Nghệ An: học sinh Khơ Mú bỏ học đi đào vàng

(Baonghean.vn) - Vụ ngạt khí vàng ở Quảng Nam khiến 3 phu vàng người Khơ Mú ở Kỳ Sơn (Nghệ An) tử vong đã dóng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng người dân đi đào đãi vàng trái phép. Ở Nghệ An, rất nhiều bản làng vắng đàn ông, phụ nữ vì họ bỏ đi đào vàng.

Bản Huồi Cụt (Yên Na, Tương Dương) chỉ 95 nóc nhà nhưng đã có hàng chục phu vàng làm việc ở các điểm khai thác trong và ngoài tỉnh. Trong đó có những trẻ em gái tuổi mới 15, 16 nhưng cũng đã rời quê đến vùng vàng mưu sinh.

Ở bản Huồi Cụt
Ở bản Huồi Cụt hiện nay chỉ có người già và trẻ em, phần lớn thanh thiếu niên tìm đường mưu sinh khắp nơi trong và ngoài tỉnh, trong đó tập trung nhiều ở các bãi vàng tỉnh Quảng Nam và khu vực Nam Trung bộ.

Ông Lữ Văn Dung - Bí Thư chi bộ bản Huồi Cụt thông tin, hiện trong bản có 11 thanh niên đang theo những đội khai thác vàng tại một số vùng trong tỉnh Nghệ An. Những phu vàng này đều là những thanh niên xuất thân trong những gia đình hoàn cảnh khó khăn hoặc vì thiếu việc làm phải tìm đến mưu sinh tại các bãi vàng.

Trong số này phải kể đến trẻ em gái sinh từ năm 2000 - 2001 đang làm việc tại những bãi vàng ở tỉnh Quảng Nam, có em bỏ học từ lớp 7 để theo bạn “đi đẩy xe rùa” ở những bãi vàng cách nhà cả nghìn cây số.

Những người đào vàng ở đây cho biết, họ làm công việc này khá thường xuyên nhưng một người dân đào vàng khẳng định rằng:
Những phụ nữ ở xã Yên Na đi đào vàng trái phép. Ảnh: Nguyên Khoa

Ông Lữ Văn Minh, Công an viên bản Huồi Cụt cho biết: Năm 2014 khi mới 13 tuổi và đang học dở lớp 7, Xeo Thị Giang đã bỏ học theo một người ở xã Lượng Minh vào bãi vàng ở Quảng Nam. Cuối năm 2015 ,Giang trở về nhà và sau Tết vừa qua cô rủ theo một nhóm bạn gồm 3 người trong bản nữa đi cùng. Đây đều là những thiếu nữ vừa bỏ học, cảnh nhà nghèo không có việc làm nên “đánh đường” đi làm vàng.

Từ nhỏ, các em học sinh ở Yên Na đã biết đi đào đãi vàng. Ảnh: Nguyên Khoa
Từ nhỏ, các em học sinh ở Yên Na đã biết đi đào đãi vàng. Ảnh: Nguyên Khoa

Trong căn nhà lá tạm bợ giữa bản, ông Xeo Văn Quyết kể về quãng thời gian gần 1 năm của đứa con gái 20 tuổi là Xeo Thị Chói lao động ở bãi vàng thuộc tỉnh Quảng Nam. Sau khi nghe tin 3 nạn nhân người Khơ mú tử nạn vào ngày 12/4 vừa qua, ông Quyết bảo sẽ kiên quyết không cho con trở lại đó dù có nghèo đói đến mấy. Trong khi ông Quyết nói chuyện với khách, Xeo Thị Chói ngồi bó gối trong căn nhà lá. Nom cô Xeo Thị Chói già hơn cái tuổi 20 đến gần chục năm. Không được học hành, không biết tiếng Kinh nhưng Xeo Thị Chói vẫn theo bạn đi “làm vàng” ở Quảng Nam. “Nó đi năm 2014, 2015 thì về”, Ông Quyết nhớ lại.

Xeo Thị Chói mang theo bệnh tật trở về địa phương sau 1 năm lao động tại bãi vàng tỉnh Quảng Nam
Xeo Thị Chói mang theo bệnh tật trở về địa phương sau 1 năm lao động tại bãi vàng tỉnh Quảng Nam

Với sự phiên dịch của bố mình, Xeo Thị Chói cho biết: Vào giữa năm 2014, một người đàn bà tên Bảo ở xã Lượng Minh (Tương Dương) đến “tuyển” người đi làm vàng, Chói xin đi cùng một nhóm chỉ toàn là phụ nữ và trẻ em gái. Không ai biết chính xác địa điểm đến chỉ biết đó là Công ty Quang Minh vùng Quang Mập thuộc tỉnh Quảng Nam. Khi vào bãi vàng vì sức khỏe yếu không đẩy được xe rùa nên được chủ bãi vàng bố trí giặt giũ quần áo, rửa bát đũa. Một thời gian sau thì đổ bệnh. Chân tay phù nề vì tiếp xúc với nước ô nhiễm thủy ngân. Sau gần một năm người nhà phải vào đưa cô trở về quê.

