Đường Lê Mao - Sức sống nội đô

(Baonghean) - Tuyến phố mới hoành tráng làm sáng dậy một phía Đông Nam đô thị này rợp tán cổ thụ vỉa hè và tươi tắn hoa lá cây cảnh trong những bồn phân cách, tạo cho người phố niềm tin tưởng vào một con phố xanh đặc biệt của Thành phố Vinh. Đó là đường Lê Mao…

Đường Lê Mao. Ảnh: Sỹ Minh
Đường Lê Mao. Ảnh: Sỹ Minh

Hình hài phố lớn hiện đại thoạt đầu chỉ mới mấy trăm mét, thiết kế hai chiều với dải bồn phân cách rộng ở giữa của đường Lê Mao đã sớm tạo cho Vinh những địa danh mới vừa chứa đựng sự dẫn chỉ muôn vẻ về đời sống sinh hoạt của người Vinh, đó là ngã Năm và ngã Sáu (ví như cách người Vinh gọi nhau một thời: “dân ngã Năm, ngã Sáu”…). 

Từ quãng khởi đầu mấy trăm mét như thế từ ngã Năm (Bưu điện tỉnh) nối sang ngã Sáu (cắt đường Trần Phú trùng Quốc lộ 1A chạy qua thành phố) và mở tiếp một đoạn thắt vào đường Ngô Đức Kế, nay đường Lê Mao đã được phóng tuyến đồng nhất xây dựng vươn dài vào Khu đô thị mới Vinh Tân với tổng chiều dài hơn 1 cây số. Đường nay mai không chỉ gợi lại một thời phố cũ thân thương, mà còn cho thấy những thời kỳ vươn tới khang trang hiện đại của Thành phố Vinh. 

Khi những cây xà cừ chưa kịp khép tán trên vỉa hè quãng phố cũ, đường Lê Mao đã tự hào là phố có công trình hiện đại “thế hệ đầu” là Nhà văn hóa Lao động tỉnh phía mặt Đông với bao sự kiện văn hóa nghệ thuật, khánh tiết lớn nhỏ diễn ra ở đây. Bên mặt Tây là các công trình công sở đầu não của Thành phố, nên dù náo nhiệt, phố vẫn có vẻ trang nghiêm và được đón nhận sự trân trọng của người dân. Kế bên Nhà Văn hóa Lao động tỉnh, là Nhà thi đấu thể thao của thành phố, cũng một thời hoạt động sôi nổi. Rồi khi bia hơi Vinh “bùng nổ”, thì khuôn viên hai “nhà” này thành những bãi bia nổi tiếng cho giới nghiền bia hơi chiều chiều tụ tập, và cũng chính ở đây đã thêm vào danh sách ẩm thực của Thành phố Vinh món mực “một nắng” đặc sản biển nhậu rất ăn ý với bia. Từ khi Công viên Trung tâm được xây dựng, các bãi bia giải tỏa, nhưng đã mở ra một góc mặt Đông đường không gian thoáng đãng, mời gọi. Những bồn phân cách hai làn đường tươi xanh hoa, cây cảnh không ngừng chỉnh trang, lại được các chương trình truyền hình văn nghệ chọn làm khung cảnh nền cho các ca sỹ biểu diễn đơn ca, tốp ca; các bạn trẻ chọn làm nơi chụp ảnh cưới… 

Đoạn từ ngã Sáu “bắt” vào cắt đường Ngô Đức Kế, cũng một thời chưa xa là nơi tạo cho một món khoái khẩu dân dã “thương hiệu” mới: lòng nấu xáo. Thực phẩm tươi mà dân phố thời còn nhà nhà chăn nuôi lợn sạch, với chế biến dồi lòng theo cách quê nhiều rau thơm gia vị và lạc rang, thứ luộc, thứ nấu cháo khi được “canh tân” bằng một món mới là món xáo vốn du nhập từ ẩm thực phía Bắc vào, hút thực khách không kể sang hèn, nhiều người tạm rời các hàng “tiết canh lòng lợn” truyền thống về đây… Nhưng, có lẽ vừa do nhu cầu ẩm thực của người Vinh đổi khác? Hay do không còn cái hương vị “thực phẩm sạch” do thời chăn nuôi công nghiệp tăng trọng? mà các hàng xáo lòng Ngã Sáu teo tóp dần, rồi gần như mất hẳn thương hiệu. Bây giờ khi đang chờ đợi phố xá được trang hoàng diện mạo mới, vẫn còn đó các hàng cháo lươn, cơm, bún… bền bỉ hút khách bình dân. 

