Nghệ An với nền giáo dục cách mạng ở miền Nam trước 1975

(Baonghean) - Từ tháng 10/1962, trước yêu cầu phát triển của cách mạng, Tiểu ban Giáo dục miền Nam, trực thuộc Ban Tuyên huấn Trung ương Cục ra đời với nhiệm vụ tham mưu, chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác giáo dục cách mạng. Các nhà giáo yêu nước ở miền Nam kết hợp với gần 3.000 nhà giáo, những cán bộ ưu tú được đào tạo từ miền Bắc bổ sung vào chiến trường, đã cùng quân và dân miền Nam xây dựng nền giáo dục cách mạng, trực tiếp đào tạo thế hệ trẻ miền Nam có tri thức, có tinh thần yêu nước, góp phần to lớn vào việc nâng cao tiềm lực của cách mạng miền Nam.

Ngay từ khi tiểu ban được thành lập, Đảng bộ và nhân dân Nghệ An đã gửi những thầy cô giáo ưu tú đi đào tạo ở Trường cán bộ của Bộ Giáo dục, của Uỷ ban thống nhất để tăng cường chi viện cho miền Nam. Hơn 200 nhà giáo Nghệ An đã có mặt hầu khắp các chiến trường, từ cơ quan Tiểu ban Giáo dục giải phóng Trung ương Cục đến các tiểu ban giáo dục ở các khu Tây, Trung Nam bộ, ở chiến trường Khu 5, ở Bình Trị Thiên, ở ven đô Sài Gòn - Gia Định. Họ không những trực tiếp giảng dạy các lớp thiếu sinh quân mà còn trực tiếp bám dân, bám đất, xây dựng phong trào, cùng quân dân miền Nam trực tiếp cầm súng kháng chiến.

Trong cuộc chiến đấu một mất một còn với địch, 14 nhà giáo đã hy sinh anh dũng, nhiều nhà giáo bị thương, để lại một phần cơ thể ở chiến trường. Nhà giáo Trần Đạo (bí danh Sáu Thành) nguyên Trưởng ty Giáo dục Nghệ An, xung phong vào Nam đợt đầu 1964, vào chiến trường Nam bộ, được bổ sung vào Uỷ viên Tiểu ban Giáo dục miền Nam. Trong một lần về chỉ đạo ở khu Sài Gòn - Gia Đình, đã trực tiếp cầm súng chống càn và hy sinh vào ngày 20/11/1968 tại Củ Chi. Cô giáo Lê Thị Bạch Cát, người con gái của Nghi Hương (Cửa Lò), vừa tốt nghiệp đại học xong xung phong đi Nam, được phân công về Tiểu ban Giáo dục Sài Gòn - Gia Định, tham gia Ban lãnh đạo Thành đoàn. Trong chiến dịch Mậu Thân năm 1968, cô đã lãnh đạo một đội biệt động tiến sâu vào nội thành, chiến đấu và hy sinh rất anh dũng. Ngay sau ngày 30/4/1975, Đảng bộ và nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định (TP Hồ Chí Minh) đã biểu dương gương chiến đấu anh hùng của cô và lấy tên Lê Thị Bạch Cát đặt tên cho một con đường của thành phố mang tên Bác. Nhà giáo Nguyễn Hồng (Yên Thành) hy sinh ở Cần Thơ; Kiều Ngọc Thất, Văn Đức Yến, Nguyễn Văn Đào hy sinh ở miền Đông Nam bộ… Nhà giáo Chu Văn Cấp (bí danh là Chu Thành Nghệ, nhân dân Mỹ Tho thường gọi thầy Ba Nghệ) vào chiến trường Mỹ Tho năm 1965, trực tiếp làm Trưởng tiểu ban Giáo dục tỉnh. Trong một trận địch vào căn cứ, bị bắt giải qua 7 nhà lao ở đất liền, bị tra tấn dã man nhưng nhà giáo Chu Văn Cấp vẫn kiên quyết không khai báo nên bị đày ra Côn Đảo, ở cùng khám với người tử tù cộng sản nổi tiếng Lê Quang Vịnh… Nhiều nhà giáo Nghệ An đã trưởng thành trong bom đạn ác liệt, trong đói cơm thiếu muối, trở thành những cán bộ tin cậy ở các cơ quan Đảng, mặt trận ở miền Nam và ở các địa phương. Tiêu biểu là nhà giáo Nguyễn Hữu Dụng (quê Nam Đàn), nguyên là cán bộ Nam tiến thời kỳ chống Pháp, là Vụ trưởng Vụ Phổ thông ở miền Bắc, được cử đi B năm 1964, vào bổ sung làm Trưởng tiểu ban Giáo dục miền Nam, Uỷ viên Ban Tuyên huấn Trung ương Cục, nêu gương là người anh cả mẫu mực ở chiến khu, tận tụy, liêm khiết và sống có tiết tháo. Sau năm 1975, ông ra Bắc làm Thứ trưởng Bộ Giáo dục. Ở cơ quan Tiểu ban Giáo dục miền Nam (sau 1969 là Bộ Giáo dục Giải phóng) còn có các nhà giáo Phan Văn Hoan (Hoa Thành) - Phó Văn phòng Bộ, Ngô Đức Tiến - cán bộ phòng Tuyên huấn tổng hợp, viết bài cho buổi phát thanh giải phóng vào tuối thứ 4, thứ 6 hàng tuần, có Võ Minh Huệ ở phòng Tổ chức…

