Chợ Chùa, một miền ký ức

(Baonghean) - Ngược dòng sông Giăng, hay theo đường 533 qua Thanh Liên, vượt cầu treo là đến đất chợ Chùa, thuộc xóm Liên Chung, xã Phong Thịnh (Thanh Chương). Vùng đất đắc địa, thuận đường thuỷ bộ, có núi, sông, đồng, bãi ôm ấp nhau, tạo lợi thế mưu sinh, cho dân cư quần tụ. Hơn nửa thế kỷ, dù nơi đây không còn những chùa, những đền Thánh, những phủ, nhưng các công trình như chợ, cầu, bưu điện, bệnh viện, trường học, bách hoá… đều có chung danh xưng Chợ Chùa. Đó như là sự hoài niệm, tiếc nhớ về quá khứ.

Chùa Chung Linh.
Chùa Chung Linh.

Tương truyền, 500 năm trước, trên núi Chùa, “Chung Linh cổ tự” đã xuất hiện, là một ngôi chùa lớn, khẳng định vùng đất cổ với sự có mặt lâu đời của Phật giáo ở đây. “Chung Linh” có nghĩa là tiếng chuông linh thiêng. Những năm trước cách mạng, chùa vẫn còn hiện diện với nhiều tượng phật sơn son thếp vàng, rậm rạp những cây đa, cây gió, cây sông nhiều tuổi, to bằng mấy người ôm. Trải qua bao biến thiên lịch sử, hiện nay, chùa chỉ còn dấu vết là sân nền, bia cổ và rùa đá cụt đầu. Hiện, chùa Chung Linh được khôi phục lại trên vị trí xưa trong niềm mong đợi của người dân. Toạ lạc trên núi Chùa với diện tích 11.000m², trước mặt là sông Giăng, bên phải là bàu Chuông, bên trái là bàu Chiếng, 2 bàu kéo dài ôm lấy chân núi, thế phong thủy hữu tình đã tôn thêm vẻ đẹp hiếm có cho chùa Chung Linh. Sư trụ trì Thích Quảng Bảo cho biết: “Với sự quan tâm của các cấp chính quyền, sự ủng hộ, đóng góp của phật tử, của bà con, và những nhà hảo tâm, chùa Chung Linh đang được khôi phục, tôn tạo, trở thành ngôi chùa đẹp, bề thế nhất ở Thanh Chương, xứng đáng là nơi sinh hoạt tâm linh, tín ngưỡng của cả vùng”. Tiếng chuông chùa lại vang vọng như xưa. Dân chúng muôn nơi lại hành hương về chùa để quy y cửa Phật. Sự hồi sinh của chùa xưa trên đất cũ, không chỉ đem lại nét duyên dáng, thanh bình cho một vùng quê, mà còn làm sống dậy bao giá trị văn hoá lâu đời của cha ông, hướng con người tới chân – thiện – mỹ...

Nơi đây có cái trầm mặc tĩnh lặng của chùa chiền, có cái xôn xao rộn ràng của miền sông nước “trên chợ dưới thuyền”. Sát với sông Giăng là chợ cổ có từ ngày xưa, do gần chùa nên gọi là chợ Chùa. Trước kia, chợ họp tháng 9 phiên nhưng bây giờ, ngày nào cũng họp. Hàng hoá là sản vật của cả vùng Cát Ngạn theo đường sông, đường bộ đổ về. Nơi đây nổi tiếng với cá, khoai, măng… của miền trung du, đã đi vào thơ ca truyền tụng: “Thanh Chương ngon cá sông Giăng /Ngon khoai La Mạc, ngon măng chợ Chùa”. Trong những ngày cách mạng Tháng Tám lịch sử, người dân La Mạc đã tập trung tại chợ Chùa, đi bắt lý trưởng, chánh Trung, lệnh Mỵ, phối hợp cùng dân các xã, đứng dậy cướp chính quyền. Dẫu bao sự đổi thay, chợ Chùa vẫn còn trên đất cũ, không chỉ là trung tâm buôn bán của vùng mà còn là địa chỉ đỏ gắn liền với lịch sử quê hương.

Dọc theo bờ sông Giăng, từ chợ, đi về xuôi là đền Cả, đi về ngược là miếu Đức Thánh. Đền Cả thờ người có công khai phá, che chở cho làng - Bản Cảnh Thành Hoàng và Song Đồng Ngọc Nữ. Theo cụ Nguyễn Bá Tốn – cựu chiến binh 80 tuổi, thì đền Cả trước đây có 3 toà: hạ, trung, thượng điện uy nghi lắm. Phía trước đền có cổng tam quan, với những bức tượng, tướng canh, ngựa chầu, ngoảnh mặt ra sông rất đẹp. Đền thiêng, người đi qua phải cất mũ nón, cúi đầu. Dân cư trong vùng thường đến thắp hương cầu nguyện. Những năm chiến tranh, đền bị phá hỏng, chỉ còn lại sân nền, sau đó thành nhà bưu điện… 

