Đưa Mộc bản Triều Nguyễn đến gần hơn với công chúng

Mộc bản Triều Nguyễn, đang được bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV, thành phố Đà Lạt, là một trong những khối tài liệu lưu trữ quý hiếm nhất của Phông lưu trữ quốc gia Việt Nam, đã được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thế giới vào ngày 31/7/2009. Đây là niềm tự hào không chỉ riêng của ngành lưu trữ mà còn là niềm tự hào của cả dân tộc Việt Nam.

Mộc bản Triều Nguyễn. Nguồn: TTXVN
Mộc bản Triều Nguyễn. Nguồn: TTXVN

Di sản quý hiếm

Việc UNESCO vinh danh khối tài liệu Mộc bản triều Nguyễn đã khẳng định tài liệu này có giá trị nhiều mặt, như phương pháp chế tác tinh xảo, đặc biệt là nội dung ghi chép, phản ánh lịch sử Việt Nam qua các thời đại, từ Hùng Vương dựng nước đến triều Nguyễn. 

Ngoài ra, khối tài liệu này còn có giá trị đặc biệt khi nghiên cứu lịch sử, văn hóa của một số nước trên thế giới như Lào, Campuchia, Thái Lan, Trung Quốc, Pháp, Mỹ, Bồ Đào Nha...

Ông Nguyễn Xuân Hùng - Phó Giám đốc Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV, cho biết: “Trong khối di sản quý hiếm này còn chứa đựng nhiều tài liệu có nội dung khẳng định chủ quyền thiêng liêng của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Đây là tư liệu quý, cung cấp cho giới nghiên cứu và du khách trong và ngoài nước nguồn sử liệu đáng tin cậy và phong phú khi khảo cứu về lịch sử-văn hóa Việt Nam.”

Mộc bản là những bản gỗ khắc chữ Hán hoặc chữ Nôm ngược, bao gồm những ván khắc các tác phẩm chính văn, chính sử của triều Nguyễn; những ván khắc kinh điển của Nho gia và những ván khắc từ thời Nguyễn, được chuyển từ Văn Miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội) về lưu trữ ở Quốc Tử Giám (Huế) vào thời vua Minh Mạng và Thiệu Trị. Đây là những ván khắc dùng để in ra thành sách, được dùng phổ biến ở Việt Nam trong thời kỳ phong kiến.

Theo sử sách ghi lại, những bản khắc in đầu tiên ở Việt Nam có từ những năm đầu công nguyên, tại trung tâm Phật giáo Luy Lâu (nay thuộc tỉnh Bắc Ninh) để in tài liệu kinh phật đầu tiên của Việt Nam. Những Mộc bản hiện nay còn giữ lại được, có niên đại vào khoảng thế kỷ XVII (1665), là sách 'Bách pháp Minh môn Luận trực giải,' hiện ở kho sách của Viện Nghiên cứu Hán Nôm có bản in năm 1665.

Đối với tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn, phần lớn Mộc bản được khắc vào thời nhà Nguyễn (1802-945). Nội dung của khối tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn rất phong phú và đa dạng, phản ánh mọi mặt xã hội Việt Nam trong thời kỳ phong kiến như lịch sử, địa lý, chính trị-xã hội, quân sự, pháp chế, văn hóa-giáo dục, tôn giáo-tư tưởng-triết học, văn thơ, ngôn ngữ-văn tự. Tổng cộng có 152 đầu sách với 1.953 quyển. 

Số lượng tài liệu Mộc bản triều Nguyễn đang được bảo quản trong kho chuyên dụng ở Đà Lạt là 34.619 tấm, tương đương 55.320 mặt khắc Mộc bản.

Phát huy giá trị tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn

Hiện nay, Mộc bản Triều Nguyễn được bảo vệ và bảo quản rất cẩn mật. Khối tài liệu quý này được bảo vệ trong một kho chuyên dụng đặc biệt. Đồng thời, nhằm bảo quản an toàn và phát huy có hiệu quả giá trị của khối tài liệu đặc biệt quý hiếm này, hiện chúng được sao lưu, in rập ra giấy dó và số hóa có phần mềm bảo vệ và khai thác sử dụng.

Ông Nguyễn Xuân Hùng cho biết thêm, những năm qua, Trung tâm đã phát huy giá trị tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn bằng nhiều hình thức như giới thiệu quảng bá trong nước và toàn thế giới, giới thiệu qua các tạp chí, phương tiện thông tin khác. 

Sau khi mở cửa đón khách, giới thiệu các phiên bản tài liệu Mộc bản, nhiều du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, nghiên cứu. 

Từ di sản quý giá này, Trung tâm Lưu trữ Quốc gia IV cũng đã xuất bản 8 cuốn sách giới thiệu Mộc bản như sách 'Hoàng Sa và Trường Sa qua tài liệu Mộc bản Triều Nguyễn-Di sản thế giới'; sách 'Mộc bản Triều Nguyễn-Đề mục tổng quan'; sách 'Khoa bảng Thăng Long-Hà Nội qua tài liệu Mộc bản'; 'Chiếu dời đô và một số kiệt tác'...

Trong những ngày diễn ra Tuần Văn hóa Du lịch Đà Lạt 2013 (từ ngày 27-31/12), du khách sẽ có thêm sự lựa chọn thú vị. Du khách sẽ không khỏi ngỡ ngàng khi đến với Phòng trưng bày tài liệu lưu trữ chuyên đề “Mộc bản Triều Nguyễn-Di sản tư liệu thế giới.” Phòng trưng bày này sẽ lần đầu tiên mở cửa đón khách tham quan kho bản gốc Mộc bản Triều Nguyễn.

