khát”  của xã. Nước đã trở thành nỗi ám ảnh với những người dân nơi đây. Theo ông Dìa, cách đây 10 năm, nếu có thiếu chỉ thiếu 2 – 3 tháng thôi, nhà này thiếu lại xin nhờ nhà khác nên cũng không đáng ngại. Nhưng mấy năm gần đây khi mùa khô đến, nguồn nước cạn kiệt, may ra chỉ có  số rất ít nhà ở dưới các thung là  có nước, nhưng cũng chẳng đáng là bao. Có  lẽ vì rừng ngày càng bị tàn phá cạn kiệt  mới dẫn đến thiếu nước như thế  này?”.


Ông Vừ Văn Phong, xã Huồi Tụ, mong muốn “Đói nghèo thì dân chúng tôi cố gắng vượt qua, nhưng chúng tôi chỉ mong Nhà nước xây cho một công trình thủy lợi ngăn nước trong suối để lấy nước cày cấy và sinh hoạt, chứ cứ đà này, không biết chúng tôi còn phải chịu đói, chịu khát đến bao giờ nữa ?"


Giải pháp nào?


Giải pháp nào để khắc phục tình trạng thiếu nước sinh hoạt cho đồng bào các dân tộc Kỳ Sơn là vấn đề không phải bây giờ  các cấp, ngành cũng như chính quyền địa phương mới đặt ra. Từ nhiều năm trước, khi Chính phủ  có những chương trình, dự án giúp cải thiện  đời sống cho đồng bào vùng cao, thì tại Kỳ  Sơn, địa phương rất quan tâm đến xây dựng công trình nước sinh hoạt tự chảy tại các thôn, bản.


Ông Nguyễn Anh Đoài - Phó phòng Nông nghiệp - PTNT huyện Kỳ Sơn cho biết: Toàn huyện đến nay đã xây dựng được gần 150 công trình nước phục vụ sinh hoạt cộng đồng cho bà con đồng bào các dân tộc, với tổng kinh phí đầu tư gần 100 tỉ đồng. Nguồn vốn đó được sử dụng từ các chương trình đầu tư như 134/CP, 135/CP… Tuy nhiên, do nhiều nguyên nhân khác nhau như lũ lụt, đầu tư thiếu đồng bộ cũng như quá trình khảo sát thi công còn có nhiều vấn đề hạn chế, ý thức bảo quản công trình của người sử dụng kém… nên đến thời điểm hiện tại, chỉ còn lại khoảng 1/3 số công trình còn phát huy hiệu quả, số còn lại đã bị hư hỏng hoặc không còn giá trị sử dụng nữa, vì nguồn nước đầu nguồn đã cạn kiệt. Theo ông Đoài, để khắc phục tình trạng thiếu nước hiện nay, cần một nguồn kinh phí nâng cấp và sửa chữa lên đến hàng chục tỉ đồng, điều này nằm ngoài khả năng của huyện.


Trong thực tế, như vậy Kỳ  Sơn được đầu tư khá nhiều các công trình nước, nhưng có khá nhiều công trình đã hư hỏng và xuống cấp. Nguyên nhân là do ý  thức của người dân trong việc bảo vệ các công trình cũng như việc chặt phá rừng một cách bừa bãi nên nước đầu nguồn bị cạn kiệt. Huồi Tụ  và Phà Đánh là hai địa phương có nhiều công trình nước bị hư hỏng nhiều nhất. Xã  Huồi Tụ chỉ còn 3/10 công trình đang còn sử  dụng, còn lại đã bị bỏ hoang nhiều năm nay.

Còn ở Phà Đánh, toàn xã có 6 công trình nước sinh hoạt tự chảy, với tổng số  30 bể chứa nước tại 10 bản, phục vụ nước sinh hoạt cho 645 hộ, 3.067 con người. Thế nhưng, đến thời điểm này đã có hơn 2/3 bể chứa nước bị bỏ hoang vì không còn nguồn nước cung cấp. Tại bản Phá Khốm, một công trình nước tự chảy được xây dựng từ năm 2004 bằng nguồn vốn của Chương trình 135/CP, nay đã hư hỏng, bỏ hoang. Theo người dân ở đây phản  ánh, công trình này đã bỏ hoang từ nhiều năm nay rồi. Các bản khác, như: Pá Khốm, Kim Đa, Phá  Khảo… các công trình nước sinh hoạt cũng hư  hỏng. Chỉ còn vài công trình tại 2 bản là Piêng Hòm và Piêng Phô còn sử dụng được.


Thiếu nước, nhiều khó khăn lại chồng chất lên cuộc sống của nhân dân, bên cạnh phục vụ sinh hoạt thường ngày thì các nhu cầu sử dụng cho việc sản xuất nông nghiệp, nước phục vụ cho trường học, trạm y tế là rất cần thiết. Bác sỹ Nguyễn Xuân Phong - Giám đốc Trung tâm Y tế huyện cho hay: Hiện nay, có hơn ½  trạm y tế các xã thiếu nước sinh hoạt, ảnh hưởng rất lớn đến khám và điều trị bệnh cho nhân dân. Thực trạng này rất đáng lo ngại, bởi công tác vệ sinh khó khăn, phức tạp, nguy cơ  bùng phát dịch bệnh luôn tiềm ẩn.


