Dưới chân núi Pu-xai-lai-leng

(Baonghean) - Ngọn Pu-xai-lai-leng được ví như “nóc nhà” của Nghệ An, nằm sát biên giới Việt - Lào, thuộc địa phận xã Na Ngoi, huyện Kỳ Sơn. Dưới chân núi là 19 bản vùng biên, chủ yếu là người Mông sinh sống, kinh tế còn lạc hậu, cuộc sống phụ thuộc vào thiên nhiên. Sự nghiệp “trồng người” nơi đây gặp rất nhiều khó khăn…

Na Ngoi có 19 bản với hơn 5.000 nhân khẩu, người Mông chiếm trên 80%. Dù bản xa hay gần trung tâm xã đều có một điểm chung là giao thông khó khăn. Hầu hết đường sá của xã biên giới này là đường đất, ngày nắng thì bụi bặm, mưa thì lầy lội. Tại các bản đều có điểm trường tiểu học và mầm non nên học sinh lứa tuổi nhỏ có phần đỡ vất vả. Lên đến lớp 6, các em đã phải dựng lều trọ học. Em Moong Thị May, học sinh nữ duy nhất của bản Huồi Thum được học đến cấp 2. Cuối ngày Chủ nhật, em cùng nhóm bạn tay xách nách mang lên trường, cuối buổi học ngày thứ 7 lại trở về nhà. Con đường đến lớp của May và các bạn ở bản Huồi Thum xa hơn những bạn cùng trường 2, 3 lần. Xế trưa Chủ nhật, các em gùi gạo, muối rồi lên đường chuẩn bị cho tuần học mới. Trên đường đến lớp, hễ gặp bụi nứa nào các em xúm lại kiếm măng. Măng vừa là thức ăn, có khi cũng bán được đôi đồng để trả tiền trọ học và mua cá thịt. Đến được nơi trọ học cũng đã tối mịt. Bản Huồi Thum hiện chỉ có 4 người học đến bậc THCS, 1 em đang học lớp 11 ở Thị trấn Mường Xén.

Giờ học của học sinh bản Xiềng Xí (Na Ngoi, Kỳ Sơn).
Giờ học của học sinh bản Xiềng Xí (Na Ngoi, Kỳ Sơn).

Sau những buổi học, các em lại lên rừng hái củi, kiếm rau, lo lấy từng bữa ăn. Mỗi ngày hai bận, vào buổi trưa và chiều tối, lán trọ của các em mù mịt khói bếp. Những bữa ăn đạm bạc thường chỉ có rau rừng, hoặc một vài bó rau trồng mang từ nhà. Hiếm hoi lắm mới có một bữa thịt, cá. Đêm xuống, khi tiếng trống học bài vang lên, những khu lán trọ bỗng chốc trở nên vắng lặng. Tất cả đã tập trung về trường cùng ôn bài dưới sự chỉ dẫn của thầy cô. Mọi mệt nhọc như tan biến, trên những khuôn mặt thơ ngây chỉ còn lại niềm háo hức, lòng hăng say học tập.

Những hình ảnh này không còn là chuyện xa lạ ở các xã vùng cao. Những khu lán bán trú, những bữa ăn đạm bạc, những chặng đường rừng dài dặc của học sinh cùng niềm khát khao con chữ đã trở thành nét đẹp trong hành trình đến với tri thức của học sinh vùng cao. 

Cuộc sống của trò đã vậy, còn những thầy, cô giáo lên non “gieo chữ” cũng gian nan không kém. Đã vào cuối năm học, cũng là lúc thầy giáo Lô Văn Trọng cùng 4 thầy cô tại điểm trường bản Xiềng Xí thêm bận rộn với những tiết kiểm tra chất lượng và những giờ dạy bù cho kịp chương trình. Thầy giáo người Thái này quê huyện Con Cuông, lên vùng biên giới Na Ngoi từ năm 2000. Ngày ấy, phải đi bộ từ xã Lưu Kiền (Tương Dương) mất cả ngày đường mới vào đến trường. Bây giờ đã có thể đi xe máy vào, nhưng đường sá thì vẫn còn gian nan lắm. Nhà trọ của vợ chồng thầy ở bản Ka Dưới, cách điểm trường gần 10 cây số đường núi. Đi về cũng phải mất cả tiếng. Những hôm dạy học cả ngày, thầy cô phải ở lại trường, dân bản dựng cho thầy cô một khu nhà lá tạm gọi là “ký túc xá”. Nhiều người xa nhà, dạy ở điểm trường xa như thầy Trọng có đến 2 nhà trọ: một khu trọ ở gần điểm trường chính, một lán trọ tại bản như học sinh bán trú vậy.

Cô giáo Nguyễn Thị Thủy (Tường Sơn – Anh Sơn) đến với Na Ngoi đã 3 năm nay. Cuộc sống vùng cao khắc nghiệt khiến cô giáo Thủy nhanh chóng trở nên rắn rỏi. Việc đi lại và bất đồng về ngôn ngữ là những khó khăn lớn đối với cô giáo trẻ. Nhưng rồi, những khó khăn về ngôn ngữ cũng dần qua đi. Cô Thủy đã có thể nghe và hiểu được tiếng Mông, tiếng Thái. Còn học trò bây giờ cũng đã quen nói tiếng Kinh. 

