Nghiên cứu đoạt Nobel Vật lý có thể cho ra đời máy tính mới

Nghiên cứu trạng thái kỳ lạ của vật chất dựa trên hình học tôpô của ba nhà vật lý người Anh hứa hẹn đem lại nhiều thành tựu đột phá trong lĩnh vực điện tử, khoa học vật liệu và vi tính.

Đại diện Hội đồng vật lý Nobel giải thích về hình học tôpô. Ảnh: Wordpress.
Đại diện Hội đồng vật lý Nobel giải thích về hình học tôpô. Ảnh: Wordpress.

Ba nhà vật lý người Anh đang làm việc tại Mỹ giành giải Nobel hôm 4/10 nhờ nghiên cứu đặc tính kỳ lạ của vật chất ở trạng thái đặc biệt, bao gồm chất siêu dẫn, chất siêu lỏng và màng từ mỏng, theo New York Times.

David J. Thouless ở Đại học Washington, Mỹ nhận một nửa số tiền thưởng trị giá khoảng 940.000 USD, trong khi F. Duncan M. Haldane ở Đại học Princeton và J. Michael Kosterlitz ở Đại học Brown chia sẻ số tiền thưởng còn lại.

Ba nhà khoa học đoạt giải Nobel Vật lý 2016 sử dụng mô hình toán cao cấp để nghiên cứu những giai đoạn của vật chất và sự chuyển tiếp giữa các giai đoạn theo lý thuyết hình học tôpô, theo Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển ở Stockholm. Nghiên cứu của họ có nhiều ứng dụng quan trọng trong ngành điện tử, khoa học vật liệu và vi tính.

Các học giả tìm cách hiểu rõ vật chất khi chúng lạnh hoặc mỏng đến mức những ảnh hưởng kỳ lạ về mặt lượng tử lấn át phân tử di chuyển hỗn độn vốn phổ biến ở trạng thái tồn tại thông thường. Hiện tượng siêu dẫn, trong đó vật chất mất tính kháng điện, là một ví dụ điển hình.

Tiến sĩ Thouless và tiến sĩ Kosterlitz cùng cộng tác tại Đại học Birmingham, Anh vào những năm 1970 để nghiên cứu điều gì xảy ra khi tấm màng hai chiều chuyển từ trạng thái siêu dẫn sang một trạng thái khác.

Chìa khóa giúp họ nghiên cứu thành công là hình học tôpô, một nhánh của toán học dựa vào hình dáng cơ bản của các vật. Tại buổi họp báo công bố giải thưởng ở Stockholm, Thors Hans Hansson, một thành viên trong Hội đồng vật lý Nobel, cố gắng minh họa hình học tôpô bằng một chiếc bánh vòng hạnh nhân, một chiếc bánh sừng bò và một chiếc bánh quy xoắn. Theo Hansson, sự khác biệt duy nhất giữa những chiếc bánh trong mắt một nhà hình học tôpô là số lỗ, trong khi một người bình thường có thể chú ý đến nhiều đặc điểm như vị mặn hoặc ngọt.

Năm 1983, tiến sĩ Thouless liên hệ những thay đổi ở tính kháng điện của tấm màng mỏng trong hiệu ứng lượng tử Hall với các số Chern trong hình học tôpô, đặt theo tên nhà toán học Shiing-Shen Chern. Tiến sĩ Haldane cũng sử dụng kỹ thuật tương tự để phân tích đặc điểm của chuỗi nguyên tử mỏng đến mức được xem như những sợi chỉ một chiều. Trong tương lai, chuỗi nguyên tử này có thể là nền tảng cho một loại máy tính mới ra đời.

Trong thập kỷ qua, công trình nghiên cứu của ba học giả giúp phát triển vật liệu mang tên tấm cách điện hình học tôpô, có đặc tính chỉ dẫn điện ở bề mặt. "Họ đã châm ngòi một cuộc cách mạng trong nghiên cứu. Dù các ứng dụng vẫn chưa ra đời, tôi tin chắc đó chỉ là vấn đề thời gian trước khi nghiên cứu của họ đưa tới những tiến bộ nằm ngoài sức tưởng tượng trong lĩnh vực công nghệ laser và chip vi tính", Laura H. Greene, chủ tịch Hiệp hội Vật lý Mỹ, chia sẻ.

