Giá dầu thấp chuyển quyền lực địa chính trị về tay Mỹ

Bối cảnh nguồn cung năng lượng dồi dào và giá cả thấp hiện nay đã làm xoay chuyển bức tranh địa chính trị của thế giới. Một số quốc gia trở nên lao đao trong khi số khác lại hưởng lợi.

Hoạt động sản xuất dầu tăng vọt của Mỹ đã thúc đẩy Washington cùng các đồng minh áp đặt nhiều biện pháp trừng phạt mạnh mẽ nhằm vào Iran mà không hề lo ngại sẽ mất lượng dầu nhập khẩu từ quốc gia Trung Đông này. 

Trong khi đó, Nga lại phải đối mặt với viễn cảnh mà Tổng thống Vladimir Putin gọi là “một thảm kịch có khả năng xảy ra” khi giá dầu lao dốc và Moskva phải vật lộn với những cấm vận khắc nghiệt từ Washington và phương Tây.

Khoảng cuối những năm 1980, chính việc mất đi nguồn doanh thu quan trọng do giá dầu mỏ và khí đốt sụt giảm trầm trọng là một nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của Xôviết. Cuộc suy thoái trên thị trường dầu mỏ cũng phần nào tác động đến quyết định của nhà lãnh đạo Iraq Saddam Hussein đem quân đánh Kuwait năm 1990, châm ngòi cho cuộc chiến tranh Vùng Vịnh đầu tiên.

sdđ
Giá dầu thô giảm mạnh là tin xấu với nhiều quốc gia xuất khẩu dầu.

Bên cạnh Nga, biến động trong giá dầu mỏ cũng khiến Iran và Venezuela lâm vào thế khó. Ngược lại, Mỹ và Trung Quốc lại có cơ hội dẫn đầu.

Cuộc cách mạng khí đốt và dầu đá phiến của Mỹ đã mở ra “một thời đại của dầu giá rẻ”. “Không còn nghi ngờ gì nữa, những thay đổi về địa chính trị sẽ là điều tất yếu”, ông Ed Morse – Giám đốc Công ty nghiên cứu hàng hóa Citigroup hàng đầu thế giới – nhận định. 

Thương phẩm địa chính trị quan trọng

Theo bà Reva Bhalla – Phó chủ tịch Công ty tư vấn toàn cầu Stratfor, dầu mỏ – tập trung chủ yếu ở vùng Trung Đông - là “thương phẩm địa chính trị quan trọng nhất”, có khả năng định hướng nền kinh tế toàn cầu.

Giá dầu Benchmark tại thị trường New York đã giảm hơn 30% trong vòng 5 tháng qua, dao động ở mức 75 USD một thùng, trong khi năng suất dầu thô của Mỹ đã đạt đỉnh cao nhất của 3 thập kỷ trở lại đây, nhờ hoạt động sản xuất nhộn nhịp tại các mỏ khai thác dầu từ đá phiến tại Bắc Dakota và Texas. 

eee
Khí gas tự nhiên phun lên từ một mỏ khai thác ở Bắc Dakota.

Theo số liệu hàng tuần do Cơ quan thông tin năng lượng Mỹ công bố, trong tuần đầu tiên của tháng 11, sản lượng dầu của Mỹ đạt 9,06 triệu thùng/ngày – cao nhất kể từ tháng 1/1983.

“Trong 10 năm qua, yếu tố quyết định thị trường dầu dựa trên sự tăng trưởng và nhu cầu sử dụng của Trung Quốc. Nay sự tăng trưởng đáng kinh ngạc của ngành dầu khí Mỹ chính là yếu tố quyết định mới”, ông Daniel Yergin - Phó giám đốc Tập đoàn tư vấn công nghiệp HIS có trụ sở tại Colorado cho biết. 

Cuộc chiến giá dầu

Saudi Arabia và Kuwait đã thực hiện “cuộc chiến giá cả cần thiết” nhằm bảo vệ thị trường của họ cũng như ép các nhà sản xuất tại Mỹ và các nước khác phải giảm sản lượng sản xuất. 

Cho đến nay, các công ty Mỹ vẫn chưa hề nao núng trước “âm mưu lũng đoạn thị trường” của Saudi Arabia, đồng thời tin tưởng rằng họ còn vững mạnh hơn nhiều thành viên trong Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC).

“Saudi Arabia đang chơi một ván bài lớn. Nếu cường quốc dầu mỏ này giảm giá dầu còn 60 – 70 USD/thùng thì thị trường Mỹ sẽ bị chững lại, tuy nhiên không có nghĩa là ngừng tăng trưởng” – đó là nhận định của ông Archie Dunham, Giám đốc hãng sản xuất dầu đá phiến Chesapeake Energy ở Oklahoma.

Ngoài ra sự tấn công của các nhóm khủng bố vào các mỏ dầu lớn ở Trung Đông có thể khiến giá năng lượng tăng trở lại.  

