Kỳ 6: Nghề cứu hộ động vật ở Vườn quốc gia Pù Mát

(Baonghean) - Trung tâm cứu hộ động vật ở Vườn quốc gia Pù Mát như một “bệnh viện” sẵn sàng cứu chữa, chăm sóc cho những loài thú bị thương, nghiên cứu các đặc điểm sinh thái rồi trả chúng về với môi trường thiên nhiên. Nghề này cũng lắm gian truân.

Chúng tôi đến Trung tâm cứu hộ động vật VQG Pù Mát giữa ngày hè nắng gắt. Khách tứ phương đổ về tham quan trung tâm VQG khá đông. Chủ yếu họ xin vào Trung tâm cứu hộ động vật để ngắm các con thú đang được chăm sóc chữa trị. Anh Nguyễn Tất Hà cán bộ Trung tâm cứu hộ cho biết: Trung tâm không những là nơi nghiên cứu khoa học mà còn là nơi mọi người có thể đến tham quan các hoạt động độc đáo của từng loài vật. Từ đó thức tỉnh tình yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ, bảo tồn các loài động vật hoang dã quý hiếm trong mỗi du khách tham quan. Đặc biệt các em học sinh khắp nơi trong huyện Con Cuông dịp hè này thỉnh thoảng được cha mẹ đưa đến Trung tâm để xem thú. Thấy các chú “bác sĩ” chăm sóc, chữa bệnh cho loài thú những em nhỏ cũng cảm động và thương các con vật lắm, các cháu mong cho những con thú mau khỏi bệnh để được thả vào rừng.

 Anh Trần Xuân Cường bên con gấu vừa nhận về.

Người tâm huyết với nghề cứu hộ động vật đầu tiên phải nói đến là anh Trần Xuân Cường-Phó giám đốc Vườn quốc gia Pù Mát. Ngay từ những ngày đầu thành lập, anh Cường đã cùng với đồng nghiệp cứu sống được rất nhiều loài thú. Anh Cường nhớ lại: Hàng năm các hạt kiểm lâm và các Trạm QLBVR trên địa bàn tỉnh bắt được những vụ buôn bán động vật hoang dã đều đưa về Trung tâm để chăm sóc, chữa trị sau đó mới thả vào rừng. Chỉ tính riêng năm 2006-2008 Trung tâm đã cứu hộ được hàng trăm con rùa đá, rùa hộp trán vàng, trên 100 con khỉ, 40 con beo lửa, 30 con gấu cùng nhiều loài chim quý... Các con vật đa số bị thương do đánh bẫy, săn bắn, rồi bị kiệt sức, đưa vào Trung tâm được phân loại thả vào từng chuồng sắt để chữa trị.
 
Còn nhớ hồi tôi về thăm Trung tâm những năm 2005, anh Trần Đức Linh quê Hà Nội đã có 10 năm làm việc tại đây, nay chuyển công tác ở Đại học nông nghiệp. Khi đó Trung tâm được chuyển về 2 chú gấu ngựa và gấu chó mới chỉ cân nặng khoảng 2 kg, anh Cường và Linh đã phải thay “mẹ gấu” chăm sóc chúng như những đứa trẻ sơ sinh mới lọt lòng. Anh Linh nói: Trời lạnh phải cho gấu ngủ chung đắp chăn sưởi ấm, nửa đêm pha sữa bỏ vào ống cho gấu bú, gấu háu đói nên một  ngày phải cho uống sữa đều đặn 7 lần. Hàng ngày nó cứ lẽo đẽo theo người như con chó nuôi trong nhà, qua giai đoạn “cai sữa” thì hàng ngày phải tập cho nó ăn cháo. Ngủ chung với người được khoảng hơn 3 năm thì anh em đưa gấu nhốt vào chuồng sắt vì giai đoạn đó gấu đã lớn, móng vuốt dài đêm ngủ nó gầm gừ trông rất sợ. Giai đoạn gấu trưởng thành, VQG Pù Mát có kế hoạch đưa chúng trả về thiên nhiên, khi thả thử ở xung quanh vườn thì thấy 2 con gấu này không thể tự kiếm ăn sinh tồn được, VQG Pù Mát lại phải đưa chúng về nuôi nhốt.

 Khỉ mốc đang được cứu hộ tại Trung tâm.

Loại gấu bị thương được chữa trị vài tháng rồi thả vào rừng là chúng hoà nhập với môi trường tự nhiên ngay, đối với gấu nuôi từ sơ sinh đã quen với nuôi nhốt mà thả vào rừng chúng sẽ chết đói. Hiện 2 con gấu này, một con đã chuyển cho VQG Tam Đảo, con còn lại đang nuôi nhốt tại Trung tâm phục vụ công tác nghiên cứu khoa học. Mặc dù được con người nuôi, nhưng bản tính hoang dã của loài thú dữ vẫn trỗi dậy, người lạ trêu đùa là nó vẫn tấn công.
 