Khi đường chưa được thực hiện phóng tuyến kéo dài theo quy hoạch giai đoạn 2 như bây giờ, trước những nhà dân chưa giải tỏa bám theo mặt phố Ngô Đức Kế chắn ngang hình thành nên cái chợ xép khá đông vui, bán rau quả sản vật từ ruộng vườn xã Vinh Tân cũ. Nhà cửa được giải tỏa rồi, đường được mở thì mấy bà, mấy chị hàng chợ còn bám trụ lại, bán mua nép vào các góc phố hai bên, không ngờ lại tạo ra được một nét phố giao thời cũ - mới thú vị. Cứ nghĩ, nếu nhà kiến thiết đô thị có chút lãng mạn, quy hoạch ở đây vài “vỉa” hàng chợ nho nhỏ, bán độc rau xanh và cá mú đồng quê, hẳn sẽ giúp Vinh có được một “trực quan” trong tương lai về câu chuyện làng lên phố. Ấy là vì, cả một quãng dài đường Lê Mao vươn vào khu đô thị mới hình hài hiện đại bây giờ, là mênh mông ruộng rau muống, lác đác lúa một vụ vốn là một nguồn sinh sống chính của “thị dân lội ruộng” Vinh Tân. Bốn phía Thành phố khi Vinh chưa lên đô thị loại 1, thì sự lắt lẻo của những ngõ trúc quanh co và thế đất chưa mưa đã ngập úng của miệt Vinh Tân như được bao kín những câu chuyện làng,  chuyện xóm cách biệt với hướng mở của sầm uất phố thị.

Khu đô thị mới trên đường Lê Mao. Ảnh: Đ.S
Khu đô thị mới trên đường Lê Mao. Ảnh: Đ.S

Đường Lê Mao bây giờ được coi là huyết mạch gánh cả ý đồ mở mang thu hút đầu tư phát triển cả một vùng Đông Nam thành phố. Trên các ao thửa rau muống, ruộng lầy trước đây, đã hình thành các khu đô thị mới với những cao ốc, biệt thự với thăng hoa các ý tưởng kiến trúc. Mặt phố quãng mới dần hình thành nên dịch vụ phong phú, từ bàn nước chè đơn giản đến Siêu thị Bia Sài Gòn mới khai trương. Tốc độ xây dựng thời điểm này có phần chững lại, nhưng cứ dăm bữa nửa tháng quay qua quay lại với phố, lại thấy sáng lên một vài mái biệt thự mới, làm rõ thêm nét hiện đại khu đô thị đang còn ngổn ngang kiến thiết hạ tầng. Nhịp sống ở quãng phố mới có vẻ chậm nhưng quy củ, hứa hẹn sẽ điều chỉnh hướng tới một nếp sống đô thị văn minh bậc nhất của Thành phố trong tương lai. Nhưng, điều đáng nói, là khi việc xây dựng, chỉnh trang đường Lê Mao hoàn thành theo mô-tip khởi đầu, đây thực sự là một tuyến đường xanh quyến rũ của nội đô Vinh.

Bây giờ, nếu từ trên máy bay nhìn xuống, thấy đôi cầu Bến Thủy thông thương vào phía Nam, công trường cầu vượt Cửa Nam theo Quốc lộ 46 về phía Tây, tuyến đại lộ chạy ra sân bay Vinh, cửa ngõ Quốc lộ 1A chạy ra phía Bắc quãng Quán Bàu, Quán Bánh và đường Vinh – Cửa Lò xuôi xuống phía Đông… như những đôi cánh cho Thành phố bay lên; và, đường Lê Mao chính là xương sống nội đô tiếp sức cho những đôi cánh ấy vậy!

Lê Mao (còn gọi là Lê Viết Mao), sinh năm 1930 tại khu phố Đệ Thập - làng Yên Dũng Hạ (nay là phường Bến Thủy, TP. Vinh). Mồ côi cha khi mới 12 tuổi, Lê Mao phải bỏ học, sau đó trở thành công nhân Nhà máy Diêm Bến Thủy vào năm 14 tuổi. Ông sớm tham gia hoạt động cách mạng, từ năm 1925 đã trở thành hội viên Hội Phục Việt, phụ trách tiểu tổ của hội ở làng Yên Dũng Hạ và nhà máy… Năm 1930, ông tham gia Đảng Cộng sản Việt Nam, được chỉ định làm Bí thư chi bộ Nhà máy Diêm Bến Thuỷ, sau đó được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Vinh - Bến Thuỷ.

Trong phong trào Xô Viết Nghệ Tĩnh, Lê Mao là một trong số những người lãnh đạo biểu tình. Tháng 10/1930, ông tham dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ nhất tại Hồng Kông và được bầu làm Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương. Tháng 3/1931, ông dự Hội nghị Trung ương Đảng lần thứ hai tại Sài Gòn, trở thành Ủy viên chính thức Ban Chấp hành. Tiếp đó, ông được Trung ương phân công làm Bí thư Xứ ủy Trung Kỳ, chỉ đạo trực tiếp phong trào đấu tranh của công nông Nghệ - Tĩnh nhân Ngày Quốc tế Lao động năm 1931.