Trước mặt đền Cả là bến đò chợ Chùa. Trước kia, bến, đền và chợ nối liền bằng con đường ven sông. Sự vật vần xoay, bến xưa chỉ còn lại những tảng đá chông chênh, cây cối um tùm. Là người dân đã từng sống và chèo đò trên sông Giăng những ngày tuổi trẻ, với cụ Tốn, bến sông quê có biết bao kỷ niệm. Cụ chia sẻ: “Trước kia, tôi cũng là dân vạn chài. Cha tôi tham gia chống Pháp, bị giặc bắt giam tại nhà lao Vinh, khi ra tù vẫn về lại bến sông này, chèo đò sinh sống và đón đưa cán bộ cách mạng mỗi lúc họp hành”. Cầu treo chợ Chùa đã nối hai bờ sông Giăng, bến đò xưa, trở thành kỷ niệm khó quên trong tâm khảm của những con người đã một thời gắn bó, ngược xuôi với sông quê như cụ Tốn.

Đất Chợ Chùa quần tụ đông vui, vẫn nếp xưa làng cũ, trên bộ dưới thuyền, trong ngoài hoà thuận. Lương dân, giáo dân, phật tử, đoàn kết, chăm chỉ làm ăn, gìn giữ thuần phong mỹ tục. Đi giữa “thị trấn tương lai”, trung tâm vùng miệt ngược Thanh Chương, nghe tiếng chuông chùa Chung Linh chậm rãi mỗi chiều, như gợi lại trong lòng người cả một miền ký ức...

Huy Thư 

Tin mới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của đồng chí Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của ông Christian Manhart - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trong Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh, 200 năm năm mất Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh.
Phát biểu của Đồng chí Thái Thanh Quý tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

Phát biểu của đồng chí Thái Thanh Quý tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh, 200 năm năm mất Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

(Baonghean.vn) - Phát biểu của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh tại buổi Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Tạp văn: Bêu nắng - Phần I: Thôi em nhé!

Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần I: Thôi em nhé!

(Baonghean.vn) - Tạp văn đầu tiên của seri “Bêu nắng” phảng phất nỗi buồn. Một nỗi buồn không quá mãnh liệt và kịch tính như những truyện ngắn, tiểu thuyết với hàng loạt thắt nút, mở nút, nhưng thật khiến người đọc, người nghe vấn vương, bồi hồi, suy ngẫm.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/12

(Baonghean.vn) - Nội dung thu hút sự quan tâm của các học giả, nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế ngày 3/12 là chuỗi sự kiện UNESCO vinh danh Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Danh nhân văn hoá thế giới. 
Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ Truông Bồn

Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ Truông Bồn

(Baonghean.vn) - Chiều 3/12, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu đã về Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nam Đàn dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh; tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ tại Khu Di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn.
Nhiều hệ lụy do lạm dụng rượu, bia

Nhiều hệ lụy do lạm dụng rượu, bia

(Baonghean.vn) - Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia có hiệu lực từ ngày 1/1/2020, thể hiện rõ quyết tâm trong việc kiểm soát và hạn chế tác hại của rượu, bia. Thế nhưng, kể cả khi luật này có hiệu lực, những vụ án giết người, những vụ TNGT liên quan đến rượu, bia vẫn diễn ra đáng lo ngại.
Hội bảo trợ

Khơi lên khát vọng, ý chí của những người kém may mắn

(Baonghean.vn) - Ngày 3/12 hằng năm được lấy làm ngày Quốc tế Người khuyết tật nhằm cổ vũ, kêu gọi thế giới hướng về những người thiệt thòi, khó khăn do khuyết tật. Báo Nghệ An có cuộc trò chuyện với ông Nguyễn Hải Thanh – Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em và Bảo trợ người khuyết tật tỉnh.
Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Hồn thơ vượt tầm vóc thời đại

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Hồn thơ vượt tầm vóc thời đại

(Baonghean.vn) - Nữ sĩ Hồ Xuân Hương là một hiện tượng văn học của Việt Nam và Thế giới. Bà hiện thân cho tinh thần đấu tranh, khát vọng, về quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc của phụ nữ. Giá trị tư tưởng trong các tác phẩm của bà vẫn còn sức sống mãnh liệt trong cuộc sống ngày nay.
[Infographics] Những hoạt động và con số nổi bật năm 2022 của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An

[Infographics] Những hoạt động và con số nổi bật năm 2022 của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Năm 2022, các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh có nhiều hoạt động thiết thực với phương châm “Ở đâu có phụ nữ, ở đó có hoạt động Hội”, qua đó nâng cao vai trò của phụ nữ, tổ chức hội; góp phần vào sự phát triển của mỗi địa phương, đơn vị và của tỉnh.