Anh Nguyễn Tất Hà – cán bộ Trung tâm tâm sự: Chúng tôi còn phải chăm sóc nhiều loài thú khác rất phức tạp, như rùa trán hộp vàng, thức ăn “khoái khẩu” là món giun đất. Nắng cũng như mưa, anh em phải vào rừng đi đào giun “bồi bổ” sức khoẻ cho rùa, rồi hàng ngày chữa trị những vết thương lở loét. Đối với loài khỉ cách chăm sóc cũng độc đáo, phải hiểu chúng, như loại khỉ mốc thường sống ở độ cao trên 1000 m, ngủ trong hang đá, thức ăn chủ yếu là lá chuối non và quả cây, sống trầm lặng không ồn ào. Vì thế khỉ mốc được nuôi ở khu vực vắng vẻ hơn bao quanh là cây cối um tùm, cán bộ Trung tâm đều đảm bảo được thức ăn ưa thích cho chúng.

 Anh Nguyễn Tất Hà bên tủ lạnh chứa thức ăn cho động vật.

VQG Pù Mát là nơi được đánh giá bậc nhất về đa dạng sinh vật, đặc biệt là có nhiều loài thú quý hiếm nằm trong sách đỏ quốc gia và quốc tế. Tuy nhiên vẫn chưa thực sự xứng tầm. Nói là Trung tâm cứu hộ động vật hoang dã cho “oách” chứ “trung tâm” chỉ là ngôi nhà cấp 4 nhỏ rộng 2 gian, vừa đủ lọt thỏm bộ bàn ghế và chiếc giường ngủ, các thiết bị y tế phải chuyển xuống gian bếp. Hiện tại Trung tâm đang chăm sóc 1 con gấu ngựa, 4 nhím, 2 khỉ, 1 cầy dông, 34 con rùa mỏ vẹt, trán vàng ... Trang thiết thiết bị chỉ có 1 tủ lạnh, 1 tủ mát và một số dụng cụ ý tế. Vì cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn, nên việc chăm sóc và chữa trị cho nhiều cá thể động vật rất khó khăn. Cả Trung tâm nhưng chỉ có 2 cán bộ, hầu hết các chuồng sắt nhỏ hẹp mưa gió đều có thể tạt vào ẩm ướt, trang thiết bị y tế còn thiếu các thiết bị như máy chụp X quang, máy siêu âm... để phục vụ chấn đoán vết thương cứu hộ kịp thời cho động vật. Được biết đối với các loại như rùa, rắn, nhím... sau khi chăm sóc có thể thả vào rừng ngay, nhưng đối với các loài báo, gấu, khỉ... lại phải cần môi trường bán hoang dã để chúng được làm quen với các phản xạ săn mồi tự nhiên. Vì thế mà những con gấu, khỉ được nuôi nhốt khi được thả vào rừng không còn khả năng kiếm ăn nữa.
 
Được biết, khi chăm sóc lành lặn các loài thú, công việc thả chúng vào rừng cũng rất gian nan, đối với những loài động vật to lớn như gấu, beo trước khi thả phải tiêm thuốc gây mê rồi bí mật chở vào rừng. Tuyệt đối không để thợ săn phát hiện được, vì lúc này gấu, beo tiêm thuốc gây mê nên yếu, chưa có khả năng chạy nhanh vào rừng để trốn chạy.
 
Trời xế chiều, anh Hà lại tất bật chuẩn bị bữa tối cho “đàn con”, anh nói: “Vất vả chút nhưng cứu chữa, chăm sóc thả được các loài vật vào được rừng xanh là anh em làm nghề cứu hộ vui rồi. Tôi chỉ mong sao được Nhà nước quan tâm hơn nữa để được đâu tư cơ sở hạ tầng cho Trung tâm cứu hộ, đặc biệt là xây dựng khu nuôi thả động vật bán tự nhiên để thuận lợi cho việc thả thú rừng về với môi trường thiên nhiên.

Văn Trường

tin mới

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

(Baonghean.vn) - Hiếm có một vùng quê nào lại có nhiều người đỗ đạt thành danh và có nhiều di tích được xếp hạng như xã Quỳnh Đôi (Quỳnh Lưu). Nắm bắt lợi thế đó, gần đây địa phương này đã tiên phong phát triển du lịch, với những tour du lịch mang nhiều ý nghĩa.

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Lễ hội Hang Bua ở huyện Quỳ Châu là một sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng người Thái phía Tây Bắc Nghệ An. Sinh hoạt văn hóa này cũng là không gian lưu giữ những nét truyền thống của cư dân bản địa vừa góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân địa phương

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

(Baonghean.vn) - Lễ hội Đền Cờn năm 2024 có nhiều hoạt động, trò chơi dân gian, nhưng đặc sắc nhất là tục chạy ói với màn rước kiệu, tung kiệu bay trên biển. Tục chạy ói thường được tổ chức vào sáng ngày 21 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, là nghi lễ quan trọng với ngư dân vùng biển.

