Vua Lê Thái Tông giữ nghiêm pháp luật

Lê Tiên Long (vnexpress.net)

Nhà vua trẻ được ca ngợi là người sáng suốt, đất nước dưới thời của ông thịnh trị nhất đời Hậu Lê.

Sau khi Lê Thái Tổ qua đời (1433), thái tử Lê Nguyên Long lên kế vị, lấy tên Lê Thái Tông. Lên ngôi lúc đó mới 11 tuổi nhưng với tư chất thông minh, ông không cần Thái hậu nhiếp chính mà tự mình quyết định công việc triều đình. Rất nhiều câu chuyện được ghi trong sử sách, thể hiện thái độ giữ nghiêm pháp luật của vị vua trẻ.

Đại Việt sử ký toàn thư viết, năm Thiệu Bình thứ nhất (1434), triều đình xử chém tên ăn trộm Trình Đường. Viên quan Chính sự viện kiêm tham nghị Nguyễn Hân tâu rằng: "Tên Đường trộm cắp giữa ban ngày, nhưng theo luật không đáng xử tử, không nên giết", tuy nhiên nhà vua không nghe.

Nhiều đầu bếp của các nhà quyền quý hay lấy cớ là người trong cung để ức hiếp người bán, mua rẻ hàng hóa ở chợ làm dân chúng rất sợ. Có tên đầu bếp ở thái miếu Nguyễn Chú bị buộc tội ức hiếp mua rẻ hàng hóa. Vua Thái Tông liền sai trị tội Chú, đánh 80 trượng, thích chữ vào gáy, chuyển xuống làm lính nuôi voi và còn cho rao ba ngày để mọi người biết.

Triều đình có lệnh cấm quan lại và dân chúng không được mua bán vụng trộm hàng hóa nước ngoài. Bấy giờ, có thuyền buôn Trảo Oa (Java, tức Indonesia ngày nay) đến trấn Vân Đồn, hai viên Tổng quản là Nguyễn Tông Từ và Lê Dao quản việc xét ghi số hàng hóa trong thuyền, đã thông đồng báo sai số lượng hàng hóa. Họ vụng trộm bán đi thu hơn 900 quan tiền, mỗi người chiếm hơn 100 quan. Việc bị phát giác, cả hai đều bị hạ ba cấp bậc, bãi chức.

Một câu chuyện khác thể hiện tính công bằng của Lê Thái Tông là việc Phan Thiên Tước dâng sớ hặc tội Tiền quân tổng quản Lê Thự về các việc: đang có quốc tang vua Lê Thái Tổ mà lấy vợ, làm nhà cao cửa rộng, sai người nhà xuất cảnh mua bán vụng trộm với nước ngoài.

Vua Lê Thái Tông giữ nghiêm pháp luật ảnh 1

Thời vua Lê Thái Tông trị vì đất nước thịnh trị. Ảnh minh họa: Lịch Sử Việt Nam Bằng Tranh.

Vua hỏi: "Các đại thần đều không có chuyện đó hay sao? Sao khanh chỉ tâu có một mình Thụ?". Thiên Tước trả lời: "Đô đốc Tư khấu, Tư mã đều là bậc cố mệnh đại thần, phải giữ mình ngay thẳng để còn dẫn dắt trăm quan, làm việc đều phải theo lễ, Bọn thần không thể không nói được. Vả lại, thần thấy Thụ có mấy việc nên nói gồm một thể".

Hay tin nhiều đại thần lợi dụng quân lính để làm nhà cao cửa rộng cho mình, vua sai Phan Thiên Tước đi tìm hiểu. Thiên Tước mới dâng sớ kể ra hơn 20 cái tên.

Vua không hỏi ai, chỉ sai khám xét một mình Lê Thụ. Các vị Đô đốc Lê Vấn, Tư mã Lê Ngân nghĩ Lê Thụ là bậc công thần nên cố xin giúp. Vua sau đó tha các tội khác cho Thụ, chỉ tịch thu 15 lạng vàng, 100 lạng bạc do mua bán vụng trộm với nước ngoài mà có. Theo lệnh vua, người thiếp mới cưới của Thụ là Trình Thị phải rút khỏi hộ tịch của Thụ, cho chuộc lại làm người ngoài.

Dù giữ pháp luật nghiêm minh, vua Lê Thái Tông cũng có quyết định thể hiện lòng nhân ái. Năm 1436 có bảy tên trộm tái phạm, chiếu luật đáng xử chém. Đại tư đồ là Lê Sát thấy giết người nhiều quá nên trong lòng ngần ngại.

Vua đem việc ấy hỏi Thừa chỉ Nguyễn Trãi và được trả lời: "Một lúc giết bảy người, e không phải là hành vi của bậc đại đức. Người làm vua, phải để lòng nơi nhân nghĩa, coi nhân nghĩa là chỗ đứng của mình. Tuy có lúc ra oai giận dữ, nhưng không thể như thế mãi được, xin bệ hạ lưu ý những lời của thần".