Tiến sĩ Thouless, 82 tuổi, sinh tại Bearsden, Scotland. Ông tốt nghiệp Đại học Cambridge và nhận bằng thạc sĩ năm 1958 ở Đại học Cornell. Từ năm 1965 đến 1978, ông dạy vật lý toán ở Đại học Birmingham. Năm 1980, tiến sĩ Thouless chuyển đến Đại học Washington ở Seattle, Mỹ và giữ chức giáo sư danh dự.

Tiến sĩ Haldane, 65 tuổi, sinh tại London, Anh. Ông nhận bằng cử nhân và thạc sĩ ở Đại học Cambridge năm 1978. Ông từng làm việc ở viện Institut Laue-Langevin tại Grenoble, Pháp, Đại học Nam California, Phòng thí nghiệm Bell, Đại học California, San Diego, trước khi gia nhập đội ngũ giảng dạy ở Đại học Princeton, New Jersey, Mỹ.

Tiến sĩ Kosterlitz, 73 tuổi, sinh tại Aberdeen, Scotland. Ông được Đại học Oxford trao bằng tiến sĩ ngành vật lý năng lượng cao năm 1969. Ông từng làm việc tại Đại học Birmingham, Viện Vật lý Lý thuyết ở Turin, Italy, Phòng thí nghiệm Bell, Đại học Cornell, Princeton và Harvard, Mỹ./.

Theo VNE

Tin mới

Cần bổ sung quy định liên quan Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai

Cần bổ sung quy định liên quan Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai

(Baonghean.vn) - Vừa qua, Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức hội nghị toàn quốc phản biện xã hội đối với Dự án Luật Đất đai sửa đổi; đồng thời tập hợp các ý kiến kiến nghị gửi đến cơ quan chức năng về việc cần sửa đổi, bổ sung vào Dự thảo Luật Đất đai sửa đổi các quy định liên quan vai trò, vị trí của Mặt trận Tổ quốc trong giám sát thực hiện chính sách pháp luật về đất đai.
Dấu ấn sáng tạo, đổi mới tại Đại hội Đoàn các cấp tỉnh Nghệ An

Dấu ấn sáng tạo, đổi mới tại Đại hội Đoàn các cấp tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - 1.069/1.069 đơn vị Đoàn cấp cơ sở và 35/35 đơn vị Đoàn cấp huyện ở Nghệ An tiến hành Đại hội thành công với nhiều dấu ấn sáng tạo, đổi mới. Đây đã trở thành đợt sinh hoạt chính trị sâu rộng của đoàn viên thanh niên và là sự kiện quan trọng khẳng định tinh thần dân chủ, xung kích, sáng tạo của tuổi trẻ toàn tỉnh trong tình hình mới.
Tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí

Tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí

(Baonghean.vn) - Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ đặc biệt lưu ý cần tăng cường giám sát của Quốc hội trong hoạt động phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và lãng phí theo hướng triển khai các hoạt động giám sát như: Chất vấn, giám sát chuyên đề, giải trình, giám sát văn bản quy phạm pháp luật; giám sát giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân, kiến nghị của cử tri.
Văn Sỹ Chi

Dấu ấn đặc biệt của những tài năng bóng đá đất Nghệ

(Baonghean.vn) - Trong bóng đá, có những điều tưởng như ngẫu nhiên, tình cờ nhưng thực ra luôn thuộc về một quy luật tất yếu nào đó. Ví dụ cầu thủ A rất có duyên khi gặp đội bóng B, để rồi liên tục ghi bàn vào lưới đội bóng đó, trong khi với những đội bóng khác thì rất khó khăn. Cũng có câu chuyện lý thú hơn, chẳng hạn lâu nay khi thi đấu quốc tế, cầu thủ gốc Sông Lam Nghệ An (hay cầu thủ gốc Nghệ) thường ghi được những bàn thắng để đời, lưu dấu rõ nét trong sự nghiệp.
Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như thế nào trong quá trình chuyển đổi số?