Khí hậu ở đây rất khắc nghiệt. Xã biên giới này nằm ở độ cao lớn, là tiểu vùng khí hậu khó chịu bậc nhất miền Tây đất Nghệ. Mùa đông, nhiều khi nhiệt độ xuống gần 00C, lạnh thấu xương. Những ngày hè, địa bàn huyện Tương Dương nóng như chảo lửa, nhiều ngày không có mưa. Thế nhưng, ở địa bàn xã Na Ngoi vào trưa và chiều thường xuất hiện mưa giông kèm với sấm sét. Cuối tháng 4 vừa qua, một trận lốc xoáy tràn đến bản Tặng Phăn khi cô trò vừa bắt đầu giờ học. Mái nhà bị gió giật phăng. Từng mảnh ngói xi măng rơi xuống lớp học. Cũng may nhà có lắp ván gỗ làm trần chống nóng nên cô trò không việc gì. Khó khăn vẫn còn đó, nhưng với tinh thần yêu nghề, mến trẻ, những người “gieo chữ” dưới chân núi Pu-xai-lai-leng như thầy Trọng, cô Thủy vẫn miệt mài với công việc của mình. Còn các em, vẫn kiên trì vượt khó, tiếp thu tri thức với ước mơ xây dựng bản làng no ấm…

Hữu Vi

Tin mới

Vỡ đê kênh thấp ở huyện Hưng Nguyên

Trắng đêm cứu đê ở huyện Hưng Nguyên

(Baonghean.vn) - Vào lúc 20h ngày 29/9, đê kênh thấp còn gọi là đê Hội Tinh đoạn qua xóm 7, Làng Rào xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên bị vỡ khoảng 5m. Đây là tuyến đê xung yếu, bảo vệ cho gần 1.700 hộ dân (khoảng 6.000 nhân khẩu).
Trắng đêm khắc phục xong sự cố vỡ đê ở Hưng Nguyên

Trắng đêm khắc phục xong sự cố vỡ đê ở Hưng Nguyên

(Baonghean.vn) - Sau gần 12 tiếng đồng hồ, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tỉnh UBND tỉnh, lực lượng quân và dân đã phối hợp khắc phục cơ bản sự cố vỡ đê tại xã Hưng Đạo, đảm bảo an toàn cho nhân dân.
Vỡ đê kênh thấp ở Hưng Nguyên

Vỡ đê kênh thấp ở Hưng Nguyên

(Baonghean.vn) - Đêm 29/9, đê kênh thấp qua xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên bị vỡ. Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp xuống hiện trường, chỉ đạo lực lượng chức năng và người dân cứu đê.
Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

(Baonghean.vn) - Chiều tối nay (29/9), tại địa bàn thị trấn Cầu Giát, huyện Quỳnh Lưu nước ngập sâu khiến cho các phương tiện tham gia giao thông gặp nhiều khó khăn. Cùng với các lực lượng khác trên địa bàn, Trạm Cảnh sát giao thông Diễn Châu đã bố trí lực lượng để điều tiết, phân luồng, hỗ trợ người dân.
Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

(Baonghean.vn) - Vòng 17 V.League 2022, Sông Lam Nghệ An sẽ được đá trên sân nhà để tiếp đón Viettel. Nhiều khả năng trận đấu sẽ diễn ra trong điều kiện mưa lớn. Vì vậy ban huấn luyện câu lạc bộ xứ Nghệ đã xây dựng các phương án giúp cầu thủ có thể thích ứng tốt khi phải đối mặt với thời tiết xấu.
Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện Quỳnh Lưu giúp người dân di dời rời khỏi vùng nguy hiểm. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An triển khai lực lượng khắc phục hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Chiều ngày 29/9, dưới sự chủ trì của Đại tá Đinh Bạt Văn - Phó Chỉ huy trưởng - Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị triển khai công tác phòng, chống, khắc phục hoàn lưu bão số 4 theo hình thức trực tuyến với 21 điểm cầu trong toàn lực lượng vũ trang tỉnh.
Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

(Baonghean.vn) - Sở Giao thông vận tải Nghệ An đã huy động máy móc đến điểm sạt lở trên đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai) để giải toả khối lượng lớn đất đá nằm chắn ngang đường, giúp các phương tiện giao thông có thể đi lại trong thời gian sớm nhất.
Văn Trường

Yên Thành: 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa lớn liên tục, hiện nay địa bàn huyện Yên Thành có 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp (mực nước lòng hồ đã vượt qua tràn). Huyện Yên Thành đang có phương án sẵn sàng di dời các hộ dân phía dưới vùng hạ du đến nơi an toàn.
Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Từ đêm qua, hoàn lưu bão Noru đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An gây ra tình trạng ngập cục bộ đối với nhiều địa phương. Nắm được tình hình, các cơ sở Đoàn tại các địa phương đã huy động hàng nghìn đoàn viên, thanh niên trắng đêm cùng người dân khắc phục hậu quả.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

(Baonghean.vn) - Các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ; UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 9; Mưa lớn sau bão số 4 gây ngập nặng ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh... là những nội dung chính trong ngày 29/9.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục do đợt mưa lớn ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, thị xã Hoàng Mai.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Thanh Chương.
Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

(Baonghean.vn) - Do trên địa bàn Quỳnh Lưu tiếp tục có mưa, nước từ các xã phía Tây tiếp tục đổ về xuôi, khiến cho các khu vực phía Đông đường QL1A có nguy cơ bị ngập sâu. Vì thế, sáng nay, Huyện uỷ, UBND huyện Quỳnh Lưu tiếp tục chỉ đạo các địa phương bị ngập sâu nhanh chóng đến tận nơi, kêu gọi, sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị nguy hiểm.
Phun độc, khử trùng khu vực ngập lụt. Ảnh Thành Chung

Chủ động phòng chống các loại dịch bệnh do mưa lũ gây ra

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có mưa lớn gây chia cắt, ngập lụt. Tại những vùng bị ngập lụt, nguy cơ dịch bệnh phát triển đe doạ sức khoẻ người dân là rất lớn. Ngành y tế Nghệ An đang chỉ đạo các đơn vị y tế tích cực triển khai các biện pháp phòng chống.