Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ

0:00 / 0:00
0:00
(Baonghean.vn) - Sau trận lũ quét kinh hoàng tại Kỳ Sơn vào đêm mồng 1, rạng sáng mồng 2 tháng 10 vừa qua, nhiều người đặt câu hỏi, chừng nào những thảm cảnh tương tự sẽ thôi tái diễn...

Cơn "tai biến" của thiên nhiên

Theo nhiều chuyên gia về khí tượng thuỷ văn, lũ ống, lũ quét là những hiện tượng dòng chảy cực đoan khi một khối lượng nước khổng lồ di chuyển nhanh từ địa hình cao xuống thấp. Do dòng nước chảy xiết cuốn theo nhiều vật chất như đất, đá, cây cối trên đường di chuyển nên nó có sức tàn phá lớn. Chính vì thế mà nó được ví như một dạng "tai biến" nguy hiểm có thể tàn phá nặng nề khu vực miền núi, nơi mà hình thái thiên tai này thường xuyên xuất hiện.

Trên địa bàn Nghệ An, trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây, liên tục xuất hiện những trận lũ ống, lũ quét tàn phá kinh hoàng tại nhiều địa phương. Nặng nề nhất là lũ quét tại xã Nậm Giải (Quế Phong) vào tháng 10/2007, khiến 13 người tại bản Pục và bản Méo bị cuốn trôi.

Tại xã Yên Tĩnh (Tương Dương), trận lũ quét trong đêm 26/5/2009 cũng khiến 5 người dân bản Pa Tý thiệt mạng. Ngoài ra, vào các năm 2011, 2013, 2018... nhiều trận lũ quét cũng đã xảy ra trên địa bàn các huyện Kỳ Sơn, Tương Dương, Quỳ Hợp gây nhiều mất mát, đau thương. Trận lũ quét ngay đêm mồng 1 rạng sáng mồng 2 tháng 10 tại xã Tà Cạ và thị trấn Mường Xén, huyện Kỳ Sơn mới đây để lại những hậu quả vẫn chưa thể khắc phục xong.

Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ ảnh 1

Lũ quét thường gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Ảnh: Tiến Đông

Hiện tại, khu vực Nghệ An, Hà Tĩnh nằm trọn trong lưu vực sông Cả. Lưu vực sông này có tổng diện tích 27.200 km2, trong đó có đoạn sông dài 170km chảy trên đất Lào có diện tích lưu vực là 9.470 km2 (chiếm 1/3 diện tích lưu vực), còn lại là nằm trên nội địa Việt Nam, trong đó chủ yếu là Nghệ An và Hà Tĩnh.

Để cảnh báo tình hình mưa lũ, trên hệ thống sông Cả thuộc địa phận Việt Nam, đã có nhiều trạm quan trắc, trạm khí tượng, thuỷ văn được bố trí dọc sông Cả và các phụ lưu, cho các kết quả dự báo tương đối chính xác về tình hình mưa lũ.

Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ ảnh 2

Trận lũ quét vào đêm mồng 1, rạng sáng mồng 2 tháng 10 đã tàn phá nghiêm trọng các xã Tà Cạ, thị trấn Mường Xén của huyện Kỳ Sơn. Ảnh: Tiến Đông

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Xuân Tiến - Phó Giám đốc Đài khí tượng, thuỷ văn khu vực Bắc Trung Bộ, hiện nay điểm xa nhất đặt trạm khí tượng thuỷ văn là tại thị trấn Mường Xén (Kỳ Sơn), trong khi phần lưu vực sông Cả rộng lớn nằm trên đất Lào thì chưa có một trạm quan trắc nào, việc trao đổi thông tin, dữ liệu cảnh báo mưa lũ gặp rất nhiều khó khăn. Ngay hệ thống ra đa cũng chỉ quét được trong phạm vi 300km, còn để có thể cảnh báo sớm trong phạm vi xa hơn nữa thì chưa thể.

Vùng lũ ống, lũ quét ở miền núi Nghệ An được chia thành 2 khu vực hữu ngạn và tả ngạn sông Cả. Trong đó, vùng tả ngạn gồm địa phận các huyện Quế Phong, Quỳ Châu, Tân Kỳ, Quỳ Hợp một phần phía Tây Bắc các huyện Tương Dương, Kỳ Sơn, Con Cuông, Anh Sơn; phía vùng hữu ngạn sông Cả, gồm khu vực Tây Nam huyện Kỳ Sơn và Tương Dương.

Thực tế, dạng "tai biến" này đã xảy ra trên nhiều địa bàn các huyện miền núi phía Tây Nghệ An. Mức độ tập trung các khu vực lũ ống, lũ quét không đồng đều, đạt mật độ rất cao ở huyện Tương Dương (các xã Yên Na, Yên Tĩnh, Yên Hoà), và phía Nam huyện Quế Phong (Nậm Giải, Tri Lễ)...

Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ ảnh 3

Những khu vực dọc các khe suối là nơi có nguy cơ thường xuyên xảy ra lũ ống, lũ quét. Ảnh: Tiến Đông

Chủ động phòng tránh sớm

Theo thống kê của Chi cục Thủy lợi, địa bàn Nghệ An hiện có hơn 250 điểm cảnh báo nguy cơ của lũ ống, lũ quét trên địa bàn 6 huyện miền núi là Kỳ Sơn, Tương Dương, Con Cuông, Quế Phong, Quỳ Châu, Quỳ Hợp, với hàng nghìn hộ dân nằm trong vùng nguy cơ bị thiệt hại cao.

Ông Nguyễn Trường Thành - Chi cục trưởng Chi cục Thuỷ lợi cho biết: Hiện nay rất khó có thể cảnh báo một cách sát nhất, trên diện hẹp khu vực có nguy cơ xảy ra lũ ống, lũ quét. Mức độ cảnh báo chỉ có thể xác định theo khu vực trên diện căn cứ vào lượng mưa đo được trong một thời gian ngắn. Bởi thực tế hiện nay, chúng ta chưa có các phương tiện hiện đại để cảnh báo sớm cho chính quyền các địa phương biết mà phòng tránh.

Chính vì thế, cách giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do lũ ống, lũ quét là phải phòng tránh sớm, di chuyển ra xa khu vực các khe suối nhỏ, độ dốc lớn. Bên cạnh đó là tuyên truyền nâng cao ý thức phòng tránh lũ ống, lũ quét và sạt lở đất ở các huyện vùng núi cao cần được triển khai thường xuyên, kịp thời đến từng thôn, bản và hộ dân.

Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ ảnh 4

Bản Hoà Sơn (Tà Cạ, Kỳ Sơn) tan hoang do lũ quét. Ảnh: Thành Cường

Ông Phan Trọng Dũng - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Quế Phong cho biết, địa phương có nhiều khu vực đặt trong tình trạng báo động đỏ về lũ ống, lũ quét như: Tri Lễ, Thông Thụ, Nậm Giải, Nậm Nhoóng, Quang Phong. Đây là thực tế đáng lo bởi địa hình đồi núi có độ dốc lớn nên khi xảy ra lũ thường gây hậu quả nặng nề đến người và tài sản.

Lũ ống, lũ quét - cơn 'tai biến' tàn phá tan hoang miền Tây xứ Nghệ ảnh 5

Cơ sở vật chất tan hoang sau trận lũ quét. Ảnh: Tiến Đông

Dù đã có nhiều điểm nằm trong vùng cảnh báo nguy cơ lũ ống, lũ quét cao, việc bố trí những địa điểm an toàn khác cho người dân sinh sống không hề đơn giản. Ông Nguyễn Hữu Minh – Chủ tịch UBND huyện Kỳ Sơn thừa nhận, các xã như Mường Típ, Mường Ải, Mỹ Lý, Na Ngoi, Nậm Càn, Keng Đu, Tây Sơn, Tà Cạ, Bảo Nam… là những khu vực từ lâu đã được cảnh báo có nguy cơ rất cao về lũ ống, lũ quét. Mỗi khi có mưa bão huyện cũng đã chủ động tuyên truyền, nhắc nhở người dân cảnh giác, đồng thời vận động người dân sơ tán kịp thời khi tình hình phức tạp để đảm bảo an toàn tính mạng và tài sản. Tuy nhiên, về lâu dài, để di dời người dân ở những điểm nóng ra nơi an toàn đòi hỏi rất nhiều kinh phí, chưa kể phải lựa chọn địa điểm khác an toàn hơn, trong khi địa hình ở Kỳ Sơn chủ yếu là đồi núi cao, độ dốc lớn.

Về lâu dài, Nghệ An cũng đã nhiều lần kiến nghị Trung ương ưu tiên bố trí vốn để sớm di dời, sắp xếp ổn định đời sống nhân dân vùng có nguy cơ cao xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất, nhằm bảo đảm đời sống và sản xuất, hạn chế tối đa thiệt hại do thiên tai gây ra ở các khu vực này.

