Cảnh giác với những thông tin gây "bão" mạng

"Sốc: Ngô, khoai luộc bằng hóa chất thông cống như thế nào?”, “Choáng váng vì nhiễm HIV từ... rạp phim”, “Tuyệt chiêu chữa khỏi hoàn toàn bệnh ung thứ”… là những tin bài đã gây sốc trong thời gian qua. Nhưng còn sốc hơn khi biết những thông tin kiểu đó hoàn toàn... không chính xác, và ngày càng có nguy cơ phổ biến hơn.

Dễ dàng tạo thông tin "láo" gây "bão" dư luận

Trong bối cảnh mạng xã hội Facebook ngày càng phát triển, nhiều người coi đây là nguồn cấp thông tin chủ yếu, với các đường link được chia sẻ lại. Trong đó, thông tin có vẻ rất... đáng tin, vì liên kết dẫn tới các trang thông tin "giống như báo".
Từ đây, nhiều thông tin bịa đặt, sai lệch, không được kiểm chứng thi nhau xuất hiện, như vụ luộc ngô, khoai bằng chất thông cống, đi xem phim bị gắn kim tiêm nhiễm HIV vào ghế, ăn vải bị viêm não Nhật Bản…
Mang “dáng vẻ” như một tờ báo điện tử, trong đó, nội dung lại có tính cảnh báo cộng đồng nên những trang thông tin như tin….net, khoe….com, tinhot….net…  dễ dàng được tin tưởng và chia sẻ lan rộng, khiến không ít doanh nghiệp, người bán hàng rơi vào cảnh khốn đốn vì bị thông tin “láo”… tố cáo.
Một kiểu
Một kiểu "spam" thông tin qua Facebook để lôi kéo mọi người vào trang thông tin điện tử "giống như báo"
Anh Ngô Thắng – kỹ sư tin học – cho hay: “Việc tạo ra một ‘tờ báo’ như thế hiện nay rất đơn giản. Với chi phí chỉ khoảng 1 triệu đồng/năm cho việc mua tên miền quốc tế và thuê hosting, cộng với những kiến thức cơ bản về web để sử dụng mã nguồn mở có sẵn (Wordpress, Joomla…) là đã có thể sở hữu một trang web có giao diện chuyên nghiệp, không khác gì các tờ báo điện tử phổ biến. Do vậy, dù biết hay không thì bất kỳ ai cũng có thể tạo ra ‘tờ báo’ của riêng mình, vì giá thuê làm web từ mã nguồn mở rất rẻ, nhiều sinh viên công nghệ sẵn sàng làm dịch vụ đó”.
Từ đây, các nhóm hoạt động hoặc doanh nghiệp chỉ cần cập nhật thông tin từ các báo chính thống lên “tờ báo” của mình để tạo niềm tin, rồi xen lẫn vào đó là những tin, bài giật gân, phi sự thật nhằm nhiều mục đích khác nhau. Và với sự phát triển của Facebook, những thông tin “láo” đó được chia sẻ với tốc độ chóng mặt, khiến nhiều người mắc lừa vì cả tin, và không ít người khổ sở bởi “bỗng dưng… bị cảnh giác”, như người bán ngô, khoai, nông dân trồng vải hay các doanh nghiệp, chủ nhà hàng, dịch vụ…
Chị Linh Nguyễn – nhân viên văn phòng – chia sẻ rằng cách đây một tháng, một công ty đã thuê chị làm công việc “xào bài” với giá khoảng… 4.000 đồng/tin bài.
“Chỉ cần sửa lại tiêu đề và vài dòng ở phần dẫn đầu là xong. Họ yêu cầu mỗi ngày mình phải ‘xào’ và đăng 20 tin bài, tính ra một tháng thu nhập thêm từ 2-2,5 triệu đồng.  Cũng khá phù hợp với công việc văn phòng nhàn rỗi. Mình cũng không rõ tại sao họ lại phát triển nội dung theo hướng đó, nhưng các sinh viên cũng ham thích việc này lắm, dù thù lao bèo bọt. Vì cảm giác như được ‘quản lý’, ‘phụ trách’ một tờ báo mà”, chị Linh cho hay.
Có rất nhiều mục đích của những người đứng sau các thông tin giật gân sai sự thật trên loại “tờ báo” như vậy. Từ việc người tạo ra thông tin có sở thích “bệnh hoạn” để chứng kiến lượng view (xem), like (trên Facebook) tăng vọt, cho tới những mục đích chơi xấu lẫn nhau (đưa tên/địa chỉ/số điện thoại của nạn nhân vào bản tin cảnh báo để gây phiền toái, hoặc bôi xấu doanh nghiệp/dịch vụ đối thủ), và không ít người có mục đích quảng cáo cho sản phẩm của họ.
“Chỉ cần có nội dung cập nhật thường xuyên, được SEO (tối ưu hóa theo dịch vụ tìm kiếm – PV) tốt, có lượng truy cập ổn định là nhiều trang thông tin của các doanh nghiệp thả sức quảng cáo và kiếm tiền. Đó là lý do các trang này tuyển dụng người làm công việc ‘xào bài’ và có thể tạo thêm thông tin giật gân để câu view”, anh Ngô Thắng cho biết thêm.
Trong khi đó, những độc giả không biết về các mục đích nói trên vẫn đang hồn nhiên chia sẻ các đường link và thông tin qua Facebook của mình, vô tình trở thành người tiếp tay cho những thông tin “láo” gây ra “bão” dư luận.