“Nó chỉ mang về được 1 triệu đồng. Nghe nói lúc đầu cũng được 2 triệu nhưng người bạn đi cùng lấy đi 1 triệu tiền ăn uống, đi đường.”, ông Quyết cho hay. Gần 1 năm trở về từ bãi vàng, những cơn đau vẫn ngày đêm hành hạ cô gái tuổi đôi mươi có gương mặt già nua ấy.

Cách nhà ông Quyết không xa là căn nhà sàn bằng gỗ khá khang trang của bà Vi Thị Phương. Gia đình này cũng có Cụt Thị Thìn, sinh năm 2000 (con gái bà Phương) từng có 3 tháng làm việc tại bãi vàng ở Quảng Nam. “Đang dở lớp 10, tiêu tốn 1 con bò rồi thì nó bỏ về vì không thích học nữa. Nó theo bạn đi Quảng Nam được 3 tháng thì về.”

Bà Vi Thị Phương mẹ của Cụt Thị Thìn kể về quãng thời gian con gái theo bạn đi làm vàng
Bà Vi Thị Phương mẹ của Cụt Thị Thìn kể về quãng thời gian con gái theo bạn đi làm vàng

Vào vùng rừng thiêng nước độc, ròng rã 3 tháng trời bữa ăn chỉ có cơm, cá khô và nõn chuối rừng nên cô bé đang tuổi ăn tuổi lớn không chịu đựng nổi. Còn bà Vi Thị Phương thì xót xa cho biết: “thấy con khổ quá, không cho đi làm vàng nữa đâu.” Tuy vậy, cũng vì không có việc làm nên ở nhà không được bao lâu, Thìn lại theo mấy người bà con trong họ đi phu hồ ở tỉnh Bắc Giang.

Ngoài những thiếu nữ như Xeo Thị Giang, Cụt Thị Thìn, Xeo Thị Chói, ở Huồi Cụt và một số bản như Xốp Pu, Huồi Xen đều có hàng chục người đang lao động ở những bãi vàng, bãi quặng ở trong và ngoài tỉnh.

Xốp Pu cũng là một quần cư Khơ mú nữa thuộc xã Yên Na có đông đảo thanh niên, phụ nữ đang lao động tại các bãi vàng, bãi quặng ở trong và ngoài tỉnh. Ông Ốc Văn Huệ có có con trai là Ốc Văn Chuẩn đang lao động tại một bãi quặng ở huyện Quỳ Hợp. Ông Huệ cho biết, Cháu về kể điều kiện lạo động rất vất vả, phải chui xuống hầm sâu để đãi quặng. Công việc đầy rẫy tai ương, nhưng vì không có việc làm những thanh niên như Chuẩn vì miếng cơm manh áo phải chấp nhận số phận.

Ông Cụt Thái Sơn, Trưởng bản Xốp Pu cho biết hiện có khoảng trên 20 thanh niên đang lao động xa nhà, chủ yếu là đi khai thác chui, thổ phỉ tại các bãi vàng, bãi quặng. Thanh thiếu niên đi làm vàng, tiền không thấy chỉ thầy nhiều người mang theo tệ nạn xã hội về địa phương. Nào rượu chè, cờ bạc, nghiện hút. Và 3 nạn nhân là anh em ruột quê ở Bảo Thắng (Kỳ Sơn) vừa tử vong tại Quảng Nam cũng là những người đã rơi vào tình trạng nghiện ngập. Vậy nên thực trạng này đã và đang gióng lên hồi chuông báo động về công tác quản lý lao động địa phương và vấn đề việc làm thu nhập tại địa bàn biên giới, vùng sâu, vùng xa của Nghệ An.  

Hữu Vi - Chu Thanh

tin mới

Những 'cây cao bóng cả' giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống ở miền Tây Nghệ An

Những 'cây cao bóng cả' giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống ở miền Tây Nghệ An

(Baonghean.vn) - Được ví như những người “truyền lửa” thắp sáng những giá trị bản sắc văn hoá các dân tộc thiểu số, hiện những người cao tuổi ở miền Tây xứ Nghệ vẫn ngày đêm trao truyền những giá trị văn hoá của dân tộc mình với mong ước bảo tồn, gìn giữ cho muôn đời sau.

