Lộc biển đầu năm

(Баонгеан) – Ранним утром первого дня нового года в рыболовецком порту Нги Тхуй (Куа Ло) царила оживленная атмосфера. На пристани рыбаки ждали возвращения своих лодок с трюмами, полными креветок и рыбы – «первого улова года», который вселяет в них надежду на щедрый год, спокойное море и благоприятную погоду…

Первый рейс года имеет особое значение для рыбаков прибрежных районов, поэтому церемония отплытия, традиционный ритуал, часто проводимый рыбаками в Куа-Ло в священных храмах региона, является неотъемлемой частью жизни. Для семьи г-на Нгуен Динь Тханя (блок 2, район Нги Тхуй) в этом году церемония отплытия включала всех членов большой семьи. Перед алтарем Бога Моря в храме Куа-Лач все молились о благополучном и успешном первом рейсе года с богатым уловом креветок и рыбы. Это также ознаменовало первый спуск на воду семейной лодки. Поэтому все ритуалы, от возлияния благовоний до молитв, были совершены торжественно и почтительно, в соответствии с обычаями прибрежных жителей.

Рыболовецкий порт Нги Туй в новогодний день.

Господин Тхань происходит из семьи с давними морскими традициями. Семь лет назад, из-за жизненных трудностей, он решил устроиться на работу в Чехию. После почти десяти лет за границей, накопив значительный капитал, все думали, что он отдохнет и насладится временем, проведенным за рубежом. Но нет, благодаря своему трудолюбию, менее чем через два месяца после возвращения домой он обсудил со своими братьями идею объединения ресурсов для строительства рыболовного судна. Судно мощностью 90 лошадиных сил, стоимостью почти 200 миллионов донгов, должно было быть спущено на воду в 2013 году, но они решили подождать до после Нового года по лунному календарю, чтобы «выбрать благоприятную дату». Поэтому во второй половине дня второго дня Тет (Нового года по лунному календарю), пока семьи еще были погружены в праздничную атмосферу, господин Тхань и члены его семьи отправились в плавание. Утром третьего дня их первый рыболовный рейс принес четыре тонны рыбы. Вместе со своей семьей, около сотни других лодок в этом районе также отправились в плавание на 3-й и 4-й дни Тет. К утру 5-го числа рыбный рынок в районе Нги Тхуй был полон жизни. Лодки непрерывно причаливали, перевозя трюмы, полные рыбы, что предвещало богатый урожай и новый год, полный удачи.

Даже человек с почти 20-летним опытом работы в море, такой как г-н Нгуен Фи Тхуонг (Блок 2, район Нги Тхуй), не мог представить, насколько успешными окажутся первые рыболовные рейсы в этом году. В первый же день они выловили 4 тонны рыбы, а в последующие дни — примерно по 3-4 тонны каждый. При средней цене 15 миллионов донгов за тонну, после вычета всех расходов, каждый член экипажа зарабатывает от 1,5 до 2 миллионов донгов за рейс. Нас также пригласила семья г-на Нгуен Динь Тханя первыми посетить их новое судно. Стоя на палубе и показывая нам улов вчерашнего рейса, он сказал: «Если каждый день будет таким же хорошим, это будет даже лучше, чем работать за границей». На судне г-на Тханя в настоящее время работают четыре штатных сотрудника, каждый из которых зарабатывает от 2,5 до 3 миллионов донгов в месяц. Этот доход, по сравнению с работой в других регионах, может быть невысоким, но поскольку люди работают всего несколько часов в день, когда корабль причаливает, они могут воспользоваться возможностью выполнять другую работу. Что еще важнее, работа на своем собственном море, используя свою традиционную профессию, также является для жителей прибрежных районов способом сохранения суверенитета над морями и островами своей родины.

