Chính thống và "lá xà lách": Tự do nhưng có văn hoá

(Baonghean) - Mình rất thích đọc mấy tờ báo “lá xà lách” bên này. Sao không phải là “lá cải”? Trước tiên mình xin thử định nghĩa thế nào là báo lá cải: Báo lá cải là tên gọi chung cho những tờ báo thường đăng những tin tức giật gân hoặc liên quan đến người nổi tiếng, đại khái như tin về cướp - giết - hiếp, xì căng đan tình ái của ngôi sao A, B, C...

Đừng tưởng không ai đọc báo lá cải, trái lại, người ta đọc ầm ầm, nên chăng vườn cải mới càng ngày càng xanh um là vì thế. Tại sao? Vì cuộc sống phức tạp, bận rộn, quay cuồng với đủ thứ chuyện để lo: sáng mở mắt ra đã thấy ông tổng thống ở nước nảo nước nào tận Phi châu bị ám sát, khủng hoảng kinh tế và nguy cơ vỡ nợ của Chính phủ Mỹ khiến Obama rảnh rỗi vào bếp làm bánh từ thiện...Toàn những chuyện đao to búa lớn, nặng hết cả đầu, nên đọc tí tin tức nhố nhăng, gọi là cho não ăn ít... rau cải bổ sung vitamin giải trí! Đọc là đọc thế thôi, chứ chẳng ai đi tin báo lá cải.Nói nào ngay, ngày nào mình cũng dạo một vòng vườn cải, đọc tin giết thời gian, đọc để chế giễu chủ vườn chứ bảo mình tin vào mớ rau cải phun thuốc sâu ấy á? Còn lâu!

Vậy thì thế nào là báo “lá xà lách”? Thực ra đây là từ do mình tự biên tự diễn. Chẳng là báo bên này có 2 loại: phát miễn phí và bán tại các ki-ốt. Các tờ báo có tiếng như Thế giới, Giải phóng, Chữ Thập Đỏ tất nhiên là phải trả tiền mua (giá vào khoảng 1€60 (tức gần 50 nghìn đồng). Số còn lại là những tờ báo mà ở nước ngoài chẳng ai biết, ví dụ như Bản tin tàu điện ngầm, Tin vắn buổi sáng, 5 phút... được phát miễn phí tràn lan ở các bến tàu, xe mà mình vẫn thường lấy về trải bàn ăn để thức ăn đỡ dây ra bàn, tệ hơn, hàng xóm nhà mình ngày nào cũng lấy cả tập để lót cho mèo đi... bậy. “Của rẻ là của ôi”, không cần nói cũng biết sự chênh lệch về chất lượng thông tin của hai loại báo kể trên.

Lướt qua hai tờ báo, một bên thì thông tin thời sự, chính trị, kinh tế, giáo dục hết sức nghiêm túc, một bên thì hơn nửa tờ báo dành cho quảng cáo, ảnh đăng vô tội vạ, lèo tèo được vài bài báo ngắn cũn cỡn. Ít ra thì báo “lá xà lách” còn hơn báo lá cải ở chỗ, thông tin dù được đưa một cách hời hợt, qua loa nhưng dẫu sao vẫn là thông tin có thật. Chẳng qua báo “lá xà lách” có cách chọn lựa thông tin cần nhấn mạnh khác với báo chính thống, những tin tức nào giật gân hơn, gây ấn tượng hơn được ưu tiên lên bìa, ảnh to,...nhiều thông tin trong báo chính thống cũng được báo “lá xà lách” đăng tải, dẫu với dung lượng và chiều sâu hạn chế. Thế nên báo “lá xà lách” rất phù hợp cho những người không có nhiều thời gian đọc báo mà vẫn nắm được sơ bộ tình hình thời sự. 

