Người đối mặt với HIV

(NAO) - Cái tên Ngô Thị Quyên đối với người dân thị trấn Quỳ Hợp không còn xa lạ. Hàng ngày chị vẫn cùng với những người bạn của mình len lỏi vào các khu chợ, những ngôi nhà ổ chuột, bến xe, sân vận động để tuyên truyền và phát kim tiêm cho người nghiện ma tuý. Nghe chị kể, thấy chị làm mới hiểu vì sao người dân ở đây phong chị là người "anh hùng Phạm Thị Huệ"(*) của Nghệ An.
 
Đứng lên từ nỗi đau
 
Ngày chồng mất và biết tin mình bị lây nhiễm HIV thực sự là một cú sốc đối với chị Ngô Thị Quyên. Đang từ hạnh phúc của một cô giáo mầm non có trong tay tất cả: công việc, nhà cửa, cậu con trai khôi ngô... chị bỗng nhiên trở thành người tay trắng. Không những thế gia đình, làng xóm, phụ huynh và cả những em bé học trò nghe theo lời bố mẹ cũng xa lánh chị, xem chị như con hủi vì. Quá đau đớn, nhất là sau cái chết của đứa con trai chị đã có lúc nghĩ đến quyên sinh. Đó là  năm 2003, thời điểm mà ở huyện Quỳ Hợp người mắc bệnh AIDS còn đếm trên đầu ngón tay và người dân vẫn xem đó là  một thứ bệnh  ghê gớm cần phải  chối bỏ, né tránh.
 

Chị Quyên và người bạn trong nhóm "Đồng đẳng" đang thu lượm kim tiêm.
Chị Quyên lúc này vừa bước sang tuổi 30, cái tuổi vẫn còn rất đẹp với một người nhiều hoài bão như chị. Vả lại, muốn chết cũng đâu có dễ vì chị vẫn  còn bố mẹ, anh chị em. Chị không muốn mình chết đi mà bố mẹ vẫn phải rơi nước mắt, tủi hổ vì mang tiếng trong nhà có người bị AIDS. Đang cùng đường vì bế tắc chị được các anh chị ở trung tâm y tế huyện Quỳ Hợp đến tư vấn. Từ trạng thái hụt hẫng, tuyệt vọng vì AIDS, chị dần dần hiểu ra và tin rằng: AIDS không có nghĩa là mất tất cả mà vẫn có thể sống có thể hoà nhập với cộng đồng. Chị tình nguyện xuống trung tâm phòng chống AIDS của tỉnh để tập huấn, tham gia vào nhóm đồng đẳng của dự án “Hỗ trợ  cộng đồng phòng tránh HIV – AIDS” và tích cực tham gia với  nhóm suốt ba tháng để chia sẻ, giúp đỡ những người cùng cảnh ngộ.
 
Từ kinh nghiệm bản thân và những điều đã biết sau thời gian thâm nhập thực tế ở thành phố Vinh và dưới sự giúp đỡ của một dự án quốc tế chị Quên và một người bạn đồng cảnh - chị Nguyễn Thị Hằng - thành lập ra nhóm đồng đẳng tại huyện Quỳ Hợp.  Hàng ngày các chị đi thu dọn kim tiêm, phát bơm kim cho những người bị bệnh và tư vấn cho các gia đình và những người bị nhiễm. Công  việc mới nghe qua tưởng chừng đơn giản nhưng thực tế để được mọi người chấp nhận, thông cảm như bây giờ chị đã phải trải qua một giai đoạn cực kì khó khăn, đôi khi còn phải ngậm  đắng  nuốt cay:“ Tôi vừa bước vào chợ vậy mà cách đằng xa 50m đã nghe tiếng xì xầm to nhỏ rồi họ lánh dần... một số người thương tôi, họ đến hỏi thăm, cho quà nhưng rót nước thì họ không uống”.