Tình trạng thiếu nước phục vụ dân sinh và các nhu cầu khác trong cuộc sống của đồng bào các dân tộc của huyện miền núi Kỳ  Sơn là rất nghiêm trọng. Đã đến lúc chính quyền các cấp, ngành cần quan tâm tiếp tục đầu tư, hỗ  trợ, đồng thời phải có giải pháp chặt chẽ  hơn nữa đối với công tác khảo sát, xây dựng và  gắn trách nhiệm bảo vệ công trình của người dân.

Ông Bùi Trầm – Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn cho biết: Sau nhiều năm sử dụng, rất nhiều công trình nước sinh hoạt tự chảy trên địa bàn huyện đã xuống cấp, hư hỏng, không phát huy hiệu quả. Đặc biệt sau trận lũ lụt lớn năm 2011, đã có 60% số công trình hư hỏng. Những công trình hư hỏng nhẹ thì xã khắc phục, đối với những công trình hư hỏng nặng thì huyện có trách nhiệm sửa chữa. Vì vậy, nguồn vốn của Chương trình 135/CP tới đây, cùng với nguồn kinh phí khắc phục lũ lụt hàng năm, huyện sẽ ưu tiên sửa chữa các công trình nước sinh hoạt cho bà con. 

Xuân Hoàng

Tin mới

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

Phó Bí thư Tỉnh uỷ Hoàng Nghĩa Hiếu họp khẩn với Kỳ Sơn trong đêm chỉ đạo khắc phục hậu quả lũ quét

(Baonghean.vn) - Sau khi kiểm tra hiện trường tại thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn), tối nay (2/10), đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã có cuộc họp khẩn với Ban chỉ huy phòng, chống lụt bão huyện Kỳ Sơn để chỉ đạo gấp rút việc triển khai các phương án khắc phục hậu quả lũ quét.

Hỗ trợ

Sở Giáo dục và Đào tạo hỗ trợ các giáo viên, trường học bị thiệt hại do lũ lụt tại huyện Thanh Chương và Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trong những ngày qua, mưa lớn cùng lũ ống, lũ quét đã làm ngập lụt và hư hỏng nhiều trường lớp và nhà cửa của các giáo viên tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Trước tình hình đó lãnh đạo Sở Giáo dục & Đào tạo đã kịp thời hỗ trợ thầy và trò các nhà trường, những nơi bị thiệt hại lớn do lũ lụt.
Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

Đại tá Lê Thế Mẫu: Cuộc chiến Ukraine nhìn từ Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc 2022

(Baonghean.vn) - Cuộc chiến Ukraina trở thành chủ đề lớn và nổi bật nhất trong các cuộc tranh luận tại Diễn đàn Đại hội đồng Liên hợp quốc năm nay tại thành phố New York, Mỹ, trong những ngày cuối tháng 9 vừa qua. Nhân sự kiện này, Báo Nghệ An đã có cuộc trao đổi với Đại tá Lê Thế Mẫu - Nguyên Trưởng Phòng Thông tin khoa học quân sự thuộc Viện Chiến Chiến lược quốc phòng và là chuyên gia phân tích chính trị- an ninh quốc tế
Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

Những hình ảnh mới nhất ở thị trấn Mường Xén sau khi lũ qua

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, sau khi một trận lũ ống, lũ quét tràn qua, thị trấn Mường Xén (huyện Kỳ Sơn) trở nên tan hoang. Khối lượng lớn bùn, đất, đá, cây cối... đã biến nhiều khu vực của thị trấn Mường Xén trở thành hố sâu. Những hình ảnh mới nhất được nhóm phóng viên - cộng tác viên Báo Nghệ An đang tác nghiệp trực tiếp từ Kỳ Sơn chuyển về.
Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh thăm hỏi, trao quà hỗ trợ 3 cháu bé mồ côi tại Nghi Lộc

(Baonghean.vn) - Nắm được thông tin về hoàn cảnh của 3 cháu nhỏ là con của 2 vợ chồng bị lũ cuốn tại xã Nghi Lâm, huyện Nghi Lộc, Hội đồng hương Nghệ An tại TP. Hồ Chí Minh đã trực tiếp tới chia buồn cùng gia quyến, động viên và hỗ trợ cho các cháu số tiền 50 triệu đồng.
Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

Đại hội Đoàn toàn tỉnh Nghệ An hướng về người dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Sau 2 ngày làm việc (1-2/10), Đại hội Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022-2027 đã thành công tốt đẹp. Không chỉ hoàn thành nhiệm vụ tại các phiên làm việc, Đại hội còn chú trọng thực hiện các hoạt động ý nghĩa hướng về người dân có hoàn cảnh khó khăn đang chịu thiệt hại bởi mưa lũ. 
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 2/10

