Vì sao máy bay Ukraine lại rơi vào lửa đạn ở Libya

Trong các trận chiến chống lại lực lượng nổi loạn của tướng Khalif Haftar, quân đội phe chính phủ đồng thuận quốc gia Faiz Saraj đã phá hủy hai máy bay vận tải Ukraina. Tại sao chúng lại ở trên bầu trời Libya và loại hàng hóa nào có trên khoang hàng?
Ảnh: Sputnik

"Vũ khí được phát hiện ở Garyan cho thấy cuộc xung đột đang được các chính phủ nước ngoài thúc đẩy. Người Libya đang chiến tranh vì lợi ích của các quốc gia khác", Đại diện đặc biệt của Tổng thư ký LHQ tại Libya Hasan Salame cho biết.

Phát biểu này được đưa ra trên nền tảng của một tin tức bất ngờ. Các nhà báo Libya cho biết vào cuối tuần trước, trong cuộc không kích của PNS vào sân bay Al Jufra, do lực lượng Haftar kiểm soát, hai máy bay vận tải Il-76TD của Ukraina đã bị tấn công. Một trong những phi công đã chết. Các phương tiện truyền thông Ukraina đã tìm ra danh tính: Vladimir Bukhalsky từ Melitopol, cựu phó chỉ huy của lữ đoàn không quân vận tải số 25, hiện làm việc theo hợp đồng.

Trong một thời gian dài, ông ta phục vụ tại các điểm nóng ở Trung Đông. Năm 2012 ông tham gia sơ tán người Ukraina ra khỏi cuộc nội chiến ở Libya. Ông đã nghỉ hưu vài năm trước, nhưng vẫn tiếp tục bay,  được coi là một trong những phi công quân sự giàu kinh nghiệm nhất.

Các máy bay bị phá hủy trong cuộc không kích thuộc về hãng hàng không vận tải Europe Air của Ukraina, nhưng đã được đăng ký dưới tên một người gốc Ấn Độ - Jaidip Mir Vendani và được các Tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất thuê lại.

Trang web của Europe Air cho biết công ty đang tham gia dịch vụ vận tải hàng không. Còn với những chiếc máy bay IL-76TD, trên bản đồ Internet đánh dấu sân bay căn cứ của chúng. Một ở Krivoy Rog, sân kia ở thành phố đông dân thứ ba của UAE - Sharjah. Hầu như tất cả các chuyến bay, các máy bay đều xuất phát từ đó. 

Tuyến đường bay liên tục thay đổi: Sudan, Algeria, Afghanistan, Pakistan, Cameroon. Libya không nằm trong kế hoạch này. Tuy nhiên, theo trang web strana.ua của Ukraina, IL-76TD vẫn bay đến đó - chở theo vũ khí nhập lậu từ UAE cung cấp cho quân nổi dậy của tướng Haftar.

Nơi khởi hành cuối cùng là thủ đô của UAE - Abu Dhabi, điểm đến là sân bay Libya - Labrak. Tuy nhiên, khi đã ở trên bầu trời, cả hai máy bay thay đổi lộ trình và hướng đến Al-Dzhufra. Theo các nhà báo Libya, các phi công được hướng dẫn vận chuyển số "hàng hóa còn lại" đến căn cứ không quân do Haftar kiểm soát.

Các phương tiện truyền thông đã chú ý đến việc vào ngày xảy ra vụ tấn công, Cơ quan quản lý Hàng không Nhà nước Ukraina đã thu hồi giấy chứng nhận của nhà khai thác số UK046 từ Europe Air. Tuy nhiên, các máy bay khác của Europe Air vẫn tiếp tục bay đến Trung Đông. Chính thức Kiev chưa đưa ra bình luận nào về tình hình.

Bất chấp sự cộng hưởng mạnh mẽ gây ra do sự phá hủy máy bay Ukraina ở Libya, các chuyên gia được Sputnik phỏng vấn không chờ đợi hậu quả nghiêm trọng đối với Kiev vì sự cố này. Rốt cuộc, vũ khí được cung cấp do một công ty tư nhân.

"Các nhà chức trách Ukraina có thể biết về việc buôn lậu, nhưng đã nhắm mắt làm ngơ. Người ta trả tiền rất nhanh chóng và kịp thời cho việc giao vũ khí, trong khi các công ty vận tải chính thức không chịu bất kỳ trách nhiệm nào đối với hàng hóa. Logic ở đây là "Tôi là một tài xế taxi và tôi không chịu trách nhiệm về những gì hành khách đang mang trong vali", Vadim Kozyulin, giáo sư tại Học viện Khoa học Quân sự  Trung tâm PIR, giải thích với Sputnik.