Bây giờ lại nói đến chuyện tự do, nhiều nhà báo (hay chủ vườn cải?) ở mình lên giọng phê bình người này, người nọ bằng những ngôn từ hơi bị khó nghe, rồi oang oang là “nhân danh tự do ngôn luận”... Mình nghĩ chắc những người ấy còn chưa bao giờ sờ vào một tờ báo nước ngoài nào, bất kể là báo “lá xà lách” hay báo chính thống, mà vẫn lên tiếng đấu tranh cho tự do ngôn luận “như ở nước ngoài” thì phải nói là quá giỏi? Bởi vì mặc dù Tổng thống Pháp Hollande, cũng như Sarkozy, Jacques Chirac hay bất kì ông tổng thống nào khác cũng từng được ưu ái lên báo trong những bài phê bình trào phúng có, nghiêm túc có, nhưng cánh nhà báo chẳng bao giờ đặt điều, vu khống chuyện gì, huống hồ là lăng mạ, sử dụng những ngôn từ thiếu văn hoá.

Bởi vì người viết có quyền ngôn luận, nhưng người được viết tới có quyền được tôn trọng, dù người đó có là tổng thống, chủ tịch nước hay là công nhân đi chăng nữa. Và bởi vì người đọc có quyền được đọc những lời lẽ có văn hoá, có học thức, bởi sức ảnh hưởng của văn hoá truyền thông đại chúng đến hệ tư tưởng và hành vi của con người lớn vô cùng. 

Tóm lại, làm báo tức là làm văn hoá và học văn hoá. Người viết làm văn hoá cho người đọc, cũng chính là học văn hoá cho bản thân: Văn hoá nói, viết làm sao để truyền tải thông tin một cách chí công vô tư, chớ đan xen lợi ích, tình cảm cá nhân, chớ thể hiện một cách tiêu cực những suy nghĩ của mình mà rơi tòm xuống hố phân bón cho vườn cải. Anh thích tự do? Mời anh cứ việc, nhưng phải có văn hoá!

Hải Triều

Tin mới

Tình đồng chí, nghĩa đồng bào trong cơn lũ dữ

Tình đồng chí, nghĩa đồng bào trong cơn lũ dữ

(Baonghean.vn) - Cơn lũ đi qua đã để lại hậu quả nặng nề đối với đồng bào vùng cao biên giới Kỳ Sơn, huyện vốn đã nghèo của cả nước nay lại càng gian nan hơn. Trong khó khăn hoạn nạn, hơn 300 cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang Quân khu 4 khẩn trương có mặt giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/10

(Baonghean.vn) - Huy động lực lượng khẩn trương khắc phục hậu quả lũ ống, lũ quét ở huyện Kỳ Sơn; Toàn tỉnh vẫn còn 169 trường "đóng cửa" do ngập lụt… là những thông tin nổi bật ngày 3/10.
Đêm kinh hoàng của người dân vùng lũ quét Kỳ Sơn

Đêm kinh hoàng của người dân vùng lũ quét Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - Có lẽ đối với nhiều người dân tại 2 bản Hòa Sơn, Sơn Hà, xã Tà Cạ hay khối 1, thị trấn Mường Xén sẽ không bao giờ quên cái đêm mồng 1 rạng sáng mồng 2 tháng 10 kinh hoàng vừa qua. Cả một khu vực kéo dài từ khe Huồi Giảng xuống đến Quốc lộ 7A tan hoang với nhiều khối đá lớn nằm ngổn ngang, vương vãi như bị ai ném xuống...
Gian nan lội bùn, vượt nước xiết để chuyển hàng cứu trợ đến người dân vùng bị lũ quét

Gian nan lội bùn, vượt nước xiết để chuyển hàng cứu trợ đến người dân vùng bị lũ quét

(Baonghean.vn) - Trong chiều 3/10, các tổ chức, cá nhân có lòng hảo tâm đã trực tiếp đưa hàng cứu trợ đến với người dân vùng lũ tại 2 bản Sơn Hà và Hòa Sơn, xã Tà Cạ (Kỳ Sơn). Tuy nhiên, để đến với bà con, các đoàn cứu trợ rất vất vả, vì phải lội dưới nước bùn sâu và chảy xiết.
Thanh niên Nghệ An dồn sức khắc phục hậu quả sau lũ