Nguồn thu từ xuất khẩu dầu

Ngày 29/10, Tổng thống Iran Hassan Rouhani thông báo doanh thu xuất khẩu dầu của nước này đã giảm khoảng 30%. Theo số liệu của hãng tin Bloomberg, Iran cần đạt tới mức giá kỷ lục 143USD/ thùng để có thể giữ ngân sách quốc gia được ổn định. Tương tự Nga, nền kinh tế Iran đã yếu đi bởi những cấm vận kinh tế bắt nguồn từ chương trình hạt nhân gây tranh cãi của Tehran. Các “đòn đánh kinh tế” từ Mỹ và đồng minh đã đóng lại hầu hết nguồn đầu tư vào các mỏ dầu và khí đốt của Iran trong suốt một thập kỷ qua cũng như bị kìm kẹp mọi khả năng tiếp cận với công nghệ mới.

Giá dầu thô giảm và hạn chót của một thỏa thuận hạt nhân vào ngày 24/11 tới đã gia tăng áp lực lên vai ông Rouhani, người vừa đắc cử năm ngoái trong một cuộc cải tổ nhằm chấm dứt nạn lạm phát và phục hồi nền kinh tế Iran. Nếu ông Rouhani có thể bứt phá được một thỏa thuận chung và các lệnh cấm vận được gỡ bỏ,  kinh tế Tehran mới có hy vọng thoát khỏi “bóng đen”. 

cvvvvb
Dầu mỏ là một yếu tố có khả năng định hướng nền kinh tế thế giới.

Đối với Venezuela, giá dầu lao dốc cũng là một tin xấu. “Đoàn tàu” kinh tế Venezuela vốn đã cận kề mép vực sâu với tỉ lệ lạm phát lên tới 63%. Tổng thống Nicolas Maduro ngày 13/11 thông báo trong tháng trước Caracas đã mất 30% nguồn thu ngoại hối bởi giá dầu giảm. Ông Maduro cho biết đã cử Ngoại trưởng nước này tới 5 quốc gia xuất khẩu dầu lớn mạnh, bao gồm Mexico và Nga, để thu hút thêm sự ủng hộ trước thềm cuộc họp OPEC sắp tới diễn ra vào ngày 27/11. 

Nâng vị thế của Mỹ

Nước Mỹ đang nổi lên như một kẻ thắng lớn. Càng gia tăng tính độc lập trong lĩnh vực năng lượng thì càng giúp Mỹ giảm rủi ro khi các nguồn cung từ nước ngoài bị gián đoạn. Sự tự chủ năng lượng cũng làm củng cố thêm tiếng nói của Washington trong các đàm phán quốc tế, ví dụ như với Iran về vấn đề hạt nhân hay với Nga về khủng hoảng Ukraine.

Bên cạnh đó, sự bùng nổ sản lượng dầu khí Mỹ đã nâng cao uy tín của nước này trên trường quốc tế, vốn đã bị lu mờ sau cuộc khủng hoảng tài chính bắt nguồn từ bất ổn thị trường nhà ở tại Mỹ.

Ngoài ra trong bối cảnh dầu mất giá, Trung Quốc cũng được xem là một kẻ thắng lớn bởi 60% lượng dầu thô của nước này là nhập khẩu từ bên ngoài. Tháng 5 vừa qua, Trung Quốc và Nga đã ký một hợp đồng cung cấp khí đốt lịch sử trị giá 400 tỉ USD kéo dài trong 30 năm. Tiếp tục tăng cường hợp tác, đầu tháng 11, nhà lãnh đạo hai nước đã đạt thỏa thuận sơ bộ về việc xây dựng đường ống khí đốt thứ hai chạy thẳng từ Nga tới Trung Quốc. Bắc Kinh sẽ luôn là phía có lợi trong hợp đồng cung cấp này cho đến khi nào giá dầu thô vẫn còn ở mức thấp. Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới này nhiều khả năng sẽ sử dụng khoản tiết kiệm trên để xây dựng các khu dự trữ chiến lược hơn là chi tiêu vào quốc phòng và cải thiện môi trường.

Theo tintuc

Tin mới

Lũ Kỳ Sơn: Sạt lở nghiêm trọng, giao thông ở xã Tây Sơn vẫn bị chia cắt

Lũ Kỳ Sơn: Sạt lở nghiêm trọng, giao thông ở xã Tây Sơn vẫn bị chia cắt

(Baonghean.vn) -  Trong đợt lũ quét vừa qua, tuyến đường Tây Sơn - Mường Xén bị sạt lở nghiêm trọng, đặc biệt đoạn qua bản Sơn Hà. Dòng nước lũ từ khe Mú Loong đổ xuống bản đã cắt ngang mặt đường, tạo thành khe rộng, sâu cả chục mét. Các phương tiện giao thông không thể lưu thông. Mưa lũ còn khiến hàng nghìn mét khối đất đổ xuống mặt đường, cô lập xã Tây Sơn nhiều ngày nay.
Tản văn hay: Bão trong từng vụn ký ức

