Đền Vua Mai - điểm du lịch tâm linh

(Baonghean) - Mai Hắc Đế tên thật là Mai Thúc Loan, sinh quán tại làng Ngọc Trừng, xã Đông Liệt (nay là xã Nam Thái, huyện Nam Đàn). Năm 713, Mai Thúc Loan có mặt trong đoàn phu đi cống vải cho Đường Huyền Tông.

Dọc đường, dân phu vô cùng khổ cực. Là người có sức khỏe, nhanh nhẹn, giỏi võ lại tài năng, chí lớn, Mai Thúc Loan vận động dân phu nổi dậy giết bọn quan, lính áp tải, rồi cùng nhau làm lễ ăn thề, cùng nhau tuyên thệ: “Dốc chí phục thù, giết hết bọn giặc để cứu nước” và tôn Mai Thúc Loan làm chủ súy. Mai Thúc Loan lập nghĩa quân, tập hợp phường săn quanh vùng để thêm sức mạnh. Chọn Sa Nam làm căn cứ đã cho thấy tầm nhìn của ông rất xứng với địa vị thủ lĩnh, bởi địa thế này vừa có thế chủ động cũng có thế thủ. Rú Đụn lớn hơn rú Vệ, hiểm trở và kín đáo, hai bên có sông Lam bao bọc. Xây đắp chiến lũy thành Vạn An ở ngay Thị trấn Nam Đàn bây giờ, chứa voi trận, khí giới, vũ khí, lương thực dự bị để tính kế lâu dài. Binh hùng tướng mạnh, căn cứ vững chắc, nhân dân một lòng ủng hộ, chẳng mấy chốc Mai Thúc Loan đã thu được một vùng giang sơn rộng lớn. Đất nước được giải phóng, Mai Thúc Loan được ba quân tôn lên làm Vua. Ông kéo quân về thành Vạn An và chọn nơi này làm Quốc đô. Vua có nước da đen, nên nhân dân thân mật gọi ông là Mai Hắc Đế. 

Đền Vua Mai. Ảnh: sỹ minh
Đền Vua Mai. Ảnh: sỹ minh

Sau khi Vua Mai Hắc Đế mất, nhân dân vùng Sa Nam (Thị trấn Nam Đàn nay) đã lập đền thờ, lăng, miếu mộ thờ ông và các tướng lĩnh. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, ngôi đền, lăng, mộ Vua Mai bị xuống cấp, hư hỏng. Đến năm 1990, ngành Văn hóa – Thông tin Nghệ An thực hiện trùng tu, phục hồi từng hạng mục của đền và đến năm 2005 UBND tỉnh tiếp tục đầu tư phục hồi, tôn tạo. So với trước đây thì quy mô khu đền hiện nay nhỏ hẹp hơn, nhưng vẫn giữ được vẻ đẹp uy nghi, cổ kính giữa một không gian rộng lớn; được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa – Thể thao và Du lịch) cấp Bằng chứng nhận Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp quốc gia.

Khu di tích gắn với thân thế, sự nghiệp Mai Hắc Đế ở Nam Đàn, gồm đền thờ, lăng, miếu mộ Vua Mai, con Vua Mai (Mai Thiếu Đế - Mai Thúc Huy), mộ các tướng sỹ (tại xã Vân Diên), mộ mẹ Vua Mai (tại xã Nam Thái). Đền thờ Vua Mai gồm cổng Tam quan, Hạ điện, Trung điện, Thượng điện, tả Vu, hữu Vu. Trong đền có các câu đối, hoành phi, nghi công tế khí, long ngai vua và các vị khanh tướng, tượng Vua Mai..., tất cả đều được sơn son thiếp vàng xứng đáng là nơi thờ phụng vị anh hùng dân tộc được nhân dân tôn vinh. Lăng Vua Mai được xây dựng ngay nơi mộ của Ngài, trên lăng là miếu, hai bên có 2 cây sanh hơn 250 tuổi. Cách lăng mộ Vua Mai khoảng hơn 300 mét về bên phải là mộ con trai Vua Mai (Mai Thúc Huy – Mai Thiếu Đế), một vị tướng, cánh tay phải đắc lực của Vua Mai trong cuộc khởi nghĩa.