Hơn 200 nhà giáo Nghệ An được cử đi B trong những năm chống Mỹ cứu nước, có người đã nằm lại các chiến trường, có người còn ở lại công tác ở chiến trường cũ, có người trở về quê hương, nhưng ai cũng chung ý nghĩ, những năm tháng hoạt động giáo dục ở chiến trường miền Nam là những năm tháng của tuổi thanh xuân cao đẹp của đời mình. Nhờ vậy, sau ngày miền Nam được giải phóng, dù công tác ở đâu, lĩnh vực nào, những nhà giáo chiến sỹ ngày ấy vẫn giữ vững phẩm chất cách mạng, học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, vẫn luôn nhớ về nhau, cả người đã khuất và người còn sống, nhắc nhau nhớ về nguồn, về Tiểu ban Giáo dục miền Nam 50 năm ấy (1962 - 2012), với niềm tự hào chính đáng: Nghệ An đã góp phần quan trọng vào sự nghiệp giáo dục giải phóng.

Ngô Đức Tiến

Tin mới

Trắng đêm khắc phục xong sự cố vỡ đê ở Hưng Nguyên

Trắng đêm khắc phục xong sự cố vỡ đê ở Hưng Nguyên

(Baonghean.vn) - Sau gần 12 tiếng đồng hồ, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Phó Chủ tỉnh UBND tỉnh, lực lượng quân và dân đã phối hợp khắc phục cơ bản sự cố vỡ đê tại xã Hưng Đạo, đảm bảo an toàn cho nhân dân.
Vỡ đê kênh thấp ở Hưng Nguyên

Vỡ đê kênh thấp ở Hưng Nguyên

(Baonghean.vn) - Đêm 29/9, đê kênh thấp qua xã Hưng Đạo, huyện Hưng Nguyên bị vỡ. Đồng chí Hoàng Nghĩa Hiếu - Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Phó Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp xuống hiện trường, chỉ đạo lực lượng chức năng và người dân cứu đê.
Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

Cảnh sát giao thông túc trực hỗ trợ phương tiện qua vùng ngập lụt trên Quốc lộ 1A

(Baonghean.vn) - Chiều tối nay (29/9), tại địa bàn thị trấn Cầu Giát, huyện Quỳnh Lưu nước ngập sâu khiến cho các phương tiện tham gia giao thông gặp nhiều khó khăn. Cùng với các lực lượng khác trên địa bàn, Trạm Cảnh sát giao thông Diễn Châu đã bố trí lực lượng để điều tiết, phân luồng, hỗ trợ người dân.
Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

Sông Lam Nghệ An chuẩn bị các phương án khi phải đá dưới mưa

(Baonghean.vn) - Vòng 17 V.League 2022, Sông Lam Nghệ An sẽ được đá trên sân nhà để tiếp đón Viettel. Nhiều khả năng trận đấu sẽ diễn ra trong điều kiện mưa lớn. Vì vậy ban huấn luyện câu lạc bộ xứ Nghệ đã xây dựng các phương án giúp cầu thủ có thể thích ứng tốt khi phải đối mặt với thời tiết xấu.
Cán bộ, chiến sĩ Ban CHQS huyện Quỳnh Lưu giúp người dân di dời rời khỏi vùng nguy hiểm. Ảnh: Hoàng Anh

Bộ CHQS tỉnh Nghệ An triển khai lực lượng khắc phục hoàn lưu bão số 4

(Baonghean.vn) - Chiều ngày 29/9, dưới sự chủ trì của Đại tá Đinh Bạt Văn - Phó Chỉ huy trưởng - Tham mưu trưởng Bộ CHQS tỉnh, Bộ CHQS tỉnh Nghệ An tổ chức Hội nghị triển khai công tác phòng, chống, khắc phục hoàn lưu bão số 4 theo hình thức trực tuyến với 21 điểm cầu trong toàn lực lượng vũ trang tỉnh.
Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