Cảnh giác, phân biệt thông tin thật/giả ra sao?
Nhiều người hiện nay vẫn chưa phân biệt được “trang thông tin điện tử” với “báo điện tử”, nên họ càng dễ nhầm lẫn khi tiếp nhận thông tin. Theo quy định của pháp luật, báo điện tử được quyền đăng tải nội dung (tin, bài) do tờ báo sản xuất hoặc dẫn lại nội dung thông tin của các tờ báo khác, và giấy phép cấp cho báo điện tử đi kèm những điều kiện rất khắt khe. Trong khi đó, giấy phép cho trang thông tin điện tử tổng hợp có thể được cấp cho doanh nghiệp hay các cơ quan, tổ chức, trong đó có cơ quan báo chí với điều kiện cởi mở hơn. Đổi lại, trang thông tin điện tử tổng hợp không được phép tự sản xuất nội dung thông tin và đưa lên trang của mình như cơ quan báo chí mà phải lấy lại thông tin từ tờ báo cùng cơ quan chủ quản hoặc các trang web khác (phải có thỏa thuận về bản quyền).
Vậy nhưng, bằng cách lợi dụng các kẽ hở của quy trình quản lý, nhiều trang thông tin điện tử được cho ra đời và tự sản xuất tin, bài với những mục đích đã nêu ở trên, khiến nhiều người lầm tưởng đó là “báo” và dễ dàng đặt niềm tin vào những thông tin thiếu căn cứ.
Khi đứng trước một thông tin gây sốc xuất hiện trên trang thông tin điện tử “giống như báo”, độc giả hoàn toàn có thể kiểm chứng trước khi “hồn nhiên” chia sẻ và góp phần vào việc lan tỏa những tin tức phi sự thật ra cộng đồng.
Với sự phát triển của mạng xã hội Facebook, nhiều trang thông tin giật gân, sai sự thật có cơ hội lôi kéo độc giả
Với sự phát triển của mạng xã hội Facebook, nhiều trang thông tin giật gân, sai sự thật có cơ hội lôi kéo độc giả
Trước hết, cần nhìn vào tên miền của trang tin đó. Bởi với những tên miền quốc gia (có kết thúc bằng đuôi .vn như .com.vn, .net.vn, .vn… ) thì các trang thông tin đó được kiểm soát tốt hơn về mặt nội dung, khi Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý những tên miền này. Trong khi với tên miền quốc tế (kết thúc không có đuôi .vn, như .com, .net, .info…), độc giả cần cẩn trọng hơn.
Vì việc đăng ký tên miền quốc tế rất dễ dàng (thậm chí cá nhân hoàn toàn có thể đăng ký qua nhà cung cấp nước ngoài như GoDaddy.com để không bị ràng buộc gì) nên hầu hết các trang thông tin “láo” đều sử dụng loại tên miền quốc tế. Đó chính là một dấu hiệu nhận biết ban đầu, dù không phải mọi website sử dụng loại tên miền này đều “xấu”.
Thứ đến, trước khi độc giả chia sẻ bất kỳ thông tin gây nào thì cần tự xây dựng ý thức “đọc kỹ - suy nghĩ” cho bản thân. Rất nhiều người thường chỉ đọc tiêu đề (tít) xong là lập tức kết luận, trao đổi và chia sẻ dồn dập mà không chịu xem kỹ nội dung nói những vấn đề gì. Sau khi đọc, độc giả có thể dễ dàng kiểm chứng thông tin qua Google, để xem các trang báo lớn, uy tín có đăng tải hay không, bản chất thông tin đó là gì.
Trên thực tế, không ít trang còn “gian xảo” tới mức họ sử dụng một phần nội dung sự thật rồi xen những chi tiết giả mạo vào để đánh lừa hiệu quả hơn.
Bên cạnh đó, việc tham gia vào các diễn đàn mạng (Facebook, forum…) có các nhà báo hay blogger thạo tin cũng là một cách để độc giả kiểm chứng hiệu quả độ chính xác của các thông tin. Mỗi khi có những tin tức giật gân “trên trời rơi xuống” thì qua những diễn đàn như vậy, sự thật có thể dễ dàng bị bóc trần.
Trước đây, những thông tin lừa đảo, lạm dụng từng rộ lên với nhiều mánh khóe như: Xây dựng một giao diện web quen thuộc (như một tờ báo chẳng hạn) rồi khai thác mật khẩu, tài khoản của người dùng; sửa hiện thị xem trước qua Facebook (địa chỉ lạ nhưng núp bóng những trang quen thuộc) nhằm tăng view, bôi nhọ…
Tới giờ, loại hình thông tin “láo” được biến tấu ngày càng tinh vi và phức tạp hơn, nhưng nếu mỗi độc giả tự ý thức rằng mình cần là một “người tiêu dùng thông minh”, thì chắc chắn, những “sản phẩm bẩn” đó sẽ không thể dễ dàng lợi dụng để phát tán ra ngoài xã hội.
Theo Infonet

