Ai hay mít ngọt, mui bùi…

(Baonghean) - Quê tôi vùng trung du, đồi núi lô nhô như bát úp, đất đai cằn cỗi nhưng lại phù hợp với nhiều loại cây đặc sản. Từ xưa những món đặc sản quê đã nổi tiếng khắp vùng và đi vào ca dao như: “Nhút Thanh Chương, tương Nam Đàn”, “Thanh Chương ngon cá sông Giăng/ Ngon khoai La Mạc, ngon măng chợ Chùa”, “Ai hay mít ngọt, mui bùi/ Có về Cát Ngạn với tui cùng về”.

Quả trám đen và món thịt nhồi trám

Mấy hôm rồi về quê, nhìn những cây trám xanh tươi tỏa bóng, quả sai lúc lỉu, chợt thấy thèm da diết vị bùi thơm  của món trám om chấm chẻo trong những ngày mưa.…

Chẳng biết cây trám xuất hiện trên đồi đất quê tôi tự bao giờ, chỉ biết trám om, trám muối đã là những món ăn rất quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình. Nhiều vùng ở Thanh Chương vẫn quen gọi quả trám đen bằng cái tên dân giã khác là quả “mui”. Trám quê tôi có nhiều ở vùng hữu ngạn sông Lam như Cát Ngạn, Thanh Nho, Thanh Hòa. Trám là loài cây thân gỗ, có cây cao đến 30 - 40 m, toả bóng xanh một góc vườn. Nhưng không phải cây trám nào cũng cho quả ngon. Có cây cho quả chát, mỏng vỏ; có cây, quả lại bị sần… Tháng 9, tháng 10 là mùa trám chín. Những trái trám ngon là những trái tím đen, căng tròn, dày cùi, bên ngoài phủ một lớp màng phấn trắng.

Có nhiều cách chế biến món ăn từ quả trám như: om tươi, phơi khô, muối mặn. Dù chế biến bằng cách nào thì trám vẫn ngon do có hương vị đặc trưng và vị bùi thơm khó tả. Món ngon, dễ làm, lâu ngán nhất có lẽ vẫn là món trám om. Trám mua về, ngâm nước cho bớt mủ. Nồi nước đun hâm hẩm nóng, khoảng 70-80 độ thì cho trám vào. Bắc xuống, chờ khoảng vài chục phút, sờ thử thấy mềm tức là trám đã chín. Vớt ra, để ráo, thế là xong món trám om. Đơn giản thế nhưng nếu ai không biết, cho trám vào nước sôi già lửa thì dám chắc là  sẽ hỏng luôn cả mẻ, vì quả trám sẽ bị sượng, không ăn được.

Nhiều nơi vẫn ăn trám om chấm với muối vừng nhưng quê tôi lại thích chấm chẻo. Chẻo là thứ nước chấm được làm từ lạc rang đâm nhỏ, thêm tỏi, ớt, ít mật mía pha với nước tương sao cho vừa thơm, cay, mặn, ngọt là được. Trời mưa, đi làm về có món trám om chấm chẻo thôi là “bay” đứt cả nồi cơm mà vẫn chưa đã thèm.

Thuở nhỏ, quả trám sau khi ăn xong, chị em tôi thường lấy dao chặt đôi hạt, khều ruột rồi đóng phần hạt cứng xuống nền đất. Chị tôi còn vẽ vời đóng thành chữ như “Kỷ niệm”, “Nhớ mãi”,… rồi hình hoa, hình sao, o­ng bướm dăng kín cả thềm nhà.

Nhiều bữa, trám om nhiều ăn không hết thì chị tôi tách hột lấy cùi, đem xào với mỡ lợn, hành tăm, rắc thêm tí ớt bột. Ăn cũng “chết” cơm không kém.

Mùa trám chín, giá rẻ, dân quê tôi mua trám về muối, hoặc om rồi tách cùi phơi khô để dành ăn dần.  Cuộc sống khá giả hơn, người ta có thể chế biến nhiều món ngon, giàu dinh dưỡng như thịt ba chỉ kho trám, cá om trám… nhưng món trám om chấm chẻo giản dị, dễ làm vẫn rất thông dụng bởi nó giữ được hương vị nguyên sơ của quả trám đen.

Còn gần một tháng nữa mới đến mùa trám chín, nhưng dường như hương trám đã  ngập tràn trong lòng những người xa quê…

Phan Thị Hà Long

tin mới

Học sinh thành phố Vinh hào hứng trải nghiệm làm giấy dó

Học sinh thành phố Vinh hào hứng trải nghiệm làm giấy dó

(Baonghean.vn)- Ngày 6/12, tại Bảo tàng Nghệ An học sinh tiểu học trên địa bàn thành phố Vinh được tham gia trải nghiệm làm giấy dó cùng với nghệ nhân. Đây là chương trình đã diễn ra nhiều tuần tại Bảo tàng Nghệ An với ý nghĩa giúp học sinh hiểu hơn về những sản phẩm làng nghề truyền thống.