Vị trí quần thể lăng, mộ và đền thờ Vua Mai được xây dựng bên bờ sông Lam và nơi thờ phụng, yên nghỉ của Vua Mai cùng các tướng sỹ lại được xây cất ngay ở trung tâm thành Vạn An xưa của vùng Sa Nam – nơi Hùng Sơn (núi Đụn) tạo thành cánh cung hướng ra sông Lam ôm lấy toàn bộ khu đền, miếu với rừng cây quanh năm tươi tốt tạo thành phong cảnh tuyệt đẹp, núi sông hùng vĩ, cảnh quan thơ mộng. Cách đền và lăng không xa, trên Rú Dẻ, ở thôn Ngọc Trừng, xã Nam Thái là mộ của bà Vương Thị Thân mẫu Vua Mai, khu mộ này được xây thành miếu nhỏ, lưng chừng đồi có đường dạo bao quanh, đi trên Quốc lộ 46 có thể nhìn thấy thấp thoáng trong cây. Ngoài đền thờ, lăng, mộ Vua Mai tại xã Vân Diên, Thị trấn Sa Nam, trên địa bàn Nam Đàn còn có các đền thờ vọng tại đền Độc Lôi (xã Nam Giang), đền Chí Thiện (xã Nam Cát), đình Khả Lãm (xã Nam Thượng).

Ngoài giá trị lịch sử - văn hóa, những năm qua cụm quần thể khu di tích Vua Mai tại huyện Nam Đàn trở thành nơi thưởng ngoạn, du lịch gắn với văn hóa tâm linh của du khách thập phương. Trong tâm thức người dân vùng Sa Nam, ngài hiển linh, trở thành một vị nhân thần, một vị thánh và gửi gắm niềm tin thiêng liêng. Chính vì vậy, những người con ở vùng đất này dù đi làm ăn ở khắp bốn phương trời mỗi khi về quê đều đến đền Vua Mai để cảm tạ và xin Vua Mai và các tướng lĩnh phù hộ. Hàng năm vào Rằm tháng Giêng, nhân dân huyện Nam Đàn tổ chức Lễ hội Đền Vua Mai để tưởng nhớ công ơn Mai Hắc Đế và các tướng sỹ. Đấy là một cách riêng để Mai Hắc Đế mãi trường tồn, đây cũng chính là sự tri ân của hậu thế nhằm góp phần tôn vinh, sự nghiệp, công đức đối với đất nước của anh hùng dân tộc Mai Hắc Đế và các tướng sỹ.

Ông Hồ Anh Mai – Trưởng phòng Văn hóa – Thông tin, cho biết: Lễ hội Đền Vua Mai trước đây chỉ bó hẹp trong phạm vi xã và vùng xung quanh đền thờ. Từ năm 1996 được nâng lên thành lễ hội cấp huyện và đến năm 2005 được UBND nâng lên thành lễ hội cấp vùng. Các hoạt động sôi nổi trong Lễ hội Đền Vua Mai luôn thu hút đông đảo người dân và du khách thập phương về tham dự với tâm nguyện hướng cội nguồn lịch sử dân tộc, thắp một nén hương tỏ lòng thành kính cầu cho quốc thái, dân an, nhà nhà  no ấm, hạnh phúc. Đó là những cuộc hành lễ thể hiện tính tâm linh và nhân văn sâu sắc với những hành động thiết thực thể hiện truyền thống, đạo lý uống nước nhớ nguồn. Sự linh thiêng và đức tin về truyền thống dựng nước và giữ nước của cha ông là biểu tượng làm chỗ dựa niềm tin trong quá trình xây dựng quê hương, đất nước. Đây là giá trị độc đáo ẩn chứa trong Lễ hội Đền Vua Mai. Ngoài ra, hàng năm tại đền thờ và các di tích Mai Hắc Đế có nhiều kỳ lễ trọng: Hội đền Rằm tháng Giêng, Lễ giỗ Vua Mai 16/9, Lễ giỗ Mai Mẫu 4/7, giỗ Mai Hoàng Hậu 15/7 (âm lịch).