tin mới

Cảm xúc tháng Năm trên quê hương Bác Hồ

Cảm xúc tháng Năm trên quê hương Bác Hồ

(Baonghean.vn) - Những ngày này người dân trên mọi miền Tổ quốc đã tìm về Kim Liên (Nam Đàn) – quê hương của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Về đây, tất cả đều dành tình yêu lớn lao đối với vị lãnh tụ thiên tài của dân tộc Việt Nam, người đã hy sinh cả cuộc đời mình vì độc lập của dân tộc.

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 16/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 16/5

(Baonghean.vn) - Khai mạc Hội nghị lần thứ chín, Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII; Chủ tịch UBND tỉnh cùng các đại biểu HĐND tỉnh tiếp xúc cử tri tại các địa phương; Sẽ thành lập Khu bảo tồn biển Hòn Ngư - Đảo Mắt...

Nghệ An kiến nghị Quốc hội phân cấp cho tỉnh một số nội dung cùng với bổ sung nguồn lực đầu tư phát triển

Nghệ An kiến nghị Quốc hội phân cấp cho tỉnh một số nội dung cùng với bổ sung nguồn lực đầu tư phát triển

(Baonghean.vn) - Làm việc với Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, UBND tỉnh kiến nghị Trung ương phân cấp cho tỉnh một số nội dung cùng với bổ sung nguồn lực đầu tư phát triển; cho phép thành lập Ban quản lý khu công nghệ cao tỉnh, đầu tư các dự án phát triển nông nghiệp công nghệ cao...

Sửa một số quy định về phòng cháy, chữa cháy

Sửa một số quy định về phòng cháy, chữa cháy

Chính phủ đã ban hành Nghị định số 50/2024/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 136/2020/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy và chữa cháy và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng cháy và chữa cháy và Nghị định số 83/2017/NĐ-CP.