Dù các đại thần Lê Sát, Lê Ngân bài bác Nguyễn Trãi, nhưng vua Thái Tông cũng quyết định chỉ xử chém 2 tên, còn lại xử đi đày.

Đại Việt sử ký toàn thư nhận xét vua Lê Thái Tông là người "thiên tư sáng suốt, nối vận thái bình; xử tù, xét án phần nhiều tha thứ khoan hồng". Tiếc rằng trong chuyến tuần thú phương Đông tháng 8 năm 1442, nhà vua bất ngờ qua đời tại Lệ Chi viên khi mới 20 tuổi, gây lên vụ án oan khiến gia đình công thần Nguyễn Trãi bị tru di tam tộc. Dù vậy, thời kỳ trị vì của ông được đánh giá là thời thịnh trị nhất của đời Hậu Lê, được nhân dân ca ngợi qua câu thơ: "Thời vua Thái Tổ, Thái Tông, thóc lúa đầy đồng, trâu chẳng buồn ăn".

Tin mới

Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

(Baonghean.vn) - Vòng 17 V.League 2022, Sông Lam Nghệ An sẽ được đá trên sân nhà để tiếp đón Viettel. Nhiều khả năng trận đấu sẽ diễn ra trong điều kiện mưa lớn. Vì vậy ban huấn luyện câu lạc bộ xứ Nghệ đã xây dựng các phương án giúp cầu thủ có thể thích ứng tốt khi phải đối mặt với thời tiết xấu.
Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện Quỳnh Lưu giúp người dân di dời rời khỏi vùng nguy hiểm. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An triển khai lực lượng khắc phục hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Chiều ngày 29/9, dưới sự chủ trì của Đại tá Đinh Bạt Văn - Phó Chỉ huy trưởng - Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị triển khai công tác phòng, chống, khắc phục hoàn lưu bão số 4 theo hình thức trực tuyến với 21 điểm cầu trong toàn lực lượng vũ trang tỉnh.
Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

(Baonghean.vn) - Sở Giao thông vận tải Nghệ An đã huy động máy móc đến điểm sạt lở trên đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai) để giải toả khối lượng lớn đất đá nằm chắn ngang đường, giúp các phương tiện giao thông có thể đi lại trong thời gian sớm nhất.
Văn Trường

Yên Thành: 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa lớn liên tục, hiện nay địa bàn huyện Yên Thành có 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp (mực nước lòng hồ đã vượt qua tràn). Huyện Yên Thành đang có phương án sẵn sàng di dời các hộ dân phía dưới vùng hạ du đến nơi an toàn.
Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Từ đêm qua, hoàn lưu bão Noru đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An gây ra tình trạng ngập cục bộ đối với nhiều địa phương. Nắm được tình hình, các cơ sở Đoàn tại các địa phương đã huy động hàng nghìn đoàn viên, thanh niên trắng đêm cùng người dân khắc phục hậu quả.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

(Baonghean.vn) - Các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ; UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 9; Mưa lớn sau bão số 4 gây ngập nặng ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh... là những nội dung chính trong ngày 29/9.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục do đợt mưa lớn ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, thị xã Hoàng Mai.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Thanh Chương.
Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

(Baonghean.vn) - Do trên địa bàn Quỳnh Lưu tiếp tục có mưa, nước từ các xã phía Tây tiếp tục đổ về xuôi, khiến cho các khu vực phía Đông đường QL1A có nguy cơ bị ngập sâu. Vì thế, sáng nay, Huyện uỷ, UBND huyện Quỳnh Lưu tiếp tục chỉ đạo các địa phương bị ngập sâu nhanh chóng đến tận nơi, kêu gọi, sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị nguy hiểm.
Phun độc, khử trùng khu vực ngập lụt. Ảnh Thành Chung

Chủ động phòng chống các loại dịch bệnh do mưa lũ gây ra

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có mưa lớn gây chia cắt, ngập lụt. Tại những vùng bị ngập lụt, nguy cơ dịch bệnh phát triển đe doạ sức khoẻ người dân là rất lớn. Ngành y tế Nghệ An đang chỉ đạo các đơn vị y tế tích cực triển khai các biện pháp phòng chống.
Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

(Baonghean.vn) - Chuỗi trận không thắng của đội bóng xứ Nghệ đã kéo dài lên con số 4 sau trận hòa với câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, và con số này còn có nguy cơ tăng lên khi ở vòng đấu này Sông Lam Nghệ An phải tiếp đón câu lạc bộ Viettel trên sân nhà. Chính câu lạc bộ Viettel là người đã mở màn cho chuỗi trận đáng quên này của đoàn quân huấn luyện viên Huy Hoàng khi giành chiến thắng 2-0 ở lượt đi V.League 2022.
Chủ tịch UBND tỉnh: Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng

Chủ tịch UBND tỉnh: Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng

(Baonghean.vn) - Tại phiên họp tháng 9, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu các ngành, địa phương thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoạt động thương mại, dịch vụ và đầu tư phát triển.