Khẩn trương khắc phục điểm sạt lở trên Quốc lộ 48D

(Baonghean.vn) - Sở Giao thông vận tải Nghệ An đã huy động máy móc đến điểm sạt lở trên đường Quốc lộ 48D đoạn qua xã Quỳnh Vinh (thị xã Hoàng Mai) để giải toả khối lượng lớn đất đá nằm chắn ngang đường, giúp các phương tiện giao thông có thể đi lại trong thời gian sớm nhất.
Văn Trường

Yên Thành: 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của mưa lớn liên tục, hiện nay địa bàn huyện Yên Thành có 6 hồ chứa đang ở mức báo động khẩn cấp (mực nước lòng hồ đã vượt qua tràn). Huyện Yên Thành đang có phương án sẵn sàng di dời các hộ dân phía dưới vùng hạ du đến nơi an toàn.
Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

Hàng nghìn đoàn viên, thanh niên Nghệ An căng mình giúp dân vùng lũ

(Baonghean.vn) - Từ đêm qua, hoàn lưu bão Noru đã gây mưa lớn trên địa bàn tỉnh Nghệ An gây ra tình trạng ngập cục bộ đối với nhiều địa phương. Nắm được tình hình, các cơ sở Đoàn tại các địa phương đã huy động hàng nghìn đoàn viên, thanh niên trắng đêm cùng người dân khắc phục hậu quả.
Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

Nghệ An: Thông tin nổi bật ngày 29/9

(Baonghean.vn) - Các đồng chí lãnh đạo tỉnh kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ; UBND tỉnh họp phiên thường kỳ tháng 9; Mưa lớn sau bão số 4 gây ngập nặng ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến đời sống dân sinh... là những nội dung chính trong ngày 29/9.
Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

Bí thư Tỉnh ủy Nghệ An Thái Thanh Quý kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó mưa lụt tại Quỳnh Lưu, Hoàng Mai

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Thái Thanh Quý - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh, Chủ tịch HĐND tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục do đợt mưa lớn ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Quỳnh Lưu, thị xã Hoàng Mai.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Văn Thông kiểm tra công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ ở Thanh Chương

(Baonghean.vn) - Chiều 29/9, đồng chí Nguyễn Văn Thông - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác của tỉnh đi kiểm tra, đôn đốc công tác ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 4 gây ra trên địa bàn huyện Thanh Chương.
Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

Quỳnh Lưu: Sơ tán người dân ra khỏi vùng ngập sâu

(Baonghean.vn) - Do trên địa bàn Quỳnh Lưu tiếp tục có mưa, nước từ các xã phía Tây tiếp tục đổ về xuôi, khiến cho các khu vực phía Đông đường QL1A có nguy cơ bị ngập sâu. Vì thế, sáng nay, Huyện uỷ, UBND huyện Quỳnh Lưu tiếp tục chỉ đạo các địa phương bị ngập sâu nhanh chóng đến tận nơi, kêu gọi, sơ tán người dân ra khỏi khu vực bị nguy hiểm.
Phun độc, khử trùng khu vực ngập lụt. Ảnh Thành Chung

Chủ động phòng chống các loại dịch bệnh do mưa lũ gây ra

(Baonghean.vn) - Do ảnh hưởng của hoàn lưu cơn bão số 4, trên địa bàn tỉnh Nghệ An có mưa lớn gây chia cắt, ngập lụt. Tại những vùng bị ngập lụt, nguy cơ dịch bệnh phát triển đe doạ sức khoẻ người dân là rất lớn. Ngành y tế Nghệ An đang chỉ đạo các đơn vị y tế tích cực triển khai các biện pháp phòng chống.
Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

Số phận hai ‘dự án nhà nghỉ công nhân’?

(Baonghean.vn) - Ngay tại khu vực trung tâm, trên trục đường lớn Mai Thúc Loan của thị xã Cửa Lò có 2 khu đất hoang với dãy nhà cấp 4 sập đổ, bờ rào tôn nát, cây bụi, rác bẩn... Theo cán bộ, nhân dân nơi đây nói, đó là những dự án nhà nghỉ công nhân!
Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

Công nhân vệ sinh môi trường dầm mưa quét dọn rác, khơi thông cống

(Baonghean.vn) - Ngày 29/9, ngay sau những trận mưa kéo dài của ngày và đêm, các công nhân Công ty CP Môi trường và công trình đô thị TP Vinh đã "rải quân" khắp các tuyến đường ách yếu, dễ ngập úng để quét dọn rác, khơi thông các điểm thoát nước, góp phần giảm thiểu ngập úng trên các tuyến đường.