(Baonghean.vn) - 26 nghệ nhân Nghệ An được phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú; Đại hội đại biểu Đoàn TNCS Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An thành công tốt đẹp; Lũ ống, lũ quét ở Kỳ Sơn; Tăng lưu lượng xả nước hồ chứa thủy điện Bản Ang, Nậm Mô… là những thông tin nổi bật ngày 2/10.
Ảnh khắc phục lũ quét Kỳ Sơn. Ảnh: Trọng Tuấn

Công an Nghệ An khẩn trương giúp dân khắc phục hậu quả lũ quét ở Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Trước tình hình lũ quét đột ngột xảy ra tại huyện miền núi Kỳ Sơn, gây ngập lụt, sạt lở và gây thiệt hại lớn đến sản xuất, đời sống của nhân dân. Công an tỉnh Nghệ An đã chỉ đạo Công an các đơn vị, địa phương huy động lực lượng khẩn trương phối hợp giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ, ổn định đời sống.
Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

Thủy điện Bản Vẽ chưa phải xả điều tiết lũ sau bão số 4

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4, mấy ngày qua lưu lượng nước đổ về hồ thủy điện Bản Vẽ có xu hướng tăng nhanh. Hiện nay mức nước hồ Bản Vẽ đạt 196,4m trên mực nước dâng bình thường là 200m theo quy trình vận hành liên hồ chứa. Do đó, thời điểm này, thủy điện Bản Vẽ chưa phải tiến hành xả điều tiết lũ.
Ứng cứu

Ứng cứu

(Baonghean.vn) - Ảnh hưởng cơn bão số 4, sáng 30/9/2022 Trung tâm y tế TX. Hoàng Mai bị ngập chìm trong biển nước, lực lượng vũ trang trên địa bàn đã kịp thời ứng cứu, chuyển bệnh nhân cao tuổi đến nơi an toàn và tiếp tục điều trị.
Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

Quỳ Châu: Hỗ trợ người dân di dời trước nguy cơ sạt lở đất

(Baonghean.vn) - Mưa kéo dài nhiều ngày qua khiến một số nơi ở huyện Quỳ Châu có nguy cơ lớn xảy ra sạt lở đất. Gần đây nhất, hôm 1/10, một nhà dân tại bản Hoa Tiến 2, xã Châu Tiến đã bị sập hoàn toàn. Các lực lượng ở địa phương đang tích cực hỗ trợ người dân di dời đồ đạc, chủ động ứng phó với các kịch bản xấu có thể xảy ra.
Huyện Con Cuông huy động máy móc xử lý điểm sạt lở Dốc Chó. Ảnh: Bảo Hân

Dốc Chó sạt lở, Quốc lộ 7 tiếp tục bị chia cắt

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn ở huyện Con Cuông, Quốc lộ 7 đoạn qua Dốc Chó tiếp tục bị sạt lở gây ách tắc giao thông. Hiện các phương tiện chưa thể lưu thông do đất, đá từ phía ta luy dương tiếp tục sụt xuống với khối lượng lớn.
Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

Từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình

(Baonghean.vn) - Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý nhấn mạnh và gợi mở mỗi tổ chức đoàn, mỗi đoàn viên, thanh niên của tỉnh cần nhân rộng, lan tỏa từng hành động đẹp, từng cử chỉ tốt để từng bước xây dựng hình mẫu thanh niên Nghệ An trong thời đại mới theo hướng văn minh, hiện đại, nghĩa tình. 
Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

Gửi gắm của Bí thư Trung ương Đoàn Ngô Văn Cương tới tuổi trẻ Nghệ An

(Baonghean.vn) - Sáng 2/10, tại phiên trọng thể Đại hội Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh Nghệ An lần thứ XVIII, nhiệm kỳ 2022 - 2027, đồng chí Ngô Văn Cương - Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đoàn, Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương Đoàn đã có bài phát biểu quan trọng với nhiều thông điệp ý nghĩa gửi gắm tới tuổi trẻ Nghệ An trong nhiệm kỳ mới. Báo Nghệ An xin giới thiệu toàn văn bài phát biểu của đồng chí Ngô Văn Cương tại Đại hội. 
Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

Sẻ chia với những gia đình đặc biệt khó khăn

(Baonghean.vn) - Sau khi trao quà hỗ trợ 50 triệu đồng đến hai hộ gia đình đặc biệt khó khăn ở huyện Nam Đàn và Hưng Nguyên trong chiều 1/10, mọi người ra về nhưng lòng vẫn còn mãi day dứt trước những gì mắt thấy tai nghe. Mong sao, sự hỗ trợ của những tấm lòng sẻ chia sẽ góp thêm niềm tin, nghị lực để các thành viên của các gia đình sẽ tiếp tục vững vàng trước mưa bão của cuộc đời.