Nặng lòng điệu ví quê mình

(Baonghean) - Một chiều đầu đông về thăm nghệ nhân Nguyễn Văn Kỳ ở xã Tân Sơn, huyện Đô Lương, Tôi như được hòa mình trong không khí rộn ràng tiếng đàn, tiếng hát của ông Kỳ và các hội viên trong CLB dân ca Tân Sơn. được ông Kỳ bồi hồi kể cho tôi nghe những câu chuyện về cuộc sống gắn liền với dân ca của ông với tất cả nhiệt huyết, đam mê.

Mới 10 tuổi ông Nguyễn Văn Kỳ đã gắn với những câu hò ví, dặm của cha, của mẹ. Ngày trước cha ông là một trong những giọng ca trụ cột của hội dân công, đồng thời cũng là một cây đàn đình đám. Mẹ ông ngoài hát dân ca phục vụ bà con còn là một diễn viên hát hay về thể loại tuồng thời đó. Hàng đêm, cậu bé Kỳ say mê học hát, học diễn để rồi không lâu sau được người dân tán thưởng khi cất lên những làn điệu ví, dặm quê mình. "Có lẽ sự kiên trì và niềm đam mê đã giúp tôi càng thêm yêu những câu hát dân ca”. Tuổi thơ của ông ngoài việc theo cha mẹ đi diễn, ông còn được các cô, các chú trong đoàn văn công chỉ bảo tận tình. 

Tiết mục đạt giải Nhất cụm của CLB Dân ca Tân Sơn (Đô Lương) tại Liên hoan dân ca ví, dặm xứ Nghệ.
Tiết mục đạt giải Nhất cụm của CLB Dân ca Tân Sơn (Đô Lương) tại Liên hoan dân ca ví, dặm xứ Nghệ.

Ông Kỳ nhớ lại: “Có những ngày cha mẹ tui coi chừng tui học bài, thế mà tôi vẫn chạy lén đi xem khi nghe ngoài làng có đoàn văn công về. Ngày đó tôi “ngộ” lắm, trong khi đoàn văn công đang chuẩn bị, tôi chạy lên sân khấu và xin hát. Hát xong thấy mọi người vỗ tay khen hay nên tôi còn hát thêm một bài nữa”.

Nghệ nhân Nguyễn Văn Kỳ
Nghệ nhân Nguyễn Văn Kỳ

Trong 12 năm học phổ thông, không những chịu khó học tập, ông còn tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ quần chúng, các hội diễn của nhà trường cũng như địa phương. Cũng bắt nguồn từ đam mê đó mà ông nhận ra rằng dân ca chính là một tài sản quý giá mà ông và tất cả mọi người phải luôn có ý thức gìn giữ và phát huy. Qua tìm hiểu và học hỏi ở những người đi trước, ông mới rõ dân ca ví, dặm xứ Nghệ có tới hàng chục làn điệu khác nhau như ví đò đưa, ví trèo non; ví phường đan, ví phường vải, ví đồng ruộng, ví mục đồng, ví ghẹo… Mỗi điệu hát được sử dụng trong những sinh hoạt văn hóa khác nhau; có tìm hiểu, nghiên cứu mới thấy được cái hay, cái đẹp và sự hấp dẫn của nó.

Năm 1999, UBND xã Tân Sơn thành lập CLB Dân ca và ông được các hội viên tín nhiệm bầu làm chủ nhiệm. Ban đầu CLB chỉ có 7 hội viên là những người trong đoàn hát dân công với ông ngày xưa hội tụ lại với ý nghĩ cùng lưu giữ nét đẹp truyền thống của ông cha để lại. Qua hoạt động tuyên truyền và vận động bà con hội viên tham  gia, đến nay CLB đã thu hút được hơn 30 hội viên, có quy chế hoạt động với nội dung cụ thể là phổ biến, luyện tập các làn điệu dân ca ví, dặm… 

