"...Bát ngát Trường Sơn hồn liệt sỹ"
В последние дни июля, под палящим солнцем, мы отправились в Куангчи, чтобы посетить кладбище Чыонгшон. По обеим сторонам дороги простирались обширные зеленые просторы каучуковых и кокосовых лесов, сменившие собой изрезанные воронки от бомб прошлых лет.
Провинция Куангчи – земля, некогда истерзанная бомбами и пулями войны, – сегодня мирно принимает место упокоения сыновей и дочерей со всей страны. Один из друзей из Куангчи сказал: «В Куангчи 72 кладбища, где похоронено около 60 000 мучеников со всей страны, и самое большое из них – Национальное кладбище Чыонгшон».
|
Có cuộc chiến tranh nào không mất mát, hy sinh; có sự ra đi cuối cùng nào không thấm tận tâm hồn ta thương nhớ. Và với Nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn, những điều đó được nhân lên bội phần. Đây là nơi yên nghỉ vĩnh hằng của những người con thân yêu của Tổ quốc đã ngã xuống trong 16 năm khai mở, giữ vững và phát triển con đường Hồ Chí Minh huyền thoại. Nghĩa trang được khởi công xây dựng tháng 10/1975 và hoàn thành vào tháng 4/1977. Qua 3 lần tôn tạo, trùng tu, nâng cấp, Nghĩa trang Trường Sơn đã trở thành một công trình tâm linh, văn hóa, là di tích lịch sử của cuộc chiến tranh cách mạng thế kỷ XX, là nơi trở về của đạo lý, lòng kiêu hãnh và truyền thống uống nước nhớ nguồn của dân tộc.
Nghĩa trang Trường Sơn toạ lạc trên khu đồi Bến Tắt thuộc địa phận xã Vĩnh Trường, huyện Gio Linh. Gần phía cổng vào là khu khánh tiết nằm trên một ngọn đồi cao, là quần thể các công trình hội tụ những hình ảnh thân thương của dân tộc như cây đa, bến nước, sân đình. Ở vị trí trung tâm, nơi có cây bồ đề thiêng gần 30 năm tuổi vươn cành tỏa bóng là sừng sững một tượng đài 3 mặt, vút cao giữa không gian thoáng đãng. Ba mặt tượng đài vững chắc trong thế chân kiềng, tượng trưng cho tình đoàn kết của 3 nước Đông Dương chung một chiến hào chống Mỹ. Từ tượng đài nhìn ra phía trước là những dãy đồi thấp hơn, với một hồ nước rộng và một tầm nhìn hào phóng và lãng mạn. Quanh tượng đài là 6 bức phù điêu được tái hiện những quân binh chủng của bộ đội Trường Sơn trên đường ra trận, hiền hòa mà sống động, dũng mãnh mà thân thương.
Trong khuôn viên gần 40 ha là một sự tĩnh lặng với trang nghiêm của 10.263 ngôi mộ trắng xóa đến mênh mông, tít tắp giữa đại ngàn Trường Sơn. Tôi chợt nhớ đến bài thơ của nhà thơ Hoàng Cẩm Giang:
"Anh cứ ngủ yên giấc nghe anh
Khoảng trời xưa bốn mùa êm dịu nắng.
...Trường Sơn thương anh nên rừng lá đỏ
Và mây lặng im - mây trắng đến bây giờ..".
(Lời ru Trường Sơn)
Trong cái tĩnh lặng thinh không của rừng núi, trong cái màu trắng bất tận kia, những chiến công bất tử của bộ đội Trường Sơn như hòa lẫn ngọt ngào cùng dòng sông, cây đa, bến nước, sân đình, của miền quê Việt Nam nào đó gần gũi, thân quen. Sinh ra ở mọi miền đất nước nhưng các anh, các chị có chung một con đường ra trận - đường Hồ Chí Minh. Đi theo tiếng gọi Trường Sơn, những chàng trai, cô gái tuổi thanh xuân nườm nượp hành quân xuyên năm tháng. Lớp lớp xông lên, hòa chiến công để đất nước thống nhất, độc lập. Rồi lớp lớp nằm lại trên khu đồi Bến Tắt. Hơn 30 năm, các chị các anh yên nghỉ giữa đất Quảng Trị nhọc nhằn mà thủy chung, thơm thảo. Vẫn tượng đài cao vút, vẫn những hàng mộ chí trắng xóa, nhưng dường như mỗi lần đến đây, trong mỗi chúng ta như được đến với những sư đoàn, những tổng đội thanh niên xung phong, những cung đường dân công hỏa tuyến của Trường Sơn đánh Mỹ. Phải chăng huyền thoại Trường Sơn luôn thường trực trong tiềm thức mỗi người, và như gợi cho chúng ta về vinh quang và mất mát, hạnh phúc và nỗi đau của những tháng ngày lịch sử oanh liệt.
Каждый день Национальное кладбище мучеников Чыонгшон принимает сотни посетителей из провинций по всему Вьетнаму. Группы людей ходят в торжественном молчании, полные эмоций и скорби… На каждом участке захоронения есть мемориальный дом, архитектура которого отражает пейзажи страны. Кладбище мучеников Нгеана не является исключением. На протяжении более 30 лет 1032 могилы, 1032 выдающихся сына и дочери Нгеана, покоятся среди зеленых гор Чыонгшон, под шелест сосен, рядом с ароматными цветами магнолии и под трогательным красным цветом пышных цветов каждое лето. В 2006 году провинция инвестировала почти 1,2 миллиарда донгов в строительство мемориального дома для мучеников Нгеана на Национальном кладбище мучеников Чыонгшон. Проект был завершен по случаю 60-й годовщины Дня инвалидов и мучеников войны (2007). Мемориал является прекрасным памятником душам любимых сыновей и дочерей нашей родины, которые храбро сражались и пожертвовали своими жизнями на пути Хо Ши Мина в прошлом. В центре мемориала находится доска с именами мучеников. Районы с наибольшим числом сыновей и дочерей, сражавшихся и погибших на пути Чыонгшона, это Тханьчуонг (196), Долуонг (156), Дьенчау (138), Йентхань (131) и Куиньлу (127)... Большинство этих молодых людей и женщин пожертвовали своими жизнями в очень молодом возрасте, едва достигнув двадцатилетнего возраста, полные амбиций и стремлений.
В эти дни не только мы, но и многие жители Нгеана совершают паломничество на кладбище Чыонгшон, чтобы посетить могилы своих близких. Дрожащие руки зажигают благовония, слезы наворачиваются на глаза… Мне довелось побеседовать с господином Нгуен Ким Хоем из Мишона, который приехал зажечь благовония в память о своем брате, мученике Нгуен Ким Куене (родился в 1953 году, умер в 1973 году). Господин Хой рассказал, что каждый год это стало традицией: 27 июля он и несколько семей из района приезжают сюда, чтобы зажечь благовония в память о своих родственниках. Все очень рады видеть, что благодаря вниманию руководителей и ведомств провинции кладбище в Нгеане становится все просторнее и красивее.
Мы покинули кладбище, окутанное вечным ароматом благовоний и под гулкий, отдающий эхом звон поминальных колоколов. Позвольте мне в заключение процитировать стихи профессора Ву Кхиеу, выгравированные на поминальном колоколе:
«Обширный горный хребет Чыонгшон наполнен духами мучеников».
Восточное море переполнено героическим духом.
Три потрясающих раунда набора персонала
«Тысячи миль гор и рек, наполненные глубокой привязанностью».
Минь Куан