Theo Vietnam+

Tin mới

Tản văn: Dã quỳ và em

Tản văn hay: Dã quỳ và em

(Baonghean.vn) - Nhắc đến Tây Nguyên, người ta thường nghĩ đến loài hoa dã quỳ. Loài hoa vừa bình dị vừa rực rỡ này đã hút hồn biết bao du khách đến với vùng đất nhiều nắng gió. Trân trọng mời các bạn cùng lắng nghe tản văn “Dã quỳ và em” của Nguyễn Duy Xuân qua giọng đọc Hồ Nữ Thị.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 7/12

(Baonghean.vn) - Khai mạc Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII; Rau xanh khan hàng, giá tăng "chóng mặt"; Tạm dừng họp Chợ biên giới Cửa khẩu quốc tế Nậm Cắn… là những thông tin nổi bật ngày 7/12.
Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

Thảo luận tổ: Nhiều tồn tại trong công tác giải ngân vốn đầu tư công, cải cách hành chính, bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên thảo luận tổ chiều ngày 7/12, nhiều đại biểu đã phản ánh về những vấn đề nóng được dư luận quan tâm trong thời gian qua. Đó là tình trạng giải ngân vốn đầu tư công chậm,các tồn tại trong công tác cải cách hành chính, chế độ chính sách cho cán bộ, nhân viên bảo vệ rừng.
Y tế

Đại biểu Hội đồng nhân dân tỉnh đề nghị làm rõ những vướng mắc liên quan đến công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế

(Baonghean.vn) - Tình trạng cán bộ, nhân viên y tế nghỉ việc, chính sách cho ngành Y tế không còn phù hợp, bất cập vướng mắc trong công tác đấu thầu thuốc, vật tư y tế tiêu hao,... là những nội dung được các đại biểu tổ 2 tập trung thảo luận.
thảo luận tổ

Các huyện miền núi cao Nghệ An đề nghị tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia

(Baonghean.vn) - Các đại biểu ở 6 huyện miền núi cao đề nghị UBND tỉnh và các ngành cần sớm tháo gỡ khó khăn, hướng dẫn các huyện đẩy nhanh tiến độ triển khai 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; có giải pháp giải quyết tình trạng thiếu đất sản xuất, có chính sách hỗ trợ lực lượng bảo vệ rừng.
Đường liên xã “oằn mình” gánh xe quá tải

Khi đường liên xã 'oằn mình' gánh xe quá tải

(Baonghean.vn) - Đường liên xã Ngọc Sơn - Quỳnh Tân, huyện Quỳnh Lưu đã xuống cấp nghiêm trọng, nhiều chỗ bị lún, mặt đường bị băm nát, gây khó khăn cho người và phương tiện qua lại. Đây là hậu quả của việc xe ô tô chở vật liệu xây dựng quá tải thường xuyên chạy qua đây gây ra.
Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

Nghệ An: Rau xanh khan hàng, giá tăng 'chóng mặt'

(Baonghean.vn) -  Khoảng 10 ngày nay, giá rau xanh tăng chóng mặt, có những loại tăng gấp 4-5 lần so với trước khiến người tiêu dùng chật vật. Theo dự báo, tình trạng rau xanh khan hàng, tăng giá này kéo dài ít nhất trong vài tuần nữa mới có thể “hạ nhiệt”.
Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

Nghệ An: Tỷ lệ thực hiện các công trình, dự án được thu hồi, chuyển đổi mục đích sử dụng đất đạt thấp

(Baonghean.vn) - Báo cáo kết quả giám sát việc thực hiện các nghị quyết của HĐND tỉnh về thu hồi đất, chuyển mục đích sử dụng đất để thực hiện các công trình, dự án trên địa bàn tỉnh tại kỳ họp, HĐND tỉnh kiến nghị 7 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đối với UBND tỉnh.
Cử tri

Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An đã tiếp thu, giải quyết, trả lời đầy đủ 100% kiến nghị của cử tri

(Baonghean.vn) -  Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Nguyễn Văn Đệ cho biết, với tinh thần trách nhiệm trước cử tri tỉnh nhà, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương tích cực, chủ động nghiên cứu, tiếp thu, giải quyết và trả lời đầy đủ 100% số kiến nghị và nội dung được yêu cầu.
Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

Nghệ An: Sẽ tổ chức lấy phiếu tín nhiệm đối với những người giữ chức vụ do HĐND tỉnh khóa XVIII bầu vào kỳ họp cuối năm 2023

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, nhiệm kỳ 2021 - 2026, đồng chí Nguyễn Nam Đình - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND tỉnh đã trình bày các báo cáo, tờ trình và dự thảo Nghị quyết của Thường trực HĐND tỉnh trình kỳ họp.
Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

Quy mô nền kinh tế của Nghệ An đứng thứ 12 cả nước

(Baonghean.vn) - Sáng 7/12, tại Kỳ họp thứ 11, HĐND tỉnh Nghệ An khóa XVIII, thay mặt lãnh đạo UBND tỉnh, đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đã báo cáo tóm tắt tình hình kinh tế - xã hội năm 2022 và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2023.

 Nghệ An: 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết được Mặt trận Tổ quốc gửi đến HĐND tỉnh

Nghệ An: 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết được Mặt trận Tổ quốc gửi đến HĐND tỉnh

(Baonghean.vn) -  Thông báo về hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh tham gia xây dựng chính quyền; đồng chí Võ Thị Minh Sinh - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh uỷ, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh đề xuất, kiến nghị với HĐND, UBND tỉnh 5 nhóm vấn đề cần quan tâm giải quyết.