Tản văn hay: Bão trong từng vụn ký ức

(Baonghean.vn) - Ký ức miên man của Nguyễn Thu Hà đã mô tả những cơn bão nhưng không trực tiếp nhắc đến gió mưa gào rú. Ngược lại, biết “bão luôn là những mất mát, đau thương” đấy, nhưng tác giả dành chỗ trong trái tim mình để nhớ về những kỉ niệm ấm áp lưu luyến, khi nghe tiếng loa xóm báo bão, khi ăn món ăn dân dã mà “xa xỉ” trong đêm mất điện, khi quấn trong chăn nghe kể chuyện, khi chui nấp dưới gầm giường ướt như chuột lột, khi dọn dẹp sau bão… 
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 6/10

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 6/10

(Baonghean.vn) - Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Quảng Ngãi hỗ trợ giúp nhân dân Nghệ An khắc phục hậu quả thiên tai; UBND tỉnh họp giao ban với Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh và các hội doanh nghiệp; Phó Bí thư Tỉnh ủy trao Huy hiệu Đảng tại xã Quỳnh Giang; Khởi tố, bắt khẩn cấp chủ tịch xã lập khống hồ sơ xây dựng nhà văn hóa xóm... là những nội dung chính trong ngày 6/10.
Chủ tịch UBND tỉnh: Thấy khó khăn của doanh nghiệp để giải quyết chứ không phải để giải trình

Chủ tịch UBND tỉnh: Thấy khó khăn của doanh nghiệp để giải quyết chứ không phải để giải trình

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu, các sở, ngành, địa phương phải luôn xác định tinh thần, trách nhiệm sẵn sàng hỗ trợ, chia sẻ với các doanh nghiệp; bởi doanh nghiệp phát triển là tỉnh phát triển, thành công của doanh nghiệp chính là thành công của tỉnh.
Từ trái qua phải các bị can Nguyễn Duy Hùng, Cao Đăng Chương và Trần Khắc Tú. Ảnh: Hồng Ngọc

Khởi tố thêm 03 bị can liên quan tới sai phạm xảy ra tại Xí nghiệp Thủy lợi Đô Lương

(Baonghean.vn) - Quá trình mở rộng điều tra liên quan đến vụ án "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" xảy ra tại Xí nghiệp Thủy lợi Đô Lương thuộc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Thuỷ lợi Bắc Nghệ An, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An tiếp tục khởi tố thêm 3 bị can.
Chuyện V-League và các đội trẻ

Chuyện V-League và các đội trẻ

(Baonghean.vn) - Nhiều đội bóng chỉ đủ “nuôi” đội 1, còn các tuyến trẻ thì đến đâu hay đó mà vẫn cứ tồn tại dai dẳng ở V-League nhờ vô vàn những cách thức co kéo.
Khoảnh khắc xe tải và xe ca va chạm khiến 24 người bị thương

Khoảnh khắc xe tải và xe ca va chạm khiến 24 người bị thương ở Tân Kỳ, Nghệ An

(Baonghean.vn) -  Vào lúc 6h30 sáng 06/10, tại ngã tư Tân Đồng - Tân Phú, huyện Tân Kỳ đã xảy ra vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng giữa xe ca mang biển kiểm soát: 37F-002,06 chở công nhân Nhà máy may Minh Anh (đi hướng Quỳ Hợp xuống Tân Kỳ) va chạm với xe đầu kéo, biển kiểm soát: 37R- 03876 đi hướng ngược lại.
Dành 500 tỷ đồng chăm lo Tết Quý Mão 2023 cho đoàn viên, người lao động

Dành 500 tỷ đồng chăm lo Tết Quý Mão 2023 cho đoàn viên, người lao động

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc thảo luận kế hoạch tổ chức các hoạt động chăm lo Tết cho đoàn viên, người lao động nhân dịp Tết Nguyên đán Quý Mão 2023, Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam Phan Văn Anh cho biết: Tổ chức Công đoàn sẽ dành 500 tỷ đồng chăm lo Tết Quý Mão 2023.
Giáo viên Kỳ Sơn chung tay giúp đỡ học sinh vùng lũ quét

Giáo viên Kỳ Sơn chung tay giúp đỡ học sinh vùng lũ quét

(Baonghean.vn)- Sau trận lũ quét kinh hoàng khiến nhiều học sinh ở 2 bản Hòa Sơn và Sơn Hà, xã Tà Cạ chịu cảnh màn trời chiếu đất do nhà cửa, sách vở bị cuốn trôi và đất đá vùi lấp, các cán bộ, giáo viên Trường THPT Kỳ Sơn đã đồng hành cùng các em, tổ chức ăn ở cho học sinh tại Ký túc xá của trường để ổn định việc học tập.
Trao tặng

Thành phố Hồ Chí Minh trao 2 tỷ đồng hỗ trợ người dân Nghệ An khắc phục hậu quả mưa lũ

(Baonghean.vn) - Sáng ngày 6/10, Đoàn công tác Thành ủy - HĐND - UBND - Uỷ ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh do đồng chí Trần Kim Yến - Ủy viên Ban thường vụ, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hồ Chí Minh làm trưởng đoàn đã trao 2 tỷ đồng cùng một số nhu yếu phẩm hỗ trợ người dân vùng lũ Nghệ An.