Làng Việt kiều trên đất Phủ Quỳ

(Baonghean) - Cách đây 55 năm, theo tiếng gọi hồi hương của Bác Hồ, những người con việt kiều Thái Lan trở về quê hương Nghệ An, chọn mảnh đất bên dòng sông Hiếu để lập nghiệp. Vượt qua những khó khăn ban đầu, bà con Việt kiều đã vươn lên phát triển kinh tế, gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của hai nước Việt Nam - Thái Lan, xây dựng thành một làng Việt kiều độc đáo.

Năm 1960, theo tiếng gọi của Bác Hồ, bà Mai Thị Bích Nọi, Chủ tịch Hội Việt kiều Thái Lan tại TX.Thái Hòa lúc đó mới hơn 14 tuổi theo chân gia đình và gần 1.000 người Việt trên chuyến tàu từ Thái Lan trở về Việt Nam. Bà vẫn còn nhớ như in, ngày đó khi về đến Việt Nam thì Bác Hồ đích thân ra đón và trò chuyện với mọi người. Nếu bà không giới thiệu thì chúng tôi cứ ngỡ bà là người Thái chính gốc, bởi trên khuôn mặt bà mang đậm nét Thái Lan. Ngay cả cái tên của bà “Nọi” cũng mang đậm văn hóa người Thái Lan do ông bà chọn đặt. Nhắc đến những kỷ niệm những ngày còn sống bên đất Thái, bà mở chiếc tủ gỗ, tìm những bức ảnh, những hiện vật còn giữ lại được sau bao năm tháng về Việt Nam. Bà kể, những năm 1945, khi Pháp chiếm đóng, ngoài việc phải chống giặc ngoại xâm, nhân dân cả nước còn phải chống thêm “giặc đói” và “giặc dốt”. Trận đói lịch sử năm 1945 đã cướp đi sinh mạng của biết bao nhiêu con người từ lớn, bé, già, trẻ. Chết chóc, đói khát đã khiến đồng bào tại huyện Tuyên Hóa (Quảng Bình) phải “tự cứu mình” bằng cách di dân sang Lào và Thái Lan sinh sống. Bà kể: “Tại Thái Lan, gia đình cùng với những bà con người Việt khác sống hai bên dòng sông Mê Kông, với nghề chài lưới, đan lát, thêu thùa họ đã vượt qua được cơn đói và bám trụ. Dù cuộc sống ổn định hơn trước, nhiều nhà cũng có của ăn, của để nhưng vẫn đau đáu nỗi nhớ quê hương, nhớ Tổ quốc nhưng vẫn chưa có cơ hội trở về. Năm 1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi đồng bào người Việt đang sinh sống tại Thái Lan hồi hương, mọi người hết sức phấn chấn. Ngày 10/1/1960, chuyến tàu chở những người Việt Nam yêu nước hồi hương sau mấy chục năm xa xứ. 

Bà Mai Thị Bích Nọi kể lại ký ức hồi hương.
Bà Mai Thị Bích Nọi kể lại ký ức hồi hương.
Bà Nọi nhớ lại: “Khi về đến Cảng Hải Phòng bà con được chọn là sinh sống tại TP.Vinh hoặc vùng Phủ Quỳ (Nghĩa Đàn), bà con nghe giới thiệu vùng đất đỏ ba-zan phì nhiêu bên bờ sông Hiếu nên chọn đây làm nơi dừng chân, xây dựng cuộc sống mới”. Chuyến xe đầu tiên chở 100 gia đình lên mảnh đất Thị trấn Thái Hòa (huyện Nghĩa Đàn xưa, nay là Thị xã Thái Hòa) theo như chọn lựa của họ.
Ban đầu, họ đều lo lắng trước vùng đất “rừng thiêng nước độc” này, nhưng với khát khao trở về quê hương đã thực hiện được, họ chăm lo xây dựng cuộc sống mới. Những khó khăn ban đầu cũng qua đi, người dân bắt đầu ổn định cuộc sống, những làng nghề được thành lập như mộc mỹ nghệ, làng nghề đan lát… Đến nay, khối Liên Thắng, phường Hòa Hiếu vẫn nổi tiếng với làng chế biến lâm sản, với những sản phẩm như tủ, giường, bàn ghế. Còn một số quen với nghề chài lưới bên sông Mê Kông trở về vẫn sinh sống bên con sông Hiếu kiếm sống bằng nghề chài lưới. Từ 100 hộ dân Việt kiều đến nay tính đến đời con cháu tại phường Hòa Hiếu đã có hơn 196 hộ dân của các thế hệ. Điển hình như ông Lê Duy Lai (61 tuổi) với nghề cơ khí học tại Thái Lan ông trở về làm nghề sửa chữa ô tô tại xưởng sửa chữa cơ khí 250 ở TX. Thái Hòa; ông Nguyễn Ái Hữu (79 tuổi), sau khi về nước được Nông trường 19/5 nhận vào làm việc. Sau nhiều năm làm kinh tế, giờ đây ông là chủ của một hệ thống nhà hàng, khách sạn trên địa bàn… “Giờ đây, những người từ Thái Lan trở về Thái Hòa sinh sống đều đã ở độ tuổi “xế chiều”, cuộc sống dù còn nhiều khó khăn nhưng kinh tế cũng phần nào ổn định. Với chúng tôi, luôn nhắc nhở con cháu về gốc tích của mình là người Việt từng được sinh sống tại Thái Lan nên phải nhớ, xem Thái Lan như quê hương thứ hai của mình, còn Việt Nam mới là Tổ quốc của mình để sống, học tập, lao động làm người có ích...”, bà Nọi cho biết. 
Ông Nguyễn Kim Hải, Phó Chủ tịch UBND phường Hòa Hiếu cho biết: “Bà con Việt kiều từ Thái Lan về đây sinh sống hết sức đoàn kết và tìm cảm, đùm bọc, yêu thương nhau xây dựng quê hương. Ngoài ra, họ còn mang theo điệu múa lăm vông, uống rượu cần, đánh cồng chiêng… trở thành một nét văn hóa đặc sắc tại miền đất Phủ Quỳ nói riêng và xứ Nghệ nói chung…”. 
Năm 2004, Hội Việt kiều Thái Lan tại Thị xã Thái Hòa được thành lập. Mỗi dịp đầu Xuân hoặc ngày lễ lớn họ lại quây quần bên nhau say điệu lăm vông và ché rượu cần thơm nức để chúc nhau và ôn lại kỷ niệm.
Ngoài làng Việt kiều sinh sống tại phường Hòa Hiếu (TX. Thái Hòa) thì cùng đợt còn có 49 hộ với gần 300 nhân khẩu từ Thái Lan theo tiếng gọi của quê hương trở về sinh sống tại bản Việt Hương, xã Châu Hội (Quỳ Châu, Nghệ An).

