Sử dụng đúng cán bộ - "Tài nhỏ hoá thành tài to"

Sử dụng cán bộ (SDCB) hiểu theo nghĩa rộng là những định hướng, quan điểm của Đảng để xây dựng, thiết kế. sắp xếp, bố trí, sử dụng hợp lý đội ngũ cán bộ (ĐNCB), ổn định tổ chức bộ máy, phát huy năng lực sở trường của mỗi cán bộ, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ chính trị. Bám sát những quan điểm cơ bản của Chủ nghĩa Mác - Lê nin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn coi trọng việc bố trí, sử dụng đúng ĐNCB.

Khảo nghiệm giống lúa mới.

Bởi vậy ĐNCB luôn nêu cao bản lĩnh, ý thức trách nhiệm, năng lực trí tuệ - sáng tạo, góp phần đẩy nhanh tiến trình CNH, HĐH đất nước. Nhiều cán bộ đã phát huy tốt năng lực, sở trường của mình theo từng chức trách, nhiệm vụ được giao, do đó đã góp phần thúc đẩy ổn định tổ chức bộ máy, vận hành thông suốt có hiệu quả. Tuy nhiên, việc SDCB của các tổ chức đảng đang bộc lộ những hạn chế, yếu kém nhất định; chưa xây dựng được cơ chế, chính sách có tính toàn diện, lâu dài để sử dụng ĐNCB. Tình trạng bố trí SDCB không "vì việc mà đặt người", không căn cứ vào năng lực sở trường vẫn còn diễn ra ở không ít tổ chức đảng. Tư tưởng phong kiến bố trí tuần tự theo kiểu "sống lâu lên lão làng" vẫn chưa được khắc phục. Tư tưởng dòng họ, thân quen, cục bộ địa phương tuy mức độ biểu hiện đậm nhạt khác nhau ở các địa phương, đơn vị nhưng nhìn chung đang diễn ra rất nặng. Điều này đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác tổ chức cán bộ của Đảng, ảnh hưởng đến tâm tư, tình cảm, trách nhiệm công việc của cán bộ.

Để sử dụng đúng ĐNCB, nhằm phát huy phẩm chất tài năng của cán bộ, cần thực hiện tốt mấy vấn đề sau:

- Nâng cao nhận thức trách nhiệm của các cấp ủy Đảng trong bố trí, SDCB. Đảng thống nhất lãnh đạo, quản lý công tác cán bộ (CTCB) là một nguyên tắc xuyên suốt chi phối các mặt của CTCB. Do đó đặt ra cho các cấp ủy Đảng không chỉ dừng lại ở nhận thức mà phải nhanh chóng thể chế hóa những quan điểm, chủ trương của Đảng thành những quy định, biện pháp phù hợp với thực tiễn của địa phương mình, ngành mình. Tập thể quyết định đi đôi với phát huy trách nhiệm của người đứng đầu tổ chức trong hệ thống chính trị, cơ quan, đơn vị công tác của cán bộ. Hai vấn đề này liên quan chặt chẽ với nhau, dù tôn trọng ý kiến trách nhiệm giới thiệu của người đứng đầu nhưng tập thể cấp ủy phải thảo luận, cân nhắc để quyết định chính xác, loại trừ có thể nảy sinh yếu tố chủ quan, áp đặt ý kiến cá nhân của người đứng đầu. Càng mở rộng dân chủ thì càng có cơ sở để lựa chọn đúng người hiền tài.

- Đấu tranh loại bỏ chủ nghĩa cá nhân trong CTCB, chủ nghĩa cá nhân là căn nguyên đẻ ra hàng trăm thứ bệnh, làm sai lệch khâu đánh giá và SDCB. Khi chủ nghĩa cá nhân len lỏi trong CTCB thì hệ quả "yêu nên tốt, ghét nên xấu", ai hợp với mình thì dù người xấu cũng cho là tốt, việc giở cũng cho là hay..." (1) là khó tránh khỏi. Vì vậy Nghị quyết Trung ương 9 khóa IX đã cảnh báo "loại trừ mọi biểu hiện chuyên quyền, độc đoán, mất dân chủ, thiếu minh bạch và trục lợi trong công tác cán bộ".

- Nắm vững tiêu chuẩn cán bộ và cụ thể hóa tiêu chuẩn phù hợp với thực tiễn của địa phương, đơn vị. Tiêu chuẩn cán bộ là những tiêu thức cơ bản phản ánh nét đặc trưng bản chất của người cán bộ, làm căn cứ để tiến hành các khâu của CTCB. Không nắm vững tiêu chuẩn sẽ dẫn tới chệch hướng trong CTCB. Nghị quyết Trung ương 3 khóa VIII về chiến lược cán bộ, Nghị quyết Đại hội X của Đảng đã xác định tiêu chuẩn chung cho các loại cán bộ. Trên cơ sở tiêu chuẩn chung đó các cấp ủy đảng cần cụ thể hóa tiêu chuẩn phù hợp với từng chức danh, làm căn cứ để tiến hành tốt các khâu của CTCB, vừa đảm bảo khách quan, công bằng, loại bỏ ganh tỵ trong CTCB.