Ông Lang Vi Tịnh kể chuyện xưa của dòng họ cho cháu gái của mình. Ảnh Thành Chung

Chuyện về một dòng họ nổi tiếng ở miền Tây Nghệ An

(Baonghean.vn) - Ở  miền núi tỉnh Nghệ An, dòng họ Lang Vi được xem là "danh gia vọng tộc" với 3 đời liền có thành viên giữ chức Tri phủ phủ Tương Dương. Sau Cách mạng Tháng Tám đến nay, dòng họ Lang Vi cũng đã và đang có nhiều đóng góp trong công cuộc xây dựng quê hương, đất nước.

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương thăm cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thông Thụ và hộ nghèo ở Quế Phong

Phó Chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương thăm cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thông Thụ và hộ nghèo ở Quế Phong

(Baonghean.vn) - Chiều 30/7, trong chương trình công tác tại Nghệ An, Thượng tướng Trần Quang Phương - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Chủ tịch Quốc hội đã đến thăm, động viên cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Thông Thụ, huyện Quế Phong và hộ nghèo tại xã Thông Thụ, huyện Quế Phong.

Điểm tái định cư

Người dân vùng lũ Kỳ Sơn thấp thỏm chờ tái định cư

(Baonghean.vn) - Cơn lũ quét lịch sử vào tháng 10/2022 đã khiến hàng trăm hộ dân Kỳ Sơn bị mất nhà cửa. Sau gần 1 năm chờ đợi, người dân vùng lũ vẫn chưa có nơi ở mới, nhiều hộ buộc phải dựng nhà tạm để sống trong khi mùa mưa lũ lại sắp cận kề.

Lê rừng

Xã vùng cao Kỳ Sơn vào mùa thu hoạch lê rừng

(Baonghean.vn) - Những ngày này, nhiều hộ dân ở xã Tây Sơn (huyện Kỳ Sơn) đang vào mùa thu hái mắc coọc (lê rừng). Đây là một loại cây ăn quả đặc trưng của đồng bào người Mông nên rất được người mua ưa chuộng.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự Lễ khánh thành cầu dân sinh ở bản biên giới

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dự Lễ khánh thành cầu dân sinh ở bản biên giới

(Baonghean.vn) - Sáng 14/7, đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh ủy tới dự Lễ khánh thành cầu dân sinh bản Phà Mựt và khởi công cầu dân sinh bản Nhôn Mai, xã Nhôn Mai, huyện Tương Dương. Đây là các công trình do lực lượng Bộ đội Biên phòng Nghệ An kêu gọi, xây dựng hỗ trợ người dân vùng biên.

Niềm vui của 35 hộ đồng bào Đan Lai ở Con Cuông

Niềm vui của 35 hộ đồng bào Đan Lai ở Con Cuông

(Baonghean.vn) - Giữa những ngày nắng gắt, 35 hộ đồng bào Đan Lai ở bản Bá Hạ, xã Thạch Ngàn, huyện Con Cuông bất ngờ đón niềm vui khi được nhận quà tặng từ đoàn công tác chính quyền các cấp và tấm lòng hảo tâm của Nhóm thiện nguyện Niềm tin.

Nghề 'bế' gừng thuê ở Na Ngoi

Nghề 'bế' gừng thuê ở Na Ngoi

(Baonghean.vn) - Gừng là một trong những loại cây trồng chủ lực ở Na Ngoi (Kỳ Sơn). Trong mùa thu hoạch gừng, lao động trên địa bàn chủ yếu đi làm ăn xa, nhiều hộ đồng bào Mông đã thuê người Thái, Khơ Mú ở các địa bàn lân cận để "bế" (thồ - PV) gừng từ nương rẫy, vận chuyển về bãi tập kết.

Hội Nguyên – điểm du lịch mới ở miền Tây Nghệ An

Hội Nguyên – điểm du lịch mới ở miền Tây Nghệ An

(Baonghean.vn) -  Được đưa vào khai thác từ năm 2022, điểm du lịch Hội Nguyên ở xã Yên Thắng, huyện Tương Dương có sức hút đối với nhiều người. Về đây, du khách được hòa mình vào sông nước, núi rừng và có được những giờ phút thư giãn, trải nghiệm thú vị.
Hơ-Mông (H’mông), Mông, Mèo: Đọc, viết sao cho đúng?