Mùa xuân, cũng là mùa thu hoạch chính do đó các cơ sở kho đông cũng tranh thủ thời điểm này để tập trung hàng cho năm 2014. Chị Trần Thị Nguyệt (ở khối 2, phường Nghi Thủy) có mặt tại bến cá này từ sáng ngày mồng 3 Tết, nói rằng: Hiện nay chỉ lo không có cá chứ hàng thì bao nhiêu cũng tiêu thụ hết. Nhìn khắp cả bến cá, chúng tôi đếm được có từ 4 đến 5 ô tô đợi mua hàng. Những chuyến ô tô liên tục vào ra, những khay hàng nặng cá được những bàn tay hối hả chuyển từ tàu xuống các khoang hàng khiến cho không khí ở cảng cá thực sự nhộn nhịp. Tính sơ sơ chỉ riêng mấy ngày đầu năm mới, hàng trăm tấn cá đã được tiêu thu hết, với tổng doanh thu hàng chục tỷ đồng. Niềm vui được mùa cá cũng lan ra cả khu chợ, đến cả những người buôn bán nhỏ. Câu chuyện về những ngày mới ra quân vì thế cũng hồ hởi hơn, không chỉ nói về bánh chưng, bánh tét, nói về những ngày gặp gỡ bà con họ hàng, mọi người đã bắt đầu hi vọng cho năm Giáp Ngọ bội thu và tính đến chuyện đổi thuyền, nâng cấp thêm mã lực để có thể đánh bắt xa bờ.

Theo chân của chị Hồ Thị Hà và người buôn hàng lẻ, chúng tôi cũng đã vào khu chợ Hải Sản ở Thị xã biển Cửa Lò. Gánh hàng của chị Hà đơn giản lắm, chỉ một mớ tôm sắt, vài cân cá cháo và hai ba mẹt cá trích, thế nhưng bao giờ cũng đắt hàng. Một phần cũng bởi người sành ăn biết rằng, dù cá này không phải loại to, quý hiếm nhưng lại đích thực là cá biển, còn tươi ngon và không có chất bảo quản. Khu vực nướng cá cũng là một đặc trưng của chợ. Những mớ cá tươi ngon, vừa được đem từ dưới biển lên, chỉ sau mười đến mười lăm phút nướng với than hoa đã tỏa ra mùi thơm ngào ngạt. Chỉ cần thêm một đĩa chanh muối, vài quả ớt xanh đã trở thành một thứ đặc sản mà không có gì sánh nổi. Một số người cũng tranh thủ mua cá thu về làm quà cho người thân ở xa. Mực khô, cá khô và tôm nõn cũng là những đặc sản được nhiều người lựa chọn. Cái hay là dù chỉ mới đầu năm mới nhưng giá cả rất ổn định, không có chuyện chặt chém, cũng không có chuyện nói thách. Hoặc cũng có thể, người vùng biển quan niệm rằng, đi chợ đầu năm là để lấy may, lấy hên. Một số người thì muốn ra chợ để gặp lại khách quen, cầu mong một sự mở hàng may mắn, suôn sẻ suốt năm.

Ghé thăm bến cá và chợ Hải Sản đầu năm, chúng tôi cũng mang theo nhiều cảm xúc. Vui với niềm vui được mùa của bà con, mừng vì thấy những chuyến ra khơi “thuận buồm xuôi gió” và càng cảm nhận được hương vị mặn mòi của biển mới thấy yêu, thấy quý biển trời quê mình. Biển đã thực sự đem quả lộc đầu xuân!

Về Diễn Ngọc – Diễn Châu, một xã phát triển mạnh về nghề biển của Diễn Châu, gặp khí thế ra quân sản xuất đầu xuân thật tấp nập khẩn trương. Mồng 6 tết, vào gia đình nào cũng thấy nhà cửa khang trang, có tiện nghi sinh hoạt đắt tiền nhưng những người đàn ông đều đã lên thuyền đi biển. Hương trầm còn phảng phất trong xóm làng nhưng ở các bến cá, tàu thuyền đã tấp nập ra khơi. Gặp ông Ngô Trí Đông, chủ cơ sở đánh bắt hải sản, vừa là Chủ tịch Hội nghề cá xã Diễn Ngọc đang chuẩn bị ra khơi, ông cho biết: "Gia đình tôi có 5 tàu thuyền, trong đó có 4 tàu xa bờ công suất từ 350 đến 500CV, năm 2013 đánh bắt tiêu thụ hơn 700 tấn hải sản, tạo việc làm cho 24 lao động. Sau Tết Giáp Ngọ, tôi đã làm một chuyến đầu năm, đánh bắt thêm 10 tấn cá ngon”. Hiệp hội Nghề cá của xã có 400 hội viên, mọi người am hiểu ngư trường luồng lạch, sử dụng tốt la bàn, máy định vị, máy dò cá, đầu tàu xốc vác vươn khơi xa đánh bắt cá ở độ sâu 30m nước trở ra. Không những góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo Tổ quốc mà còn có thu nhập bình quân từ 55 đến 70 triệu đồng người/năm. Trước và sau Tết Giáp Ngọ đã có 2/3 số hội viên đã ra khơi đánh bắt cá . Mỗi tàu thu từ 4 đến 5 tấn cá to.