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

(Baonghean.vn) - Nằm ở ngã ba sông, nơi hợp lưu của dòng Nậm Nơn và Nậm Mộ để hình thành nên dòng sông Cả kỳ vĩ bồi đắp cho vùng hạ du, đền Vạn - Cửa Rào được xem là ngôi đền linh thiêng nhất miền Tây xứ Nghệ. Sáng 1/3 (20 tháng Giêng), người dân muôn phương đã nô nức dự Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào.

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Hang Bua là thắng cảnh tự nhiên nằm trong dãy núi đá vôi “Phà Én” thuộc xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, cách thành phố Vinh 170km về phía Tây Bắc. Lễ hội Hang Bua là một trong những lễ hội lớn nhất của đồng bào các dân tộc của huyện nói riêng và vùng Tây Bắc Nghệ An nói chung.

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

(Baonghean.vn) - Gìn giữ và nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ là việc được các cấp ngành cùng đồng bào vùng Tây Bắc Nghệ An chú trọng. Ở làng Mo Mới, xã Nghĩa Xuân (Quỳ Hợp), bà con dân tộc Thổ tích cực sưu tầm, trao truyền những làn điệu dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ.

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

(Baonghean.vn) - Là thế hệ thứ 3 trong gia đình người Mông gắn bó với nghề rèn truyền thống, ông Và Tông Dê (Tương Dương) ngày ngày thổi lửa làm ra không biết bao nhiêu dụng cụ lao động cho bà con. Lò rèn không chỉ nuôi sống gia đình ông mà còn là nơi lưu giữ nghề truyền thống của đồng bào Mông.

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

(Baonghean.vn) - Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, lên các bản làng vùng cao, đặc biệt là đến các bản có đồng bào Mông sinh sống, nhiều khách du lịch rất ấn tượng bởi sắc màu trên những bộ trang phục của người phụ nữ, dường như thấy được sắc Xuân trong đó...

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

(Baonghean.vn) - Tại bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu), người dân nơi đây vẫn lưu giữ một bộ trang phục của người Thái cổ. Với những họa tiết, hoa văn được thêu một cách tỉ mỉ, kỳ công, bộ trang phục sau hơn 100 năm vẫn giữ được vẹn nguyên giá trị vốn có.

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

(Baonghean.vn) - Qua một thời gian dài khai thác tận diệt, nguồn cá mát dần cạn kiệt. Trước thực trạng đó, năm 2023, chính quyền xã Diên Lãm (Quỳ Châu) đã ban hành đề án “Bảo tồn và phát triển nguồn lợi cá mát Nặm Cướm”…

Ngõ phố thắm tình dân

Ngõ phố thắm tình dân

(Baonghean.vn) - Các ngõ phố được trang hoàng sạch, đẹp để đón Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024. Rất nhiều công trình, phần việc in dấu tình đoàn kết của các hộ dân. Điều đó càng tô thắm thêm tình dân trên mỗi ngõ phố ở thành Vinh. 

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

(Baonghean.vn) - Mắc chứng teo cơ tủy sống từ nhỏ, chị Nguyễn Thị Vân (SN 1986), quê Nghi Lộc, được biết đến là một nhân vật có tầm ảnh hưởng tới xã hội, nhất là trong cộng đồng người khuyết tật. Trò chuyện với phóng viên Báo Nghệ An, chị tự hào nhận mình có những “cá tính” đặc trưng rất Nghệ.

Hoa 'tớ dày' xao xuyến miền rẻo cao Kỳ Sơn

Hoa 'tớ dày' xao xuyến miền rẻo cao Kỳ Sơn

(Baonghean.vn) - "Tớ dày" là cách gọi của đồng bào Mông về loài hoa anh đào. Những ngày này các bản làng ở xã Mường Típ, huyện rẻo cao Kỳ Sơn rực sắc "tớ dày". Bất cứ ai cũng trở nên bồi hồi xao xuyến trước loài hoa tuyệt đẹp này.

Tỉ mẩn nghề đan lưới lồng ở Nghi Long

Tỉ mẩn nghề đan lưới lồng ở Nghi Long

(Baonghean.vn) - Gắn bó với nghề đan lưới lồng bè, những người làm nghề ở Trung Sơn (xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc) luôn trăn trở nâng cao tay nghề. Mỗi đường đan, nút thắt là cả sự tỉ mẩn gửi vào đó sự bền chắc của sản phẩm, giúp người nuôi trồng thuỷ sản thêm bội thu…

Thăm phòng trưng bày 'Pỉ Noọng' của bà mế người Thái

Thăm phòng trưng bày 'Pỉ Noọng' của bà mế người Thái

(Baonghean.vn) - Tại bản Hoa Tiến, xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu có một phòng trưng bày rất đặc biệt mang tên Pỉ Noọng. Đây là không gian trưng bày vật dụng truyền thống của các dân tộc thiểu số như Thái, Mông, Dao, Tày… do bà Sầm Thị Bích dày công sưu tầm từ những năm 1990 cho đến nay.