Ngày 2/5/1931, trên đường công tác, Lê Mao bị quân lính (Pháp và tay sai) vây bắt và ông đã hy sinh trước mũi súng quân thù tại cầu cảng Bến Thủy. Khi đó ông mới 28 tuổi. 

Tên của Lê Mao được đặt cho một phường, một số trường học và một tuyến đường chính nội đô Vinh. 


Đình Sâm

Tin mới

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 26/9

(Baonghean.vn) - Thủ tướng Chính phủ chủ trì Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện 3 Chương trình mục tiêu quốc gia; Thường trực HĐND tỉnh cho ý kiến một số nội dung quan trọng; Siêu bão Noru đi vào Biển Đông, Nghệ An rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ đông và gấp rút thu hoạch thủy sản chạy bão… là những nội dung đáng chú ý được đăng tải trên Baonghean.vn ngày 26/9.
Nghệ An triển khai thực hiện Nghị quyết số 69/NQ-CP của Chính phủ về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

Nghệ An triển khai thực hiện Nghị quyết số 69/NQ-CP của Chính phủ về phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội

(Baonghean.vn) - Để triển khai thực hiện có hiệu quả mục tiêu, chỉ tiêu bảo hiểm xã hội trên địa bàn tỉnh Nghệ An, ngày 26/9/2022, UBND tỉnh Nghệ An có văn bản số 7337/UBND – VX về việc triển khai thực hiện nghị quyết số 69/NQ-CP ngày 19/5/2022 của Chính phủ về việc giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội.
Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An kiểm tra công tác phòng chống bão Noru

Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An kiểm tra công tác phòng chống bão Noru

(Baonghean.vn) - Để chủ động ứng phó với diễn biến nguy hiểm của cơn bão Noru (bão số 4), ngày 26/9, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh do Đại tá Dương Minh Hiền - Phó Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Nghệ An làm trưởng đoàn đã đi kiểm tra công tác chuẩn bị ứng phó với bão số 4 tại Ban Chỉ huy quân sự huyện Nghi Lộc, Hưng Nguyên, Trung đoàn 764, Trung đội vận tải.
Tiểu thương Cảng cá Cửa Hội khẩn trương mua bán trước ngày bão số 4 đổ bộ

Tiểu thương Cảng cá Cửa Hội khẩn trương mua bán trước ngày bão số 4 đổ bộ

(Baonghean.vn) - Dù có tin báo bão nhưng theo các tiểu thương, thường thì trước và sau bão, các thuyền đánh cá vẫn hay trúng lớn, chủ yếu là các loại cá bạc má, cá thu, tôm he. Do vậy, trước khi cơn bão số 4 đổ bộ, các hoạt động kinh doanh, buôn bán hải sản tại cảng cá Cửa Hội diễn ra hết sức hối hả.
Nghệ An: Rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ Đông trước mưa lớn

Nghệ An: Rốt ráo bảo vệ sản xuất vụ Đông trước mưa lớn

(Baonghean.vn) - Hiện nay, tại nhiều địa phương đã hoàn thành thu hoạch lúa hè thu và đang triển khai sản xuất vụ Đông theo đúng tiến độ, kế hoạch. Trước thông tin bão Noru đang tiến gần về đất liền, dự báo mưa lớn sau hoàn lưu bão, để bảo đảm an toàn cho cây trồng vụ Đông, các địa phương đã rốt ráo chỉ đạo các phương án ứng phó.
Cô gái trẻ khởi nghiệp từ 7 triệu đồng trở thành CEO Spa thẩm mỹ

Câu chuyện khởi nghiệp từ 7 triệu đồng của CEO 9X ở Nghệ An

(Baonghean.vn) - Câu chuyện về hành trình vạn dặm, với nghị lực phi thường vượt lên thất bại để viết nên ước mơ của cô gái sáng lập thương hiệu Spa thẩm mỹ Phương Thảo Academy, đã truyền cảm hứng cho các bạn trẻ sống trọn vẹn vì đam mê và nỗ lực hết mình để “chạm” tới thành công.
Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác với bão Noru

Thủ tướng Phạm Minh Chính: Tuyệt đối không chủ quan, mất cảnh giác với bão Noru

Sáng 26/9, mở đầu Hội nghị trực tuyến toàn quốc về đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện ba chương trình mục tiêu quốc gia, trước diễn biến phức tạp của bão số 4 (tên quốc tế là bão Noru), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chỉ đạo "nóng" các bộ, ngành, địa phương tập trung phòng, chống bão.