Vào những ngày cuối tuần, CLB hội tụ tại nhà văn hóa xã cùng nhau hướng dẫn, luyện tập các bài hát sao cho đúng về thanh nhạc, nhịp phách, trường độ, cao độ, chọn lựa tiết mục đi giao lưu, biểu diễn và bàn bạc, trao đổi các nội dung liên quan đến hoạt động của CLB. Định kỳ sáu tháng một lần, CLB tổ chức sinh hoạt rút kinh nghiệm. Sau ba kỳ sinh hoạt, CLB tổ chức thi giọng hát hay, lựa chọn ra giọng hát tốt nhất đi tham gia biểu diễn tại các hội thi, hội diễn cấp cơ sở vào dịp kỷ niệm các ngày lễ lớn của dân tộc. Bà con nhân dân xã Tân Sơn vẫn thường nghe những làn điệu ví, dặm mượt mà đằm thắm, âm thanh của tiếng đàn rộn rã và lối hát thanh cao nền nã của ông Kỳ vang lên từ loa phát thành xã vào mỗi buổi sáng và chiều. Đó là những làn điệu ông sáng tác để luyện tập cho các hội viên và bà con học hát. Ông thường được các trường tiểu học, THCS mời dạy hát các làn điệu dân ca cho học sinh, giáo viên mỗi khi có các hội diễn. 

Cùng với việc sưu tầm các bài hát dân ca cổ, ông còn dành nhiều tâm huyết đặt lời mới cho nhiều bài hát dựa theo các làn điệu dân ca ví dặm. Lời bài hát do ông sáng tác có ý nghĩa sâu sắc, nội dung trong sáng và mang tính giáo dục cao, dễ thuộc, dễ nhớ. Từ những bài hát ca ngợi Đảng, Bác Hồ, tình yêu quê hương, đất nước, tình yêu đôi lứa đến những bài hát tuyên truyền về phòng chống ma túy, chống bạo lực gia đình, tảo hôn… đều được những hội viên trong CLB cũng như bà con trong xã yêu thích.

Tại Liên hoan Dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh năm 2013, ông Kỳ được vinh danh "Nghệ nhân dân gian" và được trao tặng Kỷ niệm chương "Vì sự nghiệp dân ca, dân gian Việt Nam".

Ông Trần Như Ý - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Sơn cho biết: Những người đam mê hát dân ca ở địa phương luôn trăn trở vì hiện nay nhiều người không còn tha thiết với dân ca nữa, nhất là thế hệ trẻ. Vì thế những làn điệu dân ca dần mai một. Hiện nay, số người thuộc và hát được nhiều bài hát dân ca ví, dặm Nghệ Tĩnh chỉ đếm trên đầu ngón tay. Ông Kỳ đang tiếp tục vận động những người yêu thích hát dân ca để dạy hát và thổi sáo, đồng thời tích cực cùng mọi người gây dựng và phát huy các phong trào, sinh hoạt văn nghệ ở địa phương. Việc làm của ông Kỳ góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa quê hương.

Đình Nguyên

Tin mới

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

(Baonghean.vn) - Sở Giao thông vận tải Nghệ An đã huy động máy móc đến điểm sạt lở trên đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai) để giải toả khối lượng lớn đất đá nằm chắn ngang đường, giúp các phương tiện giao thông có thể đi lại trong thời gian sớm nhất.
Văn Trường

Yên Thành: 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa lớn liên tục, hiện nay địa bàn huyện Yên Thành có 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp (mực nước lòng hồ đã vượt qua tràn). Huyện Yên Thành đang có phương án sẵn sàng di dời các hộ dân phía dưới vùng hạ du đến nơi an toàn.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

(Baonghean.vn) - Các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ; UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 9; Mưa lớn sau bão số 4 gây ngập nặng ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh... là những nội dung chính trong ngày 29/9.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục do đợt mưa lớn ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, thị xã Hoàng Mai.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Thanh Chương.
Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