Thu, chi trong nhà trường: Hiểu đúng để làm đúng!

Thu, chi trong nhà trường: Hiểu đúng để làm đúng

(Baonghean.vn) - Các khoản thu - chi, xã hội hóa giáo dục ở các trường là vấn đề được đề cập thường xuyên. Việc thu - chi cần phải được công khai, minh bạch, đảm bảo thu đúng, chi đủ để phát huy được hiệu quả của các nguồn thu trên tinh thần nhà trường và phụ huynh cùng chăm lo cho giáo dục.

Nghĩa tình đồng đội của các cựu chiến binh Nghệ An

Nghĩa tình đồng đội của các cựu chiến binh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Thời gian qua, các tổ chức Hội Cựu chiến binh ở tỉnh Nghệ An đã có nhiều hoạt động ý nghĩa thiết thực, hiệu quả trong việc giúp đỡ hội viên có chỗ ở mới kiên cố; hỗ trợ hội viên sản xuất kinh doanh, xoá đói giảm nghèo, xây dựng cuộc sống ấm no hạnh phúc.

Hàng chục nghìn người cao tuổi khắp cả nước được thăm khám sức khỏe miễn phí

Hàng chục nghìn người cao tuổi khắp cả nước được thăm khám sức khỏe miễn phí

(Baonghean.vn) -Kéo dài từ tháng 9 đến tháng 12/2023, chuỗi sự kiện “Ăn ngon ngủ ngon, ngày tròn đêm vẹn”, do nhãn hàng sữa bột Vinamilk Sure Prevent Gold kết hợp cùng Hội Người cao tuổi tổ chức, dự kiến thăm khám sức khỏe miễn phí cho hàng chục nghìn người cao tuổi tại 10 tỉnh, thành trên cả nước.

Lần đầu tiên hàng nghìn cư dân, du khách check in khu rừng pha lê, đón Noel sớm ở Nghệ An

Lần đầu tiên hàng nghìn cư dân, du khách check in khu rừng pha lê, đón Noel sớm ở Nghệ An

(Baonghean.vn) -Khu rừng pha lê bên Công viên Hồ thiên nga rộng 10 ha tại Eco Central Park trở thành điểm đến check in, đón Noel sớm của hàng nghìn người. Trong ánh đèn chiếu rọi, khu rừng pha lê rực sáng, lung linh, liên lục thay đổi với 16 sắc màu khiến cả người lớn lẫn trẻ em thích thú.

 Nghị lực của người mẹ mù

Người mẹ khiếm thị tìm 'ánh sáng' từ nội lực

(Baonghean.vn) - Một vụ tai nạn năm 29 tuổi đã cướp đi đôi mắt của Phạm Thị Thu Nga (phường Đội Cung, TP. Vinh). Vượt lên những mất mát, thiệt thòi, chị Nga đã tìm thấy “ánh sáng” từ sự chăm chỉ, ham học hỏi và thái độ sống tích cực của mình.

NSƯT Quế Thương: Đi đến tận cùng những đam mê

NSƯT Quế Thương: Đi đến tận cùng đam mê

(Baonghean.vn) - Quế Thương là nữ nghệ sĩ giữ được phong độ trong nhiều năm lại đây bởi chất giọng ngọt ngào thiên bẩm cùng kỹ thuật cao trong giọng hát. Cô cũng là nghệ sĩ hiếm hoi có thể vừa hát tốt những ca khúc thính phòng, vừa ngọt ngào những khúc dân ca.

Ấm áp những ngôi nhà nghĩa tình

Ấm áp những ngôi nhà nghĩa tình

(Baonghean.vn) - Triển khai chương trình vận động, hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn về nhà ở trên địa bàn, huyện Nghĩa Đàn đã huy động sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, cùng những cách làm phù hợp, giúp rất nhiều người được ở trong ngôi nhà mới ấm áp nghĩa tình.

Thắp sáng niềm tin cho người khuyết tật

Thắp sáng niềm tin cho người khuyết tật

(Baonghean.vn) - Nhân ngày Quốc tế Người khuyết tật (3/12), Báo Nghệ An có cuộc trao đổi với cô Bùi Thị Lài - người có hơn 30 năm gắn bó với học sinh khuyết tật tại Trung tâm Giáo dục - Dạy nghề người khuyết tật tỉnh Nghệ An.

Độc đáo chợ phiên Nga My

Độc đáo chợ phiên Nga My

(Baonghean.vn) -Chợ phiên Nga My  (Tương Dương) là một điểm đến hấp dẫn đối với đông đảo du khách trong và ngoài vùng. Bởi đây không chỉ là nơi mua bán, trao đổi hàng hóa mà còn là nơi gặp gỡ, giao lưu văn hóa của đồng bào.