Hơ-Mông (H’mông), Mông, Mèo: Đọc, viết sao cho đúng?

(Baonghean.vn) -  Là tộc người đã định cư ở Việt Nam hơn 400 năm, với số dân gần 1,4 triệu người, đông thứ 8 trong các dân tộc ở Việt Nam, nhưng tộc danh của người Mông vẫn chưa được công chúng hiểu và đọc , viết cho đúng. Ở Việt Nam, người Mông thường được gọi là “Hơ-Mông” hoặc “Mèo” ; còn trên các văn bản viết, người ta có khi viết “H’mông”, HMông, có khi lại viết Mông, Mèo. Như vậy, đâu mới là cái tên đúng nhất về dân tộc này và vì sao lại có những cách gọi , đọc, viết khác nhau như vậy? Bài viết dưới đây của một người Mông giải thích rõ về điều này.
Mùa nước đổ dưới chân Puxailaileng

Mùa nước đổ dưới chân Puxailaileng

(Baonghean.vn) - Thời điểm này đang vào mùa nước đổ ở Puxailaileng. Bà con bước vào vụ sản xuất mới trên những thửa ruộng bậc thang. Cuộc sống, sinh hoạt và cảnh sắc dưới “nóc nhà” miền Tây xứ Nghệ hiện lên như tranh vẽ, làm xao xuyến bất cứ ai khi ghé thăm.
ff

'Trốn nắng' ở vùng sinh thái Con Cuông

(Baonghean.vn) - Dòng sông Giăng xanh mát, thác nước Khe Kèm như mát xa vào thân người tắm ở giữa vùng rừng Con Cuông (Nghệ An) là những điểm đến lý thú để du khách "trốn nắng" hiệu quả trong mùa Hè. Đến đây du khách còn được thưởng thức nhiều món ăn đặc sắc do đồng bào chế biến và hòa mình vào tiếng khèn, khắc luống cùng điệu múa sạp sôi động.
Động lực mới phát triển miền Tây

Động lực mới phát triển miền Tây Nghệ An

(Baonghean) - Động lực mới với chính quyền và người dân nơi miền Tây Nghệ An khi Quốc hội phê duyệt Nghị quyết về “Đề án tổng thể phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2030” và Chính phủ cũng đã ban hành nghị quyết triển khai thực hiện.
Món rêu đá ngày Tết

Hấp dẫn, thơm ngon món mọc rêu đáy sông gói lá chuối ngày Tết

(Baonghean) - Từ nhiều đời nay, rêu đá ở dưới đáy các sông, suối trên thượng nguồn sông Lam được người dân miền núi xứ Nghệ xem như một loại thực phẩm phục vụ đời sống hằng ngày. Đặc biệt đối với đồng bào người Thái, rêu đá còn được dùng để chế biến ra nhiều món ăn truyền thống, ngon và đặc sắc trong dịp lễ, Tết.
Người có uy tín vùng đồng bào DTTS.

Tuyên dương 200 người có uy tín tiêu biểu vùng đồng bào DTTS ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Những người có uy tín trong đồng bào các dân tộc thiểu số đã phát huy vai trò tích cực, có nhiều đóng góp cho công cuộc xây dựng hệ thống chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng của tỉnh nói chung và các huyện miền núi nói riêng. Họ chính là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với đồng bào các DTTS, nhân dân vùng miền núi.
ảnh đại diện ý kiến

Những thủ lĩnh nơi bản làng miền Tây xứ Nghệ

(Baonghean.vn) - Người có uy tín vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) luôn tiên phong, đi đầu trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước; tuyên truyền, vận động đồng bào áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất, chăn nuôi; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc. Về dự Hội nghị tuyên dương người có uy tín tiêu biểu trong vùng đồng bào DTTS tỉnh Nghệ An lần thứ 2, năm 2019 diễn ra vào chiều 15/10, các đại biểu gửi gắm nhiều tâm nguyện từ thực tiễn.
Có không gian vừa thoáng mát, vừa yên tĩnh dường như đã tạo cảm hứng đọc sách cho các em học sinh

Dãy nhà chờ độc đáo cho giáo viên và học sinh vùng cao Nghệ An

(Baonghean.vn) - Điểm Trường Tiểu học bản Khổi, thuộc Trường Tiểu học Tam Thái (Tương Dương - Nghệ An) chỉ có 2 phòng học, không có phòng chờ cho giáo viên và phòng đọc sách cho học sinh. Phụ huynh nơi đây đã cùng nhau góp tre, nứa, lá cọ để dựng lên những nhà chờ đẹp mắt, thân thiện.