- Căn cứ vào năng lực, sở trường và kết quả hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ. Mỗi cán bộ đều có thế mạnh, năng lực sở trường của mình. Một cán bộ dù tài giỏi đến mấy cũng khó có thể hiểu biết, thành thạo ở nhiều lĩnh vực. Sự chuyên sâu về nhiệm vụ chuyên môn là nhân tố giúp cán bộ hoàn thành tốt nhiệm vụ. Cần khắc phục kiểu sử dụng cán bộ "thợ rèn thì bảo đi đóng tủ, thợ mộc thì bảo đi rèn dao". Bác Hồ yêu cầu "Tài to ta dùng làm việc to, tài nhỏ ta cắt làm việc nhỏ, ai có năng lực về việc gì, ta đặt ngay vào việc ấy"(2). Coi trọng việc đề bạt, bổ nhiệm cán bộ đúng lúc, đúng tầm, khi cán bộ đang đi lên, có độ chín về phẩm chất và tài năng. Đề bạt, bổ nhiệm cán bộ sớm hoặc muộn quá đều không tốt. Khi cất nhắc, đề bạt mà xét thấy cán bộ không có khả năng đảm đương công việc "cần phải bàn kỹ với cán bộ. Nếu họ gánh không nổi, chớ miễn cưỡng trao việc đó cho họ. Khi đã trao cho họ phải hoàn toàn tin họ"(3). Khi bố trí SDCB ngoài việc căn cứ vào tiêu chuẩn, còn phải căn cứ vào kết quả hoàn thành nhiệm vụ làm thước đo. Mọi phẩm giá, bằng cấp phải được kiểm nghiệm thông qua hoạt động thực tiễn. Thường xuyên theo dõi, giáo dục quản lý, kiểm tra uốn nắn những khuyết điểm, sai lệch ở cán bộ. làm tốt khâu này, một mặt sẽ nắm được chất lượng ĐNCB, mặt khác cũng nắm được xu hướng, triển vọng, phát triển của từng cán bộ. Tăng cường kiểm tra để khích lệ mặt tốt, ưu điểm, uốn nắn những lệch lạc ở ĐNCB. Theo Bác sau khi đã cất nhắc phải giúp đỡ họ, khuyên gắng họ, vun trồng lòng tự tin, tự trọng của họ. Nhưng "thương yêu không phải là vỗ về, nuông chiều, thả mặc" mà " phải luôn luôn dùng lòng thân ái mà giúp đỡ, lãnh đạo cán bộ. Giúp họ sửa chữa những chỗ sai lầm. Khen ngợi họ lúc họ làm được việc và phải luôn luôn kiểm soát cán bộ"(4). Khi bố trí, SĐCB luôn coi trọng "đức là gốc, tài là quan trọng"; đức định hướng làm thăng hoa tài năng của cán bộ phát triển đúng hướng. Các tổ chức đảng cần "bồi dưỡng nhân tài theo định hướng quy hoạch"(5), nhằm khuyến khích người hiền tài cống hiến có hiệu quả cho đất nước, quê hương. Bác Hồ chỉ rõ: khéo dùng thì nhân tài càng ngày càng phát triển càng thêm nhiều. Nên chăng định kỳ cần có cơ chế đánh giá, thẩm định kết quả thực hiện nhiệm vụ của cán bộ trong thời gian giữ chức vụ đó, một mặt "hiểu biết cán bộ" khuyến khích mặt tốt, mặt khác cũng cảnh báo chỉ ra những hạn chế, khuyết điểm để cán bộ khắc phục sửa chữa. Tạo lập cơ chế thưởng phạt nghiêm minh, khách quan, công bằng để khuyến khích cán bộ phấn đấu, rèn luyện trưởng thành.

- Coi trọng việc theo dõi, giám sát của quần chúng làm căn cứ để bổ trí, sử dụng cán bộ. Theo Bác, quần chúng "họ chẳng những trông thấy những người tốt, việc tốt, mà họ cũng trông thấy những người xấu, việc xấu trong Đảng"(6). Rõ ràng sức mạnh của dư luận, công luận và thông qua phong trào cách mạng của quần chúng là một kênh thông tin quan trọng giúp cấp ủy có thêm cơ sở để đưa ra quyết định chính xác. Do đó "khi cất nhắc một cán bộ, mà phải xét rõ người đó có gần gũi quần chúng, có được quần chúng tin cậy và mến phục không"(7). Phương sách, nghệ thuật dùng người của Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Lãnh đạo khéo, tài nhỏ có thể hóa ra tài to. Lãnh đạo không khéo, tài to cũng hóa ra tài nhỏ" vẫn còn nguyên giá trị với chúng ta hiện nay!


TS. Nguyễn Thế Tư - (Học viện Chính trị khu vực III)