Ông Nguyễn Trường Thành - Chi cục Trưởng Chi cục Thuỷ lợi - Chánh Văn phòng Ban chỉ huy Phòng, chống thiên tai - Tìm kiếm cứu nạn và Phòng thủ dân sự tỉnh Nghệ An

Tin mới

Hội nghị rà soát công tác chuẩn bị lễ phát động chương trình vận động hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người có khó khăn về nhà ở trên địa bàn tỉnh Nghệ An. Ảnh Thành Chung

Rà soát, chuẩn bị lễ phát động chương trình vận động hỗ trợ xây dựng nhà cho người nghèo, người khó khăn

(Baonghean.vn) -  Lễ phát động dự kiến được tổ chức vào ngày 04/02/2022, tại thành phố Vinh, với sự tham gia của đông đảo các đại biểu Trung ương, địa phương và các doanh nghiệp, nhà hảo tâm đã có nhiều đóng góp cho công tác an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 30/1

(Baonghean.vn) - UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 1/2023; Miền núi cao Nghệ An nhiệt độ hạ thấp xuống 1 độ C; Chỉ số giá tiêu dùng tháng 1 tăng từ nhu cầu chi tiêu dịp Tết Nguyên đán 2023… là những thông tin nổi bật ngày 30/1
Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

Nghệ An: Tiếp tục kiện toàn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công tỉnh và Bộ phận một cửa các cấp

(Baonghean.vn) -Đó là một trong những nội dung Báo cáo của Tổ công tác 2416 (Tổ công tác được UBND tỉnh thành lập tại Quyết định số 2416/QĐ-UBND đẩy mạnh cải cách hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và hợp tác đầu tư nước ngoài) về nhiệm vụ trọng tâm tháng 2/2023.
UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

UBND tỉnh Nghệ An thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết HĐND tỉnh hỗ trợ kinh phí cho lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng

(Baonghean.vn) - Tại phiên họp thường kỳ tháng 1/2023, UBND tỉnh đã thống nhất thông qua đề nghị xây dựng Nghị quyết của HĐND tỉnh quy định chính sách hỗ trợ cho chủ rừng để thực hiện công tác quản lý, bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh Nghệ An.
Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung: Quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra

(Baonghean.vn) - Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu các cấp, các ngành của Nghệ An cần nhìn nhận đúng tình hình thực tế, quyết tâm cao hơn, nỗ lực lớn hơn, hành động quyết liệt hơn, cùng nhau gánh vác và chia sẻ trách nhiệm để hoàn thành các mục tiêu, chỉ tiêu đề ra.
Nghỉ học

Các trường học vùng cao Nghệ An chủ động giải pháp 'gọi' học trò trở lại lớp sau Tết

(Baonghean.vn) - Sau kỳ nghỉ Tết kéo dài gần 2 tuần, học sinh Nghệ An nói riêng đã trở lại trường học để bắt đầu học kỳ mới. Thời điểm này, việc duy trì nề nếp học tập cũng đã được các nhà trường quan tâm, hạn chế cao nhất tình trạng học sinh bỏ học nhất là ở vùng cao.
V league

V.League 2023: Sao chùm, sao lẻ

(Baonghean.vn) -  Mùa giải V-League 2023 sắp khởi tranh lượt đi với khá nhiều điểm đáng chú ý như mỗi đội bóng được đăng ký một cầu thủ nước ngoài gốc Việt mà chưa cần có quốc tịch, bên cạnh 3 ngoại binh như thông lệ; thi đấu vòng tròn một lượt rồi căn cứ vào kết quả để phân tốp....
HLV Chu Đình Nghiêm

HLV Chu Đình Nghiêm: 'Hải Phòng chỉ đặt mục tiêu trụ hạng'; HLV châu Âu chưa hài lòng dù Hà Nội FC giành Siêu Cúp Quốc gia

(Baonghean.vn) -  HLV Chu Đình Nghiêm cho rằng, với lực lượng hiện tại, Hải Phòng chỉ dám đặt mục tiêu trụ hạng ở V.League 2023; Nhà cầm quân người Montenegro vẫn chưa thực sự hài lòng về màn thể hiện của các học trò. Đó là những thông tin thể thao nổi bật trong 24h qua.
‘Quán tính’ của Tết

‘Quán tính’ của Tết

(Baonghean.vn) - Không ai sợ Tết, nhưng sợ nhất là đến Rằm tháng Giêng mà vẫn hồn nhiên “ăn Tết”. Niềm vui có thể “quán tính” nhưng cuộc sống lại cần phải có những điểm dừng.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/1

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/1

(Baonghean.vn) - Phát huy tinh thần vì nước, vì dân qua công tác tuyển quân; Nghệ An tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp IUU... là những tin tức nổi bật trên baonghean.vn ngày 29/1.
Bản CV tốt của 2 ngoại binh Sông Lam Nghệ An

Bản lý lịch tốt của 2 ngoại binh Sông Lam Nghệ An

(Baonghean.vn) - Sau khoảng thời gian im ắng, Sông Lam Nghệ An đã chốt được 2 ngoại binh mới để hoàn thiện đội hình tham dự V.League 2023. Nhìn vào bản lý lịch của 2 tân binh này, người hâm mộ xứ Nghệ phần nào yên tâm về lực lượng của đội bóng xứ Nghệ ở mùa giải mới.