Minh Chi

Tin mới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc: Phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa Hồ Xuân Hương trong giai đoạn mới

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của đồng chí Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An.
Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam: Hồ Xuân Hương đi trước thời đại, dùng ca từ của mình để đấu tranh cho bình đẳng giới và quyền con người

(Baonghean.vn) - Báo Nghệ An trân trọng giới thiệu bài phát biểu của ông Christian Manhart - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trong Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh, 200 năm năm mất Nữ sĩ Hồ Xuân Hương vào tối 3/12 tại thành phố Vinh.
Phát biểu của Đồng chí Thái Thanh Quý tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

Phát biểu của đồng chí Thái Thanh Quý tại Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh, 200 năm năm mất Nữ sĩ Hồ Xuân Hương

(Baonghean.vn) - Phát biểu của đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên BCH Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh tại buổi Lễ vinh danh và kỷ niệm 250 năm năm sinh (1772-2022), 200 năm năm mất (1822-2022) Nữ sĩ Hồ Xuân Hương.
Tạp văn: Bêu nắng - Phần I: Thôi em nhé!

Tạp văn: Bêu nắng (Lê Hồng Tuân)- Phần I: Thôi em nhé!

(Baonghean.vn) - Tạp văn đầu tiên của seri “Bêu nắng” phảng phất nỗi buồn. Một nỗi buồn không quá mãnh liệt và kịch tính như những truyện ngắn, tiểu thuyết với hàng loạt thắt nút, mở nút, nhưng thật khiến người đọc, người nghe vấn vương, bồi hồi, suy ngẫm.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 3/12

(Baonghean.vn) - Nội dung thu hút sự quan tâm của các học giả, nhà nghiên cứu trong nước và quốc tế ngày 3/12 là chuỗi sự kiện UNESCO vinh danh Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Danh nhân văn hoá thế giới. 
Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ Truông Bồn

Đồng chí Nguyễn Xuân Phúc tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh và các anh hùng liệt sĩ Truông Bồn

(Baonghean.vn) - Chiều 3/12, đồng chí Nguyễn Xuân Phúc - Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước và đoàn đại biểu đã về Khu Di tích quốc gia đặc biệt Kim Liên, Nam Đàn dâng hoa, dâng hương tưởng niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh; tưởng niệm các anh hùng, liệt sĩ tại Khu Di tích lịch sử Quốc gia Truông Bồn.
Nhiều hệ lụy do lạm dụng rượu, bia

Nhiều hệ lụy do lạm dụng rượu, bia

(Baonghean.vn) - Luật Phòng chống tác hại của rượu, bia có hiệu lực từ ngày 1/1/2020, thể hiện rõ quyết tâm trong việc kiểm soát và hạn chế tác hại của rượu, bia. Thế nhưng, kể cả khi luật này có hiệu lực, những vụ án giết người, những vụ TNGT liên quan đến rượu, bia vẫn diễn ra đáng lo ngại.
Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Hồn thơ vượt tầm vóc thời đại

Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - Hồn thơ vượt tầm vóc thời đại

(Baonghean.vn) - Nữ sĩ Hồ Xuân Hương là một hiện tượng văn học của Việt Nam và Thế giới. Bà hiện thân cho tinh thần đấu tranh, khát vọng, về quyền sống, quyền mưu cầu hạnh phúc của phụ nữ. Giá trị tư tưởng trong các tác phẩm của bà vẫn còn sức sống mãnh liệt trong cuộc sống ngày nay.
[Infographics] Những hoạt động và con số nổi bật năm 2022 của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An

[Infographics] Những hoạt động và con số nổi bật năm 2022 của Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Nghệ An

(Baonghean.vn) - Năm 2022, các cấp Hội Phụ nữ trong tỉnh có nhiều hoạt động thiết thực với phương châm “Ở đâu có phụ nữ, ở đó có hoạt động Hội”, qua đó nâng cao vai trò của phụ nữ, tổ chức hội; góp phần vào sự phát triển của mỗi địa phương, đơn vị và của tỉnh.
Nghệ An tham gia giải thể thao điện tử giao lưu giữa các địa phương kết nghĩa với Gwangju (Hàn Quốc)

Nghệ An tham gia giải thể thao điện tử giao lưu giữa các địa phương kết nghĩa với Gwangju (Hàn Quốc)

(Baonghean.vn) -  Nhận lời mời của Chính quyền thành phố Gwangju, Hàn Quốc, từ ngày 28/11 đến ngày 2/12/2022, đoàn đại biểu và vận động viên tỉnh Nghệ An đã tham dự Giải đấu thể thao điện tử giao hữu giữa các địa phương nước ngoài kết nghĩa với thành phố Gwangju năm 2022.