Những con người thầm lặng ở Khu Di tích Kim Liên

Những con người thầm lặng ở Khu Di tích Kim Liên

(Baonghean.vn) - Mỗi cán bộ, nhân viên của Khu Di tích Kim Liên, dù ở vai trò, vị trí nào, cũng có một niềm tự hào chung, đó là được làm việc tại quê Bác, hàng ngày được nhắc nhớ về Người, để nỗ lực, cố gắng không ngừng làm theo những điều Bác dạy.

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 15/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 15/5

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh tiếp công dân; 92/94 xã thuộc diện sáp nhập đã hoàn thành lấy ý kiến cử tri; Nhộn nhịp thu hoạch lúa xuân… là những thông tin nổi bật ngày 15/5.

Họp

UBND tỉnh Nghệ An họp và cho ý kiến về nhiều nội dung quan trọng

(Baonghean.vn) - Chiều 15/5, UBND tỉnh Nghệ An tổ chức họp để nghe và cho ý kiến về các nội dung: Chế độ dinh dưỡng đặc thù cho huấn luyện viên, vận động viên thành tích cao; đặt tên đường trên địa bàn thành phố Vinh và huyện Nghi Lộc; họp Ban chỉ đạo Đại hội Đại biểu các dân tộc thiểu số tỉnh.

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 14/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 14/5

(Baonghean.vn) - Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua hồ sơ dự thảo Nghị quyết về bổ sung cơ chế, chính sách đặc thù cho Nghệ An; Nhiều cơ quan, đơn vị, dự án trên địa bàn tỉnh Nghệ An chưa giải ngân vốn đầu tư công; Cưỡng chế thực hiện Quyết định thu hồi đất ở Hưng Tây, Hưng Nguyên...

Ra mắt cuốn sách 'Từ Việt Bắc về Hà Nội' - Tập 3 trong Bộ tiểu thuyết 5 tập 'Nước non vạn dặm' của tác giả Nguyễn Thế Kỷ

Ra mắt cuốn sách 'Từ Việt Bắc về Hà Nội' - Tập 3 trong Bộ tiểu thuyết 5 tập 'Nước non vạn dặm' của tác giả Nguyễn Thế Kỷ

(Baonghean.vn) - Ra mắt sách “Từ Việt Bắc về Hà Nội” - Tập 3 trong Bộ tiểu thuyết 5 tập “Nước non vạn dặm”, nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh. Tập sách của PGS.TS, nhà văn Nguyễn Thế Kỷ - Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương.

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 13/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 13/5

(Baonghean.vn) - Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh của Người; 37.044 thí sinh đăng ký dự thi tốt nghiệp THPT… là những thông tin nổi bật ngày 13/5.

Thành phố Vinh đề xuất thí điểm thu phí dừng, đỗ xe ô tô trên lòng đường, vỉa hè và cơ chế đặc thù về thu, chi trong các trường học

Thành phố Vinh đề xuất thí điểm thu phí dừng, đỗ xe ô tô trên lòng đường, vỉa hè và cơ chế đặc thù về thu, chi trong các trường học

(Baonghean.vn) - Thông qua giám sát của Thường trực HĐND tỉnh, UBND TP. Vinh đề xuất, kiến nghị tỉnh 5 nội dung liên quan đến một số cơ chế, chính sách, trong đó, cho phép thành phố thí điểm thu phí dừng, đỗ xe ô tô trên lòng đường, vỉa hè và thực hiện cơ chế đặc thù về thu chi trong các trường học.

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh của Người

Lãnh đạo tỉnh Nghệ An dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh nhân kỷ niệm 134 năm ngày sinh của Người

(Baonghean.vn) - Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân tỉnh Nghệ An luôn trân trọng những tình cảm đặc biệt thiêng liêng của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với quê nhà, xem đó là tài sản vô giá của quê hương; từ đó quyết tâm xây dựng tỉnh nhà ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng là quê hương của Người.

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 12/5

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 12/5

(Baonghean.vn) - Đảng ủy Công an Trung ương, Bộ Công an dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Khu Di tích Kim Liên; ĐBQH tỉnh Nghệ An tiếp xúc cử tri công nhân, lao động; Mở rộng không gian, nâng cấp tiêu chuẩn đô thị đối với 6 thị trấn... là những nội dung đăng tải hôm nay.