Thanh niên Nghệ An dồn sức khắc phục hậu quả sau lũ

(Baonghean.vn) -  Để giúp người dân khắc phục hậu quả do mưa lũ, các cơ sở Đoàn - Hội của tuổi trẻ Nghệ An đã nhanh chóng thành lập các đội hình tình nguyện, phản ứng nhanh, phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng dồn sức triển khai các phần việc thiết thực, hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn trước mắt.
Thỏa thuận hoãn thực hiện hợp đồng có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?

Thỏa thuận hoãn thực hiện hợp đồng có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?

(Baonghean.vn) -  Câu hỏi: Người sử dụng lao động có thể thỏa thuận với người lao động để hoãn thực hiện hợp đồng không? Trong thời gian tạm hoãn thực hiện hợp đồng, người lao động có được hưởng tiền lương và các quyền lợi khác không? Công ty tôi sắp tới sẽ ngừng hoạt động 5 tháng, nếu hoãn thực hiện hợp đồng, người lao động có được hưởng bảo hiểm thất nghiệp không?
Các địa phương, đơn vị phát động ủng hộ nhân dân huyện Kỳ Sơn khắc phục hậu quả thiên tai

Các địa phương, đơn vị phát động ủng hộ nhân dân huyện Kỳ Sơn khắc phục hậu quả thiên tai

(Baonghean.vn) - Thực hiện Thư ngỏ kêu gọi “Ủng hộ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai” của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Nghệ An, ngày 3/10, nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị trên địa bàn tỉnh đã phát động quyên góp, giúp đỡ bà con nhân dân chịu thiệt hại nặng nề do mưa lũ gây ra.
Sau những giải thưởng văn chương

Sau những giải thưởng văn chương

(Baonghean.vn) - Năm 2022 đánh dấu hoạt động mạnh mẽ của làng văn với các cuộc thi quy mô từ Trung ương tới các tỉnh, thành, ban, ngành. Hội Nhà văn Việt Nam có cuộc vận động sáng tác cho thiếu nhi. Báo Văn Nghệ có cuộc thi truyện ngắn tổng giá trị giải thưởng lên tới hơn 300 triệu đồng. Đặc biệt, cuộc thi chủ đề “Viết về người lao động và công đoàn” của Báo Lao động giải thưởng cho tiểu thuyết là 400 triệu đồng/giải Nhất và truyện ngắn là 200 triệu đồng/giải Nhất.
Piêng Lâng - ngày mới!

Piêng Lâng - ngày mới!

(Baonghean.vn) - Trở lại Piêng Lâng - bản nằm ở đầu nguồn dòng Nậm Giải, giáp biên giới Việt - Lào, là điểm tái định cư của các hộ dân bản Pục, bản Méo bị ảnh hưởng bởi trận lũ quét lịch sử xảy ra năm 2007. Chợt vui, vì mảnh đất xác xơ năm nào nay đã có nhiều dấu hiệu khởi sắc với màu xanh của ngô, của những thửa ruộng bậc thang trồng lúa nếp Cày Nọi, những nương khoai sọ, sắn…
Bản án thích đáng của nghịch tử giết cha, phá két sắt lấy tiền mua ma túy

Bản án thích đáng của nghịch tử giết cha, phá két sắt lấy tiền mua ma túy

(Baonghean.vn) - Sau khi sử dụng ma túy, Lương Văn Tăng, trú xã Chiêu Lưu, huyện Kỳ Sơn ngủ dậy thì thấy bố mình, là ông Lương Văn Tr. say rượu, đang chửi bới nên nảy sinh ý định đánh bố. Nghịch tử đã dùng rìu, dao xuống tay với chính bố đẻ của mình. Sau khi hạ sát bố, Tăng phá két sắt lấy đi 24 triệu đồng để mua ma túy dùng...