Hà An (TP. Vinh)

tin mới

Đường hoa trên dốc Kẻ Lè ở Quỳ Châu

Đường hoa trên dốc Kẻ Lè ở Quỳ Châu

(Baonghean.vn) - Quốc Lộ 48A như dải lụa mềm vắt qua thị trấn Tân Lạc, huyện miền núi Quỳ Châu có hai con dốc khá nổi tiếng là Kẻ Lè và Bù Bài. Để tạo mỹ quan cho cửa ngõ thị trấn Tân Lạc, huyện Quỳ Châu từ đầu năm nay đã tổ chức thành công đường hoa trên dốc Kẻ Lè.

Chân dung những anh hùng người Nghệ qua lời kể của cựu phóng viên chiến trường

Chân dung những anh hùng người Nghệ qua lời kể của cựu phóng viên chiến trường

(Baonghean.vn) - Là ''thư ký của thời đại’’, nhà báo Nguyễn Thế Viên từng có mặt trong nhiều trận đánh lịch sử. Nhớ về Điện Biên, nhớ về 56 ngày đêm không ngủ, những cái tên như Trần Can, Phan Tư hay Phan Đình Giót vẫn mãi là huyền thoại trong ký ức của cựu phóng viên chiến trường.

Bâng khuâng... làng nồi Trù Sơn

Bâng khuâng... làng nồi Trù Sơn

(Baonghean.vn) - Hội tụ đầy đủ tiềm năng, lợi thế để phát triển mô hình du lịch trải nghiệm, nhưng để nghề làm nồi đất Trù Sơn (Đô Lương) vươn xa thì còn cần rất nhiều yếu tố…

Lưu giữ điệu ru của người Thái cổ

Lưu giữ điệu ru của người Thái cổ

(Baonghean.vn) - Để lưu giữ những làn điệu ru con của dân tộc Thái, các thành viên CLB Bảo tồn bản sắc văn hóa Thái tại bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu) đã thay nhau tìm hiểu, ghi chép lại các điệu hát ru, đồng thời tổ chức các lớp học để truyền dạy cho con cháu.

Điểm tựa của những người phụ nữ vùng biển

Điểm tựa của những người phụ nữ vùng biển

(Baonghean.vn) - Thấu hiểu nỗi đau của những người vợ mất chồng, của con mất cha nơi biển lớn, Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp tại vùng biển Quỳnh Lưu đã tích cực đồng hành với những người phụ nữ yếu thế, tổ chức nhiều hoạt động hỗ trợ, sẻ chia với những hoàn cảnh khó khăn.

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

Làng khoa bảng ở Nghệ An làm du lịch

(Baonghean.vn) - Hiếm có một vùng quê nào lại có nhiều người đỗ đạt thành danh và có nhiều di tích được xếp hạng như xã Quỳnh Đôi (Quỳnh Lưu). Nắm bắt lợi thế đó, gần đây địa phương này đã tiên phong phát triển du lịch, với những tour du lịch mang nhiều ý nghĩa.