(Baonghean.vn) - Do trên địa bàn Quỳnh Lưu tiếp tục có mưa, nước từ các xã phía Tây tiếp tục đổ về xuôi, khiến cho các khu vực phía Đông đường QL1A có nguy cơ bị ngập sâu. Vì thế, sáng nay, Huyện uỷ, UBND huyện Quỳnh Lưu tiếp tục chỉ đạo các địa phương bị ngập sâu nhanh chóng đến tận nơi, kêu gọi, sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị nguy hiểm.
Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

(Baonghean.vn) - Ngay tại khu vực trung tâm, trên trục đường lớn Mai Thúc Loan của thị xã Cửa Lò có 2 khu đất hoang với dãy nhà cấp 4 sập đổ, bờ rào tôn nát, cây bụi, rác bẩn... Theo cán bộ, nhân dân nơi đây nói, đó là những dự án nhà nghỉ công nhân!
Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

(Baonghean.vn) - Ngày 29/9, ngay sau những trận mưa kéo dài của ngày và đêm, các công nhân Công ty CP Môi trường và công trình đô thị TP Vinh đã "rải quân" khắp các tuyến đường ách yếu, dễ ngập úng để quét dọn rác, khơi thông các điểm thoát nước, góp phần giảm thiểu ngập úng trên các tuyến đường.
Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

Vòng 17 V.League: Sông Lam Nghệ An đã khó lại càng thêm khó

(Baonghean.vn) - Chuỗi trận không thắng của đội bóng xứ Nghệ đã kéo dài lên con số 4 sau trận hòa với câu lạc bộ SHB Đà Nẵng, và con số này còn có nguy cơ tăng lên khi ở vòng đấu này Sông Lam Nghệ An phải tiếp đón câu lạc bộ Viettel trên sân nhà. Chính câu lạc bộ Viettel là người đã mở màn cho chuỗi trận đáng quên này của đoàn quân huấn luyện viên Huy Hoàng khi giành chiến thắng 2-0 ở lượt đi V.League 2022.
Chủ tịch UBND tỉnh: Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng

Chủ tịch UBND tỉnh: Triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng

(Baonghean.vn) - Tại phiên họp tháng 9, Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Đức Trung yêu cầu các ngành, địa phương thực hiện quyết liệt, đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp để thúc đẩy tăng trưởng, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoạt động thương mại, dịch vụ và đầu tư phát triển.
Nam Đàn: Đường lên chùa Đại Tuệ sạt lở, nhiều xã bị ngập úng

Nam Đàn: Đường lên chùa Đại Tuệ sạt lở, nhiều xã bị ngập úng

(Baonghean.vn) -  Hoàn lưu bão số 4 gây mưa lớn cộng với nước từ thượng nguồn đổ về, nước sông Lam lên cao khiến nhiều địa phương ở Nam Đàn ngập úng. Nước băng trắng đồng, nhiều diện tích nuôi trồng thuỷ sản bị cuốn trôi. Đường lên chùa Đại Tuệ có đoạn bị sạt lở nặng, phải cấm người dân qua lại…
Kiểm soát, xử lý tình trạng đăng tải, chia sẻ thông tin tiêu cực, trái chiều trên không gian mạng

Kiểm soát, xử lý tình trạng đăng tải, chia sẻ thông tin tiêu cực, trái chiều trên không gian mạng

(Baonghean.vn) - Hội nghị giao ban Khối nội chính lưu ý cần tăng cường kiểm soát, tiếp tục xử lý tình trạng đăng tải, chia sẻ thông tin tiêu cực, trái chiều trên không gian mạng. Bên cạnh đó, cần tăng cường phòng, chống các thủ đoạn lừa đảo chiếm đoạt tài sản người dân như mời gọi đầu tư tiền ảo, giả danh cán bộ chức năng...