Phó Chủ tịch UBND xã Diễn Ngọc, ông Nguyễn Ngọc Vận khoe: "Các cơ sở đóng tàu thuyền, đại lý xăng dầu, làm dịch vụ nghề cá, thu nhập năm qua đạt hàng trăm triệu đồng. Tiêu biểu là ông Ngô Duy Trinh, xóm Đông Lộc mở cơ sở chế biến bột cá xuất khẩu, thu hơn 400 triệu đồng/năm; Doanh nghiệp Tâm - Trí - Mạnh kinh doanh máy động lực, phương tiện vận tải, làm dịch vụ nghề cá thu hơn 50 tỷ đồng. Xã có 8 cơ sở đóng tàu thuyền, năm 2013 đóng mới và sửa chữa được 60 tàu thuyền lớn nhỏ. Nhờ chuyển đổi nghề cá, khép kín từ khâu đánh bắt đến chế biến, tiêu thụ sản phẩm nên năm 2013, toàn xã có 400 tàu thuyền đã đánh bắt tiêu thụ hơn 15.000 tấn hải sản, trong đó có 4.000 tấn xuất khẩu, 2 triệu lít nước mắm, cao nhất huyện. Thu nhập bình quân 26 triệu đồng người/năm với tổng số nhân khẩu hơn 14.500 người. Xã có 75% số hộ giàu và khá. Ngay sau tết 4 ngày đã có 250 tàu thuyền ra khơi đánh bắt hải sản, phấn đấu trong 2 tháng trước và sau Tết, toàn xã đánh bắt hơn 3.000 tấn hải sản, trong đó có 400 tấn đánh bắt trong các ngày từ mồng 4 đến mồng 8 Tết.

Không chỉ Diễn Ngọc mà cả 9 xã ven biển của huyện Diễn Châu đều đã làm lễ xuất bến đầu xuân. Trong suốt chiều dài 29 km bờ biển nối từ Diễn Trung đến xã Diễn Hùng, hàng trăm tàu thuyền ra khơi vào lộng. Trên bến, dưới Hàng cá, hàng thịt bò ở Chợ Rộc-Trung Thành-Yên Thành sức tiêu thụ kém. ( ảnh: Văn Trường). nhộn nhịp làm dịch vụ. Người thì đan lưới dệt xăm, mang hàng đi tiêu thụ, người xay đá, lấy dầu. Ông Thạch Đình Nghĩa, Chủ tịch Hội nghề cá Diễn Bích cho biết: "Vui xuân ăn tết xong, từ mồng 2 đến mồng 6 Tết, hàng trăm ngư dân Diễn Bích ra khơi, phấn đấu thuyền đầy lưới nặng. Năm ngoái toàn xã có 194 tàu thuyền đã đánh bắt được 9.000 tấn hải sản; năm 2014 toàn xã phấn đấu đánh bắt 10.000 tấn, trong đó có 2500 tấn xuất khẩu!".

Dự kiến trong đợt ra quân sản xuất đầu xuân năm 2014, ngư dân các xã ven biển Diễn Châu đánh bắt 8.000 tấn hải sản, nuôi thả 100 ha tôm, tu sửa 150 ha ruộng muối, trồng 15 vạn cây phi lau, bạch đàn chắn sóng. Được biết, năm 2013, toàn huyện có 1.366 tàu thuyền, trong đó có 120 tàu xa bờ, mặc dù thời tiết không thuận nhưng đã đánh bắt, nuôi trồng, tiêu thụ hơn 32.000 tấn hải sản, trong đó có 5.000 tấn hải sản xuất khẩu, sản xuất chế biến 7,6 triệu lít nước mắm mang thương hiệu Vạn Phần, giá trị sản xuất nghề biển đạt hơn 540 tỷ đồng.

Bài, ảnh: Hà - Ly