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

Cùng Mường Chiêng Ngam vui hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Lễ hội Hang Bua ở huyện Quỳ Châu là một sinh hoạt văn hóa tâm linh của cộng đồng người Thái phía Tây Bắc Nghệ An. Sinh hoạt văn hóa này cũng là không gian lưu giữ những nét truyền thống của cư dân bản địa vừa góp phần phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội của người dân địa phương

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

Trai làng biển vác 'kiệu bay' trong màn chạy ói, chen nhau 'cướp' lộc tại Lễ hội Đền Cờn

(Baonghean.vn) - Lễ hội Đền Cờn năm 2024 có nhiều hoạt động, trò chơi dân gian, nhưng đặc sắc nhất là tục chạy ói với màn rước kiệu, tung kiệu bay trên biển. Tục chạy ói thường được tổ chức vào sáng ngày 21 tháng Giêng Âm lịch hàng năm, là nghi lễ quan trọng với ngư dân vùng biển.

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào: Tưởng nhớ công lao của Đốc tướng Đoàn Nhữ Hài và quân binh thời Trần

(Baonghean.vn) - Nằm ở ngã ba sông, nơi hợp lưu của dòng Nậm Nơn và Nậm Mộ để hình thành nên dòng sông Cả kỳ vĩ bồi đắp cho vùng hạ du, đền Vạn - Cửa Rào được xem là ngôi đền linh thiêng nhất miền Tây xứ Nghệ. Sáng 1/3 (20 tháng Giêng), người dân muôn phương đã nô nức dự Lễ hội đền Vạn - Cửa Rào.

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

Sẵn sàng cho Lễ hội Hang Bua

(Baonghean.vn) - Hang Bua là thắng cảnh tự nhiên nằm trong dãy núi đá vôi “Phà Én” thuộc xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu, cách thành phố Vinh 170km về phía Tây Bắc. Lễ hội Hang Bua là một trong những lễ hội lớn nhất của đồng bào các dân tộc của huyện nói riêng và vùng Tây Bắc Nghệ An nói chung.

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

Lưu mãi nét đẹp văn hoá Thổ ở làng Mo Mới

(Baonghean.vn) - Gìn giữ và nuôi dưỡng tình yêu văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ là việc được các cấp ngành cùng đồng bào vùng Tây Bắc Nghệ An chú trọng. Ở làng Mo Mới, xã Nghĩa Xuân (Quỳ Hợp), bà con dân tộc Thổ tích cực sưu tầm, trao truyền những làn điệu dân ca, dân vũ cho thế hệ trẻ.

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

Người 'giữ lửa' nghề rèn truyền thống của người Mông

(Baonghean.vn) - Là thế hệ thứ 3 trong gia đình người Mông gắn bó với nghề rèn truyền thống, ông Và Tông Dê (Tương Dương) ngày ngày thổi lửa làm ra không biết bao nhiêu dụng cụ lao động cho bà con. Lò rèn không chỉ nuôi sống gia đình ông mà còn là nơi lưu giữ nghề truyền thống của đồng bào Mông.

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

Sắc Xuân trên trang phục phụ nữ dân tộc Mông

(Baonghean.vn) - Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, lên các bản làng vùng cao, đặc biệt là đến các bản có đồng bào Mông sinh sống, nhiều khách du lịch rất ấn tượng bởi sắc màu trên những bộ trang phục của người phụ nữ, dường như thấy được sắc Xuân trong đó...

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

Về miền Tây xứ Nghệ khám phá trang phục người Thái cổ

(Baonghean.vn) - Tại bản Hoa Tiến (xã Châu Tiến, huyện Quỳ Châu), người dân nơi đây vẫn lưu giữ một bộ trang phục của người Thái cổ. Với những họa tiết, hoa văn được thêu một cách tỉ mỉ, kỳ công, bộ trang phục sau hơn 100 năm vẫn giữ được vẹn nguyên giá trị vốn có.

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

Chuyện 'giữ' cá mát ở Nặm Cướm

(Baonghean.vn) - Qua một thời gian dài khai thác tận diệt, nguồn cá mát dần cạn kiệt. Trước thực trạng đó, năm 2023, chính quyền xã Diên Lãm (Quỳ Châu) đã ban hành đề án “Bảo tồn và phát triển nguồn lợi cá mát Nặm Cướm”…

Ngõ phố thắm tình dân

Ngõ phố thắm tình dân

(Baonghean.vn) - Các ngõ phố được trang hoàng sạch, đẹp để đón Tết nguyên đán Giáp Thìn 2024. Rất nhiều công trình, phần việc in dấu tình đoàn kết của các hộ dân. Điều đó càng tô thắm thêm tình dân trên mỗi ngõ phố ở thành Vinh. 

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

'Tôi tự hào là một người Nghệ'

(Baonghean.vn) - Mắc chứng teo cơ tủy sống từ nhỏ, chị Nguyễn Thị Vân (SN 1986), quê Nghi Lộc, được biết đến là một nhân vật có tầm ảnh hưởng tới xã hội, nhất là trong cộng đồng người khuyết tật. Trò chuyện với phóng viên Báo Nghệ An, chị tự hào nhận mình có những “cá tính” đặc trưng rất Nghệ.