Trí tuệ nhân tạo đóng vai trò như thế nào trong quá trình chuyển đổi số?

(Baonghean.vn) - Trí tuệ nhân tạo là một trong những công nghệ cốt lõi trong chuyển đổi số và đang giúp các doanh nghiệp mở rộng quy mô. Theo báo cáo mới nhất của Công ty Nghiên cứu thị trường Research and Markets (Mỹ), trí tuệ nhân tạo (AI) dự kiến ​​sẽ đạt tốc độ tăng trưởng kép hàng năm là 52% vào năm 2025, điều này cho thấy sự chấp nhận AI đang diễn ra nhanh chóng trong các doanh nghiệp toàn cầu.
Nghệ An xử lý hàng loạt lái xe lạng lách, đánh võng trên đường

Nghệ An xử lý hàng loạt lái xe lạng lách, đánh võng trên đường

(Baonghean.vn) - Hiện nay, tình trạng người dân vi phạm Luật Giao thông đường bộ vẫn diễn ra khá phổ biến. Đáng nói, không chỉ là những lỗi cơ bản, mà cá biệt còn có xe máy, kể cả ô tô lạng lách, đánh võng, cố tình đi sai làn… Những hành vi đó, không chỉ nguy hiểm cho bản thân, mà gây bức xúc, nguy hiểm cho các phương tiện tham gia giao thông khác.
Sau 29 năm công tác trong ngành anh đã cứu ít nhất 6 vụ xe mắc kẹt đường tàu. Ảnh: An Quỳnh

Chuyện về người chạy ngược hướng tàu

(Baonghean.vn) - Hàng chục năm gắn bó với cung đường sắt, anh Dương Văn Kiên được mọi người thân tình gọi là “người có duyên” với nguy cơ tai nạn đường sắt. Bản thân anh cũng không nhớ nổi đã bao lần mình phải chạy ngược với hướng tàu để cứu người khỏi “cửa tử”.
Đánh thức tiềm năng phát triển thương mại biên giới

Đánh thức tiềm năng phát triển thương mại biên giới

(Baonghean.vn) - Nghệ An có đường biên giới dài 419,5 km, tiếp giáp với 3 tỉnh Xiêng Khoảng, Hủa Phăn và Bôlykhămxay của nước CHDCND Lào; điều kiện này thuận lợi cho việc thông thương, phát triển kinh tế giữa Nghệ An với các địa phương nước bạn. Hơn thế nữa, đó còn là để kết nối, thông thương hàng hóa không chỉ với Lào mà còn với các nước Thái Lan, Myanmar…
ĐT Thái Lan

Chân sút ghi bàn nhiều thứ 5 thế giới hết lời ca ngợi ĐT Việt Nam; Thái Lan phải dùng tiền thưởng để ‘kích’ cầu thủ tại King’s Cup 2022

(Baonghean.vn) - Tiền đạo Sunil Chhetri, chân sút ghi bàn nhiều thứ 5 thế giới đánh giá cao sức mạnh của ĐT Việt Nam trước trận gặp Ấn Độ;  Một sự thật khá “bẽ bàng” khi chủ nhà Thái Lan đã phải thừa nhận dùng tiền thưởng nóng để kích tâm lý, động lực cho cầu thủ ở trận đấu cuối King’s Cup 2022. Đó là những thông tin thể thao nổi bật trong 24h qua.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

(Baonghean.vn) - Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; Thường trực HĐND tỉnh cho ý kiến một số nội dung quan trọng; Siêu bão Noru đi vào Biển Đông, Nghệ An rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ đông và gấp rút thu hoạch thủy sản chạy bão… là những nội dung đáng chú ý được đăng tải trên Baonghean.vn ngày 26/9.