Còn bây giờ thì sao? - thấy chị ngân ngấn nước mắt – tôi bắt đầu lảng sang một câu chuyện khác: “Bây giờ thì tốt rồi, thấy mình cần mẫn, không quản ngày mưa, ngày nắng nên mọi người dần dần cũng đã có cách nhìn khác. Mình đi đám cưới đã có thể ngồi cùng bàn với mọi người, hàng xóm bận đi công việc còn đem con sang gửi...”.
 
Trưa hôm ấy ngồi ăn cơm cùng với chị và những người bạn trong nhóm, một số người là “khách hàng” của chị vì thường xuyên được tư vấn  và phát kim tiêm tôi càng hiểu những điều chị nói.  Bản thân tôi cũng đã bị chị thuyết phục vì lần đầu ngồi với những người  bị AIDS mà  tôi đã không còn nghi ngại. Riêng chị, bữa cơm hôm nay còn nhiều ý nghĩa hơn vì bên cạnh chị đã xuất hiện thêm một người đàn ông quan trọng.
 
Hạnh phúc không muộn màng
 
Dũng cảm công khai thân phận và có niềm vui của công việc (nhưng điều này dường như cũng không đủ), đã có lúc bệnh tật dường như quật ngã chị. Một năm trước người bạn trong nhóm cùng lăn lộn, cùng đồng cam cộng khổ qua đời chị hụt hẫng thêm một lần nữa. Chị bị ốm thập tử nhất sinh, chỉ nằm một chỗ, không đi không đứng được đúng hai tháng liền và “chỉ thèm được ăn một bữa chuối xanh và khế, chỉ ước được ra đường”. Thời gian đó anh Nguyễn Thành Vinh – người quen cùng một nhóm tiêm ARV  ở bệnh viện  đa khoa thường xuyên đến hỏi thăm chia sẻ. Anh từng là con trai độc nhất trong một gia đình gia giáo ở Vinh, đã có vợ và đã từng có một công việc đáng mơ ước ở thành phố. Chỉ vì đua đòi, nghe theo bạn bè rồi dính đến ma tuý và bị nhiễm HIV/AIDS. Phiêu bạt khắp nơi, gặp chị cảm phục nghị lực của chị anh đã xin chị được cưới làm vợ. Chị mặc dù rất yêu anh nhưng khi nghe đến ý định kết hôn vẫn không khỏi bất ngờ, nhất là khi đối diện với gia đình anh.  Mẹ anh lúc đầu cũng không đồng ý vì “trong nhà có một người bị AIDS là quá nhiều rồi” nhưng sau khi nghe anh nói “con và vợ đã chia tay, con muốn có một người bạn được giúp đỡ” và nhất là sau khi được xem bộ phim về chị mẹ anh đã hoàn toàn đồng ý. Ngày 6/10/2007 anh chị đã được pháp luật chấp nhận.
 
Hạnh phúc đến muộn màng nhưng đó là động lực để chị làm tốt hơn nữa công việc. Nói chuyện với tôi chị vẫn còn trăn trở vì chỉ trong mấy năm mà số người nghiện ở Quỳ Hợp tăng lên nhanh chóng. Cả huyện có 194 người nghiện, trong đó 113 người bị nhiễm HIV, 44 người bị chết và ít nhất vẫn đang còn ô tụ điểm mại dâm, ma tuý hoạt động. Công việc của chị cũng ngày càng phức tạp hơn khi mà số gia đình có con bị nhiễm không ngừng gia tăng nhưng vẫn cố tình che dấu, không hợp tác.  Với khát khao “sống để hoà nhập cộng đồng” chị Quyên và những người bạn của mình vẫn thầm lặng từng ngày, từng giờ đem hi vọng và niềm tin yêu đến với mọi người.
___________

(*) Phạm Thị Huệ - thành phố Hải Phòng, thành viên nhóm “Hoa phượng đỏ “ và câu lạc bộ “Mẹ và vợ" chuyên giúp đỡ những người bị lây nhiễm HIV – AIDS. Từng được tạp chí Times của Mỹ bình chọn là 1 trong 20 “anh hùng châu Á” năm 2004.